{"id":173975,"date":"2025-12-27T15:00:15","date_gmt":"2025-12-27T15:00:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/173975\/"},"modified":"2025-12-27T15:00:15","modified_gmt":"2025-12-27T15:00:15","slug":"pierwszy-strzal-pierwsza-krew-czlowiek-od-ktorego-wszystko-sie-zaczelo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/173975\/","title":{"rendered":"Pierwszy strza\u0142. Pierwsza krew. Cz\u0142owiek, od kt\u00f3rego wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o"},"content":{"rendered":"<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">27 grudnia 1918 r. Pozna\u0144 \u017cy\u0142 wydarzeniem, kt\u00f3re mia\u0142o przede wszystkim wymiar symboliczny i patriotyczny. Do miasta przyjecha\u0142 Ignacy Jan Paderewski \u2013 \u015bwiatowej s\u0142awy pianista, a jednocze\u015bnie jeden z najwa\u017cniejszych ambasador\u00f3w polskiej sprawy na arenie mi\u0119dzynarodowej. Jego obecno\u015b\u0107 by\u0142a dla mieszka\u0144c\u00f3w Wielkopolski potwierdzeniem, \u017ce odrodzona Polska staje si\u0119 faktem. T\u0142umy gromadzi\u0142y si\u0119 na ulicach, wznoszono okrzyki, \u015bpiewano pie\u015bni, wywieszano bia\u0142o-czerwone flagi. Atmosfera by\u0142a pe\u0142na entuzjazmu, ale nikt nie planowa\u0142 walki.<\/p>\n<ul class=\"OchatFollowUps_wrapper__1ry7X\">\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Kim by\u0142 Franciszek Ratajczak?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Kiedy mia\u0142a miejsce \u015bmier\u0107 Ratajczaka?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Co wywo\u0142a\u0142o wybuch Powstania Wielkopolskiego?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie by\u0142y rezultaty Powstania Wielkopolskiego?<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Franciszek Ratajczak by\u0142 jednym z uczestnik\u00f3w tej spontanicznej manifestacji. Jak wielu innych, wyszed\u0142 na ulice, by zobaczy\u0107 Paderewskiego, poczu\u0107 wsp\u00f3lnot\u0119 i rado\u015b\u0107 po latach zabor\u00f3w. Jednak napi\u0119cie w mie\u015bcie by\u0142o ogromne. Pozna\u0144 wci\u0105\u017c formalnie znajdowa\u0142 si\u0119 pod niemieck\u0105 administracj\u0105, a obecno\u015b\u0107 polskich symboli i patriotycznych zgromadze\u0144 budzi\u0142a sprzeciw niemieckich oddzia\u0142\u00f3w wojskowych.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Oko\u0142o godziny 16.40 w rejonie dzisiejszej ulicy \u015awi\u0119ty Marcin sytuacja gwa\u0142townie si\u0119 zaostrzy\u0142a. Niemieckie wojsko otworzy\u0142o ogie\u0144 do zgromadzonych Polak\u00f3w. W\u015br\u00f3d pierwszych trafionych znalaz\u0142 si\u0119 Franciszek Ratajczak. \u015amiertelna kula przes\u0105dzi\u0142a o jego losie \u2013 m\u0142ody poznaniak zmar\u0142 wkr\u00f3tce po odniesieniu ran. W jednej chwili radosna manifestacja przerodzi\u0142a si\u0119 w dramat, kt\u00f3ry zmieni\u0142 bieg historii regionu.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">\u015amier\u0107 Ratajczaka by\u0142a momentem granicznym. Wie\u015b\u0107 o pierwszej ofierze szybko obieg\u0142a miasto i wywo\u0142a\u0142a fal\u0119 oburzenia, gniewu i determinacji. Od tej chwili nie by\u0142o ju\u017c odwrotu. Polacy zacz\u0119li si\u0119 zbroi\u0107, przejmowa\u0107 strategiczne punkty, organizowa\u0107 oddzia\u0142y. Spontaniczny wybuch emocji w ci\u0105gu godzin przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w zorganizowany zryw zbrojny.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">To w\u0142a\u015bnie dlatego godzina 16.40 sta\u0142a si\u0119 symbolicznym momentem wybuchu Powstania Wielkopolskiego. Nie dlatego, \u017ce pad\u0142 rozkaz czy og\u0142oszono plan operacyjny, lecz dlatego, \u017ce przelana krew sprawi\u0142a, i\u017c pokojowe demonstracje ust\u0105pi\u0142y miejsca walce o realn\u0105 wolno\u015b\u0107. \u015amier\u0107 Franciszka Ratajczaka sta\u0142a si\u0119 iskr\u0105, kt\u00f3ra zapali\u0142a ca\u0142y region.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">W kolejnych tygodniach powsta\u0144cy wielkopolscy odnie\u015bli sukces, jakiego nie uda\u0142o si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 wi\u0119kszo\u015bci polskich zryw\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bciowych. Dzi\u0119ki determinacji, doskona\u0142ej organizacji i poparciu spo\u0142ecznemu powstanie wielkopolskie zako\u0144czy\u0142o si\u0119 zwyci\u0119stwem, a jego rezultaty zosta\u0142y uznane na arenie mi\u0119dzynarodowej. Wielkopolska wr\u00f3ci\u0142a do odrodzonej Rzeczypospolitej.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Dzi\u015b nazwisko Franciszka Ratajczaka nie zawsze pojawia si\u0119 na pierwszych stronach podr\u0119cznik\u00f3w historii. A jednak to on, zwyk\u0142y m\u0142ody mieszkaniec Poznania, sta\u0142 si\u0119 pierwsz\u0105 ofiar\u0105 zwyci\u0119skiego powstania. Jego \u015bmier\u0107 przypomina, \u017ce wielkie wydarzenia historyczne cz\u0119sto zaczynaj\u0105 si\u0119 od losu pojedynczego cz\u0142owieka \u2013 i \u017ce bez tej jednej chwili, jednego strza\u0142u i jednej ofiary historia mog\u0142aby potoczy\u0107 si\u0119 zupe\u0142nie inaczej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"27 grudnia 1918 r. Pozna\u0144 \u017cy\u0142 wydarzeniem, kt\u00f3re mia\u0142o przede wszystkim wymiar symboliczny i patriotyczny. Do miasta przyjecha\u0142&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":173976,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,1815,36,37,27,561,34,35,28,31,53,25,52,68,51,55,42,38,40,39,41,47,29,30,50,26],"class_list":{"0":"post-173975","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-codziennypoznanpl","11":"tag-featured-news","12":"tag-featurednews","13":"tag-headlines","14":"tag-kch","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-new_header","20":"tag-news","21":"tag-onet3","22":"tag-onet3d","23":"tag-onet3d_2i","24":"tag-phx","25":"tag-pl","26":"tag-poland","27":"tag-polish","28":"tag-polska","29":"tag-polski","30":"tag-screening_general","31":"tag-top-stories","32":"tag-topstories","33":"tag-v2021","34":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115792132556040227","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/173975","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=173975"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/173975\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/173976"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=173975"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=173975"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=173975"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}