{"id":175195,"date":"2025-12-28T10:46:15","date_gmt":"2025-12-28T10:46:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/175195\/"},"modified":"2025-12-28T10:46:15","modified_gmt":"2025-12-28T10:46:15","slug":"wyspa-dziewczat-byly-oskarzane-o-rozwiazlosc-i-sterylizowane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/175195\/","title":{"rendered":"Wyspa dziewcz\u0105t. By\u0142y oskar\u017cane o rozwi\u0105z\u0142o\u015b\u0107 i sterylizowane"},"content":{"rendered":"\n

„Rezydentki? Pacjentki? Wi\u0119\u017aniarki? Za\u0142o\u017cyciele instytucji na wyspie Sprog\u00f8 nazywali je dziewcz\u0119tami lub klientkami. Dziewcz\u0119ta ze Sprog\u00f8. Robili to celowo, by podkre\u015bli\u0107, \u017ce mieszkanki wyspy nie s\u0105 wystarczaj\u0105co dojrza\u0142e i\u00a0samodzielne, by nazywa\u0107 ja kobietami” \u2013\u00a0czytamy w\u00a0ksi\u0105\u017cce Agaty Komosy-Stycze\u0144 „Wyspa niechcianych kobiet” ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem Wydawnictwa Czarne.<\/p>\n

„Kultura WPe\u0142ni”. Jacek Borcuch: po\u00a0„D\u0142ugu” \u017cy\u0142em w\u00a0strachu <\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli przyjemno\u015b\u0107 sp\u0119dzi\u0107 troch\u0119 czasu w\u00a0Danii postrzega ten kraj jako miejsce oferuj\u0105ce bardzo dobr\u0105 jako\u015b\u0107 \u017cycia, opart\u0105 m.in. na silnym systemie socjalnym finansowan\u0105 z\u00a0wysokich podatk\u00f3w. Wysokie s\u0105 tak\u017ce koszty \u017cycia (z naszego punktu widzenia), ale rekompensuj\u0105 je bardzo dobre zarobki. Dania, przynajmniej do niedawna, kusi\u0142a dobrobytem, spokojn\u0105 i\u00a0bezpieczn\u0105 egzystencj\u0105 oraz r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy prac\u0105 a\u00a0\u017cyciem prywatnym.<\/p>\n

\"Nowy<\/p>\n

Nowy przeb\u00f3j Netfliksa. Tak dobrego filmu dawno tam nie by\u0142o<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Wydaje si\u0119, \u017ce projekt, kt\u00f3rego celem by\u0142o zbudowania pa\u0144stwa dobrobytu, zosta\u0142 zako\u0144czony sukcesem. W\u00a0Danii wszystko wydaje si\u0119 by\u0107 takie uporz\u0105dkowane i\u00a0dobrze przemy\u015blane. Jednak pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c opinie, \u017ce w\u00a0codziennym \u017cyciu Du\u0144czykom brakuje spontaniczno\u015bci, odrobiny chaosu, a\u00a0kraj sprawia wra\u017cenie pa\u0144stwa policyjnego. Tyle \u017ce str\u00f3\u017cami prawa s\u0105 wszyscy jego obywatele.<\/p>\n

„Ogromna warto\u015b\u0107, jak\u0105 dla Du\u0144czyk\u00f3w stanowi\u0142a wsp\u00f3lnota, wyewoluowa\u0142a w\u00a0nieformalny system kontroli spo\u0142ecznej. (\u2026.) Nie oszukasz, nie ukradniesz, bo b\u0119dziesz si\u0119 ba\u0142, \u017ce zostaniesz odtr\u0105cony” \u2013\u00a0czytamy w\u00a0reporta\u017cu Komosy-Stycze\u0144.<\/p>\n

\"Agata Agata Komosa-Stycze\u0144: „Wyspa niechcianych kobiet” \u00a9 materia\u0142y prasowe <\/p>\n

Jednym z\u00a0pomys\u0142\u00f3w na drodze do stworzenia idealnego pa\u0144stwa by\u0142o niesienie pomocy osobom ubogim i\u00a0s\u0142abym \u2013\u00a0fizycznie, intelektualnie lub moralnie, aby mog\u0142y sta\u0107 si\u0119 produktywnymi cz\u0142onkami spo\u0142ecze\u0144stwa. A\u00a0co z\u00a0osobami, u\u00a0kt\u00f3rych z\u00a0r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w proces ten zachodzi bardzo powoli lub jest niedostrzegalny. I\u00a0tu zrodzi\u0142 si\u0119 pomys\u0142, aby je odizolowa\u0107, by nie wywiera\u0142y zgubnego wp\u0142ywu na reszt\u0119.<\/p>\n

Tak powsta\u0142 (nie)s\u0142ynny o\u015brodek na wyspie Sprog\u00f8, w\u00a0kt\u00f3rym umieszczano „k\u0142opotliwe” dla pa\u0144stwa du\u0144skiego kobiety. Nie jest to historia z\u00a0odleg\u0142ej przesz\u0142o\u015bci. Na wieloletni\u0105 banicj\u0119 na malutkiej wyspie skazywano kobiety w\u00a0latach 1923-1961.<\/p>\n

\"Mia\u0142a<\/p>\n

Mia\u0142a nieposkromiony apetyt erotyczny. S\u0142ysza\u0142 o niej ka\u017cdy Polak<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

O\u015brodek na wyspie Sprog\u00f8 by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 systemu du\u0144skiej opieki spo\u0142ecznej, kt\u00f3ra od ko\u0144ca XIX wieku bardzo mocno si\u0119 rozbudowa\u0142a za spraw\u0105 lekarza Christiana Kellera. Chc\u0105c zapewni\u0107 lepsze bytowanie kobietom z\u00a0marginesu uznano, \u017ce godne \u017cycie \u0142atwiej zapewni\u0107 im b\u0119dzie poza spo\u0142ecze\u0144stwem. Tyle \u017ce opr\u00f3cz os\u00f3b z\u00a0wszelkimi trudno\u015bciami rozwojowymi, na\u00a0Sprog\u00f8 trafia\u0142y tak\u017ce osoby, kt\u00f3re zosta\u0142y uznane za niepo\u017c\u0105dane dla spo\u0142ecze\u0144stwa lub niechciane w\u00a0rodzinach.<\/p>\n

„By\u0142y to mi\u0119dzy innymi kobiety, kt\u00f3re mog\u0142yby w\u00a0jaki\u015b spos\u00f3b wp\u0142yn\u0105\u0107 negatywnie na innych cz\u0142onk\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa przez swoje niecne zachowanie. By\u0142y to na przyk\u0142ad pracownice seksualne, tak zwane \u2018pracownice portowe\u2019, tak to si\u0119 w\u00f3wczas nazywa\u0142o. Bardzo wiele kobiet, kt\u00f3re zarabia\u0142y g\u0142odowe stawki jako pokoj\u00f3wki, chodzi\u0142y po portach i\u00a0szuka\u0142y mo\u017cliwo\u015bci dodatkowego zarobku albo chocia\u017cby tego, \u017ce kto\u015b im postawi obiad” \u2013\u00a0zauwa\u017ca autorka „Wyspy niechcianych kobiet”.<\/p>\n

\"Widok<\/p>\n

Widok pora\u017ca i \u0142amie serce. Tak dzi\u015b wygl\u0105da spu\u015bcizna Violetty Villas<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

I tak, przez blisko 40 lat na wyspie Sprog\u00f8 umieszczano kobiety, kt\u00f3re w\u00a0o\u015brodku mia\u0142y zapewnion\u0105 opiek\u0119 lekarsk\u0105, dost\u0119p do radia, film\u00f3w. Jednak, je\u015bli tak zdecydowa\u0142a dyrekcja by\u0142y na przyk\u0142ad sterylizowane, gdy\u017c uwa\u017cano, \u017ce rozwi\u0105z\u0142o\u015b\u0107 czy nadmierna aktywno\u015b\u0107 seksualna jest chorob\u0105, a\u00a0wi\u0119kszo\u015b\u0107 „dziewcz\u0105t” nie wr\u00f3ci\u0142a do normalnego \u017cycia. W swojej ksi\u0105\u017cce Agata Komosa-Stycze\u0144 pr\u00f3buje odpowiedzie\u0107 na pytanie: czy Sprog\u00f8 by\u0142o miejscem opresji i\u00a0poni\u017cenia, czy te\u017c post\u0119powym jak na swoje czasy projektem?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"„Rezydentki? Pacjentki? Wi\u0119\u017aniarki? Za\u0142o\u017cyciele instytucji na wyspie Sprog\u00f8 nazywali je dziewcz\u0119tami lub klientkami. Dziewcz\u0119ta ze Sprog\u00f8. Robili to…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":175196,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[122,42,38,40,39,41,123],"class_list":{"0":"post-175195","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozrywka","8":"tag-entertainment","9":"tag-pl","10":"tag-poland","11":"tag-polish","12":"tag-polska","13":"tag-polski","14":"tag-rozrywka"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115796796393644485","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175195","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175195"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175195\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/175196"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}