Anna P. na mocy decyzji administracyjnej mia\u0142a obowi\u0105zek p\u0142aci\u0107 za pobyt swojej matki w Domu Pomocy Spo\u0142ecznej. W zwi\u0105zku z brakiem wp\u0142at z jej strony obowi\u0105zek ten realizowa\u0142a zast\u0119pczo gmina, z kt\u00f3rej pochodzi\u0142a seniorka. Po jej \u015bmierci gmina wszcz\u0119\u0142a z urz\u0119du post\u0119powanie w sprawie zwrotu 35 tys. z\u0142 poniesionych przez miasto. W toku post\u0119powania Anna P. z\u0142o\u017cy\u0142a wniosek o odst\u0105pienie od \u017c\u0105dania zwrotu tej op\u0142aty.<\/p>\n
Prezydent miasta przeanalizowa\u0142 jej sytuacj\u0119 maj\u0105tkow\u0105 i stwierdzi\u0142, \u017ce uzyskuje wystarczaj\u0105ce dochody, aby ponie\u015b\u0107 ci\u0119\u017car nale\u017cno\u015bci, kt\u00f3rych przez kilka lat nie regulowa\u0142a. Samorz\u0105dowe Kolegium Odwo\u0142awcze utrzyma\u0142o w mocy rozstrzygni\u0119cie prezydenta miasta.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
WSA: Uznaniowo\u015b\u0107 i przes\u0142anki ulgi<\/p>\n
Sprawa trafi\u0142a do Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego w Gliwicach. Ten wyja\u015bni\u0142, \u017ce w\u0142a\u015bciwa gmina ma obowi\u0105zek wnosi\u0107 op\u0142aty za pobyt mieszka\u0144ca w domu pomocy spo\u0142ecznej, gdy osoba zobowi\u0105zana z rodziny nie wykonuje tego obowi\u0105zku. Wydatki gminy podlegaj\u0105 \u015bci\u0105gni\u0119ciu w trybie przepis\u00f3w o post\u0119powaniu egzekucyjnym w administracji, po ich ustaleniu w drodze decyzji administracyjnej (art. 104 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy spo\u0142ecznej).<\/a><\/p>\n W przypadkach szczeg\u00f3lnie uzasadnionych organ mo\u017ce jednak odst\u0105pi\u0107 od \u017c\u0105dania takiego zwrotu, odroczy\u0107 termin p\u0142atno\u015bci albo roz\u0142o\u017cy\u0107 \u015bwiadczenie na raty, pod warunkiem \u017ce \u017c\u0105danie zwrotu nale\u017cno\u015bci stanowi\u0142oby dla osoby zobowi\u0105zanej nadmierne obci\u0105\u017cenie lub te\u017c niweczy\u0142oby skutki udzielanej pomocy (art. 104 ust. 4 <\/a>u.p.s.). Ustawodawca pozostawi\u0142 t\u0119 kwesti\u0119 uznaniu organu, co oznacza, \u017ce nawet gdy strona spe\u0142nia przes\u0142anki udzielenia ulgi, organ nie ma obowi\u0105zku orzec zgodnie z wnioskiem strony.<\/p>\n Sprawd\u017a te\u017c w LEX:\u00a0Jak OPS powinien dochodzi\u0107 nale\u017cno\u015bci z tytu\u0142u op\u0142aty zast\u0119pczej za pobyt w DPS w sytuacji og\u0142oszenia upad\u0142o\u015bci konsumenckiej? ><\/a><\/p>\n W ocenie s\u0105du I instancji, organy orzekaj\u0105ce w sprawie sprosta\u0142y obowi\u0105zkowi dok\u0142adnego ustalenia aktualnej sytuacji skar\u017c\u0105cej, pod k\u0105tem mo\u017cliwo\u015bci zastosowania regulacji art. 104 ust. 4 <\/a>u.p.s., a tak\u017ce prawid\u0142owo j\u0105 oceni\u0142y. S\u0105d wyrazi\u0142 przy tym stanowisko, \u017ce ewentualna kwestia negatywnych relacji skar\u017c\u0105cej z matk\u0105 nie mog\u0142a by\u0107 uwzgl\u0119dniona w tym post\u0119powaniu. Z tre\u015bci art. 104 ust. 4<\/a> u.p.s. wynika bowiem jednoznacznie, \u017ce organy maj\u0105 wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 wy\u0142\u0105cznie sytuacj\u0119 dochodow\u0105 i maj\u0105tkow\u0105 osoby zobowi\u0105zanej.<\/p>\n Przeczytaj tak\u017ce:\u00a0 Za pobyt w domu pomocy spo\u0142ecznej gminy p\u0142ac\u0105 i p\u0142acz\u0105 <\/a><\/p>\n \u00a0<\/p>\n Argumenty skar\u017c\u0105cej i zarzut przedawnienia<\/p>\n W skardze kasacyjnej Anna P. podnosi\u0142a niesprawiedliwo\u015b\u0107 rozstrzygni\u0119cia, w szczeg\u00f3lno\u015bci przez pomini\u0119cie w decyzji jej rodze\u0144stwa. W konsekwencji organ I instancji arbitralnie wybra\u0142 j\u0105 spo\u015br\u00f3d zst\u0119pnych i obci\u0105\u017cy\u0142 j\u0105 obowi\u0105zkiem zwrotu odp\u0142atno\u015bci za pobyt matki w DPS, na sum\u0119 przekraczaj\u0105c\u0105 jej mo\u017cliwo\u015bci finansowe. Zwr\u00f3ci\u0142a te\u017c uwag\u0119 na kwesti\u0119 przedawnienia wierzytelno\u015bci gminy, gdy\u017c matka zosta\u0142a przyj\u0119ta do DPS-u ponad trzy lata temu.<\/p>\n Naczelny S\u0105d Administracyjny stwierdzi\u0142, \u017ce obowi\u0105zek ponoszenia op\u0142at za pobyt matki Anny P. w domu pomocy spo\u0142ecznej zosta\u0142 ustalony w 2017 r. Kwestie rozstrzygni\u0119te t\u0105 decyzj\u0105 nie mog\u0105 ju\u017c podlega\u0107 weryfikacji w post\u0119powaniu wszcz\u0119tym przez gmin\u0119 z urz\u0119du. Z tego powodu zarzuty skupiaj\u0105ce si\u0119 na osobie zobowi\u0105zanej do ponoszenia odp\u0142atno\u015bci za pobyt w DPS oraz wysoko\u015b\u0107 tej op\u0142aty by\u0142y bezskuteczne.<\/p>\n Skar\u017c\u0105ca nie kwestionowa\u0142a, \u017ce nie p\u0142aci\u0142a za pobyt matki w DPS. Obowi\u0105zek ten przej\u0119\u0142a za ni\u0105 gmina z kt\u00f3rej zosta\u0142a skierowana do plac\u00f3wki. Te wydatki podlegaj\u0105 jednak zwrotowi przez osob\u0119 pierwotnie zobowi\u0105zan\u0105. W tym zakresie ustawa o pomocy spo\u0142ecznej odsy\u0142a do odpowiedniego stosowania art. 104 ust. 3-8<\/a> u.p.s. Dlatego organ najpierw wydaje decyzj\u0119 ustalaj\u0105c\u0105 wysoko\u015b\u0107 nale\u017cno\u015bci podlegaj\u0105cej \u015bci\u0105gni\u0119ciu oraz termin zwrotu, a w razie jej niewykonania, wszczyna egzekucj\u0119. Nie ma natomiast wymogu uprzedniego wykazania faktu zast\u0119pczego poniesienia op\u0142at i udokumentowania wydatk\u00f3w z tego tytu\u0142u. Dzia\u0142aniom organom nie mo\u017cna zatem zarzuca\u0107 naruszenia przepis\u00f3w post\u0119powania.<\/p>\n Sprawd\u017a w LEX:\u00a0Czy powinno si\u0119 \u017c\u0105da\u0107 od c\u00f3rki ujawnienia dochod\u00f3w jej m\u0119\u017ca, z kt\u00f3rym ma rozdzielno\u015b\u0107 maj\u0105tkow\u0105? ><\/a><\/p>\n NSA nie uwzgl\u0119dni\u0142 zarzutu przedawnienia nale\u017cno\u015bci. Stwierdzi\u0142, \u017ce WSA prawid\u0142owo wyja\u015bni\u0142, \u017ce przedmiotowe nale\u017cno\u015bci ulegaj\u0105 przedawnieniu z up\u0142ywem trzech\u00a0lat, licz\u0105c od dnia, w kt\u00f3rym decyzja ustalaj\u0105ca te nale\u017cno\u015bci sta\u0142a si\u0119 ostateczna. Pocz\u0105tkiem biegu tego terminu nie jest jednak data wydania decyzji ustalaj\u0105cej wysoko\u015b\u0107 op\u0142aty za pobyt takiej osoby w plac\u00f3wce. Op\u0142aty ponoszone zast\u0119pczo przez gmin\u0119 stanowi\u0105 wydatki podlegaj\u0105ce \u015bci\u0105gni\u0119ciu w trybie post\u0119powania egzekucyjnego. Dopiero wydanie ostatecznej decyzji okre\u015blaj\u0105cej wysoko\u015b\u0107 nale\u017cno\u015bci podlegaj\u0105cej zwrotowi z tytu\u0142u poniesionych przez gmin\u0119 wydatk\u00f3w i termin tego zwrotu otwiera bieg terminu trzyletniego, skutkuj\u0105cego przedawnieniem nale\u017cno\u015bci z tego tytu\u0142u.<\/p>\n Czytaj te\u017c w LEX:\u00a0Procedura zwrotu \u015bwiadcze\u0144, op\u0142at i wydatk\u00f3w w \u015bwietle regulacji ustawy o pomocy spo\u0142ecznej ><\/a><\/p>\n \u00a0<\/p>\n NSA: Obowi\u0105zek zwrotu i ograniczone ulgi<\/p>\n