Najwi\u0119ksze protesty od 3 lat<\/p>\n
Jak donosi agencja\u00a0Associated\u00a0Press (AP),\u00a0w poniedzia\u0142ek 29 grudnia w Iranie wybuch\u0142y najwi\u0119ksze protesty od 3 lat. Powodem jest rekordowy spadek\u00a0ira\u0144skiego riala wzgl\u0119dem dolara ameryka\u0144skiego i innych g\u0142\u00f3wnych walut. Pa\u0144stwowa telewizja poinformowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c o rezygnacji ze stanowiska\u00a0Mohammada\u00a0Rezy\u00a0Farzina, szefa banku<\/a> centralnego.\u00a0W centrum\u00a0stolicy, niedaleko Wielkiego Bazaru\u00a0Teheranu zebrali si\u0119 miejscowi handlarze i sklepikarze. Cz\u0119\u015b\u0107 firm mia\u0142a\u00a0zaprzesta\u0107\u00a0dzia\u0142alno\u015bci.\u00a0W niedziel\u0119, w pobli\u017cu dw\u00f3ch du\u017cych targ\u00f3w demonstranci mieli wykrzykiwa\u0107 antyrz\u0105dowe has\u0142a.\u00a0Domagano si\u0119 „stabilizacji kurs\u00f3w walutowych”.<\/p>\n Protesty oficjalnie potwierdzi\u0142a tamtejsza agencja IRNA. Manifestacje\u00a0i wiece mia\u0142y miejsce nie tylko w stolicy, ale r\u00f3wnie\u017c innych du\u017cych miastach, jak Isfahan, Sziraz czy Meszhed. W niekt\u00f3rych miejscach Teheranu policja u\u017cy\u0142a gazu \u0142zawi\u0105cego do rozproszenia protestuj\u0105cych.\u00a0Ostatni raz tak du\u017ce demonstracje mia\u0142y miejsce w 2022 roku, gdy w policyjnym areszcie zmar\u0142a 22-letnia\u00a0Mahsa\u00a0Amini\u00a0zatrzymana za nieprawid\u0142owe\u00a0noszenie\u00a0hid\u017cabu.<\/p>\n Dolar w cenie. Ogromny spadek ira\u0144skiej waluty<\/p>\n Od czerwcowego konfliktu z Izraelem<\/a> iracki\u00a0rial straci\u0142 oko\u0142o 40 procent warto\u015bci\u00a0osi\u0105gaj\u0105c w niedziel\u0119 rekordowo niski kurs – 1,45 mln za dolara. 29 grudnia notowania ira\u0144skiej\u00a0waluty wynosi\u0142y 1,38 milion\u00f3w za dolara. Spadek zwi\u0105zany jest ze zmniejszaj\u0105cymi si\u0119 dochodami z ropy<\/a> w zwi\u0105zku z sankcjami USA. Warto jednak doda\u0107, \u017ce oficjalny, pa\u0144stwowy kurs za EUR czy USD to ok. 49 tys. riali, ale jest on praktycznie niedost\u0119pny dla zwyk\u0142ych Ira\u0144czyk\u00f3w.<\/p>\n Wyj\u0105tkowo wysoka jest r\u00f3wnie\u017c inflacja<\/a>, kt\u00f3ra wed\u0142ug oficjalnych danych w grudniu osi\u0105gn\u0119\u0142a 42,2 proc. rok do roku\u00a0i o 1,8 proc. wi\u0119cej ni\u017c w listopadzie. Ceny \u017cywno\u015bci wzros\u0142y o 72 proc., a artyku\u0142\u00f3w medycznych i zdrowotnych o 50 proc.\u00a0Gdy\u00a0Farzin\u00a0obejmowa\u0142 stanowisko szefa banku centralnego w 2022 roku, kurs riala wynosi\u0142 ok. 430 tys. za dolara.\u00a0„Waluta Iranu obraca si\u0119 w popi\u00f3\u0142” – okre\u015bli\u0142 dosadnie „Financial Times”, cytuj\u0105c jedn\u0105 z mieszkanek Teheranu.<\/p>\n Zbli\u017caj\u0105ca si\u0119 hiperinflacja i przywr\u00f3cenie sankcji<\/p>\n Wielu specjalist\u00f3w zauwa\u017ca, \u017ce mog\u0105 to by\u0107 oznaki zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 hiperinflacji. Niepok\u00f3j budzi te\u017c fakt<\/a>, \u017ce rz\u0105d planuje podnie\u015b\u0107 podatki.\u00a0Na niepewno\u015b\u0107 rynkow\u0105 i obawy spo\u0142eczne wp\u0142ywa te\u017c ryzyko kontynuacji konfrontacji z Izraelem, do kt\u00f3rej mog\u0142yby si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 Stany Zjednoczone.<\/p>\n Dodatkowo we wrze\u015bniu ONZ uruchomi\u0142o mechanizm automatycznego przywr\u00f3cenia sankcji („snapback”), co spowodowane jest niewywi\u0105zywaniem si\u0119 Iranu ze zobowi\u0105za\u0144 dotycz\u0105cych ogranicze\u0144\u00a0zwi\u0105zanych z\u00a0rozprzestrzenianiem\u00a0materia\u0142\u00f3w j\u0105drowych. Doprowadzi\u0142o to m.in. do zamro\u017cenia\u00a0ira\u0144skich \u015brodk\u00f3w finansowych za granic\u0105\u00a0czy ogranicze\u0144 w handlu broni\u0105.\n <\/p>\n