{"id":177155,"date":"2025-12-29T23:49:10","date_gmt":"2025-12-29T23:49:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/177155\/"},"modified":"2025-12-29T23:49:10","modified_gmt":"2025-12-29T23:49:10","slug":"wojna-w-ukrainie-spojrzenie-pod-koniec-roku-analiza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/177155\/","title":{"rendered":"Wojna w Ukrainie \u2013\u00a0spojrzenie pod koniec roku [ANALIZA]"},"content":{"rendered":"<p><img alt=\"\"   src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/AFP__20251012__78HP4KE__v4__MidRes__Ukraine.jpg\" decoding=\"async\" data-nimg=\"fill\" class=\"image\" style=\"position:absolute;top:0;left:0;bottom:0;right:0;box-sizing:border-box;padding:0;border:none;margin:auto;display:block;width:0;height:0;min-width:100%;max-width:100%;min-height:100%;max-height:100%;object-fit:cover\"\/><\/p>\n<p>Prawa autorskie: Fot. Ed JONES \/ AFPFot. Ed JONES \/ AFP<\/p>\n<p>Prawa autorskie: Fot. Ed JONES \/ AFPFot. Ed JONES \/ AFP<\/p>\n<p>Zaloguj si\u0119, aby zapisa\u0107 na p\u00f3\u017aniej<\/p>\n<p>29 grudnia 2025<\/p>\n<p><a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/news.google.com\/publications\/CAAiEGYSkp3as7HPQ8kTGP1yxGQqFAgKIhBmEpKd2rOxz0PJExj9csRk?hl=pl&amp;gl=PL&amp;ceid=PL%3Apl\" rel=\"noreferrer nofollow noopener\">Google News<\/a>Udost\u0119pnij na FacebookuUdost\u0119pnij na TwitterzeUdost\u0119pnij w mailu<\/p>\n<p class=\"mt-3 font-serif font-semibold text-lg text-gray-900 lg:mt-5 lg:text-xl lg:leading-8 dark:text-gray-50 print:dark:text-black\">Walka l\u0105dowa w Ukrainie by\u0142a w roku 2025 i prawdopodobnie dalej b\u0119dzie walk\u0105 na wyczerpanie, kt\u00f3rej wynik zale\u017cy od mo\u017cliwo\u015bci mobilizacyjnych obu stron. I niestety t\u0119 walk\u0119 Ukraina powoli przegrywa.\u00a0Ale to nie znaczy, \u017ce przegra\u0107 musi <\/p>\n<p><a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/news.google.com\/publications\/CAAiEGYSkp3as7HPQ8kTGP1yxGQqFAgKIhBmEpKd2rOxz0PJExj9csRk?hl=pl&amp;gl=PL&amp;ceid=PL%3Apl\" rel=\"noreferrer nofollow noopener\">Google News<\/a>Udost\u0119pnij na FacebookuUdost\u0119pnij na TwitterzeUdost\u0119pnij w mailu<\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Pe\u0142noskalowa agresja Rosji na Ukrain\u0119 trwa ju\u017c czterdzie\u015bci sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy. Rok 2025 nie przyni\u00f3s\u0142 jak dot\u0105d strategicznego rozstrzygni\u0119cia w \u017cadnej formie ani w postaci zwyci\u0119stwa jednej ze stron, ani zawieszenia broni. Wraz z ko\u0144cem roku mo\u017cna podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 podsumowania sytuacji.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Na samym froncie sytuacja przez ostatni rok by\u0142a paradoksalnie i z\u0142a, i stabilna. <\/p>\n<blockquote class=\"typography__blockquote mt-6 font-serif font-bold text-[1.8125rem] leading-[2.75rem] text-gray-900 before:inline-block before:mr-3 before:h-[0.8125rem] before:w-24 before:bg-red-700 dark:text-gray-50 dark:before:bg-red-400 print:dark:text-black before:print:dark:bg-black break-words\"><p>Z\u0142a, gdy\u017c Rosjanom udawa\u0142o si\u0119 zajmowa\u0107 kolejne obszary na wschodzie Ukrainy, powoli wypieraj\u0105c si\u0142y ukrai\u0144skie na zach\u00f3d.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Nie uda\u0142o si\u0119 tak\u017ce si\u0142om ukrai\u0144skim odnie\u015b\u0107 strategicznego sukcesu, kt\u00f3ry pozwoli\u0142by wymusi\u0107 na Rosji korzystne porozumienie pokojowe. Pod okupacj\u0105 znajduj\u0105 si\u0119 tereny na wschodzie i po\u0142udniu pa\u0144stwa, zaj\u0119te w roku 2022, w tym pas \u0142\u0105cz\u0105cy Rosj\u0119 z Krymem, jak r\u00f3wnie\u017c zagarni\u0119te po 2014 roku obszary Krymu i Donbasu. <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Ponadto Rosja wci\u0105\u017c prowadzi naloty na ukrai\u0144skie miasta, d\u0105\u017c\u0105c do zniszczenia infrastruktury energetycznej i os\u0142abienia woli walki spo\u0142ecze\u0144stwa. Miasta po\u0142o\u017cone blisko linii frontu, zw\u0142aszcza Cherso\u0144, s\u0105 obiektem zbrodniczych atak\u00f3w czyni\u0105cych warunki \u017cycia ludno\u015bci cywilnej bardzo ci\u0119\u017ckimi.  <\/p>\n<blockquote class=\"typography__blockquote mt-6 font-serif font-bold text-[1.8125rem] leading-[2.75rem] text-gray-900 before:inline-block before:mr-3 before:h-[0.8125rem] before:w-24 before:bg-red-700 dark:text-gray-50 dark:before:bg-red-400 print:dark:text-black before:print:dark:bg-black break-words\"><p>Sytuacja by\u0142a jednocze\u015bnie stabilna, gdy\u017c zdobycze terytorialne agresora by\u0142y niewielkie, a walki toczy\u0142y si\u0119 o niewielkie miejscowo\u015bci.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Nie dosz\u0142o do prze\u0142amania frontu skutkuj\u0105cego rosyjsk\u0105 ofensyw\u0105, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142aby do w\u0142amania si\u0119 g\u0142\u0119boko \u2013 powy\u017cej 50 kilometr\u00f3w w g\u0142\u0105b terytorium kontrolowanego przez Si\u0142y Zbrojne Ukrainy i zagrozi\u0142aby zaj\u0119ciem lub obl\u0119\u017ceniem du\u017cych miast, cho\u0107by Charkowa, Paw\u0142ohradu czy Dniepru. <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Wyst\u0105pi\u0142a bowiem na froncie sytuacja szczeg\u00f3lna. Obie strony znacz\u0105co ograniczy\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 stosowania manewru na polu walki, zw\u0142aszcza w skali operacyjnej, co jest sytuacj\u0105 nietypow\u0105. <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Dzia\u0142ania zbrojne \u2013 czy to w obronie, czy w natarciu, s\u0105 bowiem prowadzone w spektrum wyznaczanym przez dwa czynniki: si\u0142\u0119 ognia oraz zdolno\u015b\u0107 manewru. Ten pierwszy czynnik sprowadza si\u0119 do zadawania przeciwnikowi jak najwi\u0119kszych strat w ludziach i sprz\u0119cie \u2013 i je\u015bli dominuje, jest to walka na wyczerpanie \u2013 przegra ta strona, kt\u00f3ra pierwsza poniesie straty w ludziach, sprz\u0119cie i infrastrukturze uniemo\u017cliwiaj\u0105ce kontynuacj\u0119 walki.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Drugi oznacza d\u0105\u017cenie do zajmowania kluczowych miejsc i obszar\u00f3w w celu uniemo\u017cliwienia funkcjonowania si\u0142 zbrojnych przeciwnika na skutek przerwania dostaw zaopatrzenia, dezorganizacji systemu \u0142\u0105czno\u015bci i dowodzenia, os\u0142abienia woli walki. Z zasady uderzy\u0107 nale\u017cy tam, gdzie przeciwnik jest najs\u0142abszy, a dzia\u0142ania powinny prowadzi\u0107 do za\u0142amania si\u0119 wrogich si\u0142 \u2013 bez potrzeby ich bezpo\u015bredniego zniszczenia.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">W historii rzadko\u015bci\u0105 by\u0142y jednak sytuacje, gdy to si\u0142a ognia dominowa\u0142a nad manewrem, czy odwrotnie. Najwyra\u017aniejszym takim przypadkiem w XX wieku by\u0142 front zachodni I wojny \u015bwiatowej, gdy karabiny maszynowe, artyleria oraz fortyfikacje sta\u0142e i polowe uczyni\u0142y na trzy lata manewr niezwykle trudnym \u2013 ka\u017cdy atak okupiony by\u0142 dziesi\u0105tkami tysi\u0119cy ofiar i przesuwa\u0142 lokalnie lini\u0119 frontu o kilka kilometr\u00f3w, je\u015bli w og\u00f3le.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Z drugiej strony Blitzkrieg w wykonaniu niemieckich wojsk l\u0105dowych w latach 1939-1941 by\u0142 dominacj\u0105 manewru \u2013 omijaj\u0105cego fortyfikacje czy zgrupowania wojsk, przerywaj\u0105cego linie zaopatrzenia i dezorganizuj\u0105c dowodzenie. <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Typowe by\u0142o jednak \u0142\u0105czenie si\u0142y ognia i manewru \u2013 aczkolwiek w r\u00f3\u017cnych proporcjach, zale\u017cnych zar\u00f3wno od celu dzia\u0142a\u0144 walcz\u0105cych stron, ich potencja\u0142u ludzkiego i sprz\u0119towego (zar\u00f3wno ilo\u015bciowego, jak i jako\u015bciowego), preferowanych w kulturze strategicznej i organizacyjnej wojska sposob\u00f3w dzia\u0142ania, wreszcie aktualnej sytuacji.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Przyk\u0142adem takiego po\u0142\u0105czenia jest dzia\u0142anie wojsk pancernych i zmechanizowanych podczas ataku. Najpierw nast\u0119puje ostrza\u0142 artyleryjski i ataki lotnicze w celu zniszczenia wa\u017cnych cel\u00f3w, nast\u0119pnie w wybranych miejscach dochodzi do prze\u0142amania linii obrony przeciwnika i w g\u0142\u0105b obrony wdzieraj\u0105 si\u0119 zgrupowania czo\u0142g\u00f3w i piechoty zmechanizowanej, aby uderzy\u0107 jak najszybciej i zdezorganizowa\u0107 zaplecze przeciwnika, pozbawi\u0107 go mo\u017cliwo\u015bci stawiania skutecznego oporu i zaj\u0105\u0107 kolejne tereny. Takie dzia\u0142ania mog\u0105 by\u0107 wspierane przez inne formy manewru, cho\u0107by desanty spadochronowe, ale te\u017c si\u0142\u0119 ognia \u2013 czyli ostrza\u0142 artylerii i uderzenia lotnicze.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Taki by\u0142 kanon dzia\u0142a\u0144 po\u0142\u0105czonych prowadzonych w Europie w ostatnich latach II wojny \u015bwiatowej, podczas operacji Pustynna Burza, jak r\u00f3wnie\u017c wojny, kt\u00f3ra ostatecznie nie wybuch\u0142a \u2013 pomi\u0119dzy Uk\u0142adem Warszawskim a NATO w okresie zimnej wojny.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Te same zasady dotycz\u0105 obrony. Mo\u017ce by\u0107 skrajnie statyczna \u2013 na przyk\u0142ad mie\u0107 posta\u0107 linii fortyfikacji \u2013 lub skrajnie manewrowa, maj\u0105ca na celu dezorganizacj\u0119 natarcia przeciwnika i uniemo\u017cliwienie wykorzystania osi\u0105gni\u0119tych sukces\u00f3w. Ale najcz\u0119\u015bciej obro\u0144ca \u0142\u0105czy jedno z drugim. Tak wygl\u0105da\u0142aby obrona Europy Zachodniej podczas wspomnianej, hipotetycznej III wojny \u015bwiatowej, \u0142\u0105cz\u0105ca ataki rakiet i lotnictwa z manewrow\u0105 obron\u0105 wojsk l\u0105dowych.   <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Podczas pe\u0142noskalowej agresji Rosji na Ukrain\u0119, od lutego 2022 roku widoczny by\u0142 tak\u017ce taki w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b dzia\u0142ania i to obydwu stron. Jednak manewr zacz\u0105\u0142 zamiera\u0107 i sta\u0142o si\u0119 to widoczne ju\u017c podczas kontrofensywy w 2023 roku.<\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Dominuj\u0105cym czynnikiem sta\u0142a si\u0119 na ukrai\u0144skim froncie w\u0142a\u015bnie si\u0142a ognia. Masowe u\u017cycie przez obie strony bezza\u0142ogowych statk\u00f3w powietrznych do prowadzenia rozpoznania sprawi\u0142o, \u017ce pole walki i jego zaplecze sta\u0142o si\u0119 dla obu stron wysoce transparentne. To z kolei pozwala na efektywne u\u017cycie \u015brodk\u00f3w ra\u017cenia: zar\u00f3wno masowo stosowanych tanich bezza\u0142ogowc\u00f3w (w tym FPV), ci\u0119\u017cszych aparat\u00f3w bombowych, amunicji kr\u0105\u017c\u0105cej, artylerii lufowej i rakietowej wreszcie lotnictwa, w tym masowo stosowanych przez Rosj\u0119 bomb szybuj\u0105cych.   <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">To sprawi\u0142o, \u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 ruchu wojsk zosta\u0142a ograniczona: wi\u0119ksze zgrupowania \u017co\u0142nierzy oraz pojazdy s\u0105 szybko wykrywane i staj\u0105 si\u0119 celem ostrza\u0142u. Utrudnia to zar\u00f3wno manewr, jak i zaopatrywanie wojsk na froncie. <\/p>\n<blockquote class=\"typography__blockquote mt-6 font-serif font-bold text-[1.8125rem] leading-[2.75rem] text-gray-900 before:inline-block before:mr-3 before:h-[0.8125rem] before:w-24 before:bg-red-700 dark:text-gray-50 dark:before:bg-red-400 print:dark:text-black before:print:dark:bg-black break-words\"><p>Pojazdy nara\u017cone s\u0105 na szybkie wykrycie i obezw\u0142adnienie lub zniszczenie. A \u017co\u0142nierze zmuszeni do rozproszenia si\u0119 i ukrywania przed kamerami dron\u00f3w.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Te zjawiska maj\u0105 kolejne konsekwencje. Poniewa\u017c front sta\u0142 si\u0119 coraz bardziej statyczny, oznacza\u0142o to coraz lepsze mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania dron\u00f3w, zar\u00f3wno rozpoznawczych, jak i uderzeniowych, poniewa\u017c s\u0105 one wolniejsze od pocisk\u00f3w artyleryjskich i rakiet.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">To z kolei sprawi\u0142o, \u017ce ograniczenie manewru post\u0119powa\u0142o jeszcze bardziej. Zamiast linii frontu powsta\u0142a szara strefa \u2013 pas terenu szeroko\u015bci kilkunastu kilometr\u00f3w, o kt\u00f3ry tocz\u0105 si\u0119 walki i za kt\u00f3rym znajduj\u0105 si\u0119 si\u0142y wsparcia.   <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Na jej powstanie wp\u0142yn\u0119\u0142a z kolei konieczno\u015b\u0107 rozproszenia si\u0142 \u2013 co oznacza, \u017ce obrona nie mo\u017ce by\u0107 prowadzona przez zwarte pododdzia\u0142y, ale \u017co\u0142nierzy dzia\u0142aj\u0105cych w rozproszeniu, a wi\u0119c tworz\u0105 si\u0119 luki, kt\u00f3re potencjalnie mo\u017ce wykorzysta\u0107 atakuj\u0105cy. To z kolei jest utrudnione, z uwagi na wspomnian\u0105 ju\u017c przezroczysto\u015b\u0107 pola walki i przewag\u0119 ognia nad manewrem.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">To oznacza, \u017ce atak musi by\u0107 po pierwsze poprzedzony dok\u0142adnym rozpoznaniem i przygotowaniem ogniowym, izolacj\u0105 atakowanego obszaru przez ostrza\u0142 artylerii i naloty dron\u00f3w, obezw\u0142adnieniem ogniowym przeciwnika i wreszcie dopiero finalnym atakiem, prowadz\u0105cym do zaj\u0119cia i pr\u00f3by utrzymania pozycji. W\u00f3wczas dopiero cenna okazuje si\u0119 zdolno\u015b\u0107 do szybkiego manewru, taka, aby ograniczy\u0107 straty od ognia przeciwnika. <\/p>\n<blockquote class=\"typography__blockquote mt-6 font-serif font-bold text-[1.8125rem] leading-[2.75rem] text-gray-900 before:inline-block before:mr-3 before:h-[0.8125rem] before:w-24 before:bg-red-700 dark:text-gray-50 dark:before:bg-red-400 print:dark:text-black before:print:dark:bg-black break-words\"><p>St\u0105d te\u017c widoczne w ostatnich miesi\u0105cach obrazki Rosjan atakuj\u0105cych z u\u017cyciem motocykli i cywilnych samochod\u00f3w \u2013 takich pojazd\u00f3w nie \u017cal straci\u0107.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Nawet je\u015bli atak zostanie zako\u0144czony powodzeniem, oznacza to dalsze problemy. Przeciwnik mo\u017ce oddzia\u0142ywa\u0107 ogniem, ograniczaj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci zaopatrywania si\u0142 na pierwszej linii, ewakuacji rannych i dos\u0142ania uzupe\u0142nie\u0144. St\u0105d te\u017c obserwowane cz\u0119sto przypadki u\u017cycia bezza\u0142ogowych pojazd\u00f3w w tym celu, zar\u00f3wno lataj\u0105cych, jak i l\u0105dowych. To sprawia tak\u017ce, \u017ce znane s\u0105 przypadki, \u017ce ewakuacja rannych trwa wiele godzin, a \u017co\u0142nierze mog\u0105 sp\u0119dza\u0107 wiele dni na swoich pozycjach bez mo\u017cliwo\u015bci sprawnej rotacji. Ponadto prowadzenie dzia\u0142a\u0144 w takich warunkach wymaga umiej\u0119tno\u015bci adaptacji i posiadania adekwatnych zasob\u00f3w sprz\u0119towych jak cho\u0107by w\u0142a\u015bnie drony. Jednak nawet najlepsze urz\u0105dzenia bezza\u0142ogowe nie zast\u0105pi\u0105 \u017co\u0142nierzy na froncie \u2013 tym bardziej \u017ce drony same wymagaj\u0105 ludzi, by nimi kierowali i je obs\u0142ugiwali.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Walka l\u0105dowa w Ukrainie by\u0142a wi\u0119c w roku 2025 i prawdopodobnie dalej b\u0119dzie walk\u0105 na wyczerpanie, kt\u00f3rej wynik zale\u017cy od mo\u017cliwo\u015bci mobilizacyjnych obu stron. I niestety, t\u0119 walk\u0119 Ukraina powoli przegrywa. <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Rosja w chwili, gdy si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce pierwotny plan podporz\u0105dkowania sobie Ukrainy nie zadzia\u0142a\u0142, zacz\u0119\u0142a si\u0119ga\u0107 po \u0142atwo dost\u0119pne zasoby: osoby o niskim statusie materialnym, zwabione wizj\u0105 zarobku i \u015bwiadcze\u0144 (tak\u017ce na wypadek \u015bmierci). Wyra\u017ana by\u0142a i jest nadreprezentacja os\u00f3b z mniejszo\u015bci etnicznych, od dawna si\u0119ga si\u0119 tak\u017ce po przest\u0119pc\u00f3w osadzonych w wi\u0119zieniach. Ponadto typowe dla rosyjskiej, a wcze\u015bniej radzieckiej armii jest postrzeganie szeregowych \u017co\u0142nierzy, zw\u0142aszcza piechoty jako z g\u00f3ry skazanych na du\u017ce straty, a sprzyja takiemu podej\u015bciu tak\u017ce r\u00f3\u017cnica w liczbie ludno\u015bci \u2013 Rosja ma oko\u0142o 140 milion\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w, Ukraina 32 miliony.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Z kolei strona ukrai\u0144ska na ponoszenie strat nie mo\u017ce sobie pozwoli\u0107. St\u0105d te\u017c wysoki pr\u00f3g wieku os\u00f3b podlegaj\u0105cych mobilizacji \u2013 do 2024 wynosi\u0142 27 lat, obecnie wynosi 25. Decyduj\u0105cym powodem jest ch\u0119\u0107 ochrony potencja\u0142u demograficznego w przysz\u0142o\u015bci. <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Zw\u0142aszcza na pocz\u0105tku wojny widoczna by\u0142a r\u00f3\u017cnica, je\u015bli chodzi o motywacje \u017co\u0142nierzy ukrai\u0144skich: opr\u00f3cz \u017co\u0142nierzy zawodowych widocznym komponentem by\u0142y formacje ochotnicze, do kt\u00f3rych wst\u0119powa\u0142y osoby z r\u00f3\u017cnych klas i grup spo\u0142ecznych. <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Zauwa\u017calna by\u0142a tak\u017ce r\u00f3\u017cnica w wymiarze genderowym: w rosyjskiej armii kobiet jest niewiele, na linii frontu s\u0105 rzadkim wyj\u0105tkiem, za\u015b w armii ukrai\u0144skiej obserwowana by\u0142a od 2015 roku emancypacja kobiet \u2013 a wi\u0119c zwi\u0119ksza\u0142 si\u0119 zas\u00f3b mog\u0105cych pe\u0142ni\u0107 s\u0142u\u017cb\u0119.  <\/p>\n<blockquote class=\"typography__blockquote mt-6 font-serif font-bold text-[1.8125rem] leading-[2.75rem] text-gray-900 before:inline-block before:mr-3 before:h-[0.8125rem] before:w-24 before:bg-red-700 dark:text-gray-50 dark:before:bg-red-400 print:dark:text-black before:print:dark:bg-black break-words\"><p>po stronie Rosji walczy\u0142a armia najemnik\u00f3w i niewolnik\u00f3w autorytarnego re\u017cimu \u2013 a po ukrai\u0144skiej obywatele broni\u0105cy swojego pa\u0144stwa i swoich praw. Ten obraz ju\u017c jest przesz\u0142o\u015bci\u0105.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Ukraina ma ograniczone zasoby mobilizacyjne, cz\u0119\u015bciowo tak\u017ce na skutek wspomnianego wysokiego progu wiekowego obowi\u0105zkowej s\u0142u\u017cby. Nie mo\u017cna tak\u017ce powo\u0142a\u0107 ka\u017cdej nadaj\u0105cej si\u0119 osoby, gdy\u017c podtrzymywanie wysi\u0142ku wojennego wymaga ochrony i obrony zaplecza \u2013 cho\u0107by przed nalotami dron\u00f3w. Obs\u0142ugi i napraw wymaga infrastruktura krytyczna. Si\u0142a robocza potrzebna jest tak\u017ce w przemy\u015ble zbrojeniowym.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Ponadto wyra\u017anie widoczne jest zm\u0119czenie trwaj\u0105c\u0105 wojn\u0105 i ponoszonymi stratami. Cz\u0119\u015b\u0107 dow\u00f3dc\u00f3w ukrai\u0144skich reprezentuje niestety mentalno\u015b\u0107 postradzieck\u0105, a wi\u0119c prowadzi dzia\u0142ania w spos\u00f3b akceptuj\u0105cy du\u017ce straty w ludziach, wed\u0142ug dawnych wzorc\u00f3w. <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Wreszcie problemy sprawia\u0142 tak\u017ce system szkolenia i zaopatrzenia oraz polityka kadrowa, w tym mo\u017cliwo\u015b\u0107 rotacji \u017co\u0142nierzy pe\u0142ni\u0105cych s\u0142u\u017cb\u0119 na froncie. To doprowadzi\u0142o do nasilenia dezercji i ucieczek za granic\u0119 lub czasowego porzucania s\u0142u\u017cby \u2013 jednak ko\u0144cz\u0105cego si\u0119 powrotem do wojska. Proceder samowolnego urlopowania si\u0119 \u017co\u0142nierzy jest tak nasilony, \u017ce przestano wymierza\u0107 kary tym, kt\u00f3rzy dobrowolnie do s\u0142u\u017cby powracali. <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Spraw\u0119 pogarsza niejednolito\u015b\u0107 ukrai\u0144skiej armii. Wyst\u0119puj\u0105 w niej formacje lepiej wyszkolone i zaopatrzone (tak\u017ce dzi\u0119ki r\u00f3\u017cnego rodzaj zbi\u00f3rkom i donacjom). W roku 2025 og\u0142oszono nietypowy krok \u2013 utworzenie wojsk szturmowych, a wi\u0119c zebranie najbardziej elitarnych brygad w odr\u0119bnej strukturze, traktowanych jako \u201efrontowa stra\u017c po\u017carna\u201d. Taki podzia\u0142 sankcjonuje nier\u00f3wno\u015bci pomi\u0119dzy jednostkami, z g\u00f3ry okre\u015blaj\u0105c, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 traktowane priorytetowo, a kt\u00f3re nie. Ma to zwi\u0105zek z sytuacj\u0105 na froncie: lepsze jednostki maj\u0105 by\u0107 u\u017cywane tam, gdzie tocz\u0105 si\u0119 intensywne walki, a wi\u0119c ro\u015bnie ryzyko strat.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Istnieje tak\u017ce system nagradzania jednostek punktami przyznawanymi za zadane przeciwnikowi straty. Za te punkty (oraz za \u015brodki finansowe) mog\u0105 bezpo\u015brednio nabywa\u0107 przez platform\u0119 Brave 1 Market wyposa\u017cenie, w tym drony i sprz\u0119t antydronowy. Taki krok nie jest dzia\u0142aniem typowym i trudno interpretowa\u0107 go jako innowacj\u0119 w zaopatrzeniu wojska \u2013 przeciwnie, wskazuje na deficyty systemu, kt\u00f3ry powinien og\u00f3lnie okre\u015bli\u0107 jakie wyposa\u017cenie, w jakiej ilo\u015bci i kiedy poszczeg\u00f3lne jednostki powinny otrzyma\u0107 w zale\u017cno\u015bci od aktualnych, jak r\u00f3wnie\u017c planowanych dzia\u0142a\u0144. Jest to wi\u0119c kolejna pr\u00f3ba zarz\u0105dzania dost\u0119pno\u015bci\u0105 deficytowych zasob\u00f3w, w dodatku w kontrowersyjny, przypominaj\u0105cy gr\u0119 spos\u00f3b. <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Sytuacj\u0119 pogarsza fakt, \u017ce pomimo dynamicznego rozwoju w\u0142asnego sektora zbrojeniowego, znaczna cz\u0119\u015b\u0107 uzbrojenia i wyposa\u017cenia pochodzi z dostaw zagranicznych \u2013 a pa\u0144stwa wspieraj\u0105ce Ukrain\u0119 przekaza\u0142y ju\u017c wiele sprz\u0119tu, lecz ich mo\u017cliwo\u015bci s\u0105 ograniczone, a rozbudowie ulegaj\u0105 tak\u017ce ich si\u0142y zbrojne.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Od deficyt\u00f3w nie jest wolna tak\u017ce logistyka wojsk rosyjskich oraz spos\u00f3b zarz\u0105dzania posiadanymi si\u0142ami. Symptomatyczne w tym kontek\u015bcie s\u0105 powtarzaj\u0105ce si\u0119 ataki na wa\u017cne obiekty \u2013 w tym systemy obrony przeciwlotniczej oraz samoloty na Krymie czy jednostki p\u0142ywaj\u0105ce Floty Czarnomorskiej, kt\u00f3re od dawna powinny by\u0107 chronione systemami przeciwdronowymi.   <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Po stronie Rosji wyst\u0119puje jednak inne zjawisko: mo\u017cliwo\u015b\u0107 korzystania zar\u00f3wno ze wspomnianego zasobu mobilizacyjnego, jak i renty sprz\u0119towej \u2013 czyli tysi\u0119cy sztuk sprz\u0119tu wojskowego odziedziczonego po Zwi\u0105zku Radzieckim i znajduj\u0105cego si\u0119 w magazynach. Ten sprz\u0119t jest \u2013 dos\u0142ownie \u2013 przepalany na polu walki. Rocznik \u201eMilitary Balance\u201d z 2022 (a wi\u0119c podaj\u0105cy ostatnie przedwojenne dane) szacowa\u0142 zapas magazynowy na oko\u0142o 10 tysi\u0119cy czo\u0142g\u00f3w, wydanie z 2025 okre\u015bla t\u0119 liczb\u0119 na oko\u0142o 2900 \u2013 a poniewa\u017c ten rocznik publikowany jest na pocz\u0105tku roku, prawdopodobnie liczba rosyjskich czo\u0142g\u00f3w spadnie jeszcze bardziej.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Gdy mowa o samolotach czy \u015bmig\u0142owcach, sytuacja si\u0119 komplikuje. <\/p>\n<blockquote class=\"typography__blockquote mt-6 font-serif font-bold text-[1.8125rem] leading-[2.75rem] text-gray-900 before:inline-block before:mr-3 before:h-[0.8125rem] before:w-24 before:bg-red-700 dark:text-gray-50 dark:before:bg-red-400 print:dark:text-black before:print:dark:bg-black break-words\"><p>Reanimowanie starych maszyn mo\u017ce zako\u0144czy\u0107 si\u0119 tak jak niedawny remont transportowca An-22, kt\u00f3ry po prostu rozpad\u0142 si\u0119 w locie.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Ponadto od 2022 roku Rosja straci\u0142a na przyk\u0142ad co najmniej 66 zniszczonych lub uszkodzonych \u015bmig\u0142owc\u00f3w Ka-52 \u2013 czyli prawie po\u0142ow\u0119 posiadanych maszyn, dostarczanych ju\u017c w czasie rz\u0105d\u00f3w Putina. W przypadku bombowc\u00f3w Su-34 utracono 41 samolot\u00f3w (przed 2022 dostarczono ich oko\u0142o 124 sztuk).   <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Modernizacja techniczna rosyjskiej armii, w tym zw\u0142aszcza zakupy samolot\u00f3w i \u015bmig\u0142owc\u00f3w by\u0142a mo\u017cliwa tylko dzi\u0119ki pieni\u0105dzom z eksportu ropy i gazu \u2013 a i w\u00f3wczas pozwoli\u0142o to przede wszystkim na skierowanie do produkcji maszyn opracowanych pod koniec istnienia ZSRR lub ich modyfikacji. W warunkach sankcji dostawy nowych maszyn s\u0105 ograniczone, cho\u0107 trwaj\u0105. Regularnie pojawiaj\u0105ce si\u0119 komunikaty o dostawach samolot\u00f3w Su-34, Su-35 czy Su-57 w partiach po kilka sztuk. Dla przyk\u0142adu produkcja samolot\u00f3w Su-57 szacowana jest na 18-19 egzemplarzy, a dostawy zacz\u0119\u0142y si\u0119 w grudniu 2020 roku. Starsze typy maszyn jak Su-35 czy Su-34 prawdopodobnie produkowane s\u0105 w ilo\u015bci kilkunastu egzemplarzy rocznie.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Te szacunki, wa\u017cne dla analiz potencjalnego konfliktu Rosji z pa\u0144stwami NATO, oznaczaj\u0105 jednak\u017ce, \u017ce Rosja wci\u0105\u017c mo\u017ce posiada\u0107 dziesi\u0105tki maszyn nadaj\u0105cych si\u0119 cho\u0107by do zrzucania bomb szybuj\u0105cych i przenoszenia rakiet. Ponadto potencja\u0142 konwencjonalny uzupe\u0142niaj\u0105 pociski rakietowe r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w (w tym korea\u0144skie KN-23) i tanie bezza\u0142ogowce, produkowane w kraju \u2013 cho\u0107 z udzia\u0142em cz\u0119\u015bci importowanych.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Ma to swoje ograniczenia, ale w kr\u00f3tkiej perspektywie czasowej pozwala na masowe, regularne naloty, wyczerpuj\u0105ce zasoby obro\u0144c\u00f3w. Naloty na miasta opr\u00f3cz terroryzowania ludno\u015bci i niszczenia infrastruktury, maj\u0105 tak\u017ce wymiar stricte wojskowy: wi\u0105\u017c\u0105c \u017co\u0142nierzy obs\u0142uguj\u0105cych uzbrojenie przeciwlotnicze oraz wyczerpuj\u0105c zasoby niezb\u0119dne do obrony w tym amunicj\u0119 czy drony przechwytuj\u0105ce.<\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Potencjalnie szans\u0105 na przerwanie niepomy\u015blnego dla Ukrainy kierunku, jakim jest wojna na wyczerpanie, jest uderzenie na zaplecze przeciwnika, aby pozbawi\u0107 go mo\u017cliwo\u015bci korzystania ze swojego potencja\u0142u. Rok 2025 przyni\u00f3s\u0142 tu sukcesy, w szczeg\u00f3lno\u015bci operacj\u0119 Paj\u0119czyna, a wi\u0119c atak bezza\u0142ogowc\u00f3w na bazy rosyjskich bombowc\u00f3w strategicznych oraz ataki dron\u00f3w na infrastruktur\u0119 energetyczn\u0105 Rosji, zw\u0142aszcza rafinerie.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Operacja Paj\u0119czyna, przeprowadzona przez S\u0142u\u017cb\u0119 Bezpiecze\u0144stwa Ukrainy metodami konspiracyjnymi, doprowadzi\u0142a do ataku na cztery bazy lotnicze. Zniszczono co najmniej siedem bombowc\u00f3w Tu-95MS oraz cztery Tu-22M. Niestety, by\u0142 to sukces, kt\u00f3ry nie prze\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 na ograniczenie skali nalot\u00f3w na ukrai\u0144skie miasta. Zniszczono bowiem tylko niewielk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 floty lotnictwa dalekiego zasi\u0119gu, a do atak\u00f3w Rosja u\u017cywa tak\u017ce innych typ\u00f3w uzbrojenia. Opr\u00f3cz bezpo\u015bredniego wymiaru militarnego mia\u0142a wyra\u017any skutek propagandowy, udowadniaj\u0105c, \u017ce Rosja nie jest w stanie zapewni\u0107 bezpiecze\u0144stwa strategicznie wa\u017cnych instalacji w g\u0142\u0119bi swojego terytorium. To jednak tak\u017ce nie wp\u0142yn\u0119\u0142o zauwa\u017calnie na przebieg walk. <\/p>\n<blockquote class=\"typography__blockquote mt-6 font-serif font-bold text-[1.8125rem] leading-[2.75rem] text-gray-900 before:inline-block before:mr-3 before:h-[0.8125rem] before:w-24 before:bg-red-700 dark:text-gray-50 dark:before:bg-red-400 print:dark:text-black before:print:dark:bg-black break-words\"><p>Je\u015bli liczono na to, \u017ce ta operacja da Ukrainie silniejsz\u0105 pozycj\u0119 negocjacyjn\u0105 \u2013 nie uda\u0142o si\u0119 tego osi\u0105gn\u0105\u0107.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Du\u017co bardziej zauwa\u017calny by\u0142 wp\u0142yw atak\u00f3w na rafinerie. Rosja odczu\u0142a je bowiem w spos\u00f3b zauwa\u017calny straty \u2013 paliwa zacz\u0119\u0142o brakowa\u0107, zar\u00f3wno na rynku cywilnym, jak i na froncie. Doprowadzi\u0142o to tak\u017ce do wprowadzenia zakazu eksportu benzyny, co oznacza utrat\u0119 dochod\u00f3w oraz importu paliw na u\u017cytek wewn\u0119trzny. To mo\u017ce prowadzi\u0107 do dalszych problem\u00f3w gospodarczych, kt\u00f3re mog\u0105 prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na zdolno\u015b\u0107 Rosji do prowadzenia wojny. <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Niestety nie dosz\u0142o do przekazania Ukrainie pocisk\u00f3w Tomahawk, kt\u00f3re odpowiednio u\u017cyte \u2013 w\u0142a\u015bnie do atak\u00f3w na strategicznie wa\u017cne cele w Rosji, mog\u0142yby sprawi\u0107, \u017ce ukrai\u0144skie naloty by\u0142yby jeszcze skuteczniejsze.  <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Zasadniczym narz\u0119dziem, jakie Ukraina ma do dyspozycji, s\u0105 jej w\u0142asne, lekkie i powolne samoloty-pociski.<\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">By\u0107 mo\u017ce sytuacja gospodarcza w Rosji w ci\u0105gu nast\u0119pnego roku pogorszy si\u0119 na, tyle \u017ce poziom wydatk\u00f3w wojennych zostanie obni\u017cony i b\u0119dzie to mia\u0142o wp\u0142yw na przebieg wojny \u2013 jednak jest to tylko hipoteza. Zak\u0142ada ona, \u017ce po pierwsze, pogorszenie sytuacji nast\u0105pi, a po drugie, \u017ce rz\u0105dz\u0105cy Rosj\u0105 zdecyduj\u0105 si\u0119 na podj\u0119cie w\u00f3wczas racjonalnych dzia\u0142a\u0144 \u2013 na przyk\u0142ad id\u0105cych w kierunku zawarcia jakiego\u015b porozumienia pokojowego. Mo\u017ce si\u0119 przecie\u017c okaza\u0107, \u017ce nawet w obliczu kryzysu zostan\u0105 podj\u0119te decyzje z pozoru irracjonalne, prowadz\u0105ce do kontynuowania wojny lub wr\u0119cz eskalacji po to, aby pr\u00f3bowa\u0107 uzyska\u0107 efekt mobilizacji spo\u0142ecze\u0144stwa. Co wi\u0119cej, za\u0142amanie gospodarki musia\u0142oby nast\u0105pi\u0107 szybciej, ni\u017c za\u0142amanie woli oporu w spo\u0142ecze\u0144stwie ukrai\u0144skim. <\/p>\n<p class=\"typography__paragraph my-5 font-serif font-normal text-xl leading-8 text-gray-900 dark:text-gray-50 print:dark:text-black break-words\">Mimo \u017ce Ukraina walczy ju\u017c od szeregu lat i to skutecznie, zachowuj\u0105c niepodleg\u0142o\u015b\u0107 \u2013 ostateczny wynik wojny nie jest przes\u0105dzony.  <\/p>\n<p>;<a href=\"https:\/\/oko.press\/autor\/michal-piekarski\" class=\"w-20 h-20 relative xl:mt-0.5 shrink-0 rounded-full border-gray-300 dark:border-gray-600 grayscale\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><img alt=\"Na zdj\u0119ciu Micha\u0142 Piekarski\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" decoding=\"async\" data-nimg=\"fill\" class=\"image\" style=\"position:absolute;top:0;left:0;bottom:0;right:0;box-sizing:border-box;padding:0;border:none;margin:auto;display:block;width:0;height:0;min-width:100%;max-width:100%;min-height:100%;max-height:100%;object-fit:cover\"\/><\/a><a href=\"https:\/\/oko.press\/autor\/michal-piekarski\" class=\"text-base font-medium print:dark:text-black\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Micha\u0142 Piekarski <\/a><\/p>\n<p class=\"hidden xl:block mt-2 text-xs print:dark:text-black\">Adiunkt w Instytucie Studi\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego, zajmuje si\u0119 problematyk\u0105 bezpiecze\u0144stwa narodowego, w szczeg\u00f3lno\u015bci  zagro\u017ce\u0144  hybrydowych, militarnych  oraz kultury strategicznej Polski. Autor ksi\u0105\u017cki &#8222;Ewolucja Si\u0142 Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1990-2010 w kontek\u015bcie kultury strategicznej Polski&#8221; (2022), sta\u0142y wsp\u00f3\u0142pracownik magazynu \u201eFrag Out\u201d cz\u0142onek Polskiego Towarzystwa Bezpiecze\u0144stwa Narodowego<\/p>\n<p class=\"block xl:hidden mt-2 text-xs print:dark:text-black\">Adiunkt w Instytucie Studi\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego, zajmuje si\u0119 problematyk\u0105 bezpiecze\u0144stwa narodowego, w szczeg\u00f3lno\u015bci  zagro\u017ce\u0144  hybrydowych, militarnych  oraz kultury strategicznej Polski. Autor ksi\u0105\u017cki &#8222;Ewolucja Si\u0142 Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1990-2010 w kontek\u015bcie kultury strategicznej Polski&#8221; (2022), sta\u0142y wsp\u00f3\u0142pracownik magazynu \u201eFrag Out\u201d cz\u0142onek Polskiego Towarzystwa Bezpiecze\u0144stwa Narodowego<\/p>\n<p>Copyright \u00a9 2016 &#8211; 2025. Made with love by OKO.press team. All Rights Reserved.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Prawa autorskie: Fot. Ed JONES \/ AFPFot. Ed JONES \/ AFP Prawa autorskie: Fot. Ed JONES \/ AFPFot.&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":177156,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-177155","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115805537242311818","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/177155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=177155"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/177155\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/177156"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=177155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=177155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=177155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}