![\"Przedzia\u0142](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/EXWk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8xYThmYTEyN2FjMWVlNTFiODJjYTVmMTcxN2MxNjg3NS5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\nKrajowi giganci kolejowi, kt\u00f3rzy maj\u0105 najlepsze warunki do inwestowania, postrzegaj\u0105 us\u0142ugi nocne jako stratne, podczas gdy nowi gracze, kt\u00f3rzy ch\u0119tnie by je obs\u0142ugiwali, nie s\u0105 w stanie sfinansowa\u0107 drogiego, wysoce specjalistycznego sprz\u0119tu.<\/p>\n
\u2014 Popyt istnieje \u2014 m\u00f3wi Chris Engelsman, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel start-upu European Sleeper [s\u0142owo sleeper ma w j\u0119zyku angielskim wiele znacze\u0144, m.in. poci\u0105g sypialny ale te\u017c podk\u0142ad kolejowy]. \u2014 Ludzie lubi\u0105 nocne poci\u0105gi \u2014 uwa\u017caj\u0105, \u017ce s\u0105 lepsze dla \u015brodowiska lub bardziej wydajne \u2014 nie to jest problemem. Problemem s\u0105 ograniczenia i biurokracja systemu kolejowego \u2014 wyja\u015bnia.<\/p>\n
To impas, kt\u00f3ry zamrozi\u0142 o\u017cywienie. \u2014 Ci, kt\u00f3rzy mogliby dzia\u0142a\u0107, nie chc\u0105 tego robi\u0107, a ci, kt\u00f3rzy chc\u0105, nie maj\u0105 \u015brodk\u00f3w \u2014 komentuje ekspert kolejowy Jon Worth. \u2014 Spr\u00f3buj zarezerwowa\u0107 miejsce w nocnym poci\u0105gu z kilkumiesi\u0119cznym wyprzedzeniem. Nie da si\u0119. Popyt jest ogromny. Mimo to nie wp\u0142ywa on na dzia\u0142ania kolei.<\/p>\n
To, co je nap\u0119dza, to bilanse \u2014 a wi\u0119kszo\u015b\u0107 nocnych po\u0142\u0105cze\u0144 przynosi straty. Z definicji poci\u0105gi sypialne mog\u0105 kursowa\u0107 tylko raz w nocy na jeden sk\u0142ad, wymagaj\u0105 dodatkowego personelu na pok\u0142adzie oraz bardzo specyficznego i bardzo drogiego taboru.<\/p>\n
\u2014 Wagon kosztuje oko\u0142o 2 mln euro [8 mln 453 tys. z\u0142], czyli do\u015b\u0107 drogo \u2014 m\u00f3wi Thibault Constant, za\u0142o\u017cyciel francuskiego startupu Nox Mobility. \u2014 Inwestorzy patrz\u0105 na histori\u0119 nocnych poci\u0105g\u00f3w i m\u00f3wi\u0105: „Nie ma opcji, \u017ceby to by\u0142o op\u0142acalne” \u2014 dodaje.<\/p>\n
European Sleeper, belgijsko-holenderska firma, obecnie korzysta z wagon\u00f3w „w zasadzie uratowanych ze z\u0142omowiska” \u2014 zauwa\u017ca Worth. \u2014 Nie mo\u017cna zwi\u0119kszy\u0107 skali nocnych poci\u0105g\u00f3w bez budowy ich wi\u0119kszej liczby. Ale nikt nie sk\u0142ada takich zam\u00f3wie\u0144 \u2014 dodaje.<\/p>\n
Constant opisuje to jako problem „jajka i kury”. \u2014 Nie ma dowod\u00f3w na to, \u017ce poci\u0105gi nocne mog\u0105 obecnie odnie\u015b\u0107 sukces komercyjny, wi\u0119c inwestorzy nie wierz\u0105 w ten produkt. Musimy im pokaza\u0107, \u017ce mo\u017cemy osi\u0105gn\u0105\u0107 lepsze wyniki ni\u017c obecni operatorzy \u2014 co stanowi wyzwanie, ale jest to mo\u017cliwe.<\/p>\n
Nawet austriacki pa\u0144stwowy operator kolejowy OEBB \u2014 najbardziej zaanga\u017cowany operator poci\u0105g\u00f3w nocnych w Europie \u2014 przyzna\u0142 si\u0119, \u017ce ma trudno\u015bci. \u2014 D\u0142ugie terminy dostaw nowych pojazd\u00f3w, wysokie koszty osobowe i zwi\u0119kszona liczba funkcjonuj\u0105cych w nocy plac\u00f3w budowy stanowi\u0105 powa\u017cne wyzwania \u2014 m\u00f3wi rzecznik OEBB.<\/p>\n
\u2014 Poci\u0105gi nocne s\u0105 dobrym uzupe\u0142nieniem dziennych po\u0142\u0105cze\u0144 kolejowych… istnieje wystarczaj\u0105cy popyt na poci\u0105gi nocne i potrzeba zwi\u0119kszenia ich liczby. [Jednak] koszty eksploatacji ograniczaj\u0105 ofert\u0119 us\u0142ug \u2014 dodaje.<\/p>\n
<\/p>\n
Przedzia\u0142 w wagonie sypialnym Nightjet, nocnego poci\u0105gu austriackich kolei federalnych (OEBB), 2 wrze\u015bnia 2025 r.CHRISTIAN CHARISIUS \/ DPA \/ DPA PICTURE-ALLIANCE VIA AFP \/ AFP<\/p>\n
Niemiecki operator kolejowy Deutsche Bahn wyra\u017ca podobne obawy.<\/p>\n
\u2014 W obecnych warunkach politycznych obs\u0142uga poci\u0105g\u00f3w nocnych stanowi powa\u017cne wyzwanie ekonomiczne<\/a> \u2014 m\u00f3wi Marco Kampp, dyrektor Deutsche Bahn ds. mi\u0119dzynarodowego transportu dalekobie\u017cnego. \u2014 [Jednak] poci\u0105gi pasa\u017cerskie nie mog\u0105 pozostawa\u0107 w niekorzystnej sytuacji w por\u00f3wnaniu z transportem lotniczym i samochodowym<\/a> \u2014 a szczeg\u00f3lnie dotkliwie odczuwa to niszowy rynek poci\u0105g\u00f3w nocnych \u2014 dodaje.<\/p>\n Biurokracja<\/p>\n Nawet je\u015bli kto\u015b znajdzie pieni\u0105dze na nowe poci\u0105gi, ich faktyczne uruchomienie to kolejna walka.<\/p>\n Engelsman opisuje ci\u0105g\u0142e przeszkody operacyjne, w tym wiadomo\u015bci przekazywane w ostatniej chwili od zarz\u0105dc\u00f3w sieci kolejowej, kt\u00f3re w praktyce oznaczaj\u0105 „przykro nam, ale wasz poci\u0105g nie b\u0119dzie kursowa\u0142 przez miesi\u0105c”, oraz og\u00f3ln\u0105 niech\u0119\u0107 obecnych operator\u00f3w do pomocy nowym podmiotom.<\/p>\n Sytuacj\u0119 pogarsza transgraniczna biurokracja.<\/p>\n \u2014 Rozk\u0142ady jazdy nadal s\u0105 ustalane na poziomie krajowym \u2014 m\u00f3wi Engelsman. Kiedy European Sleeper pr\u00f3bowa\u0142o zaplanowa\u0107 now\u0105 tras\u0119 Bruksela\u2013Mediolan, musia\u0142o negocjowa\u0107 z ka\u017cdym krajem osobno. Belgia najpierw wyznaczy\u0142a czas przekroczenia granicy, kt\u00f3ry sprawi\u0142, \u017ce ca\u0142a trasa sta\u0142a si\u0119 nieop\u0142acalna, a nast\u0119pnie proces trzeba by\u0142o rozpocz\u0105\u0107 od nowa.<\/p>\n \u2014 Nie mo\u017cna zoptymalizowa\u0107 ca\u0142ego odcinka \u2014 trzeba dostosowywa\u0107 si\u0119 do ka\u017cdego kraju z osobna. To bardzo nieefektywne \u2014 m\u00f3wi. Z czasem, dodaje, relacje z poszczeg\u00f3lnymi pracownikami tych organizacji si\u0119 poprawiaj\u0105 \u2014 „lubi\u0105 poci\u0105gi, lubi\u0105 nasze projekty” \u2014 ale struktury, w kt\u00f3rych pracuj\u0105, pozostaj\u0105 powolne i sztywne. \u2014 To nie kwestia poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b. To kwestia biurokracji \u2014 podsumowuje Engelsman.<\/p>\n Wed\u0142ug Wortha obiecany renesans poci\u0105g\u00f3w nocnych nigdy nie nast\u0105pi\u0142, poniewa\u017c nie by\u0142 oparty na taborze, finansowaniu ani rzeczywistej koordynacji. \u2014 By\u0142o du\u017co nadziei, ale ma\u0142o planowania \u2014 m\u00f3wi. Nawet flagowa trasa Pary\u017c\u2013Wiede\u0144 obs\u0142ugiwana przez OEBB upad\u0142a, gdy znikn\u0119\u0142y dotacje francuskiego rz\u0105du. \u2014 [Francuski operator kolejowy] SNCF nie chcia\u0142 jej obs\u0142ugiwa\u0107. W momencie, gdy znikn\u0119\u0142y dotacje, wycofali si\u0119 \u2014 t\u0142umaczy.<\/p>\n Pieni\u0105dze<\/p>\n Mimo to nowa fala operator\u00f3w nadal pr\u00f3buje swoich si\u0142.<\/p>\n Start-upy, takie jak European Sleeper, rozwijaj\u0105 si\u0119 ostro\u017cnie. Nox Mobility eksperymentuje z wynajmowanymi wagonami, aby obni\u017cy\u0107 koszty kapita\u0142owe i przeprojektowa\u0107 spos\u00f3b dzia\u0142ania us\u0142ug sypialnych \u2014 od sprzeda\u017cy bilet\u00f3w i ustalania cen po ofert\u0119 pok\u0142adow\u0105.<\/p>\n \u2014 Zasadniczo obmy\u015blamy na nowo ca\u0142y ekosystem \u2014 m\u00f3wi Constant.<\/p>\n W przypadku European Sleeper, jak zauwa\u017ca Worth, kluczow\u0105 kwesti\u0105 jest to, czy uda si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 pr\u00f3g rentowno\u015bci przy pomocy po\u0142atanych ze sob\u0105 starzej\u0105cych si\u0119 poci\u0105g\u00f3w na tyle d\u0142ugo, aby zbudowa\u0107 podstawy finansowe niezb\u0119dne do zakupu nowych.<\/p>\n W odniesieniu do Nox r\u00f3wnanie jest jeszcze bardziej brutalne: \u2014 Sk\u0105d Nox we\u017amie pieni\u0105dze? To zdecydowanie najwa\u017cniejsze pytanie \u2014 m\u00f3wi Worth.<\/p>\n Na papierze istnieje lista potencjalnych tras i projekt\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby stanowi\u0107 podstaw\u0119 prawdziwego o\u017cywienia \u2014 pod warunkiem \u017ce uda si\u0119 zdoby\u0107 pieni\u0105dze i poci\u0105gi.<\/p>\n