To jak wyrok na tych, kt\u00f3rzy maj\u0105 stare samochody? Z pocz\u0105tkiem stycznia nowego roku w Krakowie zacznie obowi\u0105zywa\u0107 tak zwana strefa czystego transportu, kt\u00f3ra ma by\u0107 sposobem na walk\u0119 ze smogiem z wydechowych rur. W stolicy Ma\u0142opolski b\u0119dzie teraz jak w Warszawie, gdzie takie regulacje ju\u017c zosta\u0142y w prowadzone. Antysmogowi aktywi\u015bci s\u0105 zachwyceni, gorzej z tymi, kt\u00f3rych nie sta\u0107 na nowe, bardziej ekologiczne auta.<\/p>\n
Wszyscy walcz\u0105 ze smogiem z komin\u00f3w. Rzadziej m\u00f3wi si\u0119 o smogu, kt\u00f3ry truje nas z rur wydechowych. Tymczasem r\u00f3wnie gro\u017ana jak emisja py\u0142\u00f3w z kopciuch\u00f3w jest mieszanka trucizn wydobywaj\u0105cych si\u0119 z rur wydechowych tysi\u0119cy aut szczelnie wype\u0142niaj\u0105cych ulice miast. Czy zanieczyszczenie powietrza w miastach i gminach b\u0119dzie mniejsze? Maj\u0105 to sprawi\u0107 Strefy Czystego Transportu. Pierwsza z nastaniem lipca 2024 roku ruszy\u0142a w Warszawie.<\/p>\n
Jak Strefa Czystego Transportu z oporami wchodzi\u0142a do Krakowa<\/p>\n
Zaraz po Warszawie, takie regulacje mia\u0142y te\u017c obowi\u0105zywa\u0107 w Krakowie, ale uchwa\u0142a przyj\u0119t\u0105 w tej sprawie przez radnych w listopadzie 2022 roku zosta\u0142a zaskar\u017cona do Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego. Skarg\u0119 skierowa\u0142 \u00f3wczesny wojewoda ma\u0142opolski \u0141ukasz Kmita i dwie osoby prywatne.<\/p>\n
W uzasadnieniu wojewoda zakwestionowa\u0142 zgodno\u015b\u0107 zapis\u00f3w miejskiej uchwa\u0142y z ustaw\u0105 z 11 stycznia 2018 roku o elektromobilno\u015bci i paliwach alternatywnych. Rada miasta – jak poda\u0142 w o\u015bwiadczeniu urz\u0105d wojew\u00f3dzki – nie okre\u015bli\u0142a w spos\u00f3b wystarczaj\u0105cy granic obszaru SCT oraz nie zawar\u0142a regulacji dotycz\u0105cych sposobu organizacji ruchu w tej strefie.<\/p>\n
Wyrok na stare samochody, ingerencja w nasz\u0105 wolno\u015b\u0107?<\/p>\n
Radzie miasta zarzucono tak\u017ce mi\u0119dzy innymi „zbyt daleko id\u0105c\u0105 ingerencj\u0119 w sfer\u0119 konstytucyjnych praw i wolno\u015bci, takich jak wolno\u015b\u0107 cz\u0142owieka, wolno\u015b\u0107 poruszania si\u0119, r\u00f3wno\u015b\u0107 wobec prawa czy w\u0142asno\u015b\u0107 naruszaj\u0105c\u0105 zasad\u0119 proporcjonalno\u015bci”.<\/p>\n
Ostatecznie s\u0105d stwierdzi\u0142, \u017ce „s\u0105 pewne kwestie, kt\u00f3re niew\u0105tpliwie w uchwale powinny by\u0107 uregulowane, albo nie zosta\u0142y uregulowane prawid\u0142owo, albo wcale”. W ustnym uzasadnieniu wskazano przede wszystkim na kwesti\u0119 granic obowi\u0105zywania strefy.<\/p>\n
– Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zakres terytorialny tych powinno\u015bci, zakaz\u00f3w, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z uchwa\u0142y, musi by\u0107 skonkretyzowany – o\u015bwiadczy\u0142 s\u0119dzia Tadeusz Kie\u0142kowski, kt\u00f3ry zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce przepisy wymagaj\u0105 okre\u015blenia na takim obszarze tak\u017ce sposobu organizacji ruchu, a uchwa\u0142a nie zawiera tego elementu.<\/p>\n
Ostatecznie termin wprowadzenia w Krakowie strefy czystego transportu zosta\u0142 przesuni\u0119ty. Jednak to zawieszenie w czasie ko\u0144ca. 1 stycznia 2026 w stolicy Ma\u0142opolski zaczn\u0105 obowi\u0105zywa\u0107 restrykcyjne przepisy. Czy ci, kt\u00f3rych nie sta\u0107 na nowe auto do Krakowa ju\u017c nie wjad\u0105? Jakie s\u0105 szczeg\u00f3\u0142y nowych regulacji?<\/p>\n
Nale\u017cy sprawdzi\u0107, czym trzeba si\u0119 martwi\u0107<\/p>\n
Pierwszym i najwa\u017cniejszym krokiem jest sprawdzenie, czy samoch\u00f3d spe\u0142nia wymagania Strefy Czystego Transportu. Wbrew obawom wielu kierowc\u00f3w, wcale nie oznacza to rewolucji. Wed\u0142ug szacunk\u00f3w nawet osiem na dziesi\u0119\u0107 samochod\u00f3w ju\u017c dzi\u015b mie\u015bci si\u0119 w obowi\u0105zuj\u0105cych normach. Je\u015bli auto jest zarejestrowane w Polsce i spe\u0142nia wymagania emisyjne, jego w\u0142a\u015bciciel nie musi robi\u0107 absolutnie nic. System rozpozna go automatycznie.<\/p>\n
Jakie samochody mog\u0105 wjecha\u0107 bez ogranicze\u0144<\/p>\n
W przypadku aut benzynowych, tak\u017ce tych z instalacj\u0105 LPG, zasady s\u0105 stosunkowo \u0142agodne. Do strefy b\u0119d\u0105 mog\u0142y wje\u017cd\u017ca\u0107 pojazdy spe\u0142niaj\u0105ce norm\u0119 Euro 4 lub wyprodukowane w 2005 roku albo p\u00f3\u017aniej. W praktyce oznacza to, \u017ce w momencie uruchomienia SCT akceptowane b\u0119d\u0105 nawet 21-letnie samochody benzynowe.<\/p>\n
Nieco ostrzejsze wymagania dotycz\u0105 diesli. Samochody osobowe i dostawcze do 3,5 tony musz\u0105 spe\u0142nia\u0107 norm\u0119 Euro 6 albo pochodzi\u0107 z 2014 roku lub nowsze. To oznacza, \u017ce do strefy wjad\u0105 diesle maj\u0105ce maksymalnie 12 lat. W przypadku wi\u0119kszych pojazd\u00f3w ci\u0119\u017carowych z silnikiem diesla wymagania s\u0105 jeszcze wy\u017csze \u2013 konieczna jest norma Euro VI lub rok produkcji co najmniej 2012.<\/p>\n
Je\u017celi samoch\u00f3d spe\u0142nia te kryteria i ma polskie tablice rejestracyjne, zostanie automatycznie uwzgl\u0119dniony w systemie SCT i b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 porusza\u0107 si\u0119 po strefie bez \u017cadnych ogranicze\u0144.<\/p>\n
System SCT rusza w grudniu 2025 roku<\/p>\n
Ju\u017c w grudniu zacznie dzia\u0142a\u0107 oficjalny system informatyczny Strefy Czystego Transportu dost\u0119pny na stronie sct.krakow.pl. To tam b\u0119dzie mo\u017cna sprawdzi\u0107 dane swojego pojazdu, potwierdzi\u0107, czy spe\u0142nia wymagania, zg\u0142osi\u0107 auto do systemu, je\u015bli zajdzie taka potrzeba, zarejestrowa\u0107 wjazd do plac\u00f3wki medycznej albo wykupi\u0107 op\u0142at\u0119 za wjazd.<\/p>\n
Dla tych, kt\u00f3rzy wol\u0105 bezpo\u015bredni kontakt lub maj\u0105 trudno\u015bci z obs\u0142ug\u0105 system\u00f3w elektronicznych, przewidziano mo\u017cliwo\u015b\u0107 za\u0142atwienia wszystkich formalno\u015bci w punktach obs\u0142ugi z pomoc\u0105 urz\u0119dnik\u00f3w.<\/p>\n
Krakowianie z bezterminowym zwolnieniem<\/p>\n