{"id":17954,"date":"2025-09-26T19:56:13","date_gmt":"2025-09-26T19:56:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/17954\/"},"modified":"2025-09-26T19:56:13","modified_gmt":"2025-09-26T19:56:13","slug":"donald-trump-spelnil-wielkie-marzenie-recepa-erdogana-obaj-sa-jak-dzieci-dal-mu-dokladnie-to-czego-teraz-potrzebuje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/17954\/","title":{"rendered":"Donald Trump spe\u0142ni\u0142 wielkie marzenie Recepa Erdogana. „Obaj s\u0105 jak dzieci”. Da\u0142 mu dok\u0142adnie to, czego teraz potrzebuje"},"content":{"rendered":"

Zdj\u0119cia ze spotkania pokazuj\u0105<\/a>, jak obaj prezydenci siedz\u0105 obok siebie w dobrych nastrojach w Gabinecie Owalnym. Obrazy te kontrastuj\u0105 z fotografiami zrobionymi kilka tygodni temu podczas spotkania z szefami pa\u0144stw i rz\u0105d\u00f3w z Europy. Najwy\u017csi przedstawiciele Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i innych kraj\u00f3w zostali ustawieni przed biurkiem Trumpa jak uczniowie w szkole.<\/p>\n

Rozmieszczenie foteli w Bia\u0142ym Domu nie jest przypadkowe. To samo dotyczy spotkania Trumpa z Erdoganem. Przes\u0142anie jest nast\u0119puj\u0105ce: tak wygl\u0105da spotkanie prezydent\u00f3w na r\u00f3wni. Erdoganowi powinno si\u0119 to podoba\u0107.<\/p>\n

\"Prezydent<\/p>\n

Prezydent USA Donald Trump (P) i prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan podczas spotkania w Gabinecie Owalnym Bia\u0142ego Domu w Waszyngtonie, USA, 25 wrze\u015bnia 2025 r.PAP\/EPA\/Yuri Gripas \/ POOL \/ PAP<\/p>\n

\u2014 Obydwaj s\u0105 jak dzieci \u2014 narcyzi bez skrupu\u0142\u00f3w \u2014 m\u00f3wi psychiatra Abdulkadir Cewik, kt\u00f3ry analizuje polityk\u00f3w i ich zachowanie. Prawie 20 lat temu za\u0142o\u017cy\u0142 w Turcji Stowarzyszenie Psychologii Politycznej i obecnie jest jego przewodnicz\u0105cym. Aby opisa\u0107 \u017cycie duchowe Erdogana, Cewik przytacza przys\u0142owie: „Puste k\u0142osy stoj\u0105 prosto”. W j\u0119zyku tureckim okre\u015bla si\u0119 w ten spos\u00f3b ludzi, kt\u00f3rzy przedstawiaj\u0105 si\u0119 jako ponadprzeci\u0119tni, chocia\u017c wcale tak nie jest. Dla psychiatry Erdogan jest w\u0142a\u015bnie tak\u0105 osob\u0105. Cewik twierdzi, \u017ce \u0142\u0105czy go kilka podobie\u0144stw z Trumpem. Obaj s\u0105 pragmatyczni, oportunistyczni i przekonani, \u017ce zawsze post\u0119puj\u0105 w\u0142a\u015bciwie.<\/p>\n

Podobie\u0144stwa s\u0105 r\u00f3wnie\u017c pierwsz\u0105 rzecz\u0105, na kt\u00f3r\u0105 zwraca uwag\u0119 prezydent USA na pocz\u0105tku spotkania. Trump twierdzi, \u017ce on i Erdogan od dawna s\u0105 przyjaci\u00f3\u0142mi. Nie zmieni\u0142o si\u0119 to nawet wtedy, gdy musia\u0142 uda\u0107 si\u0119 na „wygnanie” z powodu „no wiecie \u2014 sfa\u0142szowanych wybor\u00f3w”, m\u00f3wi, wskazuj\u0105c na Erdogana. W ko\u0144cu on zna si\u0119 na tym lepiej ni\u017c ktokolwiek inny. Nie by\u0142 to komplement. Erdogan mimo to si\u0119 u\u015bmiecha. Zaraz potem Trump wypowiada swoje najwa\u017cniejsze zdanie tego wieczoru: Erdogan jest „szanowanym cz\u0142owiekiem” w Turcji i na \u015bwiecie.<\/p>\n

Wyj\u015bcie z izolacji<\/p>\n

To stwierdzenie podsumowuje, po co prezydent Turcji przyby\u0142 do Waszyngtonu. W swoim kraju ma obecnie do\u015b\u0107 trudn\u0105 sytuacj\u0119. W marcu mia\u0142y miejsce gwa\u0142towne protesty przeciwko niemu i jego rz\u0105dowi.<\/a> R\u00f3wnie\u017c w Europie spotyka si\u0119 z oporem ze wzgl\u0119du na swoje autorytarne dzia\u0142ania wobec opozycji.<\/p>\n

Turcja nie przy\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do zachodnich sankcji wobec Rosji. Jednocze\u015bnie Ankara jest jedynym krajem NATO, kt\u00f3ry utrzymuje sta\u0142e stosunki zar\u00f3wno z Rosj\u0105, jak i Ukrain\u0105. Kraj ten zorganizowa\u0142 kilka szczyt\u00f3w po\u015bwi\u0119conych negocjacjom pokojowym mi\u0119dzy Kijowem a Moskw\u0105<\/a>, Erdogan ch\u0119tnie przedstawia si\u0119 jako mediator i formalnie popiera integralno\u015b\u0107 terytorialn\u0105 Ukrainy. Mimo to Turcja jest najcz\u0119\u015bciej wykluczana z europejskich wysi\u0142k\u00f3w pokojowych i krytykowana za swoje dzia\u0142ania wobec opozycji.<\/p>\n

Ameryka\u0144ska administracja zdaje sobie spraw\u0119, jak bardzo dotkliwa jest rosn\u0105ca izolacja tureckiego rz\u0105du. Dzie\u0144 przed spotkaniem w Waszyngtonie specjalny wys\u0142annik USA na Bliski Wsch\u00f3d i ambasador w Turcji Tom Barrack wyrazi\u0142 zdziwienie: \u2014 Nasz najwi\u0119kszy sojusznik w NATO nie jest cz\u0142onkiem Unii Europejskiej. Barrack zdradzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c, co Erdogan otrzyma od USA. Trump powiedzia\u0142 mu: „Dajmy rz\u0105dowi tureckiemu to, czego potrzebuje: legitymizacj\u0119”. Czo\u0142owy dyplomata uzna\u0142 to za „bardzo sprytne”. Poniewa\u017c dop\u00f3ki w gr\u0119 wchodzi legitymizacja, nie chodzi o granice ani handel broni\u0105.<\/p>\n

Turcja od lat stara si\u0119 zmodernizowa\u0107 swoj\u0105 flot\u0119 wielozadaniowych samolot\u00f3w bojowych typu F-16 i powr\u00f3ci\u0107 do programu samolot\u00f3w typu F-35. Zosta\u0142a z niego wykluczona w 2019 r., poniewa\u017c turecki rz\u0105d zam\u00f3wi\u0142 rosyjskie systemy obrony powietrznej S-400. Czy co\u015b si\u0119 teraz zmieni? Dostawa po\u017c\u0105danych samolot\u00f3w bojowych i odrzutowc\u00f3w pozostaje na razie ma\u0142o prawdopodobna. Podczas konferencji prasowej w Waszyngtonie Trump nie poszed\u0142 na \u017cadne ust\u0119pstwa, ale zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na inne sprawy, kt\u00f3rych Erdogan od niego oczekuje.<\/p>\n

W swoim wst\u0119pnym o\u015bwiadczeniu zasugerowa\u0142, co to mo\u017ce by\u0107. Kluczowym s\u0142owem jest „Halkbank”. Erdogan powiedzia\u0142, \u017ce chce om\u00f3wi\u0107 t\u0119 spraw\u0119 z Trumpem. Chodzi o pa\u0144stwowy bank turecki, kt\u00f3ry jest obecnie przedmiotem post\u0119powania s\u0105dowego w Stanach Zjednoczonych. Sprawa dotyczy domniemanego wsp\u00f3\u0142udzia\u0142u w obchodzeniu ameryka\u0144skich sankcji wobec Iranu, prania brudnych pieni\u0119dzy i oszustw bankowych na kwot\u0119 miliard\u00f3w dolar\u00f3w. Post\u0119powanie jest skomplikowane. Jego wynik wisi nad Turcj\u0105 jak miecz Damoklesa.<\/p>\n

Wed\u0142ug obserwator\u00f3w wyrok skazuj\u0105cy mo\u017ce doprowadzi\u0107 kraj do ca\u0142kowitej ruiny finansowej, a jego prezydenta do politycznej zguby. \u2014 Erdogan jest w rzeczywisto\u015bci cz\u0142owiekiem przepe\u0142nionym strachem \u2014 nieustannie obawiaj\u0105cym si\u0119, \u017ce zostanie zdemaskowany \u2014 uwa\u017ca psychiatra Cewik. Nie s\u0105dzi on jednak, aby relacje mi\u0119dzy obydwoma prezydentami by\u0142y jednostronne. \u2014 Chc\u0105 si\u0119 wzajemnie wykorzysta\u0107 \u2014 spekuluje.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo
\n„Trump ma prost\u0105 mentalno\u015b\u0107 biznesmena”<\/p>\n

W rzeczywisto\u015bci Turcja ma wiele do zaoferowania Stanom Zjednoczonym. Niekt\u00f3re sprawy zosta\u0142y ju\u017c zapocz\u0105tkowane, m\u00f3wi by\u0142y ambasador NATO Mehmet Fatih Cejlan. \u2014 Turcja chce kupi\u0107 znaczn\u0105 liczb\u0119 samolot\u00f3w Boeing i wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 ze Stanami Zjednoczonymi w zakresie wydobycia metali ziem rzadkich w Anatolii \u2014 zdradza. Ponadto na kr\u00f3tko przed spotkaniem w Waszyngtonie zniesiono dodatkowe c\u0142a na niekt\u00f3re importowane towary z USA. Dla dyplomaty Cejlana to wa\u017cne powody, dla kt\u00f3rych prezydent USA zgodzi\u0142 si\u0119 na spotkanie z Erdoganem. \u2014 Trump ma prost\u0105 mentalno\u015b\u0107 biznesow\u0105 \u2014 chodzi o dawanie i branie \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n

Turcja mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c pom\u00f3c w kwestiach zwi\u0105zanych z polityk\u0105 bezpiecze\u0144stwa. Cejlan podaje jako przyk\u0142ad wojn\u0119 z Ukrain\u0105. \u2014 \u015arodki wprowadzone przez NATO nie by\u0142y w stanie ca\u0142kowicie odstraszy\u0107 Rosji \u2014 twierdzi. Jest wr\u0119cz przeciwnie. W ostatnich dniach drony wielokrotnie narusza\u0142y przestrze\u0144 powietrzn\u0105 pa\u0144stw NATO<\/a>, co sojusz uznaje za prowokacj\u0119 Rosji.<\/p>\n

Jedynym krajem w sojuszu wojskowym, kt\u00f3ry publicznie utrzymuje bezpo\u015brednie stosunki z Kremlem, jest Turcja. Ankara od lat prowadzi polityk\u0119 zagraniczn\u0105 w stylu 360 stopni: rz\u0105d rozmawia z ka\u017cdym i negocjuje ze wszystkimi \u2014 o ile s\u0142u\u017cy to jego w\u0142asnym interesom. Husejn Dirioz, by\u0142y ambasador Turcji w Moskwie i by\u0142y zast\u0119pca sekretarza generalnego NATO, widzi w tym wa\u017cn\u0105 korzy\u015b\u0107 dla innych kraj\u00f3w NATO. \u2014 Prezydent Turcji jest jednym z nielicznych przyw\u00f3dc\u00f3w pa\u0144stwowych, kt\u00f3rzy spotykaj\u0105 si\u0119 z Putinem, Ze\u0142enskim lub ira\u0144skimi przyw\u00f3dcami \u2014 m\u00f3wi. Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c kana\u0142y komunikacji z mu\u0142\u0142ami w Iranie i nowym rz\u0105dem w Syrii.<\/p>\n

Jednak fakt, \u017ce Turcja nadal importuje surowce z Rosji, zasilaj\u0105c w ten spos\u00f3b jej kas\u0119 wojenn\u0105, nie podoba si\u0119 Trumpowi<\/a>. „Chcia\u0142bym, \u017ceby przesta\u0142a kupowa\u0107 rop\u0119 od Rosji”, dop\u00f3ki Kreml prowadzi wojn\u0119 z Ukrain\u0105, za\u017c\u0105da\u0142 Trump przed dziennikarzami po spotkaniu. Erdogan powinien r\u00f3wnie\u017c zrezygnowa\u0107 z gazu z Rosji, doda\u0142 Trump.<\/p>\n

Potencja\u0142 do konfliktu stanowi r\u00f3wnie\u017c stanowisko Erdogana w sprawie islamistycznego Hamasu. Dla prezydenta Turcji nie jest to organizacja terrorystyczna, ale palesty\u0144ski ruch wyzwole\u0144czy. Kwestia ta nie zosta\u0142a poruszona publicznie \u2014 r\u00f3\u017cnice zda\u0144 s\u0105 prawdopodobnie zbyt du\u017ce.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie Trump od miesi\u0119cy m\u00f3wi o tym, \u017ce chce po\u015bredniczy\u0107 w zawarciu pokoju zar\u00f3wno w Strefie Gazy, jak i w Ukrainie. Europejscy przyw\u00f3dcy pa\u0144stw i rz\u0105d\u00f3w zg\u0142osili si\u0119 jako partnerzy w tej misji. Jak dot\u0105d nie ma jednak \u017cadnych rezultat\u00f3w. Dla prezydenta USA sensowne jest wi\u0119c nawi\u0105zywanie nowych sojuszy. Z jego punktu widzenia zalet\u0105 jest to, \u017ce z pewno\u015bci\u0105 nie b\u0119dzie musia\u0142 wys\u0142uchiwa\u0107 przem\u00f3wie\u0144 tureckiego w\u0142adcy na temat moralno\u015bci i warto\u015bci. Erdogan mo\u017ce za to zaoferowa\u0107 mu wa\u017cne narz\u0119dzia: cich\u0105 dyplomacj\u0119 na wszystkich kana\u0142ach, wiedz\u0119 na temat kontakt\u00f3w z w\u0142adcami na Kaukazie, Ba\u0142kanach i Bliskim Wschodzie, drug\u0105 co do wielko\u015bci armi\u0119 NATO oraz geostrategicznie wa\u017cne po\u0142o\u017cenie.<\/p>\n

Najprawdopodobniej mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c liczy\u0107 na to, \u017ce Erdogan publicznie go wesprze. Kilka dni temu prezydent Turcji skar\u017cy\u0142 si\u0119 w wywiadzie dla ameryka\u0144skiej stacji telewizyjnej Fox News, \u017ce Trump nie osi\u0105ga post\u0119p\u00f3w w Strefie Gazy i w Ukrainie. Tureckie biuro ds. komunikacji wycofa\u0142o jednak t\u0119 krytyk\u0119 i zast\u0105pi\u0142o j\u0105 s\u0142owami pochwa\u0142y. R\u00f3wnie\u017c Trump ma ciep\u0142e s\u0142owa dla swojego odpowiednika: Erdogan wykonuje w swoim kraju „znakomit\u0105 prac\u0119”. Obaj maj\u0105 ze sob\u0105 doskona\u0142e relacje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zdj\u0119cia ze spotkania pokazuj\u0105, jak obaj prezydenci siedz\u0105 obok siebie w dobrych nastrojach w Gabinecie Owalnym. Obrazy te…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17955,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,44,27,76,34,35,4909,28,31,48,25,46,40,41,3643,47,88,80,29,30,192,71,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-17954","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-donald_trump","12":"tag-headlines","13":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-livebar_tst1","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-polish","23":"tag-polski","24":"tag-recep_erdogan","25":"tag-screening_general","26":"tag-strefa_gazy","27":"tag-swiat","28":"tag-top-stories","29":"tag-topstories","30":"tag-turcja","31":"tag-usa","32":"tag-wiadomosci","33":"tag-world","34":"tag-world-news","35":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17954","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17954"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17954\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}