{"id":179644,"date":"2025-12-31T09:33:12","date_gmt":"2025-12-31T09:33:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/179644\/"},"modified":"2025-12-31T09:33:12","modified_gmt":"2025-12-31T09:33:12","slug":"pojechalam-do-slawatycz-o-zgode-na-chocki-nikt-nie-prosil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/179644\/","title":{"rendered":"Pojecha\u0142am do S\u0142awatycz. O zgod\u0119 na „chocki” nikt nie prosi\u0142"},"content":{"rendered":"\n

O\u00a0brodaczach ze S\u0142awatycz dowiedzia\u0142am si\u0119 przez przypadek, kiedy to w\u00a0ubieg\u0142ym roku jeden z\u00a0podr\u00f3\u017cnik\u00f3w, kt\u00f3rych obserwuj\u0119 w\u00a0mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, zamie\u015bci\u0142 na swoim profilu kr\u00f3tk\u0105 relacj\u0119 z\u00a0tego wydarzenia. W\u00f3wczas postanowi\u0142am, \u017ce musz\u0119 si\u0119 tam wybra\u0107 i\u00a0zobaczy\u0107 to wszystko na w\u0142asne oczy.<\/p>\n

Niewielka wie\u015b, kt\u00f3ra pod koniec roku przyci\u0105ga turyst\u00f3w <\/p>\n

Realizacja okaza\u0142a si\u0119 trudniejsza, ni\u017c s\u0105dzi\u0142am. Dojazd do S\u0142awatycz z\u00a0Warszawy bez samochodu to nie lada wyzwanie. <\/p>\n

W\u00a0internecie pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 po\u0142\u0105cze\u0144 autobusowych z\u00a0lokalnych miejscowo\u015bci. W\u00a0ko\u0144cu zdecydowa\u0142am si\u0119 pojecha\u0107 do Terespola, sk\u0105d mia\u0142am nadziej\u0119, \u017ce jednak uda mi si\u0119 wsi\u0105\u015b\u0107 do\u00a0lokalnego autobusu. \u2013\u00a0Do S\u0142awatycz to raczej nic st\u0105d nie jedzie \u2013\u00a0us\u0142ysza\u0142am niemal natychmiast od jednego z\u00a0pracownik\u00f3w ochrony dworca, gdy wysiad\u0142am z\u00a0poci\u0105gu. \u2013\u00a0Kiedy\u015b to tak, ale teraz to g\u0142\u00f3wnie kursy do granicy i\u00a0do Brze\u015bcia na Bia\u0142orusi \u2013\u00a0doda\u0142 drugi.<\/p>\n

<\/p>\n

We wsi s\u0142ycha\u0107 krzyki i\u00a0piski. Dziewczyny porywaj\u0105 nawet z\u00a0samochod\u00f3w <\/p>\n

Nie pozosta\u0142o mi nic innego, jak skorzysta\u0107 z\u00a0transportu prywatnego. \u2013\u00a0No to teraz pani\u0105 skasuj\u0105 konkretnie \u2013\u00a0stwierdzili zgodnie, gdy zapyta\u0142am o\u00a0mo\u017cliwo\u015b\u0107 wzi\u0119cia taks\u00f3wki. Na szcz\u0119\u015bcie okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jeden z\u00a0nich mia\u0142 numer do kierowcy, kt\u00f3ry jaki\u015b czas temu je\u017adzi\u0142 tutaj w\u0142asnym busem. \u2013\u00a0On pani\u0105 zawiezie w\u00a0rozs\u0105dnej cenie, a\u00a0jeszcze po drodze co\u015b pani opowie \u2013\u00a0orzekli.<\/p>\n

Atrakcja inna ni\u017c wszystkie <\/p>\n

Za 32 km zap\u0142aci\u0142am 100 z\u0142. Do S\u0142awatycz dotar\u0142am ok. po\u0142udnia 29 grudnia. Cho\u0107 brodaczy mo\u017cna spotka\u0107 na ulicach przez trzy ostatnie dni w\u00a0roku, to g\u0142\u00f3wne obchody odbywaj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie tego dnia. Mia\u0142am sporo szcz\u0119\u015bcia, bo pojawili si\u0119 na g\u0142\u00f3wnej ulicy chwil\u0119 po tym jak dojecha\u0142am.<\/p>\n

<\/p>\n

Niemal natychmiast rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 prawdziwe szale\u0144stwo. Dla kogo\u015b, kto nigdy w\u00a0tym nie uczestniczy\u0142, mo\u017ce to by\u0107 spory szok, gdy nagle kilkunastu przebiera\u0144c\u00f3w zaczyna biega\u0107, zaczepia\u0107 przechodni\u00f3w i\u00a0zatrzymywa\u0107 przeje\u017cd\u017caj\u0105ce samochody. Podobnie jak reszta obserwuj\u0105cych, chwyci\u0142am za telefon i\u00a0zacz\u0119\u0142am robi\u0107 zdj\u0119cia. W\u00a0tym momencie jednak poczu\u0142am, jak kto\u015b za mn\u0105 staje, \u0142apie mnie w\u00a0pasie i\u00a0zaczyna mn\u0105 kr\u0119ci\u0107. Nie zd\u0105\u017cy\u0142am nawet krzykn\u0105\u0107, ale podejrzewam, \u017ce na niewiele by si\u0119 to zda\u0142o. <\/p>\n

To by\u0142 oczywi\u015bcie jeden z\u00a0brodaczy, a\u00a0oni s\u0142yn\u0105 z\u00a0tego, \u017ce o\u00a0zgod\u0119 na „chocki” (figle, psoty) nie prosz\u0105. Gdy po kilku sekundach stan\u0119\u0142am zn\u00f3w niepewnie na chodniku, mog\u0142am \u015bmia\u0142o przyzna\u0107 racj\u0119 tym, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce brodacze to atrakcja inna ni\u017c wszystkie.<\/p>\n

\u2013 Nie b\u00f3j si\u0119 ich, to tylko przebiera\u0144cy \u2013\u00a0tak ojciec t\u0142umaczy\u0142 przestraszonej kilkulatce, kt\u00f3ra a\u017c podskoczy\u0142a ze strachu, gdy jeden z\u00a0brodaczy przemkn\u0105\u0142 obok niej, g\u0142o\u015bno krzycz\u0105c. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci by\u0142a jednak zachwycona, gdy brodacze „porywali je” i\u00a0kr\u0119cili nimi w\u00a0powietrzu. Do zdj\u0119\u0107 i\u00a0selfie szybko ustawi\u0142a si\u0119 prawdziwa kolejka.<\/p>\n

[1\/3] Do zdj\u0119\u0107 i selfie ustawi\u0142 si\u0119 spora kolejka. \u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119\u0107: WP | <\/p>\n

Tymczasem na jezdni powsta\u0142 sporej d\u0142ugo\u015bci korek, bo pozostali brodacze zacz\u0119li zatrzymywa\u0107 przyje\u017cd\u017caj\u0105ce samochody. Zagadywali kierowc\u00f3w, wyci\u0105gali dziewczyny z\u00a0aut. Na taryf\u0119 ulgow\u0105 nie mogli liczy\u0107 ani kierowcy traktor\u00f3w, ani funkcjonariusze stra\u017cy granicznej, ani nawet \u017co\u0142nierze. Nikt jednak nie by\u0142 z\u00a0tego powodu niezadowolony.<\/p>\n

Warto tutaj doda\u0107, \u017ce spotkanie z\u00a0brodaczem wr\u00f3\u017cy szcz\u0119\u015bcie na nadchodz\u0105cy rok, pannom rych\u0142e zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bcie, za\u015b kierowcom bezkolizyjn\u0105 jazd\u0119 i\u00a0tanie paliwo.<\/p>\n

[1\/3] Funkcjonariusze stra\u017cy granicznej te\u017c nie mieli taryfy ulgowej \u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119\u0107: WP | <\/p>\n

Kim s\u0105 brodacze? <\/p>\n

Brodacze ze S\u0142awatycz to nie tylko nieco egzotyczni kol\u0119dnicy. To tradycja po\u017cegnania starego roku, obrz\u0119d, kt\u00f3ry trwa od stuleci. Ich charakterystyczne maski, d\u0142ugie brody i\u00a0kolorowe stroje tworz\u0105 atmosfer\u0119 tajemniczo\u015bci i\u00a0przypominaj\u0105 mieszka\u0144com o\u00a0przemijaj\u0105cym czasie, jednocze\u015bnie daj\u0105c im nadziej\u0119 na pomy\u015blno\u015b\u0107 w\u00a0nowym roku. Ta wyj\u0105tkowa tradycja kt\u00f3ra jest przekazywana z\u00a0pokolenia na pokolenia sprawia, \u017ce S\u0142awatycze na kilka dni w\u00a0roku staj\u0105 si\u0119 miejscem absolutnie wyj\u0105tkowym.<\/p>\n

Z czego sk\u0142ada si\u0119 str\u00f3j brodacza? Okrycie to barani ko\u017cuch obr\u00f3cony baranic\u0105 na zewn\u0105trz. Garb i\u00a0d\u0142ugi kij to oznaki staro\u015bci oraz wysi\u0142ku, jaki trzeba by\u0142o w\u0142o\u017cy\u0107 w\u00a0przemijaj\u0105cym roku. R\u0119ce i\u00a0nogi brodacza s\u0105 owini\u0119te s\u0142om\u0105. No i\u00a0najwa\u017cniejsze elementy, czyli kapelusz i\u00a0maska. Najwi\u0119ksze wra\u017cenie na pewno wzbudza kapelusz, kt\u00f3ry zdobi nawet kilkadziesi\u0105t kwiat\u00f3w wykonanych z\u00a0bibu\u0142y. Mo\u017ce wa\u017cy\u0107 nawet 8\u00a0kg. <\/p>\n

<\/p>\n

Przygotowania stroj\u00f3w brodaczy rozpoczyna si\u0119 wraz z\u00a0pocz\u0105tkiem adwentu. Tradycyjnie to dziewcz\u0119ta robi\u0142y kwiaty z\u00a0bibu\u0142y, za\u015b\u00a0ch\u0142opcy wykonywali maski. 31 grudnia w\u00a0godzinach popo\u0142udniowych brodacze znowu wychodz\u0105 na ulice i\u00a0rozpoczynaj\u0105 kol\u0119dowanie i\u00a0sk\u0142adanie \u017cycze\u0144. Na zako\u0144czenie spotykaj\u0105 si\u0119 na s\u0142awatyckim rynku i\u00a0pal\u0105 na stosie tzw. s\u0142omianki, kt\u00f3re mieli na nogach.<\/p>\n

[1\/3] Najpi\u0119kniejszy element stroju brodacza to niew\u0105tpliwie kapelusz. \u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119\u0107: WP | <\/p>\n

Wybory brodacza roku <\/p>\n

Za brodaczy od lat przebieraj\u0105 si\u0119 m\u0142odzi ch\u0142opacy i\u00a0m\u0119\u017cczy\u017ani ze S\u0142awatycz lub okolicznych wiosek i\u00a0miast. Nie inaczej by\u0142o i\u00a0w\u00a0tym roku, gdy w\u00a0szranki stan\u0119\u0142o a\u017c dwunastu uczestnik\u00f3w, kt\u00f3rzy zaprezentowali si\u0119 widowni, walcz\u0105c o\u00a0tytu\u0142 brodacza roku. Kryteria, kt\u00f3re ocenia\u0142o trzyosobowe jury obejmowa\u0142y wykonanie kapelusza, maski oraz jak to uj\u0105\u0142 prowadz\u0105cy, „dziko\u015b\u0107 brodacza”, czyli to, jak przekonuj\u0105co wciela si\u0119 w\u00a0swoj\u0105 rol\u0119. <\/p>\n

<\/p>\n

Co roku bardzo wa\u017cne jest, aby elementy stroju, takie jak kwiaty ozdabiaj\u0105ce kapelusz, by\u0142y wykonane r\u0119cznie. Je\u015bli jury zauwa\u017cy, \u017ce co\u015b zosta\u0142o zakupione, nast\u0119puje natychmiastowa dyskwalifikacja. Obrady jury, w\u00a0sk\u0142ad kt\u00f3rego tradycyjnie wchodzi dw\u00f3ch uczestnik\u00f3w konkursu sprzed lat i\u00a0jedna osoba wy\u0142oniona z\u00a0publiczno\u015bci, trwa\u0142y d\u0142ugo. W\u00a0tym czasie widowni\u0119 wyst\u0119pami zabawia\u0142y lokalne zespo\u0142y i\u00a0arty\u015bci. Brodaczem roku 2025 zosta\u0142 19-letni Micha\u0142, kt\u00f3ry obroni\u0142 tytu\u0142 sprzed roku.<\/p>\n

\"Ka\u017cdy Ka\u017cdy z brodaczy otrzyma\u0142 numer startowy. \u00a9 WP<\/p>\n

Tradycja wci\u0105\u017c \u017cywa <\/p>\n

Cho\u0107 wyj\u0105tkowy obrz\u0119d po\u017cegnania starego roku liczy sobie ju\u017c wiele lat, wci\u0105\u017c przyci\u0105ga przedstawicieli m\u0142odego pokolenia. Nie inaczej by\u0142o i\u00a0w\u00a0tym roku. By\u0142am zaskoczona, gdy dowiedzia\u0142am, si\u0119, \u017ce niekt\u00f3rzy brodacze to uczniowie okolicznych szk\u00f3\u0142 w\u00a0wieku 15 lat. <\/p>\n

Zainteresowanie kultywowaniem lokalnej tradycji cieszy w\u00f3jta S\u0142awatycz, Aleksandra Misztala, kt\u00f3ry dba o\u00a0to, aby brodacze docierali do co raz to szerszej publiczno\u015bci. W\u00a0ci\u0105gu roku na zaproszenie wybranych instytucji kultury mo\u017cna ich wi\u0119c spotka\u0107 tak\u017ce w\u00a0innych zak\u0105tkach Polski. <\/p>\n

\"Za Za brodaczy przebieraj\u0105 si\u0119 nawet nastolatkowie \u00a9 PAP | Wojtek Jargi\u0142o <\/p>\n

Decyzj\u0105 Ministra Kultury i\u00a0Dziedzictwa Narodowego z\u00a0dnia 1\u00a0grudnia 2021 r. brodacze zostali wpisani na Krajow\u0105 List\u0119 Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Aleksander Misztal nie ukrywa jednak, \u017ce jego marzeniem, ale te\u017c ambicj\u0105 jest, aby brodacze pewnego dnia znale\u017ali si\u0119 na Li\u015bcie \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"O\u00a0brodaczach ze S\u0142awatycz dowiedzia\u0142am si\u0119 przez przypadek, kiedy to w\u00a0ubieg\u0142ym roku jeden z\u00a0podr\u00f3\u017cnik\u00f3w, kt\u00f3rych obserwuj\u0119 w\u00a0mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, zamie\u015bci\u0142…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":179645,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-179644","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115813495962158882","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/179644","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=179644"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/179644\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/179645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=179644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=179644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=179644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}