Prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych zadeklarowa\u0142, \u017ce USA s\u0105 gotowe na\u0142o\u017cy\u0107 znacz\u0105ce sankcje na Rosj\u0119, ale tylko w\u00f3wczas, gdy inne pa\u0144stwa r\u00f3wnie\u017c si\u0119 do nich przy\u0142\u0105cz\u0105. Wywo\u0142a\u0142o to fal\u0119 pyta\u0144 o to, jak zachowa si\u0119 Turcja \u2014 czy mo\u017cliwe jest, aby Ankara do\u0142\u0105czy\u0142a do sankcji i zrezygnowa\u0142a ze wsp\u00f3\u0142pracy gospodarczej z Rosj\u0105. W szczeg\u00f3lno\u015bci chodzi o import rosyjskiej ropy i gazu, ale tak\u017ce o fakt, \u017ce Rosja wybudowa\u0142a w Turcji elektrowni\u0119 atomow\u0105, a rzesze rosyjskich turyst\u00f3w zasilaj\u0105 ten wa\u017cny dla Ankary sektor gospodarki.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie ju\u017c od pewnego czasu sama Turcja pr\u00f3buje zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do USA. Po tym, jak ameryka\u0144ski Kongres wyrazi\u0142 zgod\u0119 na sprzeda\u017c uzbrojenia \u2014 w tym my\u015bliwc\u00f3w F-16 i zestaw\u00f3w modernizacyjnych \u2014 coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 informacje, \u017ce Ankara chce kupi\u0107 r\u00f3wnie\u017c F-35 i, je\u015bli to mo\u017cliwe, wr\u00f3ci\u0107 do programu budowy tych my\u015bliwc\u00f3w. W tym kontek\u015bcie pojawi\u0142a si\u0119 jedna z najg\u0142o\u015bniejszych informacji tygodnia nad Bosforem: prezydent Trump og\u0142osi\u0142 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, \u017ce 25 wrze\u015bnia spotka si\u0119 w Bia\u0142ym Domu z prezydentem Turcji.<\/p>\n
Spotkanie oraz p\u00f3\u017aniejsza konferencja prasowa wywo\u0142a\u0142y wiele emocji i kontrowersji. W kwestii Rosji wiadomo ju\u017c, \u017ce prezydent USA podkre\u015bli\u0142, i\u017c dobrze by\u0142oby, aby Turcja przesta\u0142a kupowa\u0107 rosyjsk\u0105 rop\u0119. Zapytany przez dziennikarzy, czy Erdogan zgodzi\u0142 si\u0119 na t\u0119 sugesti\u0119, odpowiedzia\u0142, \u017ce „jeszcze nie powie”. Jednak wydaje si\u0119, \u017ce na stole pozostaje nie tylko ropa, lecz tak\u017ce gaz, kt\u00f3ry Turcja importuje. Oczywi\u015bcie Rosja nie jest jedynym dostawc\u0105 \u2014 Ankara od kilku lat stara si\u0119 dywersyfikowa\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a. Pierwszy gazoci\u0105g prowadzi\u0142 z Iranu, ale coraz wi\u0119cej projekt\u00f3w zwi\u0105zanych jest z dostawami gazu z Azerbejd\u017canu. Turcja poszukuje i wydobywa r\u00f3wnie\u017c gaz ze swojej strefy ekonomicznej na Morzu Czarnym, a tak\u017ce kupuje LNG m.in. od USA i Kataru, rozbudowuj\u0105c przy tym w\u0142asn\u0105 infrastruktur\u0119.<\/p>\n
Pojawi\u0142a si\u0119 informacja, \u017ce Turcja zwi\u0119kszy\u0142a zam\u00f3wienia z USA, jednak ameryka\u0144ski gaz jest niemal dwukrotnie dro\u017cszy od rosyjskiego, co \u2014 bior\u0105c pod uwag\u0119 inflacj\u0119 i problemy gospodarcze \u2014 bardzo nie spodoba\u0142oby si\u0119 wyborcom Erdogana. Dodatkowo Rosja wybudowa\u0142a elektrowni\u0119 atomow\u0105 w Akkuyu, a w planach jest tak\u017ce budowa kolejnej. Zgodnie z umowami wybudowana elektrownia przez kilkadziesi\u0105t lat mia\u0142aby pozostawa\u0107 w dzier\u017cawie Rosji. Tymczasem zaledwie kilka dni temu dekretem Putina przej\u0119to 11 browar\u00f3w, trzy zak\u0142ady produkuj\u0105ce s\u0142\u00f3d i jedn\u0105 fabryk\u0119 preform w Rosji, nale\u017c\u0105ce do tureckiej sp\u00f3\u0142ki Anadolu Efes. Jest to element polityki nacjonalizacji „sektor\u00f3w strategicznych”, wymierzonej w firmy zachodnie i zagraniczne. Oczywi\u015bcie to nie jest ta sama skala, ale pokazuje, \u017ce w razie tar\u0107 tak\u017ce umowy po drugiej stronie mog\u0142yby ulec zmianie.<\/p>\n
Pojawia si\u0119 tylko pytanie, czy Turcja b\u0119dzie chcia\u0142a zaniecha\u0107 polityki balansowania i przysta\u0107 na ameryka\u0144skie warunki, poniewa\u017c po ich wdro\u017ceniu jej relacje z Moskw\u0105 skomplikuj\u0105 si\u0119, a Ankara nie b\u0119dzie mog\u0142a ju\u017c u\u017cywa\u0107 argumentu bezstronnego mediatora. Tutaj jednak pojawia si\u0119 istotny aspekt spotkania w Bia\u0142ym Domu \u2014 wyra\u017ana transakcyjno\u015b\u0107. Prezydent USA powiedzia\u0142 wprost, \u017ce Turcja i Stany Zjednoczone mog\u0105 si\u0119 porozumie\u0107, ale b\u0119dzie to wymaga\u0142o kompromisu. Pojawi\u0142y si\u0119 informacje, \u017ce je\u015bli Ankara chce kupi\u0107 F-35 (a nie jest tajemnic\u0105, \u017ce Turcja pragnie wzmocni\u0107 swoj\u0105 obron\u0119 powietrzn\u0105, zw\u0142aszcza po atakach Izraela na pa\u0144stwa regionu, w tym Katar), to musi ograniczy\u0107 import energii z Rosji. Trump wielokrotnie podkre\u015bla\u0142, \u017ce Turcja mo\u017ce dosta\u0107 to, czego chce, ale tylko w zamian za ust\u0119pstwa wobec USA. Pokazuje to, \u017ce zgoda na zakup nie b\u0119dzie \u0142atwa \u2014 Ankara b\u0119dzie musia\u0142a dostosowa\u0107 si\u0119 do oczekiwa\u0144.<\/p>\n
Wydaje si\u0119, \u017ce obaj politycy zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, i\u017c ten drugi nie blefuje. Pr\u00f3ba si\u0142 mia\u0142a ju\u017c miejsce w 2019 r., gdy Turcja sfinalizowa\u0142a zakup system\u00f3w S-400. W\u00f3wczas Amerykanie s\u0105dzili, \u017ce zapowied\u017a Erdogana dotycz\u0105ca zakupu rosyjskiego uzbrojenia to jedynie gra pozor\u00f3w, a Turcy my\u015bleli, \u017ce Trump tylko straszy sankcjami. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nikt nie blefowa\u0142 i obie strony musia\u0142y prze\u0142kn\u0105\u0107 gorzk\u0105 pigu\u0142k\u0119.<\/p>\n
Teraz na stole le\u017cy nowe rozdanie i wydaje si\u0119, \u017ce tylko jedna droga jest mo\u017cliwa. Jak b\u0119dzie? Zobaczymy. Konkret\u00f3w wci\u0105\u017c jest zbyt ma\u0142o, a szczeg\u00f3lnie tych oficjalnych. Wiele kwestii pozostaje w sferze domys\u0142\u00f3w, niedopowiedze\u0144 i stwierdze\u0144 typu „wiem, ale nie powiem”. Jedno jest pewne: ani jedna, ani druga strona tanio sk\u00f3ry nie sprzeda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych zadeklarowa\u0142, \u017ce USA s\u0105 gotowe na\u0142o\u017cy\u0107 znacz\u0105ce sankcje na Rosj\u0119, ale tylko w\u00f3wczas, gdy inne…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17998,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,197,27,6163,369,34,35,28,31,53,25,52,68,51,55,40,41,198,47,80,29,30,50,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-17997","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-glowna_bb_prg_tst1","11":"tag-headlines","12":"tag-instytut_badan_nad_turcja","13":"tag-kk","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-new_header","19":"tag-news","20":"tag-onet3","21":"tag-onet3d","22":"tag-onet3d_2i","23":"tag-phx","24":"tag-polish","25":"tag-polski","26":"tag-rewardedp_tst1","27":"tag-screening_general","28":"tag-swiat","29":"tag-top-stories","30":"tag-topstories","31":"tag-v2021","32":"tag-wiadomosci","33":"tag-world","34":"tag-world-news","35":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17997","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17997"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17997\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17998"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17997"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17997"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}