![\"Ukrai\u0144ski](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/cnlA3U48NL0acddO3rAJFqbd1ZIkhXXBOcoUTgRj.ic0l.jpg\")
\n Ukrai\u0144ski czo\u0142g Leopard 1A5DK z dodatkowymi modu\u0142ami pancerza reaktywnego Kontakt-1.
\n
Autor. 142. Brygada Zmechanizowana Si\u0142 Zbrojnych Ukrainy
\n
\n Poziom strategiczny<\/p>\n
<\/a> <\/a> <\/p>\n Nie znaczy to, \u017ce do takich zmian nie dosz\u0142o; linia frontu, cho\u0107 powoli, uleg\u0142a przesuni\u0119ciu. R\u00f3wnie\u017c w sztuce prowadzenia wojny trwa\u0142a ewolucja, zauwa\u017calna szczeg\u00f3lnie na ni\u017cszych poziomach dowodzenia. W artykule autor om\u00f3wi kilka obszar\u00f3w dotycz\u0105cych Si\u0142 Zbrojnych Ukrainy na poziomie strategicznym, operacyjnym i taktycznym.<\/p>\n Poziom strategiczny <\/p>\n Zmiany na poziomie strategicznym dotyczy\u0142y nie tyle zmiany postawionych sobie cel\u00f3w, co sposobu ich realizacji, ze wzgl\u0119du na ograniczenia posiadanych zasob\u00f3w.<\/p>\n W przypadku Ukrainy rz\u0105d w Kijowie oraz Dow\u00f3dztwo Naczelne Si\u0142 Zbrojnych Ukrainy pozosta\u0142y na stanowisku odzyskania ziem utraconych w wyniku rosyjskich dzia\u0142a\u0144 po 2014 roku. Przek\u0142ada\u0142o si\u0119 to jednak prawie wy\u0142\u0105cznie na dzia\u0142ania w obszarze politycznym, poniewa\u017c pod wzgl\u0119dem militarnym ukrai\u0144skie si\u0142y zbrojne nie by\u0142y w stanie odtworzy\u0107 zdolno\u015bci, kt\u00f3re pozwoli\u0142yby na odzyskanie inicjatywy strategicznej na polu walki.<\/p>\n Brak mo\u017cliwo\u015bci podj\u0119cia l\u0105dowych dzia\u0142a\u0144 ofensywnych na poziomie wy\u017cszym od taktycznego (lokalnego), ukrai\u0144skie si\u0142y zbrojne stara\u0142y si\u0119 kompensowa\u0107 atakami powietrznych bezza\u0142ogowc\u00f3w dalekiego zasi\u0119gu oraz dron\u00f3w morskich, w tym r\u00f3wnie\u017c podwodnych. W 2025 roku Kij\u00f3w znacz\u0105co rozbudowa\u0142 zdolno\u015bci w ra\u017ceniu strategicznej g\u0142\u0119bi Federacji Rosyjskiej zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem wyszukiwania luk w rosyjskim systemie obrony przestrzeni powietrznej, jak i liczby u\u017cytych \u015brodk\u00f3w oraz ich zaawansowania technologicznego. Celami atak\u00f3w dron\u00f3w dalekiego zasi\u0119gu, w tym r\u00f3wnie\u017c z nap\u0119dem odrzutowym, by\u0142y przede wszystkim rafinerie i wielkopowierzchniowe magazyny paliw, ale r\u00f3wnie\u017c bazy si\u0142 powietrznych czy zak\u0142ady przemys\u0142owe produkuj\u0105ce na potrzeby rosyjskich si\u0142 zbrojnych. Obecnie Ukraina jest w stanie przeprowadza\u0107 zmasowane ataki na dystansie ponad tysi\u0105ca kilometr\u00f3w, jednocze\u015bnie ponad 300 bezza\u0142ogowcami dalekiego zasi\u0119gu.<\/p>\n Kij\u00f3w podj\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c starania o pozyskanie zachodnich system\u00f3w rakietowych dalekiego zasi\u0119gu, szczeg\u00f3lnie pocisk\u00f3w manewruj\u0105cych Tomahawk. Dzia\u0142ania, jak dot\u0105d, zako\u0144czy\u0142y si\u0119 ca\u0142kowitym niepowodzeniem.<\/a> R\u00f3wnocze\u015bnie Ukrai\u0144cy rozpocz\u0119li produkcj\u0119 w\u0142asnego pocisku balistycznego Sapsan, jednak jego u\u017cycie bojowe by\u0142o sporadyczne.<\/p>\n Ukrai\u0144skie s\u0142u\u017cby specjalne odnotowa\u0142y znacz\u0105ce sukcesy, prowadz\u0105c dzia\u0142ania niekonwencjonalne. Nale\u017c\u0105 do nich atak na bazy bombowc\u00f3w w ramach operacji Paj\u0119czyna czy te\u017c przenikni\u0119cie podwodnego bezza\u0142ogowca do portu wojennego w Noworosyjsku i zaatakowanie okr\u0119tu podwodnego typu Kilo II.<\/a><\/p>\n Ukrai\u0144skie dzia\u0142ania maj\u0105ce wzmocni\u0107 w\u0142asn\u0105 obron\u0119 powietrzn\u0105 (i wsparcie sojusznik\u00f3w) okaza\u0142y si\u0119 niewystarczaj\u0105ce wobec\u00a0rozwoju rosyjskich zdolno\u015bci jako\u015bciowych i ilo\u015bciowych\u00a0ra\u017cenia powietrznego. W wyniku tego pa\u0144stwo ukrai\u0144skie ponios\u0142o w 2025 roku dotkliwe straty w infrastrukturze energetycznej, ciep\u0142owniczej i przemys\u0142owej.\u00a0<\/p>\n Kij\u00f3w podj\u0105\u0142 dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu scentralizowanie systemu zaopatrywania w bezza\u0142ogowce, nie rezygnuje jednak z modelu oddolnego, kt\u00f3ry ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 w odpowiedzi na potrzeby \u017co\u0142nierzy na polu walki. System scentralizowany, oparty o pa\u0144stwowe zam\u00f3wienia ramowe zar\u00f3wno z kontrahentami krajowymi, jak i zagranicznymi, ma umo\u017cliwi\u0107 wi\u0119ksz\u0105 standaryzacj\u0119 co do typ\u00f3w dron\u00f3w oraz umo\u017cliwi\u0107 planowanie produkcji i gromadzenia ich zapas\u00f3w na potrzeby planowanych operacji. Jednak scentralizowany system przed\u0142u\u017ca czas reakcji na bie\u017c\u0105ce potrzeby, st\u0105d Kij\u00f3w przyzna\u0142 prawie 700 jednostkom wojskowym \u015brodki bud\u017cetowe na dokonywanie zakup\u00f3w bezpo\u015brednio u producent\u00f3w.<\/p>\n Dodatkowo zakupy dron\u00f3w dla konkretnych jednostek wojskowych mog\u0105 by\u0107 finansowane przez w\u0142adze samorz\u0105dowe. Omijanie formalnego \u0142a\u0144cucha zam\u00f3wie\u0144 zapewnia bezpo\u015bredni kontakt mi\u0119dzy producentem a u\u017cytkownikiem, co zapewnia wi\u0119ksz\u0105 elastyczno\u015b\u0107 i skraca czas pozyskania potrzebnych typ\u00f3w dron\u00f3w, ale uniemo\u017cliwia koordynacj\u0119 na wy\u017cszych szczeblach dowodzenia, uniemo\u017cliwia standaryzacj\u0119 oraz jest korupcjogenne ze wzgl\u0119du na brak nadzoru finansowego. Obecnie oferta dla ukrai\u0144skiego wojska obejmuje a\u017c 550 typ\u00f3w dron\u00f3w, z kt\u00f3rych wiele nie jest zintegrowanych z systemami rozpoznania i ra\u017cenia.<\/p>\n Ukrai\u0144skie Ministerstwo Obrony po\u015bwi\u0119ci\u0142o sporo uwagi ograniczeniu biurokracji, na kt\u00f3r\u0105 mocno skar\u017cyli si\u0119 dow\u00f3dcy szczebla taktycznego. W ich ocenie nawet 70 procent czasu musieli po\u015bwi\u0119ca\u0107 na prac\u0119 biurow\u0105. Ministerstwo Obrony Narodowej wprowadzi\u0142o do powszechnego u\u017cytku (ponad 800 tysi\u0119cy u\u017cytkownik\u00f3w) mobiln\u0105 aplikacj\u0119 \u201eArmia+\u201d. Szyfrowany system pozwala \u017co\u0142nierzom sk\u0142ada\u0107 raporty i wnioski w formie elektronicznej, w oparciu o szablonowe formularze.<\/p>\n W wojskach l\u0105dowych kurcz\u0105ce si\u0119 rezerwy osobowe oraz brak rezerw sprz\u0119towych pozwalaj\u0105 w ograniczonym wymiarze uzupe\u0142nia\u0107 ponoszone straty, natomiast nie zapewniaj\u0105 rozbudowy armii do przewidzianej liczebno\u015bci 1 miliona \u017co\u0142nierzy. Etatowo Si\u0142y Zbrojne Ukrainy licz\u0105 milion \u017co\u0142nierzy, przy czym z analizy publikowanych na internetowych stronach og\u0142osze\u0144 rekrutacyjnych wynika, \u017ce rzeczywista liczebno\u015b\u0107 armii ukrai\u0144skiej nigdy nie przekroczy\u0142a 750 tysi\u0119cy. Kolejnym problemem jest poziom motywacji do walki rekrut\u00f3w, z kt\u00f3rych wielu wcielono do armii przymusowo, w ramach powszechnej mobilizacji obejmuj\u0105cych m\u0119\u017cczyzn w wieku 25 do 60 lat. Przek\u0142ada si\u0119 to bezpo\u015brednio na rosn\u0105c\u0105 liczb\u0119 dezerter\u00f3w i \u017co\u0142nierzy samowolnie opuszczaj\u0105cych szeregi na okres od kilku do kilkunastu dni. <\/p>\n Wed\u0142ug opublikowanych w ukrai\u0144skich mediach informacji dotyczy to co najmniej 70 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy, natomiast problem nasili\u0142 si\u0119 w ostatnich miesi\u0105cach roku i obecnie mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce dotyczy znacznie ponad 100 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy<\/a>. Ponadto w wielu ukrai\u0144skich brygadach, szczeg\u00f3lnie tych sformowanych w 2024 i 2025 roku, nasili\u0142 si\u0119 problem z egzekwowaniem rozkaz\u00f3w. Z wypowiedzi ukrai\u0144skich dow\u00f3dc\u00f3w szczebla kompania\/pluton wynika, \u017ce cz\u0119sto zaledwie co pi\u0105ty z podleg\u0142ych im \u017co\u0142nierzy jest got\u00f3w podj\u0105\u0107 bezpo\u015bredni\u0105 walk\u0119 z wrogiem. Znacz\u0105co lepsza jest sytuacja w ukrai\u0144skich jednostkach kadrowych i ochotniczych sformowanych w 2022 i 2023 roku. To na ich bazie ukrai\u0144skie dow\u00f3dztwo rozpocz\u0119\u0142o formowanie korpus\u00f3w. Ich powstanie ma zaradzi\u0107 problemom w zarz\u0105dzaniu polem walki na szczeblu operacyjnym.<\/p>\n W Si\u0142ach Zbrojnych Ukrainy trwa reforma struktur dowodzenia, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym celem jest poprawa koordynacji dzia\u0142a\u0144 mi\u0119dzy zwi\u0105zkami taktycznymi (brygady) i oddzia\u0142ami (pu\u0142ki) oraz rodzajami wojsk. W 2022 roku ukrai\u0144ska armia opiera\u0142a si\u0119 na strukturach brygadowych i pu\u0142kowych, kt\u00f3re bezpo\u015brednio podlega\u0142y dow\u00f3dztwa regionalne. W \u0142a\u0144cuchu dowodzenia nie wyst\u0119powa\u0142y wi\u0119c po\u015brednie zwi\u0105zki operacyjne, takie jak dywizja lub korpus (armia). Co prawda powsta\u0142o kilka struktur okre\u015blanych mianem korpusu, jednak mia\u0142y one tylko form\u0119 administracyjn\u0105. W wyniku tego ukrai\u0144skie dow\u00f3dztwa od pocz\u0105tku wojny mia\u0142y problemy z C2 (ang. command and control).<\/p>\n Dow\u00f3dztwom regionalnym podlega\u0142o kilkana\u015bcie jednostek, co znacz\u0105co utrudnia\u0142o organizacj\u0119 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania, zabezpieczenia bojowego i logistyki. Ponadto bezpo\u015brednie zarz\u0105dzanie walk\u0105 na tak du\u017cym obszarze przy braku po\u015brednich szczebli dowodzenia doprowadza\u0142o do braku \u015bwiadomo\u015bci sytuacyjnej w\u015br\u00f3d oficer\u00f3w sztab\u00f3w i dow\u00f3dc\u00f3w wy\u017cszego szczebla.<\/p>\n W takiej sytuacji dow\u00f3dztwa brygad zmuszone by\u0142y do przejmowania uprawnie\u0144 w dowodzeniu na poziomie operacyjnym na poszczeg\u00f3lnych odcinkach frontu. Sztab jednej brygady, najcz\u0119\u015bciej z\u0142o\u017conej z \u017co\u0142nierzy zawodowych, weteran\u00f3w walcz\u0105cych jeszcze od 2014 roku, dowodzi\u0142 kilkoma brygadami. Dzia\u0142o si\u0119 to w wyniku oficjalnego dedykowania tych uprawnie\u0144 przez dow\u00f3dc\u00f3w regionalnych lub te\u017c w wyniku oddolnych inicjatyw. Dodatkowym problemem by\u0142y cz\u0119ste zmiany dyslokacji poszczeg\u00f3lnych brygad, kt\u00f3re nie mia\u0142y mo\u017cliwo\u015bci zgra\u0107 si\u0119 w ramach jednego zwi\u0105zku operacyjnego. Ponadto wiele brygad walczy\u0142o w rozproszeniu \u2014 bataliony z ich sk\u0142adu rozmieszczano na odcinkach frontu odleg\u0142ych od siebie czasem o kilkaset kilometr\u00f3w. Taka sytuacja doprowadza\u0142a wielokrotnie do zak\u0142\u00f3ce\u0144 w \u0142a\u0144cuchu dowodzenia, co ko\u0144czy\u0142o si\u0119 ingerencj\u0105 wy\u017cszych prze\u0142o\u017conych, cz\u0119sto z poziomu naczelnego dow\u00f3dztwa.<\/p>\n Problemom zaradzi\u0107 ma wprowadzenie szczebla korpusu. Nale\u017cy przy tym zauwa\u017cy\u0107, \u017ce \u201ekorpus\u201d w uj\u0119ciu ukrai\u0144skim r\u00f3\u017cni si\u0119 od \u201ekorpusu\u201d w strukturach NATO. W NATO korpus z regu\u0142y sk\u0142ada si\u0119 z 3\u20134 dywizji oko\u0142owojskowych oraz samodzielnych brygad (np. artylerii rakietowej czy \u015bmig\u0142owc\u00f3w), natomiast dywizje z 3\u20134 brygad oraz pu\u0142k\u00f3w rodzaj\u00f3w wojsk (artylerii, obrony plot, in\u017cynieryjnych, rozpoznawczych, dowodzenia, logistycznych itp.). W sk\u0142ad ukrai\u0144skich korpus\u00f3w wchodz\u0105 brygady z pomini\u0119ciem szczebla dywizji, i jest ich zauwa\u017calnie mniej ni\u017c w korpusach natowskich.<\/p>\n Ukrai\u0144skie si\u0142y l\u0105dowe maj\u0105 docelowo liczy\u0107 od 18 do 20 korpus\u00f3w przypominaj\u0105cych raczej natowskie dywizje. Baz\u0105 ich formowania s\u0105 najbardziej do\u015bwiadczone ukrai\u0144skie brygady z najsprawniej dzia\u0142aj\u0105cymi sztabami. Obecnie w strukturach armii ukrai\u0144skiej mo\u017cna zidentyfikowa\u0107 dwana\u015bcie sztab\u00f3w korpus\u00f3w, jednak wydaje si\u0119, \u017ce wiele z nich nie osi\u0105gn\u0119\u0142o jeszcze zdolno\u015bci operacyjnych. Do ju\u017c dzia\u0142aj\u0105cych zaliczaj\u0105 si\u0119 dwa korpusy sformowane ze sk\u0142adu Gwardii Narodowej: s\u0105 to 1 Korpus GN w oparciu o 12 Brygad\u0119 GN (Azow) oraz 2 Korpus Chartyjski w oparciu o 13 Brygad\u0119 GN (Chartia). Wojska powietrzno-desantowe posiadaj\u0105 7 Korpus Szybkiego Reagowania (funkcjonuj\u0105cy jeszcze przed reform\u0105 jako formacja rodzaj\u00f3w wojsk) i 8 Korpus Powietrzno-Szturmowy, a piechota morska jest zgrupowana jako 30 Korpus Piechoty Morskiej.<\/p>\n Ukrai\u0144skie brygady zmechanizowane, pancerne (ci\u0119\u017ckie) i artylerii podzielono mi\u0119dzy 3, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 16, 17, 18, 19 i 20 Korpusy Armijne. Dodatkowo do korpus\u00f3w przydzielono pododdzia\u0142y si\u0142 bezza\u0142ogowych, zabezpieczenia bojowego i logistycznego, z regu\u0142y szczebla samodzielnych batalion\u00f3w. Z ko\u0144cem roku ma ulec rozwi\u0105zaniu licz\u0105ca cztery bataliony Legia Mi\u0119dzynarodowa podleg\u0142a Wojskom L\u0105dowym. Poszczeg\u00f3lne bataliony maj\u0105 wej\u015b\u0107 w sk\u0142ad ukrai\u0144skich jednostek szturmowych, w tym 475 Pu\u0142ku Szturmowego. Restrukturyzacja nie dotyczy batalion\u00f3w mi\u0119dzynarodowych podleg\u0142ych ukrai\u0144skiemu wywiadowi wojskowemu.<\/p>\n
\n Poziom operacyjny<\/p>\n
\n Autor. DefenceU\/ukrai\u0144skie drony morskie<\/p>\n
\n Skutek rosyjskiego ataku na Izium.
\n
Autor. Volodymyr Zelenskyy \/ \u0412\u043e\u043b\u043e\u0434\u0438\u043c\u0438\u0440 \u0417\u0435\u043b\u0435\u043d\u0441\u044c\u043a\u0438\u0439 (@ZelenskyyUa)\/X
\n Nowa rzeczywisto\u015b\u0107, nowe rozwi\u0105zania <\/p>\n
\n Wojna na Ukrainie
\n
Autor. 53rd Mechanized Brigade\/Defense of Ukraine (@DefenceU)\/X
\n Poziom operacyjny <\/p>\n
\n Autor. Wywiad Wojskowy Ukrainy (HUR)<\/p>\n