{"id":180385,"date":"2025-12-31T17:40:15","date_gmt":"2025-12-31T17:40:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/180385\/"},"modified":"2025-12-31T17:40:15","modified_gmt":"2025-12-31T17:40:15","slug":"oto-najwazniejsze-ksiazki-2025-r-z-trojmiasta-serwis-kultura","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/180385\/","title":{"rendered":"Oto najwa\u017cniejsze ksi\u0105\u017cki 2025 r. z Tr\u00f3jmiasta Serwis Kultura"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\"Przed<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Od kilku dni podsumowujemy mijaj\u0105cy rok. Mogli\u015bcie ju\u017c przeczyta\u0107 nasze filmowe podsumowanie roku 2025<\/a>, najch\u0119tniej czytane artyku\u0142y rozrywkowe<\/a>, o kulturze i sztuce w Tr\u00f3jmie\u015bcie w 2025 r.<\/a> oraz TOP 10 recenzji filmowych. <\/a>Teraz pora na kilka s\u0142\u00f3w o\u00a0\u015bwiecie literackim i\u00a0wskazanie najwa\u017cniejszych tytu\u0142\u00f3w, jakie ukaza\u0142y si\u0119 w\u00a0ostatnich miesi\u0105cach w\u00a0Tr\u00f3jmie\u015bcie i\u00a0poza nim. Co warto przeczyta\u0107 i\u00a0czego nie mo\u017cna przegapi\u0107? Dowiecie si\u0119 z\u00a0naszego subiektywnego rankingu.<\/p>\n

Podobnie jak w\u00a0ubieg\u0142ych latach do literackiego podsumowania roku zaprosili\u015bmy zaprzyja\u017anionych tr\u00f3jmiejskich bibliotekarzy i\u00a0bibliotekarki, promotorki czytelnictwa i\u00a0literackie blogerki. Ka\u017cda osoba mog\u0142a poleci\u0107 jeden wybrany tytu\u0142 zwi\u0105zany z\u00a0Tr\u00f3jmiastem (tzn. tematyka ksi\u0105\u017cki lub miejsce akcji w\u00a0Tr\u00f3jmie\u015bcie, pisarz\/rka, kt\u00f3ry\/a pochodzi st\u0105d lub tutaj mieszka) i\u00a0opcjonalnie jeden og\u00f3lnopolski lub z\u00a0zagranicy. Swoje typy przedstawi\u0142a r\u00f3wnie\u017c autorka tego artyku\u0142u. <\/p>\n

Tak powsta\u0142 ranking tytu\u0142\u00f3w, kt\u00f3re uznali\u015bmy za najwa\u017cniejsze. Prezentujemy je w\u00a0kolejno\u015bci alfabetycznej. <\/p>\n


\n \"Ksi\u0105\u017cki
\n Ksi\u0105\u017cki z Tr\u00f3jmiasta idealne pod choink\u0119 (i nie tylko)
\n<\/a><\/p>\n

1. „Gda\u0144skie makabreski” Micha\u0142a \u015alubowskiego
\n <\/p>\n

\""Gda\u0144skie<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

– Pochodz\u0119 z\u00a0Gda\u0144ska, wi\u0119c fascynuj\u0105 mnie wszelkie historie i\u00a0opowie\u015bci, kt\u00f3re go dotycz\u0105. Micha\u0142 \u015alubowski opowiada o\u00a0mie\u015bcie poprzez ludzi. Historia nie jest tu ci\u0105giem wydarze\u0144, ale zapisem stan\u00f3w emocjonalnych. Mamy tu l\u0119k, wstyd, fascynacj\u0119 przemoc\u0105, potrzeb\u0119 oczyszczenia i\u00a0kontroli. Makabreski s\u0105 jednym z\u00a0opis\u00f3w \u015bwiata. Nie zawsze s\u0105 sensacj\u0105, ale sposobem oswajania tego, co nie do ko\u0144ca wyt\u0142umaczalne: choroby, \u015bmierci, po\u017c\u0105dania. Wilko\u0142aki, wampiry (gryz\u0105ce po brzuchu!), upiory, czarownice to nic innego ni\u017c „obcy”, kt\u00f3rych bano si\u0119 niemal od zawsze. I, co podkre\u015bla \u015alubowski, wci\u0105\u017c ten strach w\u00a0nas jest, tylko inaczej nazwany – rekomenduje Joanna Borowik, kierowniczka dzia\u0142u komunikacji i\u00a0promocji Instytutu Kultury Miejskiej<\/a>.
2. „Gda\u0144sk. Wyszukiwanka” Diany Hangartner
\n <\/p>\n

\""Gda\u0144sk.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

– Jestem mi\u0142o\u015bniczk\u0105 dobrej literatury dzieci\u0119cej, a\u00a0tej na naszej pomorskiej ziemi, na szcz\u0119\u015bcie, nie brakuje. A\u00a0kiedy ciekawej historii towarzyszy pi\u0119kna ilustracja, natychmiast zaopatruj\u0119 si\u0119 w\u00a0kilka egzemplarzy i\u00a0obdarowuj\u0119 moje dzieci i\u00a0ich przyjaci\u00f3\u0142. W\u00a0tym roku urzek\u0142a mnie szczeg\u00f3lnie ksi\u0105\u017cka „Gda\u0144sk. Wyszukiwanka” (wyd. Blask<\/a>). Czasem jeden obraz jest nam w\u00a0stanie wi\u0119cej przekaza\u0107 ni\u017c tysi\u0105c s\u0142\u00f3w. Wiedz\u0105 o\u00a0tym rodzicie i\u00a0ich dzieci, tote\u017c od lat na polskim rynku wydawniczym du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 ciesz\u0105 si\u0119 wyszukiwanki – ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wn\u0105 osi\u0105 s\u0105 ilustracje oraz szczeg\u00f3\u0142owe elementy, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rych mo\u017cna snu\u0107 swoje w\u0142asne historie. Do grona topowych reprezentantek gatunku do\u0142\u0105czaj\u0105 z\u00a0przytupem wyszukiwanki z\u00a0cyklu „Henio i\u00a0Hania”, kt\u00f3rych akcja osadzona jest w\u00a0najwi\u0119kszych miastach w\u00a0Polsce. Pierwszy tom zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony Gda\u0144skowi, kt\u00f3rego mieszkank\u0105 jest autorka, Diana Hangartner. Do wsp\u00f3\u0142pracy zaprosi\u0142a uznan\u0105 ilustratork\u0119, Ew\u0119 Poklewsk\u0105-Kozie\u0142\u0142o, r\u00f3wnie\u017c gda\u0144szczank\u0119. Dzi\u0119ki ich wsp\u00f3\u0142pracy powsta\u0142a obrazkowa opowie\u015b\u0107, pe\u0142na zar\u00f3wno zagadek, jak i\u00a0dowcip\u00f3w, b\u0119d\u0105ca \u015bwietnym pretekstem do wybrania si\u0119 na wsp\u00f3lny spacer \u015bladami zabytk\u00f3w i\u00a0gda\u0144skiej historii – rekomenduje Zofia Tatarek<\/a> z\u00a0Dzia\u0142u Promocji, Marketingu i\u00a0Public Relations Wojew\u00f3dzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gda\u0144sku<\/a>.
\n
\n \"Id\u017a
\n Id\u017a na spacer z ksi\u0105\u017ck\u0105. Nowa propozycja dla najm\u0142odszych
\n<\/a><\/p>\n

3. „Patrz pod nogi. O\u00a0zbieraniu rzeczy” Kory Tei Kowalskiej<\/p>\n

– Jest ksi\u0105\u017cka gda\u0144skiej pisarki, kt\u00f3ra mnie zachwyci\u0142a. To oczywi\u015bcie „Patrz pod nogi. O\u00a0zbieraniu rzeczy”, od wydawnictwa Karakter, kt\u00f3rej autork\u0105 jest Kora Tea Kowalska. Zbi\u00f3r esej\u00f3w napisany j\u0119zykiem swobodnym, b\u0142yskotliwym i\u00a0wci\u0105gaj\u0105cym zdoby\u0142 wiele og\u00f3lnopolskich nominacji do literackich nagr\u00f3d: Nagrody Literackiej „Nike”, Nagrody Literackiej Gdynia i\u00a0Pomorskiej Nagrody Literackiej „Wiatr od morza”. W\u00a0„Patrz pod nogi. O\u00a0zbieraniu rzeczy” czytamy, co definiuje kolekcjonerstwo jako ruch nienasycony, przenosz\u0105cy si\u0119 z\u00a0materii na materi\u0119, z\u00a0miejskiego \u015bmietnika na cyfrowe archiwum Allegro czy OLX. Kolekcjonowanie jawi si\u0119 tu nie jako ekscentryczne hobby, ale jako forma \u017cycia i\u00a0genealogia to\u017csamo\u015bci, kt\u00f3ra kszta\u0142tuje si\u0119 w\u00a0relacji z\u00a0tym, co przypadkowe i\u00a0odrzucone. Kowalska pisze pi\u0119knie o\u00a0archeologicznej architekturze Gda\u0144ska, „wielkiego podziemnego \u015bmietnika, brzucha wieloryba”. To figura, w\u00a0kt\u00f3rej ujawnia si\u0119 materialna warstwowo\u015b\u0107 historii: poniemieckie przedmioty wci\u0105\u017c „wy\u0142a\u017c\u0105 spod ziemi”, przywo\u0142uj\u0105c traumy, wyparcia i\u00a0resztki. Rewitalizacje<\/a>, jak Wyspa Spichrz\u00f3w czy Forum Gda\u0144sk<\/a>, dodaj\u0105 nowe warstwy, kt\u00f3re w\u00a0przysz\u0142o\u015bci stan\u0105 si\u0119 przedmiotem archeologii, ale ju\u017c dzi\u015b ka\u017cda wydobyta broszka czy lalka przekszta\u0142ca narracj\u0119 miejsca, przesuwa obiekt z\u00a0kategorii odpadu w\u00a0kategori\u0119 prze\u017cywania, \u017cywej narracji przedmiotu w\u00a0relacji ze \u015bwiatem i\u00a0czasem. Na bardzo dobr\u0105 proz\u0119 z\u00a0Tr\u00f3jmiasta wci\u0105\u017c musimy poczeka\u0107, co notuj\u0119 ze smutkiem – uwa\u017ca Natalia Soszy\u0144ska – creative copywriterka i\u00a0promotorka czytelnictwa, prowadz\u0105ca Gda\u0144ski Klub Ksi\u0105\u017cki<\/a>.<\/p>\n

4. „W\u0119dr\u00f3wki z\u00a0Weiserem”. Spacerownik po tw\u00f3rczo\u015bci Paw\u0142a Huellego<\/p>\n

– Na sam koniec roku objawi\u0142o si\u0119 nam literackie cacuszko. „W\u0119dr\u00f3wki z\u00a0Weiserem”. Spacerownik po tw\u00f3rczo\u015bci Paw\u0142a Huellego” pod redakcj\u0105 Piotra Millatiego to nie tylko ho\u0142d z\u0142o\u017cony zmar\u0142emu przed dwoma laty pisarzowi, lecz r\u00f3wnie\u017c przewodnik \u015bladami jego opowie\u015bci. S\u0105 to dwie pi\u0119knie wydane ksi\u0105\u017cki owini\u0119te czerwon\u0105 tasiemk\u0105. Dob\u00f3r koloru jest tu nieprzypadkowy – ma przywo\u0142a\u0107 wspomnienie s\u0142ynnego czerwonego kaszmirowego szalika, kt\u00f3ry Pawe\u0142 Huelle<\/a> nosi\u0142 na co dzie\u0144. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107, zatytu\u0142owana „Motywy” to zbi\u00f3r esej\u00f3w osnutych wok\u00f3\u0142 jego pisarstwa, do napisania kt\u00f3rych zostali zaproszeni jego przyjaciele oraz znawcy tw\u00f3rczo\u015bci. W\u015br\u00f3d 24 autor\u00f3w i\u00a0autorek pojawili si\u0119 m.in. Ewa Pob\u0142ocka, Krzysztof Czy\u017cewski, Artur Nowaczewski, Barbara Pi\u00f3rkowska i\u00a0Ewa Graczyk. Druga cz\u0119\u015b\u0107, „Miejsca”, nie bez przyczyny jest mniejsza formatowo<\/a> ni\u017c pierwsza. To starannie opracowany literacki spacerownik \u015bladami bohater\u00f3w i\u00a0miejsc opisanych w\u00a0opowiadaniach i\u00a0powie\u015bciach Huellego. Ka\u017cdemu ze spacer\u00f3w towarzyszy dok\u0142adna mapka i\u00a0staranny, literacki opis trasy. W\u0119dr\u00f3wki mo\u017cna odby\u0107 pieszo, rowerem, a\u00a0nawet kajakiem. „Miejsca” zmieszcz\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno w\u00a0turystycznym plecaku, jak i\u00a0w eleganckiej torebce – poleca Dagny Kurdwanowska, kierowniczka dzia\u0142u promocji, marketingu i\u00a0PR Wojew\u00f3dzkiej i\u00a0Miejskiej Biblioteki Publicznej w\u00a0Gda\u0144sku.

\n \"Kajakiem,
\n Kajakiem, rowerem lub na piechot\u0119. Ukaza\u0142 si\u0119 niecodzienny spacerownik po Gda\u0144sku
\n<\/a><\/p>\n

4. „12 dni. Patchwork rodzinny” Roksany J\u0119drzejewskiej-Wr\u00f3bel<\/p>\n

– To powie\u015b\u0107, o\u00a0kt\u00f3rej pisa\u0142am w swojej recenzji w sierpniu<\/a>, \u017ce to wa\u017cna, bardzo potrzebna ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra ma wszelkie szanse, by sta\u0107 si\u0119 tr\u00f3jmiejsk\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 roku. I\u00a0dzi\u015b mog\u0119 ju\u017c potwierdzi\u0107, \u017ce wed\u0142ug mnie nie by\u0142o lepszej prozatorskiej propozycji w\u00a0tym roku w\u00a0Tr\u00f3jmie\u015bcie. Roksana J\u0119drzejewska-Wr\u00f3bel, gda\u0144ska pisarka znana z\u00a0ksi\u0105\u017cek dla dzieci i\u00a0m\u0142odzie\u017cy, napisa\u0142a powie\u015b\u0107 dla doros\u0142ych. W\u00a0„12 dni. Patchwork rodzinny” (wyd. Wojew\u00f3dzka i\u00a0Miejska Biblioteka Publiczna w\u00a0Gda\u0144sku) opisuje losy jednej rodziny, kt\u00f3ra osiedli\u0142a si\u0119 w\u00a0Gda\u0144sku po wojnie, oraz miasta, kt\u00f3re w\u00a0tej opowie\u015bci staje si\u0119 r\u00f3wnoprawnym bohaterem. Ale przede wszystkim to powie\u015b\u0107 o\u00a0\u015bmierci i\u00a0wsp\u00f3lnocie, kt\u00f3r\u0105 tworzymy jako rodzina. To pi\u0119kna literatura, kt\u00f3r\u0105 trzeba przeczyta\u0107 z\u00a0uwa\u017cno\u015bci\u0105 – Magdalena Raczek.

\n \"Ksi\u0105\u017cka,
\n Ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3r\u0105 trzeba przeczyta\u0107. I to z uwa\u017cno\u015bci\u0105
\n<\/a><\/p>\n

Najciekawsze ksi\u0105\u017cki 2025 spoza Tr\u00f3jmiasta<\/p>\n

Poni\u017cej prezentujemy jeszcze najciekawsze tytu\u0142y 2025 r. z\u00a0kraju i\u00a0z zagranicy, kt\u00f3re wskazali nasi rozm\u00f3wcy. Kolejno\u015b\u0107 alfabetyczna:<\/p>\n

„Kandydat” Jakuba \u017bulczyka (wyd. \u015awiat Ksi\u0105\u017cki): Wiele ksi\u0105\u017cek zachwyci\u0142o mnie w\u00a02025: „M\u0142odo\u015bci, w\u00a0tobie uciech si\u0142a” Denton Welch, „Stany przej\u015bciowe” Zofii Lorek, „Spowita ca\u0142unem” Marii Luisy Bombal, „\u017bo\u0142nierze. Opowie\u015b\u0107 z\u00a0Ferentari”, Adriana Schiopa. Ale dla czytelnik\u00f3w Trojmiasto.pl wybieram „Kandydata” Jakuba \u017bulczyka. Ta ksi\u0105\u017cka to znakomity przyk\u0142ad, dlaczego \u017bulczyk od lat zajmuje wyj\u0105tkowe miejsce we wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze polskiej. Autor, jak ma\u0142o kto, potrafi po\u0142\u0105czy\u0107 intensywno\u015b\u0107 i\u00a0tempo literatury gatunkowej z\u00a0ambicjami, j\u0119zykiem i\u00a0wra\u017cliwo\u015bci\u0105 literatury wysokiej. Jego proza jest jednocze\u015bnie komunikatywna i\u00a0wymagaj\u0105ca, wci\u0105ga szerokiego czytelnika, ale nie rezygnuje z\u00a0intelektualnej g\u0142\u0119bi. To lektura, kt\u00f3ra dzia\u0142a na kilku poziomach naraz: emocjonalnym, kulturowym i\u00a0estetycznym. W\u0142a\u015bnie dlatego warto po ni\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107 – jako po ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3ra pokazuje, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna powie\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 jednocze\u015bnie popularna i\u00a0literacko istotna – Natalia Soszy\u0144ska.<\/p>\n

„Las duch\u00f3w” Andrzeja Dybczaka (wyd. Nisza): ksi\u0105\u017cka wydana, co prawda, w\u00a0roku ubieg\u0142ym, ale dopiero po przyznaniu jej Nagrody Kapu\u015bci\u0144skiego wyp\u0142yn\u0119\u0142a na szersze wody. Ja sama pobieg\u0142am kupi\u0107 j\u0105 w\u0142a\u015bnie wtedy. To, co osobi\u015bcie mnie uj\u0119\u0142o w\u00a0tym reporta\u017cu, to jego niereportersko\u015b\u0107. Dybczak operuje j\u0119zykiem na wskro\u015b poetyckim, lirycznym, momentami wr\u0119cz ocieraj\u0105cym si\u0119 o\u00a0patetyzm. Jad\u0105c w\u00a0odleg\u0142e syberyjskie tereny w\u00a0\u015blad za szama\u0144skimi figurkami kultowymi, pisarz, etnolog i\u00a0podr\u00f3\u017cnik w\u00a0jednej osobie pr\u00f3buje odszuka\u0107 Selkup\u00f3w, kt\u00f3rzy je stworzyli. Jak sam m\u00f3wi, uprawia „muzeologi\u0119 terenow\u0105”. W\u00a0tej historii wa\u017cne jest wszystko; jak pachnie muzealna pod\u0142oga, jak wygl\u0105daj\u0105 pasa\u017cerowie poci\u0105gu, kim i\u00a0jacy s\u0105 pracownicy rosyjskiego muzeum. Ta opowie\u015b\u0107 oddycha detalem i\u00a0skupieniem na „tu i\u00a0teraz”. I\u00a0dzi\u0119ki temu jest tak g\u0119sta i\u00a0nasycona. Niesamowita – Magdalena Raczek.<\/p>\n

„Pie\u015bni \u0142aciatych kr\u00f3w” \u0141ukasza Staniszewskiego: Powie\u015b\u0107, kt\u00f3ra zachwyci\u0142a mnie od pierwszych stron. Warmia Staniszewskiego jest duszna, pe\u0142na zabobon\u00f3w i\u00a0napi\u0119\u0107. Du\u017co w\u00a0tej ksi\u0105\u017cce humoru, groteski i\u00a0magii. S\u0105 te\u017c ludzie, ze wszystkimi swoimi przywarami, kt\u00f3rzy mierz\u0105 si\u0119 z\u00a0kryzysem ekologicznym, poszukuj\u0105 sensu w\u00a0obliczu katastrofy. A\u00a0jest to ca\u0142y zbi\u00f3r osobowo\u015bci z\u00a0(niezwykle gburowatym) Bernardem Wittenem na czele. Staniszewski przepi\u0119knie bawi si\u0119 j\u0119zykiem i\u00a0form\u0105. Balansuje<\/a> mi\u0119dzy poetyck\u0105 wizj\u0105 a\u00a0brutalnym naturalizmem. Raz po raz wytr\u0105ca czytelnika z\u00a0r\u00f3wnowagi. Je\u017celi macie wybra\u0107 jedn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, niech to b\u0119dzie ta – Joanna Borowik.<\/p>\n

Podsumowanie<\/p>\n

Nasze podsumowanie roku jest oczywi\u015bcie jak zwykle subiektywne i\u00a0niepe\u0142ne. Zapewne jeszcze wiele innych tytu\u0142\u00f3w mo\u017cna by tu wskaza\u0107. Ka\u017cda z\u00a0nas czyta\u0142a co innego, wi\u0119c wybieramy spo\u015br\u00f3d w\u0142asnych lektur, mamy inne gusty czytelnicze, a\u00a0cz\u0119\u015b\u0107 tytu\u0142\u00f3w – szczeg\u00f3lnie wydanych pod koniec roku – jeszcze nie zosta\u0142a przez nas poznana. <\/p>\n

Warto tutaj jeszcze wspomnie\u0107, \u017ce przez ca\u0142y rok towarzyszy\u0142 nam bogaty kalendarz imprez – przer\u00f3\u017cne literackie wydarzenia<\/a>, spotkania<\/a> autorskie, festiwale, nagrody oraz Targi Ksi\u0105\u017cki<\/a>. Ponad 50 tys. uczestnik\u00f3w i\u00a0uczestniczek wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 w tegorocznych targach<\/a>, co \u015bwiadczy o\u00a0nieustaj\u0105cym zainteresowaniu literatur\u0105 w\u00a0Tr\u00f3jmie\u015bcie.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d naszych artyku\u0142\u00f3w na temat ksi\u0105\u017cek najch\u0119tniej czytali\u015bcie o\u00a0„Batyckiej”: historia sukcesu, kryzysu i osobistych dramat\u00f3w<\/a> (prawie 30 tys. wy\u015bwietle\u0144), o\u00a0ksi\u0105\u017cce Roksany J\u0119drzejewskiej-Wr\u00f3bel, kt\u00f3r\u0105 trzeba przeczyta\u0107. I to z uwa\u017cno\u015bci\u0105<\/a> (ponad 23 tys. wy\u015bwietle\u0144), o\u00a0kaszubskiej sadze<\/a> (ponad 21 tys. wy\u015bwietle\u0144), o\u00a0ksi\u0105\u017cce „\u017by\u0142o si\u0119. Lata 80.\/90. sentymentalnie i\u00a0refleksyjnie”<\/a> (ponad 11 tys. wy\u015bwietle\u0144) oraz o\u00a0powie\u015bci „B\u0142\u0119kit”<\/a> (ponad 8 tys. wy\u015bwietle\u0144). Zatem ranking czytelnik\u00f3w wygl\u0105da\u0142by, jak wida\u0107, zupe\u0142nie inaczej.<\/p>\n

Przypominam r\u00f3wnie\u017c, \u017ce w\u00a0ci\u0105gu ca\u0142ego roku staramy si\u0119 na \u0142amach naszego portalu pokazywa\u0107 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 tr\u00f3jmiejskiego rynku literackiego m.in. w\u00a0dw\u00f3ch cyklach: Zaczytane Tr\u00f3jmiasto<\/a> oraz Recenzje ksi\u0105\u017cek z Tr\u00f3jmiasta<\/a>, a\u00a0tak\u017ce w\u00a0innych artyku\u0142ach na temat ksi\u0105\u017cek<\/a> czy w\u00a0wywiadach z\u00a0pisarzami. Je\u015bli nie wiecie, co warto przeczyta\u0107, to zach\u0119cam do wybrania czego\u015b z\u00a0naszego tegorocznego rankingu albo do si\u0119gni\u0119cia po starsze ksi\u0105\u017cki. Warto je zna\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Od kilku dni podsumowujemy mijaj\u0105cy rok. Mogli\u015bcie ju\u017c przeczyta\u0107 nasze filmowe podsumowanie roku 2025, najch\u0119tniej czytane artyku\u0142y rozrywkowe,…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":180386,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[8588,18702,35360,35372,35368,35367,35356,35378,11092,122,35365,8783,816,34942,35375,35376,35349,35362,35363,35383,35358,35373,35380,35385,35353,35374,261,35369,35354,8590,35384,35361,7215,8813,2957,35350,35355,8817,42,27516,38,35382,40,39,35357,41,2433,35379,1359,35366,35351,638,35359,8815,35364,4036,123,4663,35386,35377,8812,35381,80,8767,35371,8816,4000,35352,30413,35370,8814],"class_list":{"0":"post-180385","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozrywka","8":"tag-aktorzy","9":"tag-artykul","10":"tag-autorzy-z-trojmiasta","11":"tag-bestsellery-2025","12":"tag-bibliotekarze-polecaja","13":"tag-blogerzy-literaccy","14":"tag-co-czytac-2025","15":"tag-czytelnictwo","16":"tag-dzien","17":"tag-entertainment","18":"tag-eseje","19":"tag-filharmonia","20":"tag-film","21":"tag-filmowy","22":"tag-gdansk-literatura","23":"tag-gdynia-kultura","24":"tag-ksiazki-2025","25":"tag-ksiazki-dla-doroslych","26":"tag-ksiazki-dla-dzieci","27":"tag-ksiazki-na-prezent","28":"tag-ksiazki-polecane","29":"tag-ksiazki-polskich-autorow","30":"tag-ksiazki-roku","31":"tag-ksiazki-warte-uwagi","32":"tag-ksiazki-z-trojmiasta","33":"tag-ksiazki-zagraniczne","34":"tag-kultura","35":"tag-kultura-trojmiasto","36":"tag-literackie-podsumowanie-roku","37":"tag-literatura","38":"tag-literatura-piekna","39":"tag-literatura-wspolczesna","40":"tag-miesiac","41":"tag-muzea","42":"tag-muzeum","43":"tag-najlepsze-ksiazki-2025","44":"tag-nowosci-wydawnicze-2025","45":"tag-osada","46":"tag-pl","47":"tag-podsumowanie","48":"tag-poland","49":"tag-polecane-lektury","50":"tag-polish","51":"tag-polska","52":"tag-polska-literatura-2025","53":"tag-polski","54":"tag-powiesc","55":"tag-premiery-ksiazkowe","56":"tag-ranking","57":"tag-ranking-czytelniczy","58":"tag-ranking-ksiazek-2025","59":"tag-recenzja","60":"tag-recenzje-ksiazek","61":"tag-repertuar","62":"tag-reportaz","63":"tag-rok","64":"tag-rozrywka","65":"tag-scena","66":"tag-slowo-wydarzenia","67":"tag-sopot-ksiazki","68":"tag-spektakle","69":"tag-subiektywny-ranking","70":"tag-swiat","71":"tag-sztuka","72":"tag-targi-ksiazki","73":"tag-teatry","74":"tag-trojmiasto","75":"tag-trojmiasto-literatura","76":"tag-tytul","77":"tag-wydarzenia-literackie","78":"tag-wystawy"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/180385","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=180385"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/180385\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/180386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=180385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=180385"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=180385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}