{"id":181132,"date":"2026-01-01T07:04:07","date_gmt":"2026-01-01T07:04:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/181132\/"},"modified":"2026-01-01T07:04:07","modified_gmt":"2026-01-01T07:04:07","slug":"bulgaria-przyjmuje-euro-dymisja-rzadu-i-zmiany-na-scenie-politycznej-drugiego-takiego-panstwa-w-ue-nie-ma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/181132\/","title":{"rendered":"Bu\u0142garia przyjmuje euro. Dymisja rz\u0105du i zmiany na scenie politycznej. Drugiego takiego pa\u0144stwa w UE nie ma"},"content":{"rendered":"

Bu\u0142garia jest jednym z pa\u0144stw, w kt\u00f3rych na prze\u0142omie roku dzieje si\u0119 najwi\u0119cej. Dwa zdarzenia o gigantycznym znaczenie dla tego pa\u0144stwa zbieg\u0142y si\u0119 tak naprawd\u0119 w jednym czasie. Po pierwsze, co by\u0142o wiadome ju\u017c od dawna, z pocz\u0105tkiem 2026 r. Bu\u0142garia wesz\u0142a do strefy euro. Co prawda, jeszcze przez miesi\u0105c mo\u017cna p\u0142aci\u0107 w sklepach lewami, ale faktem jest, \u017ce euro staje si\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 walut\u0105 tego pa\u0144stwa (wi\u0119cej na ten temat w tym artykule<\/a>). Tymczasem na kilka tygodni przed ko\u0144cem roku w kraju wybuch\u0142y ogromne protesty, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do upadku rz\u0105du.\u00a0<\/p>\n

Rz\u0105d obalony. Euro w tle, ale nie na sztandarach<\/p>\n

W pewnym momencie na ulicach Sofii protestowa\u0142o oko\u0142o 100 tys. os\u00f3b, kt\u00f3re domaga\u0142y si\u0119 zmiany w\u0142adzy. Poparcia im udzieli\u0142 im nawet\u00a0prezydent Bu\u0142garii Rumen Radew. Napisa\u0142 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, \u017ce to ludzie zag\u0142osowali za wotum nieufno\u015bci dla rz\u0105du. Premier Rosen \u017belazko nie mia\u0142, wi\u0119c wyboru i z\u0142o\u017cy\u0142 dymisj\u0119. –\u00a0W\u0142adza pochodzi od suwerena. S\u0142yszymy g\u0142os obywateli. W tej chwili ich \u017c\u0105daniem jest dymisja rz\u0105du – przyznawa\u0142 w parlamencie. Polityczna zawierucha, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do masowych protest\u00f3w i kilku g\u0142osowa\u0144 nad wotum nieufno\u015bci dla rz\u0105du, zacz\u0119\u0142a si\u0119 z powodu planowanych ci\u0119\u0107 w bud\u017cecie.\u00a0<\/p>\n

Mimo \u017ce bud\u017cet zosta\u0142 okrojony m.in. z powodu zmiany krajowej waluty, to nie ona by\u0142a zapalnikiem spo\u0142ecznych emocji. „Problematyka przyj\u0119cia euro nie by\u0142a szczeg\u00f3lnie poruszana w trakcie antyrz\u0105dowych protest\u00f3w. Demonstruj\u0105cy domagali si\u0119 walki z korupcj\u0105, odpolitycznienia instytucji pa\u0144stwa i odsuni\u0119cia od w\u0142adzy najbardziej wp\u0142ywowych decydent\u00f3w – lidera GERB Bojka Borisowa i przewodnicz\u0105cego DPS-NN Delana Peewskiego” – wyja\u015bnia w komentarzu dla Next.gazeta.pl analityk O\u015brodka Studi\u00f3w Wschodnich\u00a0Jan Nowinowski. I warto podkre\u015bla\u0107, \u017ce antyrz\u0105dowe protesty nie odnosi\u0142y si\u0119 do zmiany waluty, bo ten przekaz jest cz\u0119sto mylnie powielany.<\/p>\n

„Nacjonalistyczna partia Odrodzenie pr\u00f3bowa\u0142a wykorzysta\u0107 moment spo\u0142ecznego uniesienia i przypomnie\u0107 o swoim sprzeciwie wobec wdro\u017cenia wsp\u00f3lnej waluty w debacie publicznej, ale nie spotka\u0142o si\u0119 to z zainteresowaniem protestuj\u0105cych czy medi\u00f3w. Zreszt\u0105 ich wcze\u015bniejsze manifestacje w tej sprawie przyci\u0105ga\u0142y maksymalnie kilka tysi\u0119cy os\u00f3b. Rz\u0105d podj\u0105\u0142 w ostatnim roku szereg niepopularnych decyzji i ta o przyj\u0119ciu euro by\u0142a pewnie jedn\u0105 z nich, ale to nie ona przes\u0105dzi\u0142a o wyj\u015bciu ludzi na ulice” – zauwa\u017ca\u00a0Jan Nowinowski. Sprawa euro mo\u017ce jednak wr\u00f3ci\u0107, chocia\u017c to prawdopodobnie nie ona zdominuje dyskusj\u0119 polityczn\u0105 w Bu\u0142garii.\u00a0<\/p>\n

\n Zobacz wideo W UE tylko Bu\u0142garia i Rumunia wydaj\u0105 mniej na ochron\u0119 zdrowia ni\u017c Polska\n <\/p>\n

Dymisja premiera. Co czeka Bu\u0142gari\u0119?<\/p>\n

Sytuacja wygl\u0105da obecnie nast\u0119puj\u0105co. Teoretycznie mo\u017cliwe jest stworzenie kolejnej koalicji, ale w praktyce kraj zmierza ku kolejnym wyborom parlamentarnym.\u00a0Wed\u0142ug konstytucji Bu\u0142garii, prezydent musi wykona\u0107 „trzy kroki” w celu stworzenia nowego rz\u0105du. Najpierw mandat do utworzenia rz\u0105du otrzyma najwi\u0119ksza partia w parlamencie, czyli GERB. Je\u015bli ta misja si\u0119 nie powiedzie, zadanie utworzenia gabinetu otrzyma druga najwi\u0119ksza partia, czyli PP-DB. W ostatnim kroku to prezydent decyduje, komu powierzy\u0107 misj\u0119 utworzenia rz\u0105du. W przypadku niepowodzenia sam prezydent mianuje tymczasowy rz\u0105d i og\u0142asza przedterminowe wybory<\/a>.<\/p>\n

W debacie parlamentarnej przed g\u0142osowaniem nad dymisj\u0105 rz\u0105du wszystkie partie wchodz\u0105ce w sk\u0142ad obecnego parlamentu zdecydowanie zaprzecza\u0142y, \u017ce chc\u0105 stworzy\u0107 nowy rz\u0105d. W praktyce oznacza to, \u017ce Bu\u0142gari\u0119 ju\u017c nied\u0142ugo czekaj\u0105 \u00f3sme wybory w ci\u0105gu czterech lat. „W pierwszych czterech miesi\u0105cach 2026 r. w Bu\u0142garii prawdopodobnie dojdzie do przedterminowych wybor\u00f3w parlamentarnych. W zwi\u0105zku z tym, jakie \u017c\u0105dania formu\u0142owali protestuj\u0105cy, wydaje si\u0119, \u017ce w kampanii wyborczej dominowa\u0107 b\u0119d\u0105 kwestie walki z korupcj\u0105, przywr\u00f3cenia praworz\u0105dno\u015bci czy izolacji partii Borisowa i Peewskiego” – wskazuje\u00a0Jan Nowinowski. Nie mo\u017cna jednak ca\u0142kiem wykluczy\u0107 wykorzystania tematu euro.<\/p>\n

Euro namiesza w wyborach? W tle emocje wobec Unii Europejskiej<\/p>\n

„Wiele zale\u017cy od tego, jakie b\u0119d\u0105 pierwsze skutki wdro\u017cenia wsp\u00f3lnej waluty. Generalnie do\u015bwiadczenia innych pa\u0144stw Europy \u015arodkowo-Wschodniej pokazuj\u0105, \u017ce w pierwszych miesi\u0105cach po wst\u0105pieniu do strefy euro kr\u00f3tkoterminowo obserwowany jest wzrost inflacji. Z drugiej strony, bu\u0142garski lew od 1999 r. by\u0142 powi\u0105zany sztywnym kursem z euro. Z tego powodu lokalni ekonomi\u015bci cz\u0119sto twierdz\u0105, \u017ce ograniczy to pocz\u0105tkowe t\u0105pni\u0119cie cenowe w Bu\u0142garii i przyj\u0119cie wsp\u00f3lnej waluty b\u0119dzie p\u0142ynniejsze. Je\u015bli jednak nast\u0105pi wzrost cen<\/a> lub pojawi\u0105 si\u0119 jakie\u015b nieprawid\u0142owo\u015bci przej\u015bciowe, zapewne partie nacjonalistyczne (zw\u0142aszcza prorosyjskie Odrodzenie) b\u0119d\u0105 podnosi\u0107 ten problem i wykorzystywa\u0107 go na poczet krytyki politycznego g\u0142\u00f3wnego nurtu” – przewiduje.\u00a0<\/p>\n

Niewykluczone, \u017ce\u00a0w te same tony uderzy prezydent Rumen Radew, kt\u00f3ry od d\u0142u\u017cszego rozwa\u017ca utworzenie swojego ugrupowania. Bu\u0142garska g\u0142owa pa\u0144stwa nie sprzeciwia\u0142a si\u0119 euro per se, ale chcia\u0142a, aby zadecydowano o tym na drodze referendum. Mimo \u017ce S\u0105d Konstytucyjny orzek\u0142, i\u017c jest to niezgodne z ustaw\u0105 zasadnicz\u0105.<\/p>\n

Wr\u00f3\u0107my na chwil\u0119 do wspomnianych ju\u017c protest\u00f3w. W mediach spo\u0142eczno\u015bciowych przedstawiane by\u0142y m.in. jako protesty przeciwko nie w\u0142adzy, a Unii Europejskiej. To zwyczajnie nie jest prawda. Poparcie dla UE w Bu\u0142garii jest. Wed\u0142ug bada\u0144 Alpha Research z marca br. 61 proc. Bu\u0142gar\u00f3w pozytywnie ustosunkowuje si\u0119 do cz\u0142onkostwa w UE (15 proc. negatywnie). Taki sam odsetek uwa\u017ca, \u017ce ich kraj skorzysta\u0142 na przynale\u017cno\u015bci do UE (Eurobarometr z marca br.), cho\u0107 jest to wynik poni\u017cej unijnej \u015bredniej. Nie oznacza to jednak, \u017ce podobnie jak w innych pa\u0144stwach UE, nie rosn\u0105 tam nastroje antyeuropejskie. Rosn\u0105. A gdyby transformacja walutowa okaza\u0142a si\u0119 bole\u015bniejsza, ni\u017c zak\u0142adaj\u0105 ekonomi\u015bci, mog\u0105 by\u0107 tylko bardziej wzmo\u017cone.<\/p>\n

Ro\u015bnie antyeuropejska emocja. Politycy to wykorzystaj\u0105?<\/p>\n

„W Bu\u0142garii jest (i zawsze by\u0142a) cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa nastawiona sceptycznie do cz\u0142onkostwa w UE czy NATO, opowiadaj\u0105ca si\u0119 za polityk\u0105 balansowania mi\u0119dzy Wschodem i Zachodem czy wr\u0119cz za opcj\u0105 prorosyjsk\u0105. Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli wspiera prozachodni kurs Sofii” – uspokaja\u00a0Jan Nowinowski. „Antyeuropejskie nastroje nie s\u0105 niczym nowym, a wr\u0119cz krytycyzm wzgl\u0119dem Brukseli bywa\u0142 jeszcze wi\u0119kszy w minionych latach. W zwi\u0105zku z tym istnia\u0142y i istnie\u0107 b\u0119d\u0105 si\u0142y polityczne, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 wykorzystywa\u0107 takie pogl\u0105dy cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa. Takie emocje eksploatuje wspomniane ju\u017c Odrodzenie, ale te\u017c mniejsze partie: Miecz i Majestat. S\u0105 one raczej typowymi si\u0142ami opozycyjnymi, kt\u00f3rych skrajno\u015b\u0107 sprawia, \u017ce maj\u0105 pewien sufit poparcia (aktualnie \u0142\u0105cznie ok. 20 proc.). Ich radykalizm odrzuca przeci\u0119tnego wyborc\u0119 i bardzo ogranicza ich mo\u017cliwo\u015bci przej\u0119cia w\u0142adzy czy wsp\u00f3\u0142rz\u0105dzenia” – dodaje.\u00a0<\/p>\n

Wspominany „sufit” dotyczy partii, kt\u00f3re s\u0105 ju\u017c na bu\u0142garskiej scenie. W kraju jest jednak du\u017cy potencja\u0142 na powstanie partii, kt\u00f3ra wykorzysta antyrz\u0105dowe nastroje. Do\u0142o\u017cy do tego eurosceptyczne nastawienie i mo\u017ce realnie namiesza\u0107 w politycznym uk\u0142adzie. W badaniu Alpha Research z grudnia\u00a0tego roku a\u017c 40 proc. Bu\u0142gar\u00f3w wskaza\u0142o, \u017ce w\u0142adz\u0119 w „poprotestowym \u0142adzie” powinna przej\u0105\u0107 zupe\u0142nie nowa si\u0142a. „W\u00a0Bu\u0142garii istnieje potencja\u0142 na powstanie partii, kt\u00f3ra nie podwa\u017ca\u0142aby wprost cz\u0142onkostwa w UE, a raczej gra\u0142aby na nutach suwerenistycznych i eurosceptycznych, podobnie jak Fidesz Viktora Orb\u00e1na czy Smer Roberta Ficy” – zauwa\u017ca analityk OSW.<\/p>\n

Wielu komentator\u00f3w twierdzi, \u017ce luk\u0119 t\u0119 m\u00f3g\u0142by wype\u0142ni\u0107 prezydent Radew. Cieszy si\u0119 on najwy\u017cszym zaufaniem spo\u0142ecznym spo\u015br\u00f3d tamtejszych polityk\u00f3w. Bywa te\u017c por\u00f3wnywany do wspominanego premiera S\u0142owacji ze wzgl\u0119du na zbli\u017cony narodowo-socjalny rys ideowy. „Gdyby potencjalna partia g\u0142owy pa\u0144stwa zdo\u0142a\u0142a przej\u0105\u0107 w\u0142adz\u0119, w\u00f3wczas Sofia mog\u0142aby na forum mi\u0119dzynarodowym np. \u015bmielej sprzeciwia\u0107 si\u0119 pomocy Ukrainie czy kolejnym sankcjom na Rosj\u0119. Na razie jednak poruszamy si\u0119 w sferze domys\u0142\u00f3w, gdy\u017c Radew wci\u0105\u017c nie za\u0142o\u017cy\u0142 ugrupowania, a i sonda\u017ce<\/a> na razie go nie uwzgl\u0119dniaj\u0105” – podkre\u015bla\u00a0Jan Nowinowski.\u00a0<\/p>\n

Rosjanie czekaj\u0105 na rozw\u00f3j sytuacji w Bu\u0142garii<\/p>\n

W tle tego wszystkiego s\u0105 oczywi\u015bcie Rosjanie, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 chcieli namiesza\u0107 i odegra\u0107 znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 wyborach. „Trzeba te\u017c wspomnie\u0107, \u017ce prorosyjskie sentymenty czy antyzachodnie zasz\u0142o\u015bci czyni\u0105 Bu\u0142gari\u0119 wra\u017cliw\u0105 na s\u0105czon\u0105 z Moskwy dezinformacj\u0119. Analizy aktywno\u015bci w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych (g\u0142\u00f3wnie TikTok i Facebook, w mniejszym stopniu YouTube i Telegram) wskazuj\u0105 np. na wzmo\u017cenie narracji antyeuropejskich w okresie przedwyborczym w 2024 r., gdy Bu\u0142garzy dwukrotnie udali si\u0119 do urn. Rozsadnikiem tych tre\u015bci by\u0142y cz\u0119sto konta powi\u0105zane z nacjonalistycznymi Odrodzeniem, Mieczem i Majestatem. Za ich po\u015brednictwem rozprzestrzeniane s\u0105 te\u017c nieprawdziwe informacje dotycz\u0105ce polityk\u00f3w g\u0142\u00f3wnego nurtu czy procesu przyj\u0119cia euro. Nie mo\u017cemy wykluczy\u0107, \u017ce w nadchodz\u0105cej kampanii wyborczej sytuacja mo\u017ce si\u0119 powt\u00f3rzy\u0107” – przewiduje\u00a0analityk OSW.<\/p>\n

Jedno jest pewne, Bu\u0142garia to prawdopodobnie jedno z pa\u0144stw europejskich, do kt\u00f3rego w 2026 r. b\u0119dziemy cz\u0119sto wraca\u0107.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bu\u0142garia jest jednym z pa\u0144stw, w kt\u00f3rych na prze\u0142omie roku dzieje si\u0119 najwi\u0119cej. Dwa zdarzenia o gigantycznym znaczenie…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":181133,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-181132","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115818572202781949","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/181132","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=181132"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/181132\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/181133"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=181132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=181132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=181132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}