{"id":181342,"date":"2026-01-01T09:29:06","date_gmt":"2026-01-01T09:29:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/181342\/"},"modified":"2026-01-01T09:29:06","modified_gmt":"2026-01-01T09:29:06","slug":"chatgpt-sprawia-ze-czujesz-sie-geniuszem-ale-to-uluda-badania-obnazaja-nasza-pewnosc-siebie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/181342\/","title":{"rendered":"ChatGPT sprawia, \u017ce czujesz si\u0119 geniuszem, ale to u\u0142uda. Badania obna\u017caj\u0105 nasz\u0105 pewno\u015b\u0107 siebie"},"content":{"rendered":"

Badanie analizuj\u0105ce kwestie kompetencji oraz samopostrzegania zosta\u0142o opublikowane w czasopi\u015bmie naukowym Computers in Human Behavior<\/a>. Zesp\u00f3\u0142 badawczy zaprojektowa\u0142 dwa odr\u0119bne eksperymenty skoncentrowane na zadaniach z zakresu rozumowania logicznego. W pierwszym badaniu zrekrutowano 246 uczestnik\u00f3w ze Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n

Nast\u0119pnie poproszono ich o rozwi\u0105zanie 20 zada\u0144 z zakresu rozumowania logicznego, pochodz\u0105cych z testu kwalifikacyjnego na studia prawnicze (LSAT). Aby odpowiednio przeprowadzi\u0107 badanie, naukowcy udost\u0119pnili uczestnikom specjalistyczny interfejs internetowy. Zaprojektowano go w taki spos\u00f3b, aby wy\u015bwietla\u0142 pytania po jednej stronie, a okno interakcji z ChatGPT<\/a> po drugiej.<\/p>\n

Wy\u017csza efektywno\u015b\u0107, ale zaburzona samoocena<\/p>\n

Warunkiem udzia\u0142u w badaniu by\u0142a obligatoryjna konsultacja z systemem AI przy ka\u017cdym z zadanych pyta\u0144. Uczestnicy mieli dowolno\u015b\u0107 w wyborze formy pomocy \u2013 mogli \u017c\u0105da\u0107 od algorytmu gotowego rozwi\u0105zania lub jedynie wyja\u015bnienia mechanizm\u00f3w problemu. Po zako\u0144czeniu testu badani szacowali liczb\u0119 poprawnych odpowiedzi (w skali do 20) oraz okre\u015blali stopie\u0144 pewno\u015bci co do swoich decyzji.<\/p>\n

Powi\u0105zane:Apple robi porz\u0105dki: pod koniec roku z oferty zniknie a\u017c 25 produkt\u00f3w<\/a><\/p>\n

Analiza wynik\u00f3w wykaza\u0142a, \u017ce wsparcie technologiczne prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na wymierny wzrost efektywno\u015bci. Grupa korzystaj\u0105ca z ChatGPT osi\u0105gn\u0119\u0142a \u015bredni wynik wy\u017cszy o oko\u0142o trzy punkty w por\u00f3wnaniu do grupy kontrolnej, kt\u00f3ra pracowa\u0142a samodzielnie. Sztuczna inteligencja okaza\u0142a si\u0119 kluczowa w rozwi\u0105zywaniu zagadnie\u0144, kt\u00f3re w innym przypadku zosta\u0142yby prawdopodobnie pomini\u0119te.<\/p>\n

Mimo obiektywnie lepszych rezultat\u00f3w, zaobserwowano wyra\u017any rozd\u017awi\u0119k mi\u0119dzy faktycznymi osi\u0105gni\u0119ciami a samoocen\u0105 uczestnik\u00f3w. Badani byli przekonani, \u017ce poprawnie rozwi\u0105zali \u015brednio 17 na 20 zada\u0144, podczas gdy rzeczywista \u015brednia wynosi\u0142a oko\u0142o 13. Ta czteropunktowa r\u00f3\u017cnica sugeruje, \u017ce \u0142atwo\u015b\u0107 uzyskania pomocy od AI wywo\u0142a\u0142a u u\u017cytkownik\u00f3w z\u0142udne poczucie kompetencji.<\/p>\n

Przy ocenie umiej\u0119tno\u015bci naukowcy zauwa\u017cyli tak\u017ce ciekaw\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107 \u2013 im gorszy wynik w scenariuszu bez udzia\u0142u sztucznej inteligencji, tym u\u017cytkownik bardziej wierzy\u0142 we w\u0142asne kompetencje (efekt Dunninga-Krugera). Z kolei osoby o wysokich wynikach zani\u017ca\u0142y swoje mo\u017cliwo\u015bci. Paradoksalnie, gdy uczestnicy korzystali z AI, efekt ten zanika\u0142, co okre\u015blono w badaniu jako \u201eefekt wyr\u00f3wnuj\u0105cy\u201d. Zar\u00f3wno osoby o niskich, jak i wysokich wynikach zawy\u017ca\u0142y swoje osi\u0105gni\u0119cia w podobnym stopniu.<\/p>\n

Powt\u00f3rka z badania potwierdzi\u0142a pierwotne wyniki<\/p>\n

W badaniu wykorzystano r\u00f3wnie\u017c pomiar zwany \u201eobszarem pod krzyw\u0105\u201d (ang. Area Under the Curve \u2013 AUC) do oceny wra\u017cliwo\u015bci metapoznawczej. Wska\u017anik ten okre\u015bla, czy dana osoba jest bardziej pewna siebie, gdy ma racj\u0119 ni\u017c gdy si\u0119 myli. W idealnym przypadku cz\u0142owiek powinien czu\u0107 si\u0119 niepewnie, pope\u0142niaj\u0105c b\u0142\u0105d. Dane wykaza\u0142y, \u017ce uczestnicy u\u017cywaj\u0105cy AI do pomocy mieli nisk\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 metapoznawcz\u0105. Ich poziom pewno\u015bci siebie by\u0142 wysoki niezale\u017cnie od tego, czy w danym pytaniu mieli racj\u0119, czy si\u0119 mylili.<\/p>\n

Przy badaniach tego typu zawsze bierze si\u0119 pod uwag\u0119 sprawczo\u015b\u0107 uczestnik\u00f3w oraz ich ch\u0119\u0107 do wykonywania polece\u0144. Dlatego eksperyment przeprowadzono ponownie, tym razem zach\u0119caj\u0105c uczestnik\u00f3w wynagrodzeniem finansowym. Warunek by\u0142 jednak taki, \u017ce ich szacunki dotycz\u0105ce wyniku musz\u0105 by\u0107 zgodne z rzeczywisto\u015bci\u0105. W replikacji badania wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 452 ochotnik\u00f3w, ale rezultaty pozosta\u0142y takie same. Nawet odpowiednia zach\u0119ta nie spowodowa\u0142a, \u017ce ludzie we wsp\u00f3\u0142pracy z AI poprawili trafno\u015b\u0107 swojej samooceny.<\/p>\n

Naukowcy zauwa\u017cyli w logach, \u017ce jednym z problem\u00f3w jest bezrefleksyjne kopiowanie odpowiedzi proponowanych przez algorytm. Z regu\u0142y uczestnicy przeklejali zar\u00f3wno pytania, jak i gotowe odpowiedzi, bez w\u0142asnej weryfikacji lub poprawek. Tylko niewielka grupa badanych potraktowa\u0142a ChatGPT jako partnera, a nie jako wykonawc\u0119 zadania.<\/p>\n

S\u0105 niestety tak\u017ce i z\u0142e wiadomo\u015bci \u2013 sztuczna inteligencja radzi sobie o wiele lepiej bez ingerencji cz\u0142owieka. Ludzie czasami akceptowali b\u0142\u0119dne rady sztucznej inteligencji lub ignorowali te prawid\u0142owe, co obni\u017ca\u0142o og\u00f3ln\u0105 wydajno\u015b\u0107 poni\u017cej maksymalnego potencja\u0142u maszyny. Samodzielnie AI rozwi\u0105zywa\u0142o test \u015brednio o wiele lepiej ni\u017c uczestnicy badania posi\u0142kuj\u0105cy si\u0119 jego pomoc\u0105.<\/p>\n

Sztuczna inteligencja budzi skrajne emocje i to w r\u00f3\u017cnych kr\u0119gach. Ostatnio Leonardo DiCaprio powiedzia\u0142, \u017ce twory AI szybko odchodz\u0105 w zapomnienie<\/a> i dlatego nigdy nie zast\u0105pi\u0105 tych kreowanych za po\u015brednictwem ludzkich r\u0105k. Nie brakuje tak\u017ce burzliwych dyskusji na temat stosowania sztucznej inteligencji w produkcji gier cyfrowych<\/a>.<\/p>\n

Wi\u0119cej:\u201eAI brakuje cz\u0142owiecze\u0144stwa\u201d. Leonardo DiCaprio uwa\u017ca, \u017ce to co tworzy sztuczna inteligencja szybko odchodzi w zapomnienie<\/a><\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Badanie analizuj\u0105ce kwestie kompetencji oraz samopostrzegania zosta\u0142o opublikowane w czasopi\u015bmie naukowym Computers in Human Behavior. Zesp\u00f3\u0142 badawczy zaprojektowa\u0142…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":181343,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-181342","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115819142391635876","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/181342","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=181342"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/181342\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/181343"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=181342"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=181342"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=181342"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}