{"id":181372,"date":"2026-01-01T09:45:10","date_gmt":"2026-01-01T09:45:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/181372\/"},"modified":"2026-01-01T09:45:10","modified_gmt":"2026-01-01T09:45:10","slug":"kraj-znika-pod-woda-ludzie-odchodza-pierwsza-taka-migracja-na-swiecie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/181372\/","title":{"rendered":"Kraj znika pod wod\u0105, ludzie odchodz\u0105. Pierwsza taka migracja na \u015bwiecie"},"content":{"rendered":"<ul class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large list ids-list ids-list--unordered ids-list--size-large \" datatype=\"disc\">\n<li class=\"ids-list-item\">\n<p>Australia przyj\u0119\u0142a pierwszych migrant\u00f3w klimatycznych z Tuvalu, zapocz\u0105tkowuj\u0105c bezprecedensow\u0105, stopniow\u0105 relokacj\u0119 ca\u0142ego narodu zagro\u017conego przez wzrost poziomu m\u00f3rz.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"ids-list-item\">\n<p>Program wizowy umo\u017cliwia obywatelom Tuvalu legaln\u0105 migracj\u0119 z zachowaniem to\u017csamo\u015bci kulturowej i praw, a zainteresowanie udzia\u0142em przekracza dost\u0119pne limity.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"ids-list-item\">\n<p>Tuvalu walczy o zachowanie ci\u0105g\u0142o\u015bci pa\u0144stwowo\u015bci po utracie terytorium, pracuj\u0105c nad cyfrowym pa\u0144stwem i mi\u0119dzynarodowym uznaniem egzystencji bez l\u0105du.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"ids-list-item\">Wi\u0119cej podobnych informacji znajdziesz na <a class=\"ids-undecorated-link link ids-link link\" href=\"https:\/\/zielona.interia.pl\/#utm_source=Zielona%20Interia&amp;utm_medium=bullet&amp;utm_campaign=powrot_z_wew&amp;iwa_source=bullet\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">stronie g\u0142\u00f3wnej serwisu<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">W grudniu 2025 roku do Australii dotarli pierwsi mieszka\u0144cy Tuvalu obj\u0119ci specjalnym programem wizowym, stworzonym z my\u015bl\u0105 o skutkach zmiany klimatu. Informacj\u0119 potwierdzi\u0142y w\u0142adze obu pa\u0144stw w rozmowie z agencj\u0105 Reuters. Cho\u0107 liczbowo to niewielka grupa, jej znaczenie wykracza daleko poza Pacyfik. Po raz pierwszy w historii migracja zosta\u0142a formalnie uznana za najlepsz\u0105 odpowied\u017a na post\u0119puj\u0105c\u0105 utrat\u0119 terytorium pa\u0144stwa wskutek zmian klimatycznych.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Tuvalu to licz\u0105cy oko\u0142o 11 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w archipelag dziewi\u0119ciu atol\u00f3w i wysp koralowych, po\u0142o\u017cony mi\u0119dzy Australi\u0105 a Hawajami. \u015arednia wysoko\u015b\u0107 l\u0105du nad poziomem morza wynosi tam zaledwie dwa metry. W wielu miejscach pas ziemi jest tak w\u0105ski, \u017ce domy stoj\u0105 dos\u0142ownie mi\u0119dzy oceanem a drog\u0105. W stolicy kraju, Funafuti, dzieci graj\u0105 w pi\u0142k\u0119 na pasie startowym lotniska, bo brakuje innej otwartej przestrzeni.<\/p>\n<p>Wiza klimatyczna: &#8222;mobilno\u015b\u0107 z godno\u015bci\u0105&#8221;<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Podstaw\u0105 migracji jest porozumienie Falepili Union, podpisane przez Australi\u0119 i Tuvalu w 2023 roku. Umowa przewiduje przyznawanie do 280 wiz rocznie obywatelom Tuvalu, wy\u0142anianym w drodze losowania. Limit ma zapobiec nag\u0142emu odp\u0142ywowi kluczowych specjalist\u00f3w z kraju, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c funkcjonuje i stara si\u0119 utrzyma\u0107 podstawowe struktury pa\u0144stwowe.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Australijska minister spraw zagranicznych Penny Wong okre\u015bli\u0142a ten mechanizm jako zapewniaj\u0105cy &#8222;mobilno\u015b\u0107 z godno\u015bci\u0105&#8221;. W praktyce oznacza to prawo do sta\u0142ego pobytu, pracy, edukacji, opieki zdrowotnej i \u015bwiadcze\u0144 socjalnych na warunkach zbli\u017conych do tych, jakie maj\u0105 obywatele Australii. Jednocze\u015bnie migranci zachowuj\u0105 prawo powrotu do Tuvalu, o ile warunki na to pozwol\u0105.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Zainteresowanie programem przeros\u0142o oczekiwania. Wed\u0142ug danych australijskiej dyplomacji, do pierwszego losowania zg\u0142osi\u0142o si\u0119 ponad 8,7 tys. os\u00f3b, licz\u0105c cz\u0142onk\u00f3w rodzin.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Wcze\u015bniejsze dane pokazuj\u0105, jak szybko program sta\u0142 si\u0119 czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c dyplomatycznym eksperymentem. Gdy nab\u00f3r do pierwszej puli ruszy\u0142 16 czerwca 2025 r., do 27 czerwca do losowania wp\u0142yn\u0119\u0142y 1 124 zg\u0142oszenia, obejmuj\u0105ce 4 052 osoby razem z cz\u0142onkami rodzin. Wpisowe wynosi\u0142o 25 dolar\u00f3w australijskich, a okno rejestracji zamyka\u0142o si\u0119 18 lipca. Przy populacji Tuvalu szacowanej w spisie z 2022 r. na 10 643 mieszka\u0144c\u00f3w oznacza\u0142o to, \u017ce ju\u017c na starcie program &#8222;wci\u0105gn\u0105\u0142&#8221; jedn\u0105 trzeci\u0105 populacji kraju .<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Australijski rz\u0105d zapowiada jednocze\u015bnie mi\u0119kkie l\u0105dowanie: programy wsparcia w osiedlaniu si\u0119 maja by\u0107 rozbudowywane w kilku punktach, m.in. wok\u00f3\u0142 Melbourne, Adelaide i w Queensland, a cz\u0119\u015b\u0107 migrant\u00f3w trafia te\u017c do mniejszych miejscowo\u015bci, gdzie ju\u017c istniej\u0105 sieci pracy i kontakt\u00f3w migrant\u00f3w pochodz\u0105cych z wysp Pacyfiku. Agencja Reuters wskazuje przyk\u0142ad Naracoorte w Australii Po\u0142udniowej, gdzie sezonowo pracuj\u0105 setki os\u00f3b z wysp Pacyfiku. Migracja nie zaczyna si\u0119 od &#8222;czystej kartki&#8221;, tylko od \u0142\u0105czenia nowych wiz z ju\u017c dzia\u0142aj\u0105cymi korytarzami zatrudnienia, rodzinnych \u0142a\u0144cuch\u00f3w i lokalnych wsp\u00f3lnot,\u00a0kt\u00f3re mog\u0105 amortyzowa\u0107 pierwszy, najtrudniejszy etap przesiedlenia.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">W\u015br\u00f3d pierwszych migrant\u00f3w s\u0105 osoby reprezentuj\u0105ce r\u00f3\u017cne aspekty \u017cycia spo\u0142ecznego Tuvalu: dentystka z tr\u00f3jk\u0105 dzieci, kt\u00f3ra planuje prac\u0119 z australijskimi spo\u0142eczno\u015bciami rdzennymi; pierwsza w historii kraju kobieta pracuj\u0105ca jako operatorka w\u00f3zka wid\u0142owego; oraz pastor, kt\u00f3ry ma wspiera\u0107 duchowo tuwalsk\u0105 diaspor\u0119.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"ids-image-holder__img\" loading=\"lazy\" alt=\"Widok z okna samolotu na wysp\u0119 z pasem startowym, zabudowaniami oraz turkusow\u0105 lagun\u0119 otoczon\u0105 raf\u0105 koralow\u0105 i przejrzyst\u0105 wod\u0105 Oceanu Spokojnego, z fragmentem skrzyd\u0142a samolotu w prawym g\u00f3rnym rogu.\" title=\"Malowniczy archipelag Tuvalu mo\u017ce znale\u017a\u0107 si\u0119 pod wod\u0105\" width=\"2508\" height=\"1672\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/000L8Y6J59TCBIOW-C323-F4.webp.webp\"\/><\/p>\n<p>Malowniczy archipelag Tuvalu mo\u017ce znale\u017a\u0107 si\u0119 pod wod\u0105123RF\/PICSEL<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Ten ostatni, Manipua Puafolau, m\u00f3wi\u0142 w nagraniu opublikowanym przez australijski resort spraw zagranicznych, \u017ce migracja dotyczy nie tylko bezpiecze\u0144stwa fizycznego i ekonomicznego, lecz tak\u017ce &#8222;potrzeby zachowania wsp\u00f3lnoty i sensu&#8221;.\u00a0<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Premier Feleti Teo podczas wizyty w australijskim Melton apelowa\u0142 do rodak\u00f3w, by, mimo wyjazdu, podtrzymywali j\u0119zyk, tradycje i wi\u0119zi spo\u0142eczne. Migracja, podkre\u015bla\u0142, nie oznacza porzucenia to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Prognozy naukowe nie pozostawiaj\u0105 z\u0142udze\u0144. Zesp\u00f3\u0142 NASA zajmuj\u0105cy si\u0119 zmianami poziomu m\u00f3rz szacuje, \u017ce do 2050 roku przy codziennych przyp\u0142ywach po\u0142owa atolu Funafuti znajdzie si\u0119 pod wod\u0105.\u00a0W scenariuszu pesymistycznym, zak\u0142adaj\u0105cym wzrost poziomu m\u00f3rz o dwa metry, zalanych mo\u017ce zosta\u0107 nawet 90 procent g\u0142\u00f3wnej wyspy kraju.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Ju\u017c dzi\u015b mieszka\u0144cy zmagaj\u0105 si\u0119 z regularnymi podtopieniami, zasoleniem w\u00f3d gruntowych, utrat\u0105 plon\u00f3w i niszczeniem infrastruktury.\u00a0W ci\u0105gu ostatnich 30 lat poziom morza wok\u00f3\u0142 Tuvalu podni\u00f3s\u0142 si\u0119 o oko\u0142o 14-15 centymetr\u00f3w, a tempo wzrostu przyspiesza.<\/p>\n<p>Migracja zaplanowana, a nie chaotyczna<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">W odr\u00f3\u017cnieniu od wielu innych migracji klimatycznych, kt\u00f3re maj\u0105 charakter nag\u0142y i nieuregulowany, przypadek Tuvalu jest starannie planowany. To pierwszy przyk\u0142ad relokacji ca\u0142ego narodu realizowanej z wyprzedzeniem, w ramach um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych i z zachowaniem ci\u0105g\u0142o\u015bci prawnej pa\u0144stwa.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Tuvalu zabiega bowiem nie tylko o fizyczne bezpiecze\u0144stwo obywateli, lecz tak\u017ce o uznanie swojej przysz\u0142ej &#8222;egzystencji bez terytorium&#8221;. W\u0142adze kraju postuluj\u0105 mi\u0119dzynarodowe porozumienie, kt\u00f3re zagwarantuje ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 pa\u0144stwowo\u015bci, granic morskich i praw suwerennych nawet w przypadku ca\u0142kowitego zatopienia l\u0105du.<\/p>\n<ul class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-small list--article-list ids-list ids-list--unordered ids-list--size-small \" datatype=\"disc\">\n<li class=\"ids-list-item ids-list-item__content brief-list-item\"><a class=\"ids-undecorated-link link ids-link \" data-spons=\"false\" href=\"https:\/\/zielona.interia.pl\/wiadomosci\/polska\/news-widoki-jak-z-powiesci-fantasy-to-magiczne-miejsce-znajduje-s,nId,22465116\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Widoki jak z powie\u015bci fantasy. To magiczne miejsce znajduje si\u0119 w Polsce<\/a><\/li>\n<li class=\"ids-list-item ids-list-item__content brief-list-item\"><a class=\"ids-undecorated-link link ids-link \" data-spons=\"false\" href=\"https:\/\/zielona.interia.pl\/wiadomosci\/swiat\/news-wprowadzaja-nowy-plan-wataha-to-przelom-w-kwestii-wilkow,nId,22497771\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Wprowadzaj\u0105 nowy plan &#8222;Wataha&#8221;. To prze\u0142om w kwestii wilk\u00f3w<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">R\u00f3wnolegle realizowany jest projekt &#8222;cyfrowego pa\u0144stwa&#8221;: wyspy s\u0105 skanowane w 3D, dokumenty przenoszone do wirtualnych archiw\u00f3w, a instytucje publiczne przygotowywane do funkcjonowania online.<\/p>\n<p>Zapowied\u017a globalnego problemu<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Cho\u0107 Tuvalu jest jednym z najmniejszych pa\u0144stw \u015bwiata, jego sytuacja bywa postrzegana jako zapowied\u017a przysz\u0142o\u015bci dla wielu region\u00f3w. Wed\u0142ug NASA tempo wzrostu poziomu ocean\u00f3w od lat 90. XX wieku podwoi\u0142o si\u0119, a w niekt\u00f3rych miejscach &#8211; jak Zatoka Meksyka\u0144ska &#8211; jest trzykrotnie wy\u017csze od \u015bredniej globalnej.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Eksperci prawa mi\u0119dzynarodowego i klimatu zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce dotychczasowy system ochrony uchod\u017ac\u00f3w nie uwzgl\u0119dnia migracji spowodowanej zmian\u0105 klimatu. Program australijsko-tuwalski jest wi\u0119c nie tylko pomoc\u0105 dla jednego kraju, lecz tak\u017ce testem nowego modelu reagowania na kryzys, kt\u00f3ry z czasem mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 setki milion\u00f3w ludzi.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Dla Australii to r\u00f3wnie\u017c wyzwanie polityczne i spo\u0142eczne: integracja migrant\u00f3w, rozproszenie ich po r\u00f3\u017cnych regionach kraju i zapewnienie wsparcia bez tworzenia gett. Dla Tuvalu &#8211; bolesny, ale kontrolowany proces przygotowywania si\u0119 na utrat\u0119 domu.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Pierwsi migranci ju\u017c s\u0105 w Australii. Za nimi p\u00f3jd\u0105 kolejni, losowani rok po roku. Ich historia nie jest opowie\u015bci\u0105 o nag\u0142ej katastrofie, lecz o powolnym, mierzalnym i coraz lepiej udokumentowanym skutku globalnego ocieplenia. Tuvalu znika stopniowo, a wraz z nim znika z\u0142udzenie, \u017ce zmiana klimatu to problem przysz\u0142ych pokole\u0144.<\/p>\n<p>Poznaj ma\u0142ego renifera, kt\u00f3ry my\u015bli, \u017ce jest\u2026 psem\u00a9 2025 Associated Press<\/p>\n<p><a class=\"ids-undecorated-link source ids-page-info--source__link\" href=\"https:\/\/www.interia.pl\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" class=\"ids-image-holder__img\" loading=\"lazy\" alt=\"\" title=\"\" height=\"24px\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/1767151880_413_0009A60QQ5I2TYF7-C202-F4.webp.webp\"\/><\/a><\/p>\n<p>Masz sugestie, uwagi albo widzisz b\u0142\u0105d? Napisz do nas<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Australia przyj\u0119\u0142a pierwszych migrant\u00f3w klimatycznych z Tuvalu, zapocz\u0105tkowuj\u0105c bezprecedensow\u0105, stopniow\u0105 relokacj\u0119 ca\u0142ego narodu zagro\u017conego przez wzrost poziomu m\u00f3rz.&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":181373,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-181372","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115819205482072823","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/181372","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=181372"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/181372\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/181373"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=181372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=181372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=181372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}