Wojew\u00f3dzkie uchwa\u0142y antysmogowe przez lata dawa\u0142y w\u0142a\u015bcicielom dom\u00f3w czas na dostosowanie si\u0119 do nowych zasad. Ten okres ochronny dobieg\u0142 ko\u0144ca. Od 1 stycznia 2026 roku u\u017cytkowanie jest dozwolone wy\u0142\u0105cznie w przypadku komink\u00f3w i piec\u00f3w spe\u0142niaj\u0105cych wymagania unijnego ekoprojektu albo takich, kt\u00f3re osi\u0105gaj\u0105 sprawno\u015b\u0107 minimum 80 procent i mieszcz\u0105 si\u0119 w lokalnych limitach emisji.<\/p>\n
W praktyce oznacza to powa\u017cne k\u0142opoty dla ogromnej liczby urz\u0105dze\u0144 montowanych przed 2018 rokiem. Wiele z nich nie spe\u0142nia obecnych norm i z mocy prawa przestaje by\u0107 dopuszczonych do u\u017cytkowania, niezale\u017cnie od tego, jak cz\u0119sto s\u0105 u\u017cywane.<\/p>\n
Miliony komink\u00f3w, miliony kontroli<\/p>\n
Skala problemu jest wi\u0119ksza, ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. W Polsce funkcjonuje oko\u0142o 3,5 miliona miejscowych ogrzewaczy pomieszcze\u0144, z kt\u00f3rych korzysta od 6 do 8 milion\u00f3w os\u00f3b. Od 2026 roku kontrole obejm\u0105 nie tylko klasyczne \u201ekopciuchy\u201d, ale tak\u017ce kominki traktowane jako dodatek \u2013 rozpalane kilka razy w roku, na \u015bwi\u0119ta, przy wyj\u0105tkowej pogodzie albo wy\u0142\u0105cznie dla klimatu.<\/p>\n
Dla przepis\u00f3w nie ma znaczenia czy ogie\u0144 w kominku jest codzienno\u015bci\u0105, czy sporadyczn\u0105 atrakcj\u0105. Liczy si\u0119 fakt u\u017cytkowania urz\u0105dzenia niespe\u0142niaj\u0105cego norm.<\/p>\n
Liczy si\u0119 nie p\u0142omie\u0144, lecz dokumentacja<\/p>\n
Jednym z najbardziej kosztownych b\u0142\u0119d\u00f3w jest przekonanie, \u017ce skoro kominek dzia\u0142a poprawnie i nie produkuje widocznego dymu, to problem nie istnieje. Od 2026 roku takie podej\u015bcie mo\u017ce szybko zweryfikowa\u0107 kontrola. Funkcjonariusza nie interesuje wy\u0142\u0105cznie stan techniczny paleniska, ale przede wszystkim komplet dokument\u00f3w.<\/p>\n
W trakcie kontroli mo\u017cna zosta\u0107 poproszonym o certyfikat lub kart\u0119 produktu potwierdzaj\u0105c\u0105 zgodno\u015b\u0107 z Ekoprojektem, instrukcj\u0119 obs\u0142ugi z parametrami technicznymi, tabliczk\u0119 znamionow\u0105 zamontowan\u0105 na urz\u0105dzeniu, a w przypadku starszych komink\u00f3w \u2013 dokument potwierdzaj\u0105cy sprawno\u015b\u0107 na poziomie co najmniej 80 procent. Brak kt\u00f3regokolwiek z tych element\u00f3w sprawia, \u017ce urz\u0105dzenie automatycznie uznawane jest za niespe\u0142niaj\u0105ce wymaga\u0144.<\/p>\n
Pseudorozwi\u0105zania pod ostrza\u0142em kontroler\u00f3w<\/p>\n
Na rynku od dawna funkcjonuj\u0105 oferty \u201eszybkich napraw\u201d problemu \u2013 daszki przeciwwietrzne, wk\u0142adki kominowe, filtry czy inne akcesoria montowane w starych paleniskach. Cho\u0107 bywaj\u0105 drogie, nie rozwi\u0105zuj\u0105 kluczowej kwestii. Nie zmieniaj\u0105 klasy urz\u0105dzenia, nie nadaj\u0105 mu certyfikatu Ekoprojektu i nie wp\u0142ywaj\u0105 na oficjalne parametry emisji.<\/p>\n
Podczas kontroli taki gad\u017cet mo\u017ce wr\u0119cz zaszkodzi\u0107. Zamiast dowodu dobrej woli staje si\u0119 argumentem potwierdzaj\u0105cym pr\u00f3b\u0119 obej\u015bcia przepis\u00f3w, co w praktyce pogarsza sytuacj\u0119 w\u0142a\u015bciciela.<\/p>\n
Sankcje: od mandatu po zakaz u\u017cytkowania<\/p>\n
Konsekwencje u\u017cytkowania nielegalnego kominka mog\u0105 by\u0107 bardzo r\u00f3\u017cne. Naj\u0142agodniejsz\u0105 form\u0105 kary jest mandat do 500 z\u0142, na przyk\u0142ad za brak wymaganych dokument\u00f3w. Znacznie powa\u017cniejsze s\u0105 grzywny administracyjne za naruszenie uchwa\u0142 antysmogowych \u2013 te mog\u0105 si\u0119ga\u0107 nawet 5 tysi\u0119cy z\u0142otych.<\/p>\n
Na tym jednak lista si\u0119 nie ko\u0144czy. Kontrola mo\u017ce zako\u0144czy\u0107 si\u0119 nakazem zaprzestania u\u017cytkowania urz\u0105dzenia, a w skrajnych przypadkach spraw\u0105 s\u0105dow\u0105. Do dzia\u0142a\u0144 uprawnione s\u0105 stra\u017c miejska i gminna, nadz\u00f3r budowlany oraz inspektorzy ochrony \u015brodowiska. Wystarczy zg\u0142oszenie od s\u0105siada albo rutynowa kontrola.<\/p>\n
Prawo budowlane nie zostawia w\u0105tpliwo\u015bci<\/p>\n
Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 w 2026 roku przyci\u0105gn\u0105 tak\u017ce przegl\u0105dy kominiarskie oraz wpisy do Centralnej Ewidencji Emisyjno\u015bci Budynk\u00f3w. Prawo budowlane jasno wskazuje, \u017ce przewody dymowe i spalinowe musz\u0105 by\u0107 kontrolowane co najmniej raz w roku, a przy spalaniu drewna \u2013 czyszczone nawet cztery razy w roku.<\/p>\n
Nie ma znaczenia, czy kominek jest jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em ciep\u0142a, czy dodatkiem do pompy ciep\u0142a lub ogrzewania gazowego. Je\u015bli jest pod\u0142\u0105czony do komina, obowi\u0105zek przegl\u0105du istnieje zawsze.<\/p>\n
Brak jednego wpisu, ogromne straty finansowe<\/p>\n
Od 2023 roku protoko\u0142y kominiarskie trafiaj\u0105 do systemu CEEB i to w\u0142a\u015bnie tam coraz cz\u0119\u015bciej zagl\u0105daj\u0105 ubezpieczyciele. W razie po\u017caru lub zadymienia schemat dzia\u0142ania jest prosty: analiza dokument\u00f3w i sprawdzenie, czy przegl\u0105d by\u0142 aktualny.<\/p>\n
Brak wpisu mo\u017ce skutkowa\u0107 odmow\u0105 wyp\u0142aty odszkodowania albo znacznym jego obni\u017ceniem. Stawk\u0105 przestaje by\u0107 kilkaset z\u0142otych mandatu \u2013 w gr\u0119 wchodz\u0105 cz\u0119sto setki tysi\u0119cy z\u0142otych strat pokrywanych z w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w.<\/p>\n
Unijne plany id\u0105 dalej ni\u017c obecne przepisy<\/p>\n