{"id":183080,"date":"2026-01-02T10:02:12","date_gmt":"2026-01-02T10:02:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/183080\/"},"modified":"2026-01-02T10:02:12","modified_gmt":"2026-01-02T10:02:12","slug":"system-finansowy-pada-na-kolana-a-wegry-staja-przed-momentem-dziejowym-scenariusze-na-2026-r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/183080\/","title":{"rendered":"System finansowy pada na kolana, a W\u0119gry staj\u0105 przed momentem dziejowym. Scenariusze na 2026 r."},"content":{"rendered":"

W zesz\u0142ym roku serwis POLITICO postanowi\u0142 spojrze\u0107 optymistycznie w przysz\u0142o\u015b\u0107, przedstawiaj\u0105c kilka nie do ko\u0144ca \u017cartobliwych powod\u00f3w do optymizmu na rok 2025. <\/a>Niekt\u00f3re prognozy okaza\u0142y si\u0119 trafne, inne mniej: Donald Trump zdo\u0142a\u0142 (by\u0107 mo\u017ce) zako\u0144czy\u0107 wojn\u0119 w Strefie Gazy, ale pok\u00f3j w Ukrainie wydaje si\u0119 coraz bardziej nieosi\u0105galny.<\/p>\n

Tym razem przyjmujemy inne podej\u015bcie, przedstawiaj\u0105c prognozy dotycz\u0105ce niekt\u00f3rych scenariuszy na rok 2026 \u2014 od politycznego triumfu Viktora Orbana na W\u0119grzech i Benjamina Netanjahu w Izraelu po prawdopodobie\u0144stwo wybuchu kryzysu finansowego i utrat\u0119 przez Republikan\u00f3w Izby Reprezentant\u00f3w.<\/p>\n

Jest jednak pewien haczyk. Polityka w tych burzliwych czasach jest jeszcze mniej przewidywalna ni\u017c sport \u2014 tym bardziej z nieprzewidywalnym Donaldem Trumpem w Bia\u0142ym Domu. po burzliwym pierwszym roku jego drugiej kadencji.Oto jak wed\u0142ug serwisu POLITICO b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142a sytuacja na \u015bwiecie w 2026 r.<\/p>\n

Pomimo wszystkich rozm\u00f3w o zachodnich sankcjach<\/a>, kt\u00f3re rujnuj\u0105 rosyjsk\u0105 gospodark\u0119 i zmuszaj\u0105 Kreml do pos\u0142usze\u0144stwa, W\u0142adimir Putin wydaje si\u0119 niewzruszony. Niezale\u017cnie od rosn\u0105cej liczby ofiar na froncie i Rosjan stoj\u0105cych w kolejkach po benzyn\u0119 z powodu ukrai\u0144skich atak\u00f3w na rafinerie ropy naftowej, pozostaje on nieugi\u0119ty w swoich maksymalistycznych \u017c\u0105daniach.<\/p>\n

Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski z kolei musi liczy\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce w polityce wewn\u0119trznej obowi\u0105zuj\u0105 go pewne ograniczenia dotycz\u0105ce tego, na co mo\u017ce si\u0119 zgodzi\u0107 bez wywo\u0142ania gniewnej reakcji spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n

Mimo to Trump wydaje si\u0119 sk\u0142onny my\u015ble\u0107, \u017ce porozumienie jest mo\u017cliwe. Po spotkaniu z Putinem na Alasce<\/a> powiedzia\u0142 francuskiemu prezydentowi Emmanuelowi Macronowi, \u017ce jego zdaniem Putin naprawd\u0119 chce „zawrze\u0107 porozumienie” \u2014 dla niego.<\/p>\n

\u2014 My\u015bl\u0119, \u017ce on chce zawrze\u0107 ze mn\u0105 umow\u0119. Rozumiesz to? Cho\u0107 brzmi to szalenie \u2014 stwierdzi\u0142 Trump.<\/a><\/p>\n

Oczywi\u015bcie up\u00f3r rosyjskiego przyw\u00f3dcy frustruje Trumpa i sprawia, \u017ce czasami zastanawia si\u0119, czy Putin nim nie manipuluje \u2014 wed\u0142ug doniesie\u0144 medialnych takie zdanie ma Melania Trump.<\/p>\n

\"W\u0142adimir<\/p>\n

W\u0142adimir Putin i Donald Trump, Alaska, 15 sierpnia 2025 r.Andrew Harnik \/ Staff \/ Getty Images<\/p>\n

Rosyjski przyw\u00f3dca jest mistrzem w zwodzeniu Trumpa i ma bezb\u0142\u0119dne wyczucie czasu w kontaktach z ameryka\u0144skim prezydentem. We\u017amy na przyk\u0142ad zainicjowan\u0105 przez niego w zesz\u0142ym miesi\u0105cu dwugodzinn\u0105 rozmow\u0119 telefoniczn\u0105 z republikaninem, podczas kt\u00f3rej zasugerowa\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zorganizowania szczytu. Zrobi\u0142 to w momencie, gdy Trump da\u0142 do zrozumienia, \u017ce mo\u017ce przekaza\u0107 Ukrainie pociski manewruj\u0105ce Tomahawk.<\/a><\/p>\n

Mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce przed\u0142u\u017canie wojny jest korzystne dla Putina \u2014 bo dodatkowo obci\u0105\u017ca borykaj\u0105ce si\u0119 z problemami finansowymi kraje europejskie i grozi roz\u0142amem w sojuszu transatlantyckim. Rozproszona uwaga Zachodu pomaga r\u00f3wnie\u017c sojusznikowi Putina, Xi Jinpingowi, kt\u00f3ry rozwa\u017ca, czy i kiedy podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania wobec Tajwanu.<\/p>\n

Co wi\u0119cej, gdyby Putin nagle zako\u0144czy\u0142 wojn\u0119, jego re\u017cim m\u00f3g\u0142by by\u0107 zagro\u017cony. Wed\u0142ug Elli Panejach, socjolo\u017cki z think tanku Nowe Centrum Strategii Eurazjatyckich (New Eurasian Strategies Centre), szybkie odej\u015bcie od gospodarki wojennej prawdopodobnie wywo\u0142a\u0142oby w Rosji niebezpieczne walki spo\u0142eczno-polityczne. Jej zdaniem doprowadzi\u0142oby to do „okrutnej i zaciek\u0142ej rywalizacji o malej\u0105ce zasoby”.<\/p>\n

Bior\u0105c pod uwag\u0119 powa\u017cny niedob\u00f3r ch\u0119tnych do walki w Ukrainie \u2014 ukrai\u0144skie jednostki s\u0105 w stanie rozmie\u015bci\u0107 zaledwie kilkunastu \u017co\u0142nierzy na kilometr frontu \u2014 zawsze istnieje ryzyko prze\u0142amania frontu. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, Putin mo\u017ce uzna\u0107, \u017ce wytrwa\u0142o\u015b\u0107 przyniesie mu wi\u0119cej korzy\u015bci \u2014 wi\u0119cej terytorium, os\u0142abienie gwarancji bezpiecze\u0144stwa ze strony Zachodu do tego stopnia, \u017ce stan\u0105 si\u0119 one bezwarto\u015bciowe oraz ograniczenie liczebno\u015bci powojennej armii ukrai\u0144skiej. Stworzy\u0142oby to Rosji dogodne warunki do wznowienia w przysz\u0142o\u015bci dzia\u0142a\u0144 rewizjonistycznych.<\/p>\n

Jest i kontrargument. Rosyjska gospodarka boryka si\u0119 z wysokimi stopami procentowymi<\/a>, niedoborem si\u0142y roboczej i rosn\u0105cymi kosztami po\u017cyczek rz\u0105dowych. Istnieje te\u017c niepok\u00f3j zwi\u0105zany z nie\u015bci\u0105galnymi d\u0142ugami rosyjskich bank\u00f3w. Status quo mo\u017ce nie utrzyma\u0107 si\u0119 wiecznie. Podobnie jednak Ukraina mo\u017ce znale\u017a\u0107 si\u0119 w trudnej sytuacji tej zimy, poniewa\u017c Rosja nieustannie atakuje infrastruktur\u0119 energetyczn\u0105 kraju, a Europejczycy nie s\u0105 w stanie zapewni\u0107 Kijowowi wystarczaj\u0105cego finansowania.<\/p>\n

Prawdopodobie\u0144stwo realizacji tego scenariusza: 20 proc.<\/p>\n

Rynek obligacji m\u00f3wi „do\u015b\u0107”<\/p>\n

James Carville, guru kampanii Billa Clintona, zasugerowa\u0142 kiedy\u015b, \u017ce fajnie by\u0142oby reinkarnowa\u0107 si\u0119 jako rynek obligacji. \u2014 Mo\u017cna by wtedy zastrasza\u0107 ka\u017cdego \u2014 powiedzia\u0142.<\/p>\n

Nawet Trump zdaje sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce przewy\u017cszaj\u0105 go prawdziwi panowie wszech\u015bwiata \u2014 stra\u017cnicy obligacji, szefowie funduszy hedgingowych i emerytalnych oraz wielcy finansi\u015bci. Wida\u0107 to by\u0142o wiosn\u0105 2025 r., gdy musia\u0142 wstrzyma\u0107 swoj\u0105 polityk\u0119 „wzajemnych ce\u0142”<\/a>, bo rynek obligacji zareagowa\u0142 na ni\u0105 negatywnie.<\/p>\n

Niesamowit\u0105 zbiorow\u0105 si\u0142\u0119 globalnych gigant\u00f3w inwestycyjnych i trader\u00f3w wida\u0107 by\u0142o wyra\u017cnie trzy lata temu, kiedy negatywnie zareagowali na \u017ale zaplanowany mini-bud\u017cet \u00f3wczesnej brytyjskiej premier Liz Truss zak\u0142adaj\u0105cy obni\u017cenie podatk\u00f3w.<\/p>\n

Jej premierostwo by\u0142o najkr\u00f3tszym w historii Wielkiej Brytanii<\/a> \u2014 trwa\u0142o zaledwie 49 dni, przebijaj\u0105c tym samym rekord ustanowiony przez George’a Canninga w 1827 r. On sprawowa\u0142 urz\u0105d przez 119 dni \u2014 ale dlatego, \u017ce zmar\u0142, piastuj\u0105c to stanowisko. Ilu innych premier\u00f3w z zachodnich kraj\u00f3w mo\u017ce w przysz\u0142ym roku zosta\u0107 wyprowadzonych za drzwi przez rynek obligacji, bo nie zdo\u0142ali zmniejszy\u0107 rosn\u0105cego deficytu bud\u017cetowego?<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

Niepokoj\u0105cy stan finans\u00f3w publicznych w krajach na \u015bwiecie \u2014 od Japonii po Wielk\u0105 Brytani\u0119 i Stany Zjednoczone \u2014 utrzyma\u0142 w tym roku koszty d\u0142ugoterminowych po\u017cyczek na poziomie zbli\u017conym do wieloletnich szczyt\u00f3w. Wyzwania fiskalne zwi\u0105zane z wysokim poziomem zad\u0142u\u017cenia rz\u0105dowego, powolnym wzrostem gospodarczym i nisk\u0105 wydajno\u015bci\u0105 tylko si\u0119 nasilaj\u0105. Uspokojenie rynk\u00f3w obligacji b\u0119dzie trudnym zadaniem.<\/p>\n

Popyt na obligacje rz\u0105dowe na ca\u0142ym \u015bwiecie spad\u0142, poniewa\u017c inwestorzy instytucjonalni zniech\u0119cili si\u0119 perspektyw\u0105 utrzymania finans\u00f3w przez niekt\u00f3re du\u017ce rz\u0105dy, w tym Stany Zjednoczone. \u2014 Brakuje reform gospodarczych niezb\u0119dnych do rzeczywistego pokrycia rosn\u0105cego zad\u0142u\u017cenia i rynek kapita\u0142owy to dostrzega \u2014 powiedzia\u0142 we wrze\u015bniu Christian Sewing, dyrektor generalny Deutsche Banku.<\/p>\n

Francja, z jej gwa\u0142townie rosn\u0105cym d\u0142ugiem publicznym<\/a>, jest jak kanarek w kopalni [zwiastun nadchodz\u0105cych problem\u00f3w], a kolejni premierzy mianowani przez Emmanuela Macrona nie s\u0105 w stanie zdoby\u0107 poparcia parlamentu \u2014 ani opinii publicznej \u2014 dla swoich pomys\u0142\u00f3w powa\u017cnej redukcji zad\u0142u\u017cenia. Wielka Brytania pod\u0105\u017ca \u015bladami Francji. Kryzys finansowy i kryzys polityczny id\u0105 tam w parze, wzajemnie si\u0119 wzmacniaj\u0105c i nap\u0119dzaj\u0105c. Ze wzgl\u0119d\u00f3w wyborczych rz\u0105dy r\u00f3wnie niech\u0119tnie podnosz\u0105 podatki, jak i ograniczaj\u0105 wydatki, ale co\u015b musi si\u0119 zmieni\u0107.<\/p>\n

Prawdopodobie\u0144stwo realizacji tego scenariusza: 16,7 proc.<\/p>\n

Netanjahu pozostaje u w\u0142adzy<\/p>\n

Nie bez powodu wielu nazywa go „Magikiem”. Kiedy wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce Benjamin Netanjahu w swojej d\u0142ugiej karierze politycznej straci\u0142 wszystko, nagle w niewiarygodny spos\u00f3b powr\u00f3ci\u0142 do gry. \u2014 Dla obsesyjnego, nieust\u0119pliwego wojownika, jakim jest, pora\u017cka nie wchodzi w gr\u0119 \u2014 zauwa\u017cy\u0142 Ben Caspit, jeden z jego biograf\u00f3w.<\/p>\n

Izraelski przyw\u00f3dca po raz pierwszy otrzyma\u0142 przydomek „Bibi Magik” w latach 90. po pokonaniu Szimona Peresa w wyborach, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 kilka miesi\u0119cy po zamachu na \u00f3wczesnego premiera Icchaka Rabina<\/a>. Niewielu wierzy\u0142o jednak w to, \u017ce uda mu si\u0119 odnie\u015b\u0107 zwyci\u0119stwo w 2015 r., bior\u0105c pod uwag\u0119 rozmowy o dochodzeniach karnych i zarzutach dotycz\u0105cych nadu\u017cycia zaufania i \u0142ap\u00f3wek. Mimo to Bibi po raz kolejny wyci\u0105gn\u0105\u0142 kr\u00f3lika z kapelusza i zapewni\u0142 sobie reelekcj\u0119, zyskuj\u0105c poparcie izraelskiej skrajnej prawicy i religijnych nacjonalist\u00f3w. Taktyk\u0119 t\u0119 skutenicze powt\u00f3rzy\u0142 r\u00f3wnie\u017c w 2019 r.<\/p>\n

Dwa lata temu, po tym jak Hamas napada\u0142 na kibuce w po\u0142udniowym Izraelu, polityczni nekrologi\u015bci szybko og\u0142osili jego koniec. Jego rz\u0105d zosta\u0142 obarczony win\u0105 za katastrofaln\u0105 pora\u017ck\u0119 w zapobie\u017ceniu atakowi z 7 pa\u017adziernika<\/a> \u2014 wielu Izraelczyk\u00f3w uzna\u0142o to za najgorsze zaniedbanie w zakresie bezpiecze\u0144stwa od czasu wojny Jom Kippur w 1973 r., kt\u00f3ra zako\u0144czy\u0142a karier\u0119 legendarnej premier Goldy Meir.<\/p>\n

Do pa\u017adziernika przysz\u0142ego roku maj\u0105 odby\u0107 si\u0119 w Izraelu wybory parlamentarne. Najbardziej jednak zostan\u0105 one zorganizowane wcze\u015bniej, co by\u0142oby na r\u0119k\u0119 Netanjahu. Pomimo wydarze\u0144 z 7 pa\u017adziernika i problem\u00f3w prawnych stopniowo umacnia\u0142 on swoj\u0105 pozycj\u0119 polityczn\u0105. Najni\u017csze wyniki sonda\u017cy jego rz\u0105dz\u0105cej partii Likud zacz\u0119\u0142y si\u0119 poprawia\u0107 po kampanii wojskowej przeciwko Hezbollahowi w Libanie i w miar\u0119 upokarzania Iranu systematycznie ros\u0142y.<\/p>\n

\"Binjamin<\/p>\n

Binjamin Netanjahu w siedzibie swojej partii Likud w Tel Awiwie, 3 marca 2020 r.NurPhoto \/ Contributor \/ Getty Images<\/p>\n

Trump m\u00f3g\u0142 wy\u015bwiadczy\u0107 Bibiemu wielk\u0105 przys\u0142ug\u0119, zmuszaj\u0105c go do zaakceptowania planu pokojowego dla Strefy Gazy i zgodzenia si\u0119 na zawieszenie broni. Netanjahu m\u00f3g\u0142 wykorzysta\u0107 prezydenta USA jako pretekst do wstrzymania kampanii wojskowej w Strefie Gazy, co pozwoli\u0142o mu prze\u0142ama\u0107 op\u00f3r religijnych nacjonalist\u00f3w i skrajnie prawicowych partner\u00f3w w jego niesfornej koalicji, kt\u00f3rzy chcieli kontynuowa\u0107 wojn\u0119.<\/p>\n

Przeciwnicy polityczni Netanjahu pocieszaj\u0105 si\u0119 faktem, \u017ce Likud najwyra\u017aniej traci 35 miejsc, kt\u00f3re zdoby\u0142 w ostatnich wyborach. Sonda\u017ce opinii publicznej pokazuj\u0105, \u017ce jego prawicowa koalicja b\u0119dzie mia\u0142a trudno\u015bci z uzyskaniem 61 mandat\u00f3w w 120-osobowym Knesecie. Tak samo b\u0119dzie jednak w przypadku bloku opozycyjnego. A sonda\u017c przeprowadzony w zesz\u0142ym miesi\u0105cu dla Zman Yisrael, hebrajskoj\u0119zycznego serwisu medialnego, pokaza\u0142, \u017ce po zawieszeniu broni i porozumieniu w sprawie uwolnienia zak\u0142adnik\u00f3w<\/a> poparcie dla Bibiego ro\u015bnie. Likud wydaje si\u0119 by\u0107 na dobrej drodze do tego, by ponownie sta\u0107 si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 parti\u0105 w Knesecie.<\/p>\n

Najwi\u0119ksz\u0105 nadziej\u0105 dla przeciwnik\u00f3w Netanjahu jest zjednoczenie si\u0119 i zaoferowanie Izraelczykom prostego wyboru. Tak\u0105 strategi\u0119 realizuje by\u0142y premier Naftali Bennett \u2014 zabiega on o poparcie Gadi Eisenkota, by\u0142ego szefa izraelskich si\u0142 zbrojnych. W ten spos\u00f3b chce ukszta\u0142towa\u0107 wybory jako bezpo\u015bredni\u0105 walk\u0119 mi\u0119dzy nim a Bibim. Czy Netanjahu ma jeszcze jakiego\u015b asa w r\u0119kawie?<\/p>\n

Prawdopodobie\u0144stwo realizacji tego scenariusza: 25 proc.<\/p>\n

Viktor Orban wygrywa reelekcj\u0119<\/p>\n

Kto postawi\u0142by na to, \u017ce Viktor Orban nie poprowadzi swojej konserwatywnej partii Fidesz do kolejnego zwyci\u0119stwa w wyborach parlamentarnych?<\/p>\n

Viktator \u2014 gra s\u0142\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105ca jego imi\u0119 i w\u0119gierskie s\u0142owo oznaczaj\u0105ce dyktatora \u2014 zwyci\u0119\u017cy\u0142 w ostatnich trzech wyborach. Jest on zmor\u0105 europejskich centryst\u00f3w i lewicowc\u00f3w, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 zdeterminowani, aby tym razem, w kwietniu, gdy W\u0119grzy p\u00f3jd\u0105 do urn, pokrzy\u017cowa\u0107 mu plany i uwolni\u0107 si\u0119 od jego obstrukcji wobec UE.<\/p>\n

\u2014 Wybory nie b\u0119d\u0105 hermetycznie odizolowane od reszty Europy \u2014 m\u00f3wi Frank Furedi, kt\u00f3ry kieruje brukselsk\u0105 fili\u0105 wspieranej przez w\u0119gierski rz\u0105d uczelni Mathias Corvinus Collegium. Przewiduje, \u017ce W\u0119gry stan\u0105 si\u0119 aren\u0105 ogromnej ideologicznej walki, kt\u00f3ra jeszcze bardziej spolaryzuje i tak ju\u017c g\u0142\u0119boko podzielony kraj.<\/p>\n

Trump, wp\u0142ywowi zwolennicy MAGA i sojusznicy Orbana z grupy Patrioci dla Europy w Parlamencie Europejskim b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie zdeterminowani, by pozosta\u0142 premierem. Jak twierdzi Furedi, ju\u017c teraz czerpi\u0105 otuch\u0119 z wynik\u00f3w pa\u017adziernikowych wybor\u00f3w parlamentarnych w Czechach, w kt\u00f3rych prawicowo-populistyczna partia ANO Andreja Babisza odnios\u0142a zdecydowane zwyci\u0119stwo<\/a>. Podobnie odebrali zwyci\u0119stwo konserwatysty w tegorocznych wyborach prezydenckich w Polsce. Nawet lojalni zwolennicy Orbana nie maj\u0105 jednak w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, \u017ce b\u0119d\u0105 to najtrudniejsze wybory, z jakimi mia\u0142 do czynienia w ci\u0105gu ostatnich 15 lat, a fakt, \u017ce sprawowuje urz\u0105d, nie b\u0119dzie dla niego u\u0142atwieniem.<\/p>\n

\"VIktor<\/p>\n

VIktor Orban w Waszyngtonie, 7 listopada 2025 r.Roberto Schmidt \/ Stringer \/ Getty Images<\/p>\n

Kampania wyborcza ju\u017c trwa. Peter Magyar, eurodeputowany, by\u0142y cz\u0142onek Fideszu oraz g\u0142\u00f3wny rywal Orbana<\/a>, ma nadziej\u0119 wykorzysta\u0107 powszechne niezadowolenie spo\u0142eczne spowodowane rekordow\u0105 inflacj\u0105, problemami gospodarczymi i seri\u0105 skandali politycznych. Liczy na zm\u0119czenie wyborc\u00f3w Orbanem. Jego prozachodnia i centroprawicowa partia Tisza w wielu sonda\u017cach plasuje si\u0119 na r\u00f3wni z Fideszem, cho\u0107 niekt\u00f3rzy niezale\u017cni ankieterzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce Magyar ma przewag\u0119.<\/p>\n

Co czwarty W\u0119gier jest jednak niezdecydowany. Wed\u0142ug analityka politycznego Petera Kreko z budapeszte\u0144skiego think tanku Political Capital „troch\u0119 podst\u0119p\u00f3w i efektywna kampania” mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 na wyniki sonda\u017cy. \u2014 Przewaga Tiszy nie jest niezmienna \u2014 m\u00f3wi ekspert.<\/p>\n

Orban przedstawia Magyara jako marionetk\u0119 UE, a nawet ukrai\u0144skiego agenta wp\u0142yw\u00f3w, kt\u00f3ry chce wci\u0105gn\u0105\u0107 W\u0119gry w wojn\u0119<\/a>. Ma nadziej\u0119, \u017ce jego populistyczne narracje atakuj\u0105ce UE i wspierane przez media kontrolowane przez jego przyjaci\u00f3\u0142, przenios\u0105 punkt ci\u0119\u017cko\u015bci wybor\u00f3w na wojny kulturowe. I to mo\u017ce po prostu zadzia\u0142a\u0107, po raz kolejny.<\/p>\n

Prawdopodobie\u0144stwo realizacji tego scenariusza: 33 proc.<\/p>\n

Wybucha kryzys bankowo\u015bci r\u00f3wnoleg\u0142ej<\/p>\n

Warto te\u017c po\u015bwi\u0119ci\u0107 chwil\u0119 uwagi nieuregulowanemu prywatnemu rynkowi kredytowemu i tzw. bankom r\u00f3wnoleg\u0142ym. Stateczny zwykle prezes Banku Anglii, Andrew Bailey, tym razem bije na alarm.<\/p>\n

W pa\u017adzierniku ostrzeg\u0142 przed analogiami do kryzysu finansowego z 2008 r.<\/a>, kt\u00f3ry zosta\u0142 wywo\u0142any przez ameryka\u0144sk\u0105 ba\u0144k\u0119 mieszkaniow\u0105 nap\u0119dzan\u0105 \u0142atwym kredytem i emisj\u0105 ryzykownych kredyt\u00f3w hipotecznych typu subprime, a nast\u0119pnie ich pakowaniem w nieprzejrzyste produkty finansowe, kt\u00f3re rozprzestrzeni\u0142y ryzyko w ca\u0142ym globalnym systemie finansowym. To wywo\u0142a\u0142o efekt domina.<\/p>\n

Czy globalny system finansowy ponownie zostanie rzucony na kolana? Prywatne rynki kredytowe sta\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em finansowania dla przedsi\u0119biorstw. Wynika to cz\u0119\u015bciowo z faktu, \u017ce tradycyjne banki nigdy nie odzyska\u0142y apetytu na bardziej ryzykowne kredyty po kryzysie z 2008 r., a tak\u017ce z powodu wi\u0119kszej kontroli regulacyjnej.<\/p>\n

\"Dw\u00f3ch<\/p>\n

Dw\u00f3ch pracownik\u00f3w domu aukcyjnego Christie’s przenosz\u0105cych tablic\u0119 z logo Lehman Brothers, Londyn, 24 wrze\u015bnia 2010 r.Oli Scarff \/ Staff \/ Getty Images<\/p>\n

Wed\u0142ug ameryka\u0144skiej Rady Stabilno\u015bci Finansowej fundusze hedgingowe i firmy private equity tworz\u0105ce sektor bankowo\u015bci r\u00f3wnoleg\u0142ej stanowi\u0105 obecnie nieco mniej ni\u017c po\u0142ow\u0119 \u015bwiatowych aktyw\u00f3w finansowych o warto\u015bci ok. 250 bln dol. (898 bln z\u0142).<\/p>\n

Dobr\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 jest to, \u017ce w przeciwie\u0144stwie do bank\u00f3w tradycyjnych i inwestycyjnych nie wykorzystuj\u0105 one depozyt\u00f3w pieni\u0119\u017cnych konsument\u00f3w do inwestowania w d\u0142ugoterminowe, niep\u0142ynne aktywa \u2014 pozyskuj\u0105 i po\u017cyczaj\u0105 \u015brodki od inwestor\u00f3w, kt\u00f3rzy w wi\u0119kszo\u015bci zgadzaj\u0105 si\u0119 na zamro\u017cenie swoich inwestycji na d\u0142ugi okres. Zmniejsza to kr\u00f3tkoterminowe ryzyko dla bank\u00f3w r\u00f3wnoleg\u0142ych, wi\u0119c teoretycznie nie powinno doj\u015b\u0107 do masowego wycofywania \u015brodk\u00f3w, jak mia\u0142o to miejsce w przypadku Lehman Brothers w 2008 r.<\/a><\/p>\n

To jednak tylko teoria. Je\u015bli prywatny rynek kredytowy zostanie zachwiany, z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie to mia\u0142o wp\u0142yw na inne cz\u0119\u015bci globalnego systemu finansowego. Rz\u0105dy borykaj\u0105ce si\u0119 z problemami finansowymi nie b\u0119d\u0105 w stanie zorganizowa\u0107 ratunku, jak mia\u0142o to miejsce w 2008 r., zw\u0142aszcza w czasach wzrostu popularno\u015bci populist\u00f3w. Ponadto banki r\u00f3wnoleg\u0142e postawi\u0142y w du\u017cej mierze na sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, a boom na ni\u0105 mo\u017ce by\u0107 ba\u0144k\u0105, kt\u00f3ra wkr\u00f3tce p\u0119knie. By\u0107 mo\u017ce wkr\u00f3tce nadejdzie czas, by si\u0119 schroni\u0107.<\/p>\n

Prawdopodobie\u0144stwo realizacji tego scenariusza: 25 proc.<\/p>\n

Demokraci przejmuj\u0105 Izb\u0119 Reprezentant\u00f3w, ale nie Senat<\/p>\n

Utrzymanie kontroli nad Izb\u0105 Reprezentant\u00f3w b\u0119dzie dla Republikan\u00f3w trudnym zadaniem.<\/p>\n

Partia urz\u0119duj\u0105cego prezydenta niezmiennie traci kontrol\u0119 nad Izb\u0105 Reprezentant\u00f3w przed wyborami \u015br\u00f3dokresowymi \u2014 od 1938 r. zdarzy\u0142o si\u0119 to tylko dwa razy. \u2014 Oba wyj\u0105tki wynika\u0142y z niezwyk\u0142ych okoliczno\u015bci \u2014 twierdzi William A. Galston z think tanku Brookings Institution.<\/p>\n

W 2002 r. republikanie prezydenta George’a W. Busha surfowali na fali poparcia po atakach z 11 wrze\u015bnia, a w 1998 r. demokraci Billa Clintona skorzystali na niepopularnych dzia\u0142aniach Republikan\u00f3w maj\u0105cych na celu postawienie go w stan oskar\u017cenia.<\/p>\n

\"Donald<\/p>\n

Donald Trump przemawiajacy do republika\u0144skich senator\u00f3w, 5 listopada 2025 r.Andrew Harnik \/ Staff \/ Getty Images<\/p>\n

Zadanie Demokrat\u00f3w w przysz\u0142ym roku komplikuje kontrowersyjny plan zmiany granic okr\u0119g\u00f3w wyborczych w Teksasie i innych stanach forsowany przez Trumpa. Mo\u017ce one zapewni\u0107 republikanom dodatkowe mandaty, cho\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 z nich zostanie zr\u00f3wnowa\u017cona przez zmian\u0119 granic okr\u0119g\u00f3w wyborczych w Kalifornii dokonan\u0105 przez Demokrat\u00f3w. Niemniej jednak, bior\u0105c pod uwag\u0119 niewielk\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 republikan\u00f3w w Izbie Reprezentant\u00f3w, Demokraci maj\u0105 szanse pokona\u0107 Republikan\u00f3w, zw\u0142aszcza je\u015bli wska\u017anik poparcia dla Trumpa pozostanie ujemny.<\/a> Pocieszaj\u0105cym znakiem dla partii jest fakt, \u017ce w listopadzie Demokraci odnie\u015bli du\u017ce zwyci\u0119stwa w wyborach gubernatorskich w New Jersey i Wirginii.<\/p>\n

Senat to inna sprawa. Partia Republika\u0144ska ma obecnie sze\u015bciomandatow\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 i gra na znacznie bezpieczniejszym terenie. Chocia\u017c w przysz\u0142ym roku b\u0119dzie broni\u0107 22 mandat\u00f3w w por\u00f3wnaniu z 13 mandatami Demokrat\u00f3w, wi\u0119kszo\u015b\u0107 ich obecnych senator\u00f3w jest raczej na bezpiecznej pozycji. Tylko jeden republika\u0144ski senator kandyduje w stanie, kt\u00f3ry w zesz\u0142orocznych wyborach prezydenckich g\u0142osowa\u0142 na Kamal\u0119 Harris. Dw\u00f3ch demokratycznych senator\u00f3w b\u0119dzie kandydowa\u0107 w stanach, w kt\u00f3rych w zesz\u0142ym roku wygra\u0142 Trump.<\/p>\n

Podsumowuj\u0105c, republikanie w Senacie wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 na znacznie silniejszej pozycji ni\u017c ich odpowiednicy w Izbie Reprezentant\u00f3w. Aby Demokraci zdobyli Senat, potrzebna by\u0142aby ogromna fala antytrumpowskiej gorliwo\u015bci, kt\u00f3ra ogarn\u0119\u0142aby nawet niekt\u00f3re z najbardziej konserwatywnych stan\u00f3w w kraju. Jest to ma\u0142o prawdopodobne, ale zdarza\u0142y si\u0119 ju\u017c dziwniejsze rzeczy.<\/p>\n

Prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce Demokraci przejmuj\u0105 Izb\u0119 Reprezentant\u00f3w i \u017ce Republikanie utrzymuj\u0105 Senat: 33 proc.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W zesz\u0142ym roku serwis POLITICO postanowi\u0142 spojrze\u0107 optymistycznie w przysz\u0142o\u015b\u0107, przedstawiaj\u0105c kilka nie do ko\u0144ca \u017cartobliwych powod\u00f3w do…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":183081,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,343,32,33,27,76,91,34,35,28,31,48,25,6550,46,40,1314,41,47,80,29,30,71,8515,2670,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-183080","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-binjamin_netanjahu","10":"tag-breaking-news","11":"tag-breakingnews","12":"tag-headlines","13":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","14":"tag-izrael","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-obligacje","22":"tag-omp","23":"tag-polish","24":"tag-politico","25":"tag-polski","26":"tag-screening_general","27":"tag-swiat","28":"tag-top-stories","29":"tag-topstories","30":"tag-usa","31":"tag-victor_orban","32":"tag-wegry","33":"tag-wiadomosci","34":"tag-world","35":"tag-world-news","36":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115824934480233226","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=183080"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183080\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/183081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=183080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=183080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=183080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}