{"id":184216,"date":"2026-01-02T21:29:13","date_gmt":"2026-01-02T21:29:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/184216\/"},"modified":"2026-01-02T21:29:13","modified_gmt":"2026-01-02T21:29:13","slug":"to-koniec-tradycyjnych-malzenstw-rzad-wprowadza-nowa-instytucje-prawna-umowy-o-wspolnym-pozyciu-co-istotne-beda-mogly-ja-zawrzec-rowniez-osoby-tej-samej-plci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/184216\/","title":{"rendered":"To koniec tradycyjnych ma\u0142\u017ce\u0144stw. Rz\u0105d wprowadza now\u0105 instytucj\u0119 prawn\u0105 \u2013 umowy o wsp\u00f3lnym po\u017cyciu. Co istotne, b\u0119d\u0105 mog\u0142y j\u0105 zawrze\u0107 r\u00f3wnie\u017c osoby tej samej p\u0142ci"},"content":{"rendered":"<p>    Zamiast ma\u0142\u017ce\u0144stwa w ko\u015bciele czy w Urz\u0119dzie Stanu Cywilnego \u2013 umowa o wsp\u00f3lnym po\u017cyciu zawarta przed notariuszem<\/p>\n<p class=\"hyphenate \" data-text-len=\"381\" data-scroll=\"paragraph_3\">Projekt wprowadza do polskiego porz\u0105dku prawnego now\u0105 instytucj\u0119, funkcjonuj\u0105c\u0105 obok ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3ra pozwala na formalne uregulowanie relacji partnerskich pomi\u0119dzy dwiema osobami. Jest to wyra\u017any uk\u0142on w stron\u0119 os\u00f3b pozostaj\u0105cych w zwi\u0105zkach nieformalnych, kt\u00f3re dotychczas pozostawa\u0142y poza systemem wielu prawnych zabezpiecze\u0144.<\/p>\n<p class=\"hyphenate \" data-text-len=\"335\" data-scroll=\"paragraph_4\">Zawarcie umowy o wsp\u00f3lnym po\u017cyciu pozwoli jej stronom uzyska\u0107 status osoby najbli\u017cszej w zwi\u0105zku, co poci\u0105ga za sob\u0105 okre\u015blone prawa i obowi\u0105zki. Potwierdzenie relacji w tej formie umo\u017cliwi korzystanie z szeregu uprawnie\u0144 zwi\u0105zanych z prowadzeniem wsp\u00f3lnego \u017cycia oraz zaspokajaniem wsp\u00f3lnych potrzeb.<\/p>\n<p>    Kto b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zawrze\u0107 umow\u0119 o wsp\u00f3lnym po\u017cyciu?<\/p>\n<p class=\"hyphenate \" data-text-len=\"353\" data-scroll=\"paragraph_6\">Do zawarcia umowy wystarczy dow\u00f3d osobisty oraz pisemne o\u015bwiadczenie stron. O\u015bwiadczenie to zawiera podstawowe <a href=\"https:\/\/forsal.pl\/tagi\/dane-osobowe\" id=\"b8719409-cada-4a86-9f7e-029ed73f26d0\" title=\"dane osobowe\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">dane osobowe<\/a>, a tak\u017ce zapewnienie, \u017ce strony nie wiedz\u0105 o istnieniu przeszk\u00f3d uniemo\u017cliwiaj\u0105cych zawarcie umowy.<\/p>\n<p class=\"hyphenate \" data-text-len=\"224\" data-scroll=\"paragraph_7\">Umowa zawierana jest przed notariuszem w formie aktu notarialnego, a nast\u0119pnie przekazywana do kierownika urz\u0119du stanu cywilnego celem rejestracji. Umowy o wsp\u00f3lnym po\u017cyciu nie mog\u0105 zawrze\u0107:<\/p>\n<ul data-scroll=\"bullet\">\n<li class=\"firstListItem\">osoby, kt\u00f3re w chwili zawierania umowy nie uko\u0144czy\u0142y 18 lat;<\/li>\n<li class=\"firstListItem\">osoby nieposiadaj\u0105ce pe\u0142nej zdolno\u015bci do czynno\u015bci prawnych;<\/li>\n<li class=\"firstListItem\">krewni w linii prostej oraz rodze\u0144stwo;<\/li>\n<li class=\"firstListItem\">osoby pozostaj\u0105ce ze sob\u0105 w stosunku przysposobienia;<\/li>\n<li class=\"firstListItem\">osoby pozostaj\u0105ce w zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skim;<\/li>\n<li class=\"firstListItem\">osoby b\u0119d\u0105ce stronami innej umowy o wsp\u00f3lnym po\u017cyciu;<\/li>\n<li class=\"firstListItem\">osoby pozostaj\u0105ce w innym zwi\u0105zku zawartym w celu wsp\u00f3lnego po\u017cycia zgodnie z prawem pa\u0144stwa innego ni\u017c Rzeczpospolita Polska, kt\u00f3ry w \u015bwietle prawa polskiego nie jest uznawany za ma\u0142\u017ce\u0144stwo.<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"hyphenate \" data-text-len=\"271\" data-scroll=\"paragraph_9\">Ustawa nie wyklucza zatem zawarcia takiej umowy przez osoby tej samej p\u0142ci. Po jej zawarciu oraz rejestracji w rejestrze os\u00f3b najbli\u017cszych w zwi\u0105zku, strony uzyskuj\u0105 status osoby najbli\u017cszej w zwi\u0105zku i maj\u0105 r\u00f3wne prawa oraz obowi\u0105zki wynikaj\u0105ce z umowy.<\/p>\n<p>        Wa\u017cne<\/p>\n<p class=\"\">Ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 prostot\u0119 takie umowy mog\u0105 w przysz\u0142o\u015bci wyprze\u0107 tradycyjne ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Osoby pozostaj\u0105ce w zwi\u0105zku nieformalnym mog\u0105 w ka\u017cdej chwili uda\u0107 si\u0119 do notariusza i zalegalizowa\u0107 sw\u00f3j zwi\u0105zek \u2013 nawet bez wiedzy najbli\u017cszej rodziny. W odr\u00f3\u017cnieniu bowiem od ma\u0142\u017ce\u0144stwa rol\u0119 \u015bwiadka pe\u0142ni notariusz. Ca\u0142a otoczka oraz powaga instytucji ma\u0142\u017ce\u0144stwa, co dla wielu os\u00f3b bywa\u0142o psychiczn\u0105 barier\u0105 jego zawarcia, znika.<\/p>\n<p>    Umowa zamiast ma\u0142\u017ce\u0144stwa &#8211; zakres regulacji umowy o wsp\u00f3lnym po\u017cyciu<\/p>\n<p class=\"hyphenate \" data-text-len=\"259\" data-scroll=\"paragraph_12\">W ramach umowy osoby, kt\u00f3re zdecyduj\u0105 si\u0119 na jej zawarcie, b\u0119d\u0105 mog\u0142y uregulowa\u0107 kluczowe kwestie zwi\u0105zane ze wsp\u00f3lnym po\u017cyciem \u2013 w analogiczne do tych, kt\u00f3re dotycz\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stwa. W cz\u0119\u015bci strony mog\u0105 w szczeg\u00f3lno\u015bci okre\u015bli\u0107:<\/p>\n<ul data-scroll=\"bullet\">\n<li class=\"firstListItem\">postanowienia o ustanowieniu umownej wsp\u00f3lno\u015bci maj\u0105tkowej albo rozdzielno\u015bci maj\u0105tkowej z wyr\u00f3wnaniem dorobk\u00f3w, wraz z okre\u015bleniem szczeg\u00f3\u0142owych zasad jej funkcjonowania;<\/li>\n<li class=\"firstListItem\">kwestie zwi\u0105zane z obowi\u0105zkiem alimentacyjnym, w tym postanowienia na wypadek rozwi\u0105zania umowy, przewiduj\u0105ce wzajemny obowi\u0105zek alimentacyjny jednej lub obu stron;<\/li>\n<li class=\"firstListItem\">postanowienia dotycz\u0105ce prawa do korzystania z mieszkania oraz przedmiot\u00f3w urz\u0105dzenia domowego nale\u017c\u0105cych do jednej ze stron, a tak\u017ce zasady opuszczenia mieszkania po rozwi\u0105zaniu umowy;<\/li>\n<li class=\"firstListItem\">upowa\u017cnienie do wzajemnego dost\u0119pu do informacji o stanie zdrowia oraz dokumentacji medycznej, wraz z okre\u015bleniem zakresu tego dost\u0119pu;<\/li>\n<li class=\"firstListItem\">udzielenie pe\u0142nomocnictwa og\u00f3lnego do dzia\u0142ania w imieniu drugiej osoby najbli\u017cszej w zwi\u0105zku przed s\u0105dami oraz organami administracji publicznej;<\/li>\n<li class=\"firstListItem\">pe\u0142nomocnictwo do dzia\u0142ania w sprawach zwyk\u0142ego zarz\u0105du w razie przemijaj\u0105cej przeszkody uniemo\u017cliwiaj\u0105cej osobiste dzia\u0142anie;<\/li>\n<li class=\"firstListItem\">postanowienia dotycz\u0105ce mo\u017cliwo\u015bci i warunk\u00f3w rozwi\u0105zania umowy, w tym poprzez jednostronne oswiadczenie z\u0142o\u017cone przed notariuszem, wraz z okre\u015bleniem sposobu dor\u0119czenia drugiej stronie notarialnie po\u015bwiadczonego odpisu;<\/li>\n<li class=\"firstListItem\">za\u0142\u0105czniki w postaci testament\u00f3w stron, okre\u015blaj\u0105cych zasady dziedziczenia.<\/li>\n<\/ul>\n<p>        Wa\u017cne<\/p>\n<p class=\"\">W praktyce strony zyskuj\u0105 niemal takie same uprawnienia jak ma\u0142\u017conkowie, przy czym \u2013 w przeciwie\u0144stwie do ma\u0142\u017ce\u0144stwa \u2013 umowa o wsp\u00f3lnym po\u017cyciu pozwala na znacznie bardziej szczeg\u00f3\u0142owe i elastyczne uregulowanie wielu kwestii. W sprawach nieuregulowanych w umowie zastosowanie znajd\u0105 przepisy og\u00f3lne.<\/p>\n<p>    Rozwi\u0105zanie umowy o wsp\u00f3lnym po\u017cyciu<\/p>\n<p class=\"hyphenate \" data-text-len=\"290\" data-scroll=\"paragraph_16\">Status osoby najbli\u017cszej w zwi\u0105zku ustaje z mocy prawa w przypadku \u015bmierci jednej ze stron, zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa przez strony umowy lub z chwil\u0105 jej rozwi\u0105zania. Umowa mo\u017ce zosta\u0107 uniewa\u017cniona wy\u0142\u0105cznie w \u015bci\u015ble okre\u015blonych przypadkach, w szczeg\u00f3lno\u015bci gdy:<\/p>\n<ul data-scroll=\"bullet\">\n<li class=\"firstListItem\">strony nie spe\u0142nia\u0142y ustawowych przes\u0142anek zawarcia umowy, takich jak posiadanie pe\u0142nej zdolno\u015bci do czynno\u015bci prawnych,<\/li>\n<li class=\"firstListItem\">o\u015bwiadczenie woli zosta\u0142o z\u0142o\u017cone przez osob\u0119 znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 w stanie wy\u0142\u0105czaj\u0105cym \u015bwiadome lub swobodne podj\u0119cie decyzji (np. pod wp\u0142ywem alkoholu),<\/li>\n<li class=\"firstListItem\">o\u015bwiadczenie zosta\u0142o z\u0142o\u017cone pod wp\u0142ywem b\u0142\u0119du co do to\u017csamo\u015bci drugiej strony.<\/li>\n<li class=\"firstListItem\">o\u015bwiadczenie zosta\u0142o z\u0142o\u017cone pod wp\u0142ywem gro\u017aby, je\u017celi z okoliczno\u015bci wynika, \u017ce sk\u0142adaj\u0105cy m\u00f3g\u0142 obawia\u0107 si\u0119 powa\u017cnego niebezpiecze\u0144stwa osobistego dla siebie lub innej osoby.<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"hyphenate \" data-text-len=\"259\" data-scroll=\"paragraph_18\">Nie mo\u017cna \u017c\u0105da\u0107 uniewa\u017cnienia umowy po up\u0142ywie sze\u015bciu miesi\u0119cy od ustania stanu wy\u0142\u0105czaj\u0105cego \u015bwiadome wyra\u017cenie woli, od wykrycia b\u0142\u0119du lub ustania obawy wywo\u0142anej gro\u017ab\u0105, a w ka\u017cdym przypadku \u2013 po up\u0142ywie trzech lat od dnia zawarcia umowy.<\/p>\n<p class=\"hyphenate \" data-text-len=\"393\" data-scroll=\"paragraph_19\">Strony mog\u0105 w tre\u015bci umowy samodzielnie uregulowa\u0107 kwesti\u0119 &#8222;rozwodowe&#8221;, np. okre\u015bli\u0107 termin ustania umowy w przypadku z\u0142o\u017cenia jednostronnego o\u015bwiadczenia przed notariuszem. Mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c zastrzec, \u017ce rozwiazanie umowy nast\u0105pi wy\u0142\u0105cznie poprzez jednoczesne z\u0142o\u017cenie o\u015bwiadcze\u0144 woli przed notariuszem przez obie strony. Umowa mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce rozwi\u0105zana prawomocnym wyrokiem s\u0105du.<\/p>\n<p>    Umowa zamiast ma\u0142\u017ce\u0144stwa \u2013 b\u0119dzie weto Prezydenta?<\/p>\n<p class=\"hyphenate \" data-text-len=\"267\" data-scroll=\"paragraph_21\">Aby ustawa mog\u0142a wej\u015b\u0107 w \u017cycie, czeka j\u0105 trudna droga legislacyjna. Ju\u017c w samej koalicji rz\u0105dz\u0105cej nie brakuje os\u00f3b o konserwatywnym podej\u015bciu do kwestii regulowania zwi\u0105zk\u00f3w partnerskich. Z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie to powa\u017cny test jedno\u015bci obozu rz\u0105dz\u0105cego.<\/p>\n<p class=\"hyphenate \" data-text-len=\"350\" data-scroll=\"paragraph_22\">Projekt mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c napotka\u0107 na op\u00f3r ze strony prezydenta. Karol Nawrocki wielokrotnie podkre\u015bla\u0142 znaczenie instytucji ma\u0142\u017ce\u0144stwa w polskim porz\u0105dku prawnym oraz sprzeciwia\u0142 si\u0119 prawnemu uznaniu zwi\u0105zk\u00f3w jednop\u0142ciowych, co rodzi realne ryzyko prezydenckiego weta. 31 grudnia projekt zosta\u0142 skierowany do I czytania.<\/p>\n<p class=\"hyphenate \" data-text-len=\"80\" data-scroll=\"paragraph_23\">Z pe\u0142n\u0105 tre\u015bci\u0105 projektu, wraz z uzasadnieniem mo\u017cna zapozna\u0107 si\u0119 klikaj\u0105c link:<\/p>\n<p class=\"hyphenate \" data-text-len=\"283\" data-scroll=\"paragraph_24\"><a rel=\"nofollow noopener\" href=\"https:\/\/orka.sejm.gov.pl\/Druki10ka.nsf\/dok?OpenAgent&amp;10-RPW-43918-2025\" id=\"ef7c9d11-da28-4924-b10d-fb655a0fdac3\" target=\"_blank\">Rz\u0105dowy projekt ustawy o statusie osoby najbli\u017cszej w zwi\u0105zku i umowie o wsp\u00f3lnym po\u017cyciu (RPW\/43918\/2025)<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zamiast ma\u0142\u017ce\u0144stwa w ko\u015bciele czy w Urz\u0119dzie Stanu Cywilnego \u2013 umowa o wsp\u00f3lnym po\u017cyciu zawarta przed notariuszem Projekt&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":184217,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-184216","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115827635884359461","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184216","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=184216"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184216\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/184217"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=184216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=184216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=184216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}