![\"Sebastian](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/sebastian-kawa-w-2013-r.jpg\")
Sebastian Kawa w 2013 r. (Foto: \u0141ukasz P\u0142ocki \/ newspix.pl)<\/p>\nKRZYSZTOF KAWA: Czy to mo\u017cliwe, \u017ce najbardziej utytu\u0142owany pilot, maj\u0105cy nominacj\u0119 do startu w klasie otwartej na majowe mistrzostwa \u015bwiata w Cz\u0119stochowie, mo\u017ce w nich nie wyst\u0105pi\u0107 z uwagi na brak w Polsce odpowiedniego szybowca?<\/p>\n
SEBASTIAN KAWA: Na razie tak to wygl\u0105da. Ostatnim Polakiem, kt\u00f3ry zdoby\u0142 tytu\u0142 mistrza \u015bwiata w klasie otwartej jest Janusz Centka. Dokona\u0142 tego w 1993 r. na szybowcu ASW 22B, kt\u00f3ry si\u0119 jednak szybko zestarza\u0142 i zosta\u0142 przez Aeroklub Polski sprzedany. Od tamtej pory, cho\u0107 nadal notujemy w tym sporcie ogromne sukcesy, a ja sam \u2014 nie licz\u0105c trofe\u00f3w zdobytych dru\u017cynowo \u2014 mam na koncie 38 medali mistrzostw \u015bwiata i Europy, nie mieli\u015bmy szansy na r\u00f3wnorz\u0119dny start w klasie otwartej. W innych klasach zawsze si\u0119 uda\u0142o polata\u0107 jakim\u015b szybowcem wypo\u017cyczonym od producenta. Polska Diana jest od 2005 r. najlepsza w klasie 15-metrowej i ja na niej zdoby\u0142em wiele medali. Lata\u0142em na mniejszych szybowcach z du\u017cymi sukcesami, ale klasy otwartej od ponad 30 lat nie uda\u0142o si\u0119 nam zaatakowa\u0107.<\/p>\n
To szybowiec bardzo drogi, ma\u0142o kto jest w stanie sobie na niego pozwoli\u0107. Zw\u0142aszcza, je\u015bli si\u0119 nie jest biznesmenem i uprawia si\u0119 ten sport amatorsko.<\/p>\n
Kiedy\u015b by\u0142 to koszt rz\u0119du 200-250 tys. euro, a w tej chwili to ju\u017c ok. 400 tys. euro.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n
Sk\u0105d wynika ten wzrost warto\u015bci? <\/p>\n
Takie szybowce nie le\u017c\u0105 na p\u00f3\u0142ce. Rocznie powstaje ich najwy\u017cej trzy-cztery, wi\u0119c po z\u0142o\u017ceniu zam\u00f3wienia trzeba czeka\u0107 oko\u0142o dw\u00f3ch lat. Jest ogromna poda\u017c, bo ca\u0142y \u015bwiat chce si\u0119 przesiada\u0107 na sprz\u0119t, kt\u00f3ry ma wi\u0119kszy komfort i osi\u0105gi. Producenci, kt\u00f3rymi praktycznie s\u0105 tylko dwie firmy z Niemiec i jedna z Republiki Po\u0142udniowej Afryki, ch\u0119tnie z tego korzystaj\u0105 i podnosz\u0105 cen\u0119. Najnowocze\u015bniejszy model EB29, o kt\u00f3rym m\u00f3wimy, to wielki rarytas. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce to taka marka, jak w \u015bwiecie motoryzacji Ferrari. Takich szybowc\u00f3w zosta\u0142o wyprodukowanych na \u015bwiecie zaledwie siedemna\u015bcie.<\/p>\n
Inne s\u0105 sporo gorsze?<\/p>\n
Gdy w 2016 r. kupili\u015bmy w Polsce szybowiec klasy otwartej \u2014 JS1 od producenta z Afryki, to akurat w tym samym czasie pojawi\u0142y si\u0119 najnowocze\u015bniejsze EB29. Od samego pocz\u0105tku wi\u0119c nasz by\u0142 po prostu przestarza\u0142y i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie mamy nim szans na nawi\u0105zanie walki o tytu\u0142. Klas\u0119 otwart\u0105 zmonopolizowali Niemcy, wygrywaj\u0105c z ma\u0142ymi wyj\u0105tkami wszystko, i teraz zawodnicy z innych kraj\u00f3w pr\u00f3buj\u0105 znale\u017a\u0107 na to jaki\u015b spos\u00f3b.<\/p>\n
Czym si\u0119 wyr\u00f3\u017cnia szybowiec nowego typu?<\/p>\n
Jest ci\u0119\u017cszy i ma w\u0119\u017csze skrzyd\u0142a, cho\u0107 zarazem o du\u017co wi\u0119kszej rozpi\u0119to\u015bci. Prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107, \u017ce na belce, kt\u00f3ra ma 28 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci, wieszamy 800 kg. Konstrukcja musi to wytrzyma\u0107, dlatego skrzyd\u0142a s\u0105 wykonane z w\u0142\u00f3kna w\u0119glowego, dodatkowo usztywnionego. Z uwagi na profil skrzyde\u0142 i balast, szybowiec jest trudniejszy do sterowania, ale z drugiej strony jest du\u017co szybszy. Lec\u0105c w tych samych warunkach, starszy model osi\u0105gnie 130 km na godz., a EB29 ponad 200 km na godz. Przy \u015bciganiu si\u0119 z nim nie ma \u017cadnych szans. Co wi\u0119cej, lata szybko na wprost, a zarazem potrafi si\u0119 wznosi\u0107 w kominach termicznych jak najwolniej, \u017ceby mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107 skr\u0119t po ma\u0142ym promieniu. To jak godzenie ognia z wod\u0105. To wielki szybowiec, trudny do sterowania, ale zarazem o wielkich mo\u017cliwo\u015bciach, kt\u00f3re nale\u017cy naprawd\u0119 dobrze pozna\u0107, by je zrozumie\u0107. S\u0105dz\u0119, \u017ce bym sobie da\u0142 z tym rad\u0119, ale trzeba mie\u0107 co pilotowa\u0107.<\/p>\n
Nie mo\u017cna takiego szybowca po prostu wypo\u017cyczy\u0107 na jedne zawody?<\/p>\n
Nie mo\u017cna. Sam obecnie latam wypo\u017cyczonym od znajomych, bo trenuj\u0119 w Chile, gdzie rok p\u00f3\u017aniej odb\u0119d\u0105 si\u0119 mistrzostwa \u015bwiata kolejnej edycji, ale to jest sprz\u0119t innej klasy. Nieliczni w\u0142a\u015bciciele EB29 traktuj\u0105 je jak drogie, pi\u0119kne cacka, kt\u00f3re poleruj\u0105 i wstawiaj\u0105 do gara\u017cu. Nie chc\u0105, by trafi\u0142y w obce r\u0119ce i mog\u0142y ulec uszkodzeniu. Mo\u017cna by wr\u0119cz rzec, \u017ce to szybowiec kolekcjonerskiej warto\u015bci \u2014 nikt go nie chce sprzeda\u0107, nikt nie chce po\u017cyczy\u0107. Tylko nieliczne egzemplarze bior\u0105 udzia\u0142 w zawodach i ma je do dyspozycji w\u0105ska grupa zawodnik\u00f3w. Wygl\u0105da to wr\u0119cz na zmow\u0119.<\/p>\n
Ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 monopol, zazdro\u015bnie go strzeg\u0105?<\/p>\n
Mo\u017cna mie\u0107 podejrzenia, \u017ce niemieccy piloci i producenci nie chc\u0105 udost\u0119pnia\u0107 tych szybowc\u00f3w do startu innym nacjom.<\/p>\n
Sebastian Kawa w 2013 r. (Foto: \u0141ukasz P\u0142ocki \/ newspix.pl)<\/p>\n
Istnieje jakie\u015b rozwi\u0105zanie? <\/p>\n
Owszem. Dzi\u0119ki naszym dobrym kontaktom w \u015brodowisku uda\u0142o si\u0119 uzyska\u0107 opcj\u0119 na zakup u\u017cywanego szybowca i jest to dosy\u0107 szybkie do za\u0142atwienia, ale pod warunkiem, \u017ce b\u0119dziemy mie\u0107 na to \u015brodki.<\/p>\n
Do ilu instytucji i przedsi\u0119biorc\u00f3w ju\u017c pan zapuka\u0142 z pro\u015bb\u0105 o pomoc?<\/p>\n
Byli\u015bmy w r\u00f3\u017cnych miejscach, wysy\u0142ali\u015bmy zapytania do najwi\u0119kszych firm, kt\u00f3re sponsoruj\u0105 polski sport. Wszystkie spotka\u0142y si\u0119 z odmow\u0105, a w niekt\u00f3rych wypadkach w og\u00f3le z brakiem jakiejkolwiek odpowiedzi. Instytucj\u0105, kt\u00f3ra powinna si\u0119 tym zajmowa\u0107, jest Aeroklub Polski. Zwi\u0105zek ma instytucjonalnie du\u017co wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci ni\u017c zawodnik. Tym bardziej, \u017ce poszukujemy \u015brodk\u00f3w tak\u017ce na inny szybowiec. Pilot Adam Czeladzki, kt\u00f3ry w wypadku dozna\u0142 z\u0142amania kr\u0119gos\u0142upa, powr\u00f3ci\u0142 do latania, ale obecnie ma zamkni\u0119t\u0105 drog\u0119 do start\u00f3w w mistrzostwach \u015bwiata. Z uwagi na to, \u017ce nie mo\u017ce sterowa\u0107 nogami, potrzebuje szybowca z udogodnieniami dla os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami. Producenci nie maj\u0105 obowi\u0105zku dostosowywania urz\u0105dze\u0144, trzeba to zleca\u0107 ekstra, co wymaga ogromnych pieni\u0119dzy.<\/p>\n
Rozumiem, \u017ce wci\u0105\u017c nie zrezygnowali\u015bcie ze stara\u0144?<\/p>\n
Od pewnego czasu wraz z Adamem prowadzimy rozmowy w Ministerstwie Sportu i Turystyki, na 15 stycznia mamy zaplanowane jeszcze jedno spotkanie. Nadal nie ma konkretnego rozwi\u0105zania, ale jestem dobrej my\u015bli, tak\u017ce dzi\u0119ki Polskim Portom Lotniczym. To ta sp\u00f3\u0142ka pomog\u0142a nam w zorganizowaniu trening\u00f3w w Andach. Bez rozpoznania tych g\u00f3r nie mieliby\u015bmy \u017cadnych szans, \u017ceby podj\u0105\u0107 r\u00f3wnorz\u0119dn\u0105 rywalizacj\u0119 w nast\u0119pnych mistrzostwach \u015bwiata. Tu krajobraz jest jak na Marsie \u2014 trzeba dok\u0142adnie wiedzie\u0107, jakim zboczem polecie\u0107 i kt\u00f3r\u0119dy prowadz\u0105 trasy, w przeciwnym wypadku robi si\u0119 bardzo niebezpiecznie.<\/p>\n
Kiedy powinien pan otrzyma\u0107 szybowiec, by m\u00f3c si\u0119 dobrze przygotowa\u0107 do majowych mistrzostw \u015bwiata na lotnisku Cz\u0119stochowa-Rudniki?<\/p>\n
Bardzo du\u017co zale\u017cy od woli i sprawno\u015bci dzia\u0142ania potencjalnego sponsora, bo gdyby trzeba by\u0142o organizowa\u0107 przetargi, to b\u0119dzie to trwa\u0142o bardzo d\u0142ugo i nie wiem, czy w og\u00f3le byliby\u015bmy w stanie zd\u0105\u017cy\u0107. Ja bym musia\u0142 polata\u0107 takim szybowcem przynajmniej ze trzy tygodnie. Wiadomo, \u017ce to nie jest nauka od podstaw, ale trzeba pozna\u0107 sprz\u0119t, przyzwyczai\u0107 si\u0119 do innych pr\u0119dko\u015bci i techniki skr\u0119tu. Ja du\u017co latam na szybowcu klasy otwartej, ale starszego typu. Teraz wraz z koleg\u0105 mamy do dyspozycji taki sam szybowiec, jakim jako junior zosta\u0142em wys\u0142any na mistrzostwa \u015bwiata w 1997 r. To jest cudowny sprz\u0119t, ale tylko do treningu. Na zawody si\u0119 nie nadaje, bo gdy go kupowano, to bardziej ni\u017c na osi\u0105gi zwracano uwag\u0119 na to, \u017ceby dawa\u0142 przyjemno\u015b\u0107 z latania.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"KRZYSZTOF KAWA: Czy to mo\u017cliwe, \u017ce najbardziej utytu\u0142owany pilot, maj\u0105cy nominacj\u0119 do startu w klasie otwartej na majowe…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":184830,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,10622,67,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,136,128,47,36218,135,22173,29,30,26,130],"class_list":{"0":"post-184829","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-inne_sporty","14":"tag-intextvideo_splayer","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-news","20":"tag-pl","21":"tag-poland","22":"tag-polish","23":"tag-polska","24":"tag-polski","25":"tag-ps_detal_new","26":"tag-psv2","27":"tag-screening_general","28":"tag-sebastian_kawa","29":"tag-sport_sport","30":"tag-szybownictwo","31":"tag-top-stories","32":"tag-topstories","33":"tag-wiadomosci","34":"tag-wiadomosci_sportowe"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115830089596188933","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184829","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=184829"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184829\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/184830"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=184829"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=184829"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=184829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}