{"id":184886,"date":"2026-01-03T08:32:12","date_gmt":"2026-01-03T08:32:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/184886\/"},"modified":"2026-01-03T08:32:12","modified_gmt":"2026-01-03T08:32:12","slug":"przenosza-cale-miasto-kopalnia-zmienia-zycie-tysiecy-mieszkancow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/184886\/","title":{"rendered":"Przenosz\u0105 ca\u0142e miasto. Kopalnia zmienia \u017cycie tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w"},"content":{"rendered":"
    \n
  1. \n

    Kiruna przesuwa si\u0119 w rytmie kopalni i globalnych rynk\u00f3w<\/p>\n<\/li>\n

  2. \n

    LKAB kszta\u0142tuje lokaln\u0105 gospodark\u0119 i europejsk\u0105 strategi\u0119 surowcow\u0105<\/p>\n<\/li>\n

  3. \n

    Przesiedlenie miasta to logistyczne i finansowe wyzwanie dekady<\/p>\n<\/li>\n

  4. \n

    Sukces relokacji zale\u017cy od polityki i wsparcia finansowego UE i Szwecji<\/p>\n<\/li>\n

  5. \n

    Relokacja ma sw\u00f3j wymiar spo\u0142eczny i klimatyczny<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

    Daleka p\u00f3\u0142noc Szwecji\u00a0<\/a>nigdy nie by\u0142a scen\u0105 tak spektakularnej transformacji miejskiej. Kiruna, le\u017c\u0105ca 145 km na p\u00f3\u0142noc od ko\u0142a podbiegunowego, musi mierzy\u0107 si\u0119 z surowym klimatem i trudn\u0105 geografi\u0105, ale tak\u017ce z globaln\u0105 presj\u0105 rynku surowc\u00f3w. Przenosiny ca\u0142ego miasta o kilka kilometr\u00f3w s\u0105 nap\u0119dzane przez potrzeb\u0119 rozbudowy najwi\u0119kszej podziemnej kopalni rudy \u017celaza w Europie oraz strategiczne znaczenie minera\u0142\u00f3w dla zielonej transformacji kontynentu.<\/p>\n

    Kiruna przesuwa si\u0119 w rytmie kopalni i globalnych rynk\u00f3w<\/p>\n

    Kiruna zosta\u0142a za\u0142o\u017cona 125 lat temu jako miasto dla pracownik\u00f3w pa\u0144stwowej firmy LKAB. Dzi\u015b jest domem dla\u00a0najwi\u0119kszej podziemnej kopalni rudy \u017celaza na \u015bwiecie i wa\u017cnym europejskim w\u0119z\u0142em\u00a0kosmicznym<\/a>. Jednak rosn\u0105ce osiadanie gruntu zmusza w\u0142adze do decyzji, kt\u00f3ra wydaje si\u0119 nie z tego \u015bwiata:\u00a0przesuni\u0119cia ca\u0142ego miasta o 3 km na wsch\u00f3d. Proces ten, planowany do 2035 roku, jest jednym z najbardziej radykalnych przemian urbanistycznych w Europie.<\/p>\n

    „To miejsce, kt\u00f3re dla wielu wydaje si\u0119 egzotyczne i w pewnym sensie faktycznie takie jest, ale jednocze\u015bnie jest to ma\u0142e miasteczko jak wiele innych – borykaj\u0105ce si\u0119 z w\u0142asnymi problemami i zmuszone do \u017cycia w du\u017cej zale\u017cno\u015bci od jednej firmy<\/a>” – m\u00f3wi dla CNBC Jennie Sj\u00f6holm, wyk\u0142adowczyni Uniwersytetu w G\u00f6teborgu, kt\u00f3ra od 25 lat obserwuje zmiany w Kirunie.<\/p>\n

    LKAB kszta\u0142tuje lokaln\u0105 gospodark\u0119 i europejsk\u0105 strategi\u0119 surowcow\u0105<\/p>\n

    LKAB, cho\u0107 niewielka w skali globalnej, odpowiada za 80 proc. wydobycia rudy \u017celaza w UE. Niedawno firma odkry\u0142a jedno z najwi\u0119kszych z\u0142\u00f3\u017c pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich<\/a> w Europie, co dodatkowo umacnia jej strategiczn\u0105 pozycj\u0119 w sektorze technologii i produkcji stali.<\/p>\n

    „Ka\u017cdy mieszkaniec Kiruny wie, \u017ce wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej b\u0119dziemy musieli opu\u015bci\u0107 nasze domy, bo jeste\u015bmy zale\u017cni od przemys\u0142u wydobywczego” – podkre\u015bla Mats Taaveniku, przewodnicz\u0105cy rady miejskiej.<\/p>\n

    Przesiedlenie miasta to logistyczne i finansowe wyzwanie dekady<\/p>\n

    Proces przesiedlenia to prawdziwe wyzwanie logistyczne. W sierpniu 2025 roku \u015bwiat patrzy\u0142 z niedowierzaniem, jak\u00a0113-letni drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 Kiruny zosta\u0142 przetransportowany na specjalnych przyczepach w ci\u0105gu dw\u00f3ch dni.<\/p>\n

    Jednocze\u015bnie LKAB poinformowa\u0142o, \u017ce rozbudowa kopalni\u00a0<\/a>wymaga przesiedlenia dodatkowych 6 000 os\u00f3b i 2 700 dom\u00f3w, a koszty rekompensat oszacowano na 22,5 mld SEK (oko\u0142o 2,4 mld USD) w ci\u0105gu najbli\u017cszych 10 lat. Niklas Johansson, wiceprezes LKAB ds. relacji zewn\u0119trznych, wyja\u015bnia, \u017ce mieszka\u0144cy maj\u0105 wyb\u00f3r: warto\u015b\u0107 rynkow\u0105 swojej nieruchomo\u015bci powi\u0119kszon\u0105 o 25 proc. lub nowy dom. Jak wskazuje CNBC, oko\u0142o 90 proc. wybra\u0142o nowe mieszkanie.<\/p>\n

    „Problem w tej chwili polega na tym, \u017ce lokalna gmina\u00a0<\/a>posiada bardzo ma\u0142o grunt\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna uzna\u0107 za budowlane. Musieli\u015bmy kupowa\u0107 ziemi\u0119 od pa\u0144stwa, kt\u00f3re jest w\u0142a\u015bcicielem wi\u0119kszo\u015bci teren\u00f3w powy\u017cej ko\u0142a podbiegunowego. Tutaj pojawiaj\u0105 si\u0119 konflikty z pasterstwem renifer\u00f3w, z wojskiem i z ochron\u0105 przyrody” – dodaje Johansson.<\/p>\n

    \"Stra\u017cacy<\/p>\n

    Podziemne tunele kopalni rudy \u017celaza LKAB w KirunieJONATHAN NACKSTRANDAFP<\/p>\n

    Sukces relokacji zale\u017cy od polityki i wsparcia finansowego UE i Szwecji<\/p>\n

    Mats Taaveniku podkre\u015bla, \u017ce bez wsparcia rz\u0105du szwedzkiego i UE projekt nie ma szans powodzenia. „UE musi podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania, aby nas wesprze\u0107. Nie wystarczy stwierdzi\u0107, \u017ce mamy krytyczne i strategiczne minera\u0142y<\/a>. Musz\u0105 nas wspiera\u0107 politycznie i oczywi\u015bcie finansowo” – m\u00f3wi w rozmowie z CNBC.<\/p>\n

    Unia Europejska uzna\u0142a z\u0142o\u017ce pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich LKAB za strategiczne w ramach ustawy o surowcach krytycznych (Critical Raw Materials Act), kt\u00f3rej celem jest, aby do 2030 roku 40 proc. rocznego zapotrzebowania Europy na te minera\u0142y pochodzi\u0142o z produkcji krajowej.<\/p>\n

    Relokacja ma sw\u00f3j wymiar spo\u0142eczny i klimatyczny<\/p>\n

    Przenosiny miasta wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z du\u017cymi kosztami emocjonalnymi. „Niekt\u00f3rzy obywatele s\u0105 smutni, bo strac\u0105 wiele wspomnie\u0144. Dorastali w tych domach\u00a0<\/a>przez dwa, a mo\u017ce trzy pokolenia, wi\u0119c to jest przykre” – wskazuje przewodnicz\u0105cy rady miejskiej. Jednocze\u015bnie mieszka\u0144cy wiedz\u0105, \u017ce „\u017cyjemy z minera\u0142\u00f3w. Kiruna jest zbudowana na minera\u0142ach, wi\u0119c ka\u017cdy mieszkaniec wie, \u017ce wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej b\u0119dziemy musieli si\u0119 przenie\u015b\u0107”.<\/p>\n

    Nowe centrum miasta mo\u017ce by\u0107 zim\u0105 nawet o 10 stopni Celsjusza ch\u0142odniejsze. Badania Uniwersytetu w G\u00f6teborgu pokazuj\u0105, \u017ce uk\u0142ad nowego miasta w formie siatki sprzyja gromadzeniu si\u0119 zimnego powietrza, a wysokie budynki i w\u0105skie ulice ograniczaj\u0105 \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne przez wiele miesi\u0119cy.<\/p>\n

    „Sezon zimowy jest ju\u017c d\u0142ugi, a gdy jest zimno, komfort \u017cycia spada, ale tak\u017ce rzeczy staj\u0105 si\u0119 bardziej kruche, mo\u017cna tak powiedzie\u0107” – podkre\u015bla Sj\u00f6holm.<\/p>\n

    Kiruna pokazuje, jak lokalne decyzje urbanistyczne mog\u0105 by\u0107 powi\u0105zane z globalnym rynkiem surowc\u00f3w<\/a>. Przesiedlenie ca\u0142ego miasta to jednocze\u015bnie wyzwanie in\u017cynieryjne, ekonomiczne, ale i spo\u0142eczne, kt\u00f3re uczy, jak strategiczne minera\u0142y kszta\u0142tuj\u0105 polityk\u0119, gospodark\u0119 i \u017cycie spo\u0142eczno\u015bci w erze europejskiej zielonej transformacji.<\/p>\n

    Zawisza w „Graffiti”: Polska absolutnie nie powinna teraz wchodzi\u0107 do strefy euroPolsat News<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kiruna przesuwa si\u0119 w rytmie kopalni i globalnych rynk\u00f3w LKAB kszta\u0142tuje lokaln\u0105 gospodark\u0119 i europejsk\u0105 strategi\u0119 surowcow\u0105 Przesiedlenie…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":184887,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[113,112,42,38,40,39,41],"class_list":{"0":"post-184886","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biznes","8":"tag-biznes","9":"tag-business","10":"tag-pl","11":"tag-poland","12":"tag-polish","13":"tag-polska","14":"tag-polski"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115830242888768672","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184886","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=184886"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184886\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/184887"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=184886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=184886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=184886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}