{"id":185243,"date":"2026-01-03T12:31:10","date_gmt":"2026-01-03T12:31:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/185243\/"},"modified":"2026-01-03T12:31:10","modified_gmt":"2026-01-03T12:31:10","slug":"mniej-nawozow-wieksze-plony-to-moze-byc-przelom-dla-rolnictwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/185243\/","title":{"rendered":"Mniej nawoz\u00f3w, wi\u0119ksze plony. To mo\u017ce by\u0107 prze\u0142om dla rolnictwa"},"content":{"rendered":"<ul class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large list ids-list ids-list--unordered ids-list--size-large \" datatype=\"disc\">\n<li class=\"ids-list-item\">\n<p>Naukowcy udowodnili, \u017ce mieszanki wielogatunkowe ro\u015blin \u0142\u0105kowych pozwalaj\u0105 osi\u0105ga\u0107 wy\u017csze plony przy u\u017cyciu mniejszej ilo\u015bci nawoz\u00f3w mineralnych.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"ids-list-item\">\n<p>Wyniki eksperymentu przeprowadzonego na czterech kontynentach pokazuj\u0105, \u017ce r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 ro\u015blin zwi\u0119ksza odporno\u015b\u0107 upraw na susz\u0119 i wspiera adaptacj\u0119 do zmian klimatu.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"ids-list-item\">\n<p>Powr\u00f3t do tradycyjnych metod siewu z wieloma gatunkami mo\u017ce obni\u017cy\u0107 koszty produkcji i ograniczy\u0107 negatywny wp\u0142yw rolnictwa na \u015brodowisko.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"ids-list-item\">Wi\u0119cej podobnych informacji znajdziesz na <a class=\"ids-undecorated-link link ids-link link\" href=\"https:\/\/zielona.interia.pl\/#utm_source=Zielona%20Interia&amp;utm_medium=bullet&amp;utm_campaign=powrot_z_wew&amp;iwa_source=bullet\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">stronie g\u0142\u00f3wnej serwisu<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w kierowany przez prof. Caroline Brophy z Trinity College Dublin wykaza\u0142, \u017ce \u0142\u0105ki obsiewane mieszank\u0105 r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w ro\u015blin daj\u0105 wy\u017csze plony ni\u017c monokultury, nawet przy znacznie mniejszym zu\u017cyciu nawoz\u00f3w azotowych. Wyniki mi\u0119dzynarodowego badania opublikowano w czasopi\u015bmie Science, a ich szersze om\u00f3wienie ukaza\u0142o si\u0119 w serwisie The Conversation.<\/p>\n<p>Sze\u015b\u0107 gatunk\u00f3w zamiast jednego<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Badacze analizowali potencja\u0142 tzw. wielogatunkowych mieszanek ro\u015blinnych, sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 z dw\u00f3ch gatunk\u00f3w traw, dw\u00f3ch ro\u015blin motylkowych (np. koniczyny czerwonej i bia\u0142ej) oraz dw\u00f3ch gatunk\u00f3w ro\u015blin zielnych, takich jak babka lancetowata czy cykoria. Ka\u017cda z tych grup pe\u0142ni inn\u0105 funkcj\u0119 w ekosystemie \u0142\u0105ki.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"ids-image-holder__img\" loading=\"lazy\" alt=\"Bia\u0142e i r\u00f3\u017cowe kwiaty koniczyny rozkwitaj\u0105ce na tle zielonych li\u015bci, otoczone \u015bwie\u017c\u0105 traw\u0105.\" title=\"Koniczyna to jedna z tych ro\u015blin, kt\u00f3re mog\u0105 zmieni\u0107 wsp\u00f3\u0142czesne rolnictwo\" width=\"4032\" height=\"3024\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/000M5GVG2XKY7532-C323-F4.webp.webp\"\/><\/p>\n<p>Koniczyna to jedna z tych ro\u015blin, kt\u00f3re mog\u0105 zmieni\u0107 wsp\u00f3\u0142czesne rolnictwoJuan Poza123RF\/PICSEL<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Ro\u015bliny motylkowe potrafi\u0105 wi\u0105za\u0107 azot z atmosfery i udost\u0119pnia\u0107 go innym ro\u015blinom w glebie. Ro\u015bliny zielne maj\u0105 g\u0142\u0119bokie systemy korzeniowe, co zwi\u0119ksza pob\u00f3r wody i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych z g\u0142\u0119bszych warstw gleby. Trawy natomiast odpowiadaj\u0105 za stabilny wzrost biomasy i warto\u015b\u0107 paszow\u0105.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Celem badania by\u0142o sprawdzenie, czy po\u0142\u0105czenie ro\u015blin o r\u00f3\u017cnych cechach ekologicznych mo\u017ce ograniczy\u0107 potrzeb\u0119 stosowania nawoz\u00f3w mineralnych bez strat w plonach, a nawet z ich wzrostem.<\/p>\n<p>Eksperyment na czterech kontynentach<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Eksperyment przeprowadzono r\u00f3wnolegle w 26 o\u015brodkach badawczych w Europie, Ameryce P\u00f3\u0142nocnej, Azji i Nowej Zelandii. Na ka\u017cdym stanowisku za\u0142o\u017cono poletka o powierzchni co najmniej 3 \u00d7 5 metr\u00f3w, obsiewane od jednego do sze\u015bciu gatunk\u00f3w ro\u015blin. Wszystkie wielogatunkowe mieszanki nawo\u017cono umiarkowanymi dawkami azotu. Dla por\u00f3wnania utrzymywano tak\u017ce poletka z jedn\u0105 traw\u0105, nawo\u017cone co najmniej dwukrotnie wy\u017csz\u0105 dawk\u0105 nawoz\u00f3w azotowych.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Wyniki by\u0142y jednoznaczne. Mieszanki wielogatunkowe dawa\u0142y \u015brednio o 11 procent wy\u017csze plony ni\u017c monokultury traw, mimo \u017ce te drugie otrzymywa\u0142y znacznie wi\u0119cej nawozu. Jeszcze wyra\u017aniejsz\u0105 przewag\u0119 odnotowano w por\u00f3wnaniu z popularnym rozwi\u0105zaniem polegaj\u0105cym na wysiewie jednej trawy i jednego gatunku ro\u015bliny motylkowej w proporcji 70 do 30 procent. W tym przypadku plony z mieszanek sze\u015bciogatunkowych by\u0142y wy\u017csze a\u017c o 18 procent.<\/p>\n<p>Znaczenie ro\u015blin motylkowych i zi\u00f3\u0142<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Autorzy badania podkre\u015blaj\u0105, \u017ce kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa obecno\u015b\u0107 ro\u015blin motylkowych, kt\u00f3re dostarczaj\u0105 do gleby tzw. &#8222;darmowy azot&#8221;. To w\u0142a\u015bnie ten mechanizm pozwala ograniczy\u0107 nawo\u017cenie mineralne bez spadku produktywno\u015bci.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Jednocze\u015bnie wyniki pokazuj\u0105, \u017ce\u00a0sama mieszanka trawy i jednej ro\u015bliny motylkowej nie wykorzystuje pe\u0142nego potencja\u0142u systemu. Dodanie zi\u00f3\u0142 o g\u0142\u0119bokich korzeniach poprawia dost\u0119p ro\u015blin do wody, co ma szczeg\u00f3lne znaczenie w warunkach suszy. Wcze\u015bniejsze badania wskazywa\u0142y, \u017ce takie mieszanki lepiej radz\u0105 sobie w okresach niedoboru opad\u00f3w.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"ids-image-holder__img\" loading=\"lazy\" alt=\"Naukowcy opracowali spos\u00f3b na upraw\u0119 ro\u015blin osiem razy wydajniejszy od fotosyntezy. Jak to mo\u017cliwe?\" title=\"Naukowcy opracowali spos\u00f3b na upraw\u0119 ro\u015blin osiem razy wydajniejszy od fotosyntezy. Jak to mo\u017cliwe?\" width=\"5472\" height=\"3648\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/000FOV90VFH7J3TW-C323-F4.webp.webp\"\/><\/p>\n<p>Naukowcy opracowali spos\u00f3b na upraw\u0119 ro\u015blin osiem razy wydajniejszy od fotosyntezy. Jak to mo\u017cliwe?123RF\/PICSEL                123RF\/PICSEL<\/p>\n<p>Rolnictwo w cieplejszym klimacie<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Istotnym elementem badania by\u0142 jego zasi\u0119g geograficzny. Poniewa\u017c eksperyment prowadzono w r\u00f3\u017cnych strefach klimatycznych, mo\u017cliwe by\u0142o przeanalizowanie wp\u0142ywu temperatury na efektywno\u015b\u0107 upraw. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wraz ze wzrostem temperatur korzy\u015bci z wielogatunkowych mieszanek rosn\u0105, co sugeruje, \u017ce mog\u0105 one odegra\u0107 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w adaptacji rolnictwa do zmian klimatu.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">W kontek\u015bcie rosn\u0105cych cen nawoz\u00f3w, kt\u00f3re w latach 2021-2022 wzros\u0142y globalnie nawet trzykrotnie, wyniki te maj\u0105 tak\u017ce wymiar ekonomiczny. Ograniczenie zu\u017cycia nawoz\u00f3w oznacza ni\u017csze koszty produkcji, a jednocze\u015bnie mniejsze emisje podtlenku azotu i mniejsze ryzyko zanieczyszczenia w\u00f3d gruntowych azotanami.<\/p>\n<p>Powr\u00f3t do zapomnianej wiedzy<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Jak przypomina Caroline Brophy, rolnicy od wiek\u00f3w wiedzieli, \u017ce r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 ro\u015blin na \u0142\u0105kach sprzyja ich produktywno\u015bci. Dopiero w XX wieku, w okresie tzw. zielonej rewolucji, rozpowszechni\u0142 si\u0119 model intensywnej produkcji oparty na monokulturach i nawozach mineralnych.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Nowe badania pokazuj\u0105, \u017ce mo\u017cliwe jest po\u0142\u0105czenie wysokiej wydajno\u015bci z ograniczeniem presji na \u015brodowisko. &#8222;Produkcja wi\u0119kszej ilo\u015bci paszy przy mniejszym zu\u017cyciu nawoz\u00f3w to korzy\u015b\u0107 zar\u00f3wno dla rolnik\u00f3w, jak i dla klimatu&#8221; &#8211; podkre\u015bla Brophy w serwisie The Conversation.<\/p>\n<p>Wyj\u0105tkowe odkrycie polskich naukowc\u00f3w. Ro\u015bliny b\u0119d\u0105 bardziej odpornePolsat NewsPolsat News<\/p>\n<p><a class=\"ids-undecorated-link source ids-page-info--source__link\" href=\"https:\/\/www.interia.pl\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" class=\"ids-image-holder__img\" loading=\"lazy\" alt=\"\" title=\"\" height=\"24px\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1767436992_769_0009A60QQ5I2TYF7-C202-F4.webp.webp\"\/><\/a><\/p>\n<p>Masz sugestie, uwagi albo widzisz b\u0142\u0105d? Napisz do nas<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Naukowcy udowodnili, \u017ce mieszanki wielogatunkowe ro\u015blin \u0142\u0105kowych pozwalaj\u0105 osi\u0105ga\u0107 wy\u017csze plony przy u\u017cyciu mniejszej ilo\u015bci nawoz\u00f3w mineralnych. Wyniki&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":185244,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-185243","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115831182830675036","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/185243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=185243"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/185243\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/185244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=185243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=185243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=185243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}