{"id":185303,"date":"2026-01-03T13:14:11","date_gmt":"2026-01-03T13:14:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/185303\/"},"modified":"2026-01-03T13:14:11","modified_gmt":"2026-01-03T13:14:11","slug":"najwieksza-zmiana-w-polskiej-ortografii-od-1936-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/185303\/","title":{"rendered":"Najwi\u0119ksza zmiana w polskiej ortografii od 1936 roku"},"content":{"rendered":"

11\u00a0zmian w\u00a0ortografii ustanowionych przez Rad\u0119 J\u0119zyka Polskiego<\/a> przy Prezydium PAN wejdzie w\u00a0\u017cycie 1\u00a0stycznia 2026 r. J\u0119zykoznawcy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce\u00a0nowe regu\u0142y b\u0119d\u0105 \u0142atwiejsze do\u00a0stosowania w\u00a0praktyce. To\u00a0najpowa\u017cniejsza korekta regu\u0142 pisowni od\u00a0kilkudziesi\u0119ciu lat – ostatni\u0105 przeprowadzono w\u00a0Polsce w\u00a01936\u00a0r.<\/p>\n

1. Pisownia wielk\u0105 liter\u0105 nazw mieszka\u0144c\u00f3w miast i\u00a0ich dzielnic, osiedli i\u00a0wsi, np. Warszawianin, Zgierzanin, Ochocianka, Mokotowianin, Nowohucianin,\u00a0Chocho\u0142owianin.<\/p>\n

Dopuszczenie alternatywnego zapisu (ma\u0142\u0105 lub wielk\u0105 liter\u0105) nieoficjalnych nazw etnicznych, takich jak kitajec lub Kitajec, jugol lub Jugol, angol lub Angol, \u017cabojad lub \u017babojad, szkop lub Szkop, makaroniarz lub\u00a0Makaroniarz.<\/p>\n

2. Wprowadzenie pisowni wielk\u0105 liter\u0105 nie tylko nazw firm, marek i\u00a0modeli wyrob\u00f3w przemys\u0142owych, ale tak\u017ce pojedynczych egzemplarzy tych wyrob\u00f3w (samoch\u00f3d marki Ford i\u00a0pod oknem zaparkowa\u0142 czerwony\u00a0Ford).<\/p>\n

3. Wprowadzenie rozdzielnej pisowni cz\u0105stek \u2013bym, -by\u015b, -by, -by\u015bmy, -by\u015bcie ze\u00a0sp\u00f3jnikami, np. Zastanawiam si\u0119, czy by\u00a0nie pojecha\u0107\u00a0w\u00a0g\u00f3ry.<\/p>\n

4. Ustanowienie pisowni \u0142\u0105cznej nie- z\u00a0imies\u0142owami odmiennymi (bez wzgl\u0119du na\u00a0interpretacj\u0119 znaczeniow\u0105: czasownikow\u0105 lub przymiotnikow\u0105), tj. zniesienie wyj\u0105tku zezwalaj\u0105cego na\u00a0\u201e\u015bwiadom\u0105 pisowni\u0119\u00a0rozdzieln\u0105\u201d.<\/p>\n

5. Ujednolicenie zapisu (ma\u0142\u0105 liter\u0105) przymiotnik\u00f3w tworzonych od\u00a0nazw osobowych, bez wzgl\u0119du na\u00a0to, czy ich interpretacja jest dzier\u017cawcza (odpowiadaj\u0105 na\u00a0pytanie czyj?), czy te\u017c jako\u015bciowa (odpowiadaj\u0105 na\u00a0pytanie jaki?), np. dramat szekspirowski, epoka zygmuntowska, koncert chopinowski, koncepcja kartezja\u0144ska, filozofia sokratejska, dialogi plato\u0144skie, wiersz\u00a0mi\u0142oszowski.<\/p>\n

Przymiotniki tworzone od\u00a0imion (rzadziej od\u00a0nazwisk) zako\u0144czone na\u00a0-owy, -in(-yn), \u2013\u00f3w\u00a0b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 zapisywane ma\u0142\u0105 lub wielk\u0105 liter\u0105, np. jackowe dzieci lub Jackowe dzieci, poezja mi\u0142oszowa lub poezja Mi\u0142oszowa, zosina lalka lub Zosina lalka, jack\u00f3w dom lub Jack\u00f3w\u00a0dom.<\/p>\n

6. Wprowadzenie \u0142\u0105cznej pisowni cz\u0142onu p\u00f3\u0142\u2013\u00a0w\u00a0wyra\u017ceniach:<\/p>\n

p\u00f3\u0142zabawa,\u00a0p\u00f3\u0142nauka;<\/p>\n

p\u00f3\u0142\u017cartem,\u00a0p\u00f3\u0142serio;<\/p>\n

p\u00f3\u0142spa\u0142,\u00a0p\u00f3\u0142czuwa\u0142<\/p>\n

oraz pisowni z\u00a0\u0142\u0105cznikiem w\u00a0po\u0142\u0105czeniu typu: p\u00f3\u0142-Polka, p\u00f3\u0142-Francuzka (odniesionym do\u00a0osoby b\u0119d\u0105cej w\u00a0po\u0142owie Polk\u0105, w\u00a0po\u0142owie\u00a0Francuzk\u0105).<\/p>\n

7. Dopuszczenie w\u00a0parach wyraz\u00f3w r\u00f3wnorz\u0119dnych, podobnie lub identycznie brzmi\u0105cych, wyst\u0119puj\u0105cych zwykle razem, trzech wersji\u00a0pisowni:<\/p>\n

\u2013 z\u00a0\u0142\u0105cznikiem, np. tu\u017c-tu\u017c; trzask-prask;\u00a0bij-zabij;<\/p>\n

\u2013 z\u00a0przecinkiem, np. tu\u017c, tu\u017c; trzask, prask; bij,\u00a0zabij;<\/p>\n

\u2013 rozdzielnie, np. tu\u017c tu\u017c; trzask prask; bij\u00a0zabij.<\/p>\n

8. W\u00a0zakresie u\u017cycia wielkich liter w\u00a0nazwach\u00a0w\u0142asnych:<\/p>\n

a) w\u00a0nazwach komet wprowadzenie zapisu wszystkich cz\u0142on\u00f3w wielk\u0105 liter\u0105, np. Kometa Halleya, Kometa\u00a0Enckego;<\/p>\n

b) wycofany na\u00a0mocy decyzji Rady J\u0119zyka Polskiego z\u00a0dn. 27\u00a0pa\u017adziernika 2025\u00a0r.<\/p>\n

c) w\u00a0nazwach obiekt\u00f3w przestrzeni publicznej wprowadzenie pisowni wielk\u0105 liter\u0105 stoj\u0105cego na\u00a0pocz\u0105tku wyrazu aleja, brama, bulwar, osiedle, plac, park, kopiec, ko\u015bci\u00f3\u0142, klasztor, pa\u0142ac, willa, zamek, most, molo, pomnik, cmentarz itp. (przy utrzymaniu pisowni ma\u0142\u0105 liter\u0105 wyrazu ulica),\u00a0np.<\/p>\n

ulica J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, Aleja R\u00f3\u017c, Brama Warszawska, Plac Zbawiciela, Park Ko\u015bciuszki, Kopiec Wandy, Ko\u015bci\u00f3\u0142 Mariacki, Pa\u0142ac Staszica, Zamek Ksi\u0105\u017c, Most Poniatowskiego, Pomnik Ofiar Getta, Cmentarz\u00a0Rakowicki;<\/p>\n

d) wprowadzenie pisowni wielk\u0105 liter\u0105 wszystkich cz\u0142on\u00f3w (opr\u00f3cz przyimk\u00f3w i\u00a0sp\u00f3jnik\u00f3w) w\u00a0wielowyrazowych nazwach lokali us\u0142ugowych i\u00a0gastronomicznych,\u00a0np.<\/p>\n

Karczma S\u0142upska, Kawiarnia Literacka, Ksi\u0119garnia Naukowa, Kino Charlie, Apteka pod Or\u0142em, Bar Flisak, Hotel pod R\u00f3\u017c\u0105, Hotel Campanile, Restauracja pod \u017baglami, Winiarnia Bachus, Zajazd u\u00a0Kmicica, Pierogarnia Krakowiacy, Pizzeria Napoli, Trattoria Santa Lucia, Restauracja Veganic, Teatr Rozmaito\u015bci, Teatr\u00a0Wielki;<\/p>\n

e) wprowadzenie pisowni wielk\u0105 liter\u0105 wszystkich cz\u0142on\u00f3w (opr\u00f3cz przyimk\u00f3w i\u00a0sp\u00f3jnik\u00f3w oraz wyraz\u00f3w typu imienia) w\u00a0nazwach order\u00f3w, medali, odznacze\u0144, nagr\u00f3d i\u00a0tytu\u0142\u00f3w honorowych,\u00a0np.<\/p>\n

Nagroda im. Jana Karskiego i\u00a0Poli Nire\u0144skiej, Nagroda Nobla, Nagroda Pulitzera, Nagroda Templetona, Nagroda Kioto, Literacka Nagroda Europy \u015arodkowej Angelus, Nagroda Artystyczna Miasta Lublin, Nagroda Literacka Gdynia, \u015al\u0105ska Nagroda Jako\u015bci, Nagroda Rektora za\u00a0Wybitne Osi\u0105gni\u0119cia Naukowe, Nagroda Newsweeka im. Teresy Tora\u0144skiej, Nagroda Wielkiego Kalibru, Mistrz Mowy Polskiej, Ambasador Polszczyzny, Honorowy Obywatel Miasta\u00a0Krakowa.<\/p>\n

9. W\u00a0zakresie pisowni\u00a0prefiks\u00f3w:<\/p>\n

a) uzupe\u0142nienie regu\u0142y og\u00f3lnej: W\u00a0j\u0119zyku polskim przedrostki \u2013 rodzime i\u00a0obce \u2013 pisze si\u0119 \u0142\u0105cznie z\u00a0wyrazami zapisywanymi ma\u0142\u0105 liter\u0105. Je\u015bli wyraz zaczyna si\u0119 od\u00a0wielkiej litery, po\u00a0przedrostku stawia si\u0119 \u0142\u0105cznik, np.\u00a0arcy-Europejczyk;<\/p>\n

b) dopuszczenie rozdzielnej pisowni z\u00a0wyrazami zapisywanymi ma\u0142\u0105 liter\u0105 cz\u0105stek takich jak super-, ekstra-, eko-, wege- mini-, maksi, midi-, mega-, makro-, kt\u00f3re mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 r\u00f3wnie\u017c jako samodzielne wyrazy,\u00a0np.<\/p>\n

miniwie\u017ca lub mini wie\u017ca, bo\u00a0jest mo\u017cliwe: wie\u017ca (w\u00a0rozmiarze)\u00a0mini;<\/p>\n

superpomys\u0142 lub super pomys\u0142, bo\u00a0jest mo\u017cliwe: pomys\u0142\u00a0super;<\/p>\n

ekstrazarobki lub ekstra zarobki, bo\u00a0jest mo\u017cliwe: zarobki\u00a0ekstra;<\/p>\n

eko\u017cywno\u015b\u0107 lub eko \u017cywno\u015b\u0107, bo\u00a0jest mo\u017cliwe: \u017cywno\u015b\u0107\u00a0eko.<\/p>\n

10. Wprowadzenie jednolitej \u0142\u0105cznej pisowni cz\u0105stek niby-, quasi- z\u00a0wyrazami zapisywanymi ma\u0142\u0105 liter\u0105,\u00a0np.<\/p>\n

nibyartysta, nibygotyk, nibyludowy, nibyorientalny,\u00a0nibyromantycznie;<\/p>\n

nibyb\u0142ona, nibyjagoda, nibyk\u0142os, nibyli\u015b\u0107, nibyn\u00f3\u017cki,\u00a0nibytorebka;<\/p>\n

quasiopiekun, quasinauka, quasipost\u0119powy,\u00a0quasiromantycznie,<\/p>\n

przy zachowaniu pisowni z\u00a0\u0142\u0105cznikiem przed wyrazami zapisywanymi wielk\u0105 liter\u0105,\u00a0np.<\/p>\n

niby-Polak,\u00a0quasi-Anglia.<\/p>\n

11. Wprowadzenie \u0142\u0105cznej pisowni nie\u2013 z\u00a0przymiotnikami i\u00a0przys\u0142\u00f3wkami odprzymiotnikowymi bez wzgl\u0119du na\u00a0kategori\u0119 stopnia, a\u00a0wi\u0119c tak\u017ce w\u00a0stopniu wy\u017cszym i\u00a0najwy\u017cszym,\u00a0np.<\/p>\n

nieadekwatny, nieautorski, niebanalny, niecz\u0119sty,\u00a0nie\u017cyciowy;<\/p>\n

niemi\u0142y, niemilszy,\u00a0nienajmilszy;<\/p>\n

nieadekwatnie, niebanalnie, niecz\u0119sto,\u00a0nie\u017cyciowo;<\/p>\n

nielepiej, niepr\u0119dzej, nienajlepiej,\u00a0nienajstaranniej.<\/p>\n

ZOBACZ MATERIA\u0141\u00a0WIDEO:<\/p>\n

<\/p>\n

Podsumowanie <\/p>\n

Rada J\u0119zyka Polskiego wprowadza od\u00a01\u00a0stycznia 2026 r. 11\u00a0istotnych zmian w\u00a0ortografii. Reforma ma\u00a0u\u0142atwi\u0107 praktyczne stosowanie zasad i\u00a0jest najwi\u0119ksz\u0105 korekt\u0105 polskiej ortografii od\u00a01936\u00a0roku.<\/p>\n

Adrian\u00a0Siwek\/PAP<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"11\u00a0zmian w\u00a0ortografii ustanowionych przez Rad\u0119 J\u0119zyka Polskiego przy Prezydium PAN wejdzie w\u00a0\u017cycie 1\u00a0stycznia 2026 r. J\u0119zykoznawcy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce\u00a0nowe…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":185304,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-185303","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115831351758641857","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/185303","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=185303"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/185303\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/185304"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=185303"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=185303"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=185303"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}