{"id":187034,"date":"2026-01-04T17:04:09","date_gmt":"2026-01-04T17:04:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/187034\/"},"modified":"2026-01-04T17:04:09","modified_gmt":"2026-01-04T17:04:09","slug":"czarna-dziura-z-wczesnego-wszechswiata-wymyka-sie-dotychczasowej-wiedzy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/187034\/","title":{"rendered":"Czarna dziura z wczesnego wszech\u015bwiata. Wymyka si\u0119 dotychczasowej wiedzy"},"content":{"rendered":"

Astronomowie dokonali odkrycia z wykorzystaniem Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. Pot\u0119\u017cne obserwatorium pozwoli\u0142o im zajrze\u0107 w odleg\u0142e zak\u0105tki wszech\u015bwiata. Tym razem by\u0142a to galaktyka sklasyfikowana pod nazw\u0105 Abell 2744-QSO1. W jej centrum jest ogromna czarna dziura, kt\u00f3ra to jednak wymyka si\u0119 dotychczasowej wiedzy.<\/p>\n

Czarna dziura o masie 50 mln mas S\u0142o\u0144ca podwa\u017ca wiedz\u0119 o pocz\u0105tkach wszech\u015bwiata<\/p>\n

Obserwacje, gdzie wykorzystano Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba, pozwoli\u0142y ustali\u0107, \u017ce w centrum galaktyki jest ogromna czarna dziura. Jej mas\u0119 oszacowano na oko\u0142o 50 mln mas S\u0142o\u0144ca. Dla por\u00f3wnania Sagittarius A*<\/a> z Drogi Mlecznej wa\u017cy oko\u0142o 4,3 mln razy wi\u0119cej od gwiazdy Uk\u0142adu S\u0142onecznego<\/a>.<\/p>\n

Tak masywne czarne dziury istniej\u0105 i uda\u0142o si\u0119 je odkry\u0107 ju\u017c wcze\u015bniej. Problem jednak w tym, \u017ce galaktyka Abell 2744-QSO1 jest bardzo uboga w gwiazdy. Dla naukowc\u00f3w jest to wi\u0119c ogromn\u0105 zagwozdk\u0105. Astronomowie m\u00f3wi\u0105 o prze\u0142omie i zastanawiaj\u0105 si\u0119, jak taka czarna dziura mog\u0142a powsta\u0107 we wczesnym wszech\u015bwiecie w takim \u015brodowisku.<\/p>\n

To zagadka, poniewa\u017c tradycyjna teoria g\u0142osi, \u017ce gwiazdy powstaj\u0105 najpierw, czyli razem z czarnymi dziurami\u00a0powiedzia\u0142 Boyuan Liu, jeden z autor\u00f3w badania i badacz na Uniwersytecie Cambridge.<\/p><\/blockquote>\n

Klasyczne teorie astrofizyczne g\u0142osz\u0105, \u017ce czarne dziury oraz gwiazdy s\u0105 \u015bci\u015ble ze sob\u0105 powi\u0105zane. Tymczasem obserwowana galaktyka istnia\u0142a oko\u0142o 700 mln lat po Wielkim Wybuchu<\/a>, ale tych drugich obiekt\u00f3w by\u0142o w niej bardzo ma\u0142o.<\/p>\n

Pierwotne czarne dziury mog\u0142y powstawa\u0107 we wczesnym wszech\u015bwiecie inaczej<\/p>\n

Ma\u0142a masa gwiazdowa galaktyki nie pozwala wyja\u015bni\u0107 istnienia tak masywnej czarnej dziury. Dlatego astronomowie pr\u00f3buj\u0105 to t\u0142umaczy\u0107 w inny spos\u00f3b. W tym celu si\u0119gn\u0119li po hipotetyczne obiekty zasugerowane w latach 70. XX wieku przez Stephena Hawkinga<\/a> i Bernarda Carra.<\/p>\n

Teoria, kt\u00f3ra to jednak nigdy nie zosta\u0142a potwierdzona, zak\u0142ada, \u017ce pierwotne czarne dziury z pocz\u0105tk\u00f3w wszech\u015bwiata mog\u0142y powsta\u0107 bezpo\u015brednio z ekstremalnych waha\u0144 g\u0119sto\u015bci po Wielkim Wybuchu. W nowych symulacjach uwzgl\u0119dniono wi\u0119cej czynnik\u00f3w i nast\u0119pnie por\u00f3wnano je z danymi uzyskanymi przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba<\/a>.<\/p>\n

Dzi\u0119ki tym nowym obserwacjom, kt\u00f3rych normalne teorie (powstawania czarnych dziur) maj\u0105 trudno\u015bci z odtworzeniem, mo\u017cliwo\u015b\u0107 istnienia masywnych, pierwotnych czarnych dziur we wczesnym wszech\u015bwiecie staje si\u0119 bardziej dopuszczalna\u00a0doda\u0142 Liu.<\/p><\/blockquote>\n

Warto jednak mie\u0107 na uwadze, \u017ce badania nie wykaza\u0142y jednoznacznie, i\u017c czarna dziura z galaktyki Abell 2744-QSO1 powsta\u0142a jako pierwotna. Niemniej analiza pokazuje, \u017ce takie jej pochodzenie jest mo\u017cliwe.<\/p>\n

Polacy chc\u0105 lata\u0107 w kosmos. S\u0142awosz Uzna\u0144ski: Ka\u017cdy kolejny lot jest \u0142atwiejszyPolsat News<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Masz sugestie, uwagi albo widzisz b\u0142\u0105d? Napisz do nas<\/p>\n

Zapisz si\u0119 na geekweekowy newsletter i \u0142ap naj\u015bwie\u017csze newsy ze \u015bwiata tech, lifehacki, porady i ciekawostki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Astronomowie dokonali odkrycia z wykorzystaniem Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. Pot\u0119\u017cne obserwatorium pozwoli\u0142o im zajrze\u0107 w odleg\u0142e zak\u0105tki wszech\u015bwiata.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":187035,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-187034","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115837918575000131","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187034","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=187034"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187034\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/187035"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=187034"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=187034"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=187034"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}