{"id":187060,"date":"2026-01-04T17:25:16","date_gmt":"2026-01-04T17:25:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/187060\/"},"modified":"2026-01-04T17:25:16","modified_gmt":"2026-01-04T17:25:16","slug":"dwa-zacmienia-ksiezyca-w-2026-roku-jedno-zobaczymy-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/187060\/","title":{"rendered":"Dwa za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca w 2026 roku. Jedno zobaczymy w Polsce"},"content":{"rendered":"
    \n
  1. \n

    Co to jest za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca?<\/p>\n<\/li>\n

  2. \n

    Jak wygl\u0105da za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca?<\/p>\n<\/li>\n

  3. \n

    Kiedy b\u0119dzie za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca w 2026 roku?<\/p>\n<\/li>\n

  4. \n

    W tym roku w Polsce tak\u017ce cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

    Co to jest za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca?<\/p>\n

    Za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest skutkiem specyficznego ustawienia trzech cia\u0142 niebieskich. Ziemia musi znale\u017a\u0107 si\u0119 dok\u0142adnie pomi\u0119dzy S\u0142o\u0144cem a naszym naturalnym satelit\u0105, tak aby zas\u0142oni\u0107 \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re normalnie o\u015bwietla jego tarcz\u0119. Taki uk\u0142ad jest mo\u017cliwy wy\u0142\u0105cznie w czasie pe\u0142ni, gdy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 po przeciwnej stronie Ziemi ni\u017c S\u0142o\u0144ce. Sama pe\u0142nia jednak nie wystarcza – w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w Ksi\u0119\u017cyc przechodzi nieco powy\u017cej lub poni\u017cej cienia Ziemi i nie dzieje si\u0119 nic szczeg\u00f3lnego. To efekt nachylenia jego orbity, kt\u00f3re sprawia, \u017ce idealne trafienie w cie\u0144 planety jest raczej wyj\u0105tkiem ni\u017c regu\u0142\u0105.<\/p>\n

    Do za\u0107mienia dochodzi dopiero wtedy, gdy pe\u0142nia zbiega si\u0119 z momentem, w kt\u00f3rym Ksi\u0119\u017cyc przecina p\u0142aszczyzn\u0119 orbity Ziemi. Takie okno czasowe otwiera si\u0119 tylko kilka razy w roku i trwa stosunkowo kr\u00f3tko, dlatego za\u0107mienia pojawiaj\u0105 si\u0119 w okre\u015blonych odst\u0119pach, a nie przy ka\u017cdej pe\u0142ni. Gdy to okno si\u0119 zamknie, kolejne pe\u0142nie zn\u00f3w mijaj\u0105 bez dodatkowych zjawisk. O tym, czy dane za\u0107mienie b\u0119dzie widoczne z Polski, decyduje ju\u017c prosty czynnik geometryczny: w chwili, gdy Ziemia<\/a> rzuca cie\u0144 na Ksi\u0119\u017cyc, musi on znajdowa\u0107 si\u0119 nad naszym horyzontem. Je\u015bli zjawisko wypada w \u015brodku dnia, obserwacja staje si\u0119 niemo\u017cliwa.<\/p>\n

    Jak wygl\u0105da za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca?<\/p>\n

    Z punktu widzenia obserwatora wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 trzy podstawowe rodzaje za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca: p\u00f3\u0142cieniowe, cz\u0119\u015bciowe oraz ca\u0142kowite, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 skal\u0105 i dynamik\u0105 zmian na tarczy. Za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe jest najbardziej subtelne – Ksi\u0119\u017cyc nie wchodzi w cie\u0144 w\u0142a\u015bciwy Ziemi, a jedynie w jej p\u00f3\u0142cie\u0144, co skutkuje lekkim spadkiem jasno\u015bci i kontrastu, cz\u0119sto trudnym do zauwa\u017cenia. W za\u0107mieniu cz\u0119\u015bciowym cie\u0144 w\u0142a\u015bciwy zaczyna obejmowa\u0107 tarcz\u0119, tworz\u0105c czytelny, ciemny fragment, kt\u00f3ry stopniowo si\u0119 powi\u0119ksza. Za\u0107mienie ca\u0142kowite jest najbardziej spektakularne, cho\u0107 wbrew wyobra\u017ceniom cz\u0119\u015bci obserwator\u00f3w Ksi\u0119\u017cyc nie znika wtedy z nieba – jego tarcza pozostaje widoczna, ale przybiera przygaszon\u0105 barw\u0119, od ceglastoczerwonej po brunatn\u0105, zale\u017cnie od przejrzysto\u015bci ziemskiej atmosfery i rodzaju zawieszonych w niej py\u0142\u00f3w.<\/p>\n

    Istotn\u0105 cech\u0105 wszystkich za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca jest spos\u00f3b ich obserwacji, znacznie prostszy ni\u017c w przypadku za\u0107mie\u0144 S\u0142o\u0144ca<\/a>. Nie s\u0105 potrzebne filtry ochronne, poniewa\u017c Ksi\u0119\u017cyc nie emituje \u015bwiat\u0142a, a jedynie odbija promieniowanie s\u0142oneczne. Zjawisko rozgrywa si\u0119 powoli, zwykle przez kilka godzin, z wyra\u017anie oddzielonymi fazami. Do podstawowej obserwacji nie potrzebujemy \u017cadnych narz\u0119dzi optycznych, jednak lornetka pomaga dostrzec subtelne przej\u015bcia tonalne na granicy cienia, a aparat ustawiony na statywie umo\u017cliwia dokumentowanie kolejnych etap\u00f3w i por\u00f3wnanie zmian jasno\u015bci.<\/p>\n

    Kiedy b\u0119dzie za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca w 2026 roku?<\/p>\n

    Pierwsze za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca<\/a> w 2026 roku przypada na 3 marca i b\u0119dzie mia\u0142o charakter ca\u0142kowity, z faz\u0105 pe\u0142nego zanurzenia tarczy w cieniu Ziemi trwaj\u0105c\u0105 niespe\u0142na godzin\u0119. Maksimum zjawiska wypada oko\u0142o 11:33 czasu UTC, co w polskich realiach oznacza wczesne popo\u0142udnie i ca\u0142kowity brak widoczno\u015bci Ksi\u0119\u017cyca nad horyzontem. Zjawisko rozegra si\u0119 wi\u0119c poza zasi\u0119giem obserwator\u00f3w w Europie \u015arodkowej, a jego przebieg b\u0119d\u0105 mogli \u015bledzi\u0107 mieszka\u0144cy region\u00f3w, gdzie w tym czasie panuje noc lub \u015bwit, m.in. w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej, cz\u0119\u015bci Ameryki Po\u0142udniowej oraz w Azji Wschodniej i nad Pacyfikiem.<\/p>\n

    Drugie za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca nast\u0105pi 28 sierpnia 2026 roku i to w\u0142a\u015bnie ono ma znaczenie dla obserwator\u00f3w w Polsce. B\u0119dzie to g\u0142\u0119bokie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, w trakcie kt\u00f3rego wi\u0119kszo\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca znajdzie si\u0119 w cieniu w\u0142a\u015bciwym Ziemi. Maksimum zjawiska wypada o 4:12 UTC, czyli oko\u0142o 6:12 czasu letniego w Polsce, co z jednej strony daje realn\u0105 szans\u0119 na obserwacj\u0119, a z drugiej stawia konkretne ograniczenia. W tym momencie Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie bardzo nisko nad horyzontem, a w niekt\u00f3rych regionach mo\u017ce ju\u017c cz\u0119\u015bciowo lub ca\u0142kowicie zaj\u015b\u0107. W praktyce oznacza to, \u017ce najkorzystniejsza faza do obserwacji przypadnie kilkadziesi\u0105t minut wcze\u015bniej, gdy tarcza wci\u0105\u017c znajduje si\u0119 nad lini\u0105 widnokr\u0119gu, a powodzenie obserwacji b\u0119dzie silnie zale\u017cne od lokalnych warunk\u00f3w terenowych, czysto\u015bci horyzontu i przejrzysto\u015bci porannego powietrza.<\/p>\n

    W tym roku w Polsce tak\u017ce cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca<\/p>\n

    W 2026 roku b\u0119dziemy mogli r\u00f3wnie\u017c podziwia\u0107 cz\u0119\u015bciowe zas\u0142oni\u0119cie tarczy s\u0142onecznej, b\u0119d\u0105ce skutkiem ca\u0142kowitego za\u0107mienia widocznego w w\u0105skim pasie m.in. nad Islandi\u0105, Grenlandi\u0105 i p\u00f3\u0142nocn\u0105 Hiszpani\u0105.<\/p>\n

    Nad Wis\u0142\u0105 zjawisko przybierze form\u0119 bardzo g\u0142\u0119bokiej fazy cz\u0119\u015bciowej – w wielu miejscach Ksi\u0119\u017cyc<\/a> zakryje ponad cztery pi\u0105te tarczy. Dok\u0142adny przebieg b\u0119dzie zale\u017cny od lokalizacji, ale wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0105 pozostanie niskie po\u0142o\u017cenie S\u0142o\u0144ca nad horyzontem. W Warszawie zjawisko rozpocznie si\u0119 wieczorem 12 sierpnia,\u00a0a jego maksimum zobaczymy dopiero o 20:02.<\/p>\n

    Takie warunki nie zmieniaj\u0105 jednak podstawowej zasady: obserwacja za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca wymaga bezwzgl\u0119dnej ochrony wzroku. Nawet przy bardzo du\u017cym zas\u0142oni\u0119ciu tarczy bezpo\u015brednie patrzenie na S\u0142o\u0144ce bez filtr\u00f3w jest niebezpieczne. Do obserwacji nadaj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie certyfikowane okulary lub wizjery spe\u0142niaj\u0105ce norm\u0119 ISO 12312-2. Alternatyw\u0105 pozostaje obserwacja po\u015brednia, np. poprzez rzut obrazu na jasn\u0105 powierzchni\u0119, natomiast lornetki i teleskopy wymagaj\u0105 specjalnych filtr\u00f3w montowanych przed obiektywem.<\/p>\n