{"id":188128,"date":"2026-01-05T11:20:11","date_gmt":"2026-01-05T11:20:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/188128\/"},"modified":"2026-01-05T11:20:11","modified_gmt":"2026-01-05T11:20:11","slug":"budzenie-olbrzyma-europa-musi-natychmiast-sie-zbroic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/188128\/","title":{"rendered":"Budzenie olbrzyma. Europa musi natychmiast si\u0119 zbroi\u0107"},"content":{"rendered":"\n

Z<\/a>atrzymanie prezydenta Wenezueli Nicol\u00e1sa Maduro przez si\u0142y ameryka\u0144skie 3\u00a0stycznia 2026 roku,<\/a> a\u00a0nast\u0119pnie przewiezienie go do Nowego Jorku staje si\u0119 kolejnym wydarzeniem wp\u0142ywaj\u0105cym na postrzeganie globalnego \u0142adu, kt\u00f3ry pr\u00f3buj\u0105 uk\u0142ada\u0107 Stany Zjednoczone.<\/p>\n

Operacja ta, przeprowadzona przez USA, spotka\u0142a si\u0119 z\u00a0ostr\u0105 krytyk\u0105 ze strony ONZ, kt\u00f3rej sekretarz generalny Ant\u00f3nio Guterres<\/a> nazwa\u0142 j\u0105 „niebezpiecznym precedensem”. Chiny r\u00f3wnie\u017c zareagowa\u0142y, \u017c\u0105daj\u0105c natychmiastowego uwolnienia Maduro. Reakcje europejskie s\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane; cho\u0107 wielu lider\u00f3w z\u00a0zadowoleniem przyj\u0119\u0142o usuni\u0119cie Maduro, niekt\u00f3rzy, jak premier Hiszpanii, skrytykowali interwencj\u0119 USA jako naruszenie prawa mi\u0119dzynarodowego.<\/p>\n

W\u00a0\u015bwietle tych dzia\u0142a\u0144 USA i\u00a0samego Trumpa staje si\u0119 jeszcze bardziej oczywiste, \u017ce Europa musi pilnie przyspieszy\u0107 proces budowania w\u0142asnej, niezale\u017cnej zdolno\u015bci do obrony. Przyszed\u0142 czas na odbudow\u0119 europejskiej zbrojeni\u00f3wki.<\/p>\n

<\/p>\n

Odpowied\u017a Europy na\u00a0dzia\u0142ania USA <\/p>\n

W ostatnich latach Europa powa\u017cnie uszczupli\u0142a zapasy ci\u0119\u017ckiego uzbrojenia, zw\u0142aszcza czo\u0142g\u00f3w z\u00a0czas\u00f3w zimnej wojny. Dodatkowo zdolno\u015bci produkcyjne broni pancernej na Starym Kontynencie s\u0105 skrajnie ograniczone. Niemcy wytwarzaj\u0105 do 50 czo\u0142g\u00f3w rocznie, cho\u0107 produkcja ma wzrosn\u0105\u0107 dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0Czechami<\/a>. Z\u00a0kolei odtworzenie masowej produkcji czo\u0142g\u00f3w w\u00a0Polsce, Wielkiej Brytania czy Francja wymaga\u0142oby ogromnych nak\u0142ad\u00f3w finansowych i\u00a0lat przygotowa\u0144, co doskonale ilustruje przyk\u0142ad polskiego BUMAR-u. Czasu na odbudow\u0119 tych kompetencji jest coraz mniej.<\/p>\n

Sytuacja pojazd\u00f3w opancerzonych jest r\u00f3wnie trudna. Magazyny pa\u0144stw dawnego bloku wschodniego zosta\u0142y w\u00a0du\u017cej mierze opr\u00f3\u017cnione. Cho\u0107by Polska, po przekazaniu Ukrainie oko\u0142o 400 BWP-1, sama mierzy si\u0119 z\u00a0luk\u0105 sprz\u0119tow\u0105. Huta Stalowa Wola produkuje oko\u0142o 60 nowych woz\u00f3w rocznie<\/a>, co pozwala jedynie na powoln\u0105 odbudow\u0119 w\u0142asnych zdolno\u015bci.<\/p>\n

Nieco lepiej prezentuje si\u0119 produkcja ko\u0142owych transporter\u00f3w opancerzonych –\u00a0Niemcy, Francja, Wielka Brytania i\u00a0Polska dysponuj\u0105 umiarkowanymi, lecz wci\u0105\u017c niewystarczaj\u0105cymi mocami produkcyjnymi. Pozwala to na modernizacj\u0119 w\u00a0czasie pokoju, ale nie sprosta skali potencjalnego konfliktu z\u00a0Rosj\u0105.<\/p>\n

<\/p>\n

Cel wojny w\u00a0Ukrainie? „Putin chcia\u0142 os\u0142abi\u0107 Europ\u0119 i\u00a0NATO”: <\/p>\n

Fundamentalnym problemem s\u0105 europejskie magazyny, przez dekady nieprzygotowane na d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 wojn\u0119 o\u00a0wysokiej intensywno\u015bci<\/a>. Do\u015bwiadczenia z\u00a0Iraku i\u00a0Afganistanu utrwali\u0142y b\u0142\u0119dne przekonanie o\u00a0ekspedycyjnym i\u00a0ograniczonym charakterze przysz\u0142ych konflikt\u00f3w. Wojna w\u00a0Ukrainie zweryfikowa\u0142a te za\u0142o\u017cenia. Dzi\u015b wiele armii NATO, w\u00a0tym Francji czy Holandii, \u017ca\u0142uje z\u0142omowania sprz\u0119tu pancernego i\u00a0rozpoczyna odbudow\u0119 zdolno\u015bci dopiero przed rosyjsk\u0105 inwazj\u0105.<\/p>\n

Musimy zadba\u0107 o\u00a0siebie <\/p>\n

Europa mierzy si\u0119 z\u00a0jednym z\u00a0najwi\u0119kszych dylemat\u00f3w strategicznych od zako\u0144czenia zimnej wojny. Nowa ameryka\u0144ska strategia bezpiecze\u0144stwa narodowego opracowana za czas\u00f3w prezydentury Donalda Trumpa i\u00a0sygna\u0142y o\u00a0mo\u017cliwym ograniczeniu roli USA w\u00a0europejskiej obronie wywo\u0142a\u0142y fal\u0119 niepewno\u015bci. Deklaracje o\u00a0przesuwaniu odpowiedzialno\u015bci na pa\u0144stwa europejskie, cho\u0107 tonowane, powinny by\u0142y ju\u017c dawno sk\u0142oni\u0107 europejskich lider\u00f3w do refleksji.<\/p>\n

<\/p>\n

Ta potrzeba staje si\u0119 jeszcze bardziej pal\u0105ca, gdy obserwujemy dynamicznie zmieniaj\u0105cy si\u0119 globalny \u0142ad, czego przyk\u0142adem jest zatrzymanie przez si\u0142y ameryka\u0144skie prezydenta Wenezueli Nicol\u00e1sa Maduro i\u00a0przewiezienie go do Nowego Jorku.<\/p>\n

Incydent ten, cho\u0107 rozgrywaj\u0105cy si\u0119 daleko od granic Europy, ma bezpo\u015brednie implikacje dla jej bezpiecze\u0144stwa i\u00a0strategii bezpiecze\u0144stwa. Pokazuje, jak dzia\u0142ania nawet najbli\u017cszych sojusznik\u00f3w mog\u0105 nagle zmieni\u0107 regu\u0142y gry na arenie mi\u0119dzynarodowej, stawiaj\u0105c Europ\u0119 w\u00a0trudnej sytuacji. <\/p>\n

W ostatnich latach wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w europejskich zwi\u0119kszy\u0142a wydatki na obronno\u015b\u0107. Niekt\u00f3re pa\u0144stwa, zw\u0142aszcza na wschodniej flance \u2013\u00a0jak kraje ba\u0142tyckie czy Finlandia \u2013\u00a0ju\u017c przekraczaj\u0105 pr\u00f3g 5\u00a0proc. PKB przeznaczany na wojsko<\/a> lub planuj\u0105 to osi\u0105gn\u0105\u0107 w\u00a0najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci. W\u00a02024 roku \u0142\u0105czna suma wydatk\u00f3w na obronno\u015b\u0107 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej osi\u0105gn\u0119\u0142a 343 miliardy euro (oko\u0142o 1,9 proc. PKB), co by\u0142o najwy\u017cszym poziomem w\u00a0historii. W\u00a0roku 2025 te nak\u0142ady wzros\u0142y do oko\u0142o 381 miliard\u00f3w euro, odpowiadaj\u0105c 2,1 proc. PKB. To pierwszy raz, kiedy wsp\u00f3lne wydatki europejskie przekroczy\u0142y wyznaczony dawniej cel NATO na poziomie 2\u00a0proc. PKB.<\/p>\n

<\/p>\n

Niemcy i\u00a0Francja odpowiada\u0142y w\u00a02024 roku \u0142\u0105cznie za 44 proc. wydatk\u00f3w obronnych UE. Niemcy wydaj\u0105 najwi\u0119cej spo\u015br\u00f3d kraj\u00f3w wsp\u00f3lnoty w\u00a0warto\u015bciach nominalnych, cho\u0107 ich udzia\u0142 w\u00a0PKB jest ni\u017cszy ni\u017c w\u00a0niekt\u00f3rych pa\u0144stwach Europy \u015arodkowej. Mimo to stanowi\u0105 g\u0142\u00f3wne ko\u0142o nap\u0119dowe europejskiego przemys\u0142u zbrojeniowego.<\/p>\n

Europejska zbrojeni\u00f3wka <\/p>\n

Europa, wed\u0142ug danych SIPRI (Stockholm International Peace Research Institute), nale\u017cy do \u015bwiatowej czo\u0142\u00f3wki producent\u00f3w uzbrojenia. Europejskie koncerny zbrojeniowe generuj\u0105 rocznie ponad 200 miliard\u00f3w euro przychod\u00f3w, a\u00a0w\u00a0globalnej czo\u0142\u00f3wce firm obronnych regularnie pojawiaj\u0105 si\u0119 BAE Systems, Airbus Defence and Space, Leonardo, Rheinmetall czy Thales. Jednak ta si\u0142a ekonomiczna nie przek\u0142ada si\u0119 automatycznie na zdolno\u015b\u0107 szybkiego zwi\u0119kszenia produkcji ani na realn\u0105 autonomi\u0119 strategiczn\u0105.<\/p>\n

Po zako\u0144czeniu zimnej wojny europejski przemys\u0142 obronny wyhamowa\u0142, zamykaj\u0105c wiele linii produkcyjnych. Zosta\u0142y one zoptymalizowane pod k\u0105tem jako\u015bci i\u00a0certyfikacji, a\u00a0nie masowej produkcji. Zwi\u0119kszenie produkcji wymaga dzi\u015b nie tylko funduszy, ale tak\u017ce czasu na zatrudnienie i\u00a0szkolenie pracownik\u00f3w, odbudow\u0119 \u0142a\u0144cuch\u00f3w dostaw oraz zakontraktowanie komponent\u00f3w, cz\u0119sto pochodz\u0105cych spoza Europy.<\/p>\n

<\/p>\n

Sektor ci\u0119\u017ckiego sprz\u0119tu jest w\u00a0szczeg\u00f3lnie trudnej sytuacji. Produkcja czo\u0142g\u00f3w i\u00a0bojowych woz\u00f3w piechoty po zimnej wojnie zosta\u0142a drastycznie ograniczona. W\u00a0praktyce jedynie Niemcy s\u0105 dzi\u015b w\u00a0stanie seryjnie produkowa\u0107 czo\u0142gi, cho\u0107 w\u00a0bardzo ograniczonym zakresie. Francja, Wielka Brytania czy Polska utraci\u0142y ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 produkcyjn\u0105, a\u00a0jej odbudowa wymaga\u0142aby wieloletnich inwestycji. Podobnie jest w\u00a0artylerii, gdzie zdolno\u015bci produkcji luf, amunicji i\u00a0system\u00f3w rakietowych przez lata redukowano do poziomu wystarczaj\u0105cego jedynie na potrzeby pokojowe.<\/p>\n

Sektory lotniczy i\u00a0morski prezentuj\u0105 si\u0119 lepiej<\/a>, z\u00a0zachowanymi wysokimi kompetencjami technologicznymi. Produkcja my\u015bliwc\u00f3w, samolot\u00f3w transportowych, okr\u0119t\u00f3w wojennych i\u00a0podwodnych utrzymuje wysoki poziom techniczny, jednak problemem pozostaje tempo. Programy takie jak Eurofighter, A400M czy fregaty nowej generacji s\u0105 kosztowne, d\u0142ugotrwa\u0142e i\u00a0nieprzystosowane do szybkiego zwi\u0119kszania produkcji w\u00a0sytuacji kryzysowej. To przemys\u0142 projektowany na czasy stabilno\u015bci, nie wojny.<\/p>\n

Zmiana perspektywy <\/p>\n

Ostatnie dwa lata przynios\u0142y zmian\u0119 my\u015blenia. Pa\u0144stwa europejskie zacz\u0119\u0142y podpisywa\u0107 wieloletnie kontrakty ramowe, zwi\u0119ksza\u0107 finansowanie przemys\u0142u i\u00a0koordynowa\u0107 zakupy na poziomie unijnym. Jednak proces przestawiania przemys\u0142u zbrojeniowego na tryb wojenny dopiero si\u0119 rozpocz\u0105\u0142.<\/p>\n

<\/p>\n

Nadal brakuje jednak jednolitego centrum decyzyjnego, wsp\u00f3lnego planowania produkcji i\u00a0jasnego podzia\u0142u r\u00f3l mi\u0119dzy pa\u0144stwami. Bez tego Europa b\u0119dzie wydawa\u0107 coraz wi\u0119cej \u015brodk\u00f3w, lecz nadal wolniej i\u00a0mniej efektywnie ni\u017c potencjalni przeciwnicy.<\/p>\n

Europejski przemys\u0142 zbrojeniowy nie jest s\u0142aby technologicznie ani finansowo. Jego problem tkwi w\u00a0tym, \u017ce zosta\u0142 zaprojektowany na inne czasy. Je\u015bli Europa chce wzi\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za w\u0142asne bezpiecze\u0144stwo i\u00a0zmniejszy\u0107 zale\u017cno\u015b\u0107 od Stan\u00f3w Zjednoczonych, musi nie tylko zwi\u0119kszy\u0107 wydatki, ale przede wszystkim g\u0142\u0119boko przebudowa\u0107 spos\u00f3b produkcji broni. W\u00a0przeciwnym razie nawet setki miliard\u00f3w euro nie prze\u0142o\u017c\u0105 si\u0119 na realn\u0105 zdolno\u015b\u0107 do prowadzenia wojny na w\u0142asnym kontynencie.<\/p>\n

S\u0142awek Zag\u00f3rski dla Wirtualnej Polski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zatrzymanie prezydenta Wenezueli Nicol\u00e1sa Maduro przez si\u0142y ameryka\u0144skie 3\u00a0stycznia 2026 roku, a\u00a0nast\u0119pnie przewiezienie go do Nowego Jorku staje…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":188129,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-188128","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115842228314785407","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188128","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=188128"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188128\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/188129"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=188128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=188128"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=188128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}