\n
\n
![\"Satelity](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/000M5NJQJ3UYBQOB-C123-F4.jpg\" "\\"Satelity")
<\/p>\nFale si\u0119gaj\u0105ce 35 metr\u00f3w wysoko\u015bci \u2013 to efekt ogromnego sztormu, kt\u00f3ry przeszed\u0142 do historii meteorologii i oceanografii. Teraz, dzi\u0119ki najnowszym satelitom naukowcy potwierdzili, \u017ce w grudniu 2024 roku nad p\u00f3\u0142nocnym Pacyfikiem rozszala\u0142a si\u0119 pot\u0119\u017cna burza, kt\u00f3ra wywo\u0142a\u0142a gigantyczne fale. Co wi\u0119cej, przeby\u0142y one tras\u0119 blisko 24 tysi\u0119cy kilometr\u00f3w, przemierzaj\u0105c oceany od p\u00f3\u0142nocnego Pacyfiku, przez Cie\u015bnin\u0119 Drake\u2019a, a\u017c po tropikalny Atlantyk.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\n Gigantyczne fale na Pacyfiku (zdj. ilustracyjne)
\n \/Shutterstock
\n <\/p>\n
<\/p>\n
Zjawisko to zosta\u0142o zarejestrowane przez satelit\u0119 SWOT, kt\u00f3ra umo\u017cliwia precyzyjne pomiary wysoko\u015bci fal na otwartym morzu. Analiza danych wykaza\u0142a, \u017ce tzw. znacz\u0105ca wysoko\u015b\u0107 fali w epicentrum burzy wynosi\u0142a a\u017c 19,7 metra – to ju\u017c wystarczy, by zagrozi\u0107 najwi\u0119kszym statkom. Jednak pojedyncze grzbiety fal osi\u0105ga\u0142y nawet 35 metr\u00f3w wysoko\u015bci, co czyni je jednymi z najwi\u0119kszych, jakie kiedykolwiek zmierzono z Kosmosu.<\/p>\n
Burza, kt\u00f3ra wywo\u0142a\u0142a te ekstremalne warunki, otrzyma\u0142a nazw\u0119 Eddie. Powsta\u0142e w jej wyniku fale nie tylko zaskoczy\u0142y naukowc\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c pokaza\u0142y, jak pot\u0119\u017cne si\u0142y drzemi\u0105 w oceanach. Fale te, przemierzaj\u0105c niemal p\u00f3\u0142 globu, dotar\u0142y a\u017c do wybrze\u017cy Kalifornii i Hawaj\u00f3w, gdzie zasili\u0142y s\u0142ynne zawody surfingowe Eddie Aikau Invitational oraz rekordowe sesje na Mavericks.<\/p>\n
Jeszcze kilkana\u015bcie lat temu opowie\u015bci o tzw. falach-potworach uchodzi\u0142y za marynarskie legendy. Dzi\u015b, dzi\u0119ki satelitom takim jak SWOT, Jason-3 czy Sentinel-3, naukowcy mog\u0105 na bie\u017c\u0105co monitorowa\u0107 powierzchni\u0119 m\u00f3rz i ocean\u00f3w. Wysy\u0142ane przez nie impulsy radarowe pozwalaj\u0105 z dok\u0142adno\u015bci\u0105 do kilku centymetr\u00f3w okre\u015bli\u0107 wysoko\u015b\u0107 fal na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n
W przypadku burzy Eddie, satelity nie tylko potwierdzi\u0142y istnienie fal o wysoko\u015bci przekraczaj\u0105cej 35 metr\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c umo\u017cliwi\u0142y \u015bledzenie ich w\u0119dr\u00f3wki przez tysi\u0105ce kilometr\u00f3w oceanicznych przestrzeni. To prze\u0142om w badaniach nad ekstremalnymi zjawiskami na morzu.<\/p>\n
Oceanografowie definiuj\u0105 „fal\u0119-potwora” jako tak\u0105, kt\u00f3ra jest dwukrotnie wy\u017csza od tzw. znacz\u0105cej wysoko\u015bci fal w danym rejonie. W praktyce oznacza to, \u017ce w ekstremalnych warunkach, gdzie typowe fale si\u0119gaj\u0105 14 metr\u00f3w, „fala-potw\u00f3r” mo\u017ce mie\u0107 nawet 28 metr\u00f3w. W przypadku burzy Eddie, warto\u015bci te zosta\u0142y znacznie przekroczone.<\/p>\n
Dla \u017ceglugi morskiej to realne zagro\u017cenie. Nowoczesne centra prognozowania pogody ju\u017c dzi\u015b wykorzystuj\u0105 dane satelitarne do ostrzegania przed falami przekraczaj\u0105cymi 14 metr\u00f3w. Dzi\u0119ki temu armatorzy mog\u0105 zmienia\u0107 trasy statk\u00f3w, aby unikn\u0105\u0107 najbardziej niebezpiecznych rejon\u00f3w. Cho\u0107 taka zmiana kursu oznacza wy\u017csze koszty i op\u00f3\u017anienia, mo\u017ce uratowa\u0107 \u017cycie za\u0142ogi i \u0142adunek.<\/p>\n
Dane z ostatnich dekad pokazuj\u0105, \u017ce \u015brednia i maksymalna wysoko\u015b\u0107 fal na \u015bwiecie systematycznie ro\u015bnie. Szczeg\u00f3lnie wyra\u017anie wida\u0107 to na po\u0142udniowych oceanach, gdzie zimowe fale zwi\u0119kszaj\u0105 si\u0119 o 1-2 centymetry rocznie. Od 1985 do 2018 roku \u015brednia wysoko\u015b\u0107 fal wzros\u0142a tam o oko\u0142o 30 centymetr\u00f3w, a ca\u0142kowita moc fal o 8 procent.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie oceany si\u0119 nagrzewaj\u0105. Wed\u0142ug raportu \u015awiatowej Organizacji Meteorologicznej, w 2024 roku ogromna fala upa\u0142\u00f3w morskich obj\u0119\u0142a a\u017c 40 milion\u00f3w kilometr\u00f3w kwadratowych zachodniego Pacyfiku i okolicznych m\u00f3rz – to obszar pi\u0119ciokrotnie wi\u0119kszy od Australii. W 2023 roku ekstremalne upa\u0142y morskie dotkn\u0119\u0142y a\u017c 96 procent powierzchni ocean\u00f3w i trwa\u0142y znacznie d\u0142u\u017cej ni\u017c zwykle.<\/p>\n
Cieplejsze oceany magazynuj\u0105 wi\u0119cej energii, co sprzyja powstawaniu silniejszych burz i wy\u017cszych fal. Naukowcy podkre\u015blaj\u0105 jednak, \u017ce nie tylko zmiany klimatu maj\u0105 tu znaczenie – wa\u017cne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c naturalne cykle klimatyczne, trasy sztorm\u00f3w i ukszta\u0142towanie dna morskiego.<\/p>\n
Ekstremalne fale to nie tylko zagro\u017cenie dla \u017ceglugi. D\u0142ugookresowe fale, kt\u00f3re docieraj\u0105 do wybrze\u017cy, mog\u0105 powodowa\u0107 erozj\u0119 wydm i klif\u00f3w, a w po\u0142\u0105czeniu z podnosz\u0105cym si\u0119 poziomem morza – zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko powodzi. Prognozy wskazuj\u0105, \u017ce do ko\u0144ca XXI wieku, je\u015bli nie ograniczymy emisji gaz\u00f3w cieplarnianych, a\u017c 60 procent \u015bwiatowych wybrze\u017cy mo\u017ce by\u0107 nara\u017conych na cz\u0119stsze i wy\u017csze fale, a ekstremalne zjawiska zwi\u0105zane z poziomem morza b\u0119d\u0105 wyst\u0119powa\u0107 znacznie cz\u0119\u015bciej.<\/p>\n
Jest te\u017c druga strona medalu. Fale to potencjalne \u017ar\u00f3d\u0142o czystej energii, kilkukrotnie wi\u0119ksze ni\u017c zapotrzebowanie na pr\u0105d w niekt\u00f3rych krajach, np. w Australii. Cho\u0107 technologia pozyskiwania energii z fal dopiero si\u0119 rozwija, w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce stanowi\u0107 wa\u017cny element miksu energetycznego, zw\u0142aszcza w po\u0142\u0105czeniu z morskimi farmami wiatrowymi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Fale si\u0119gaj\u0105ce 35 metr\u00f3w wysoko\u015bci \u2013 to efekt ogromnego sztormu, kt\u00f3ry przeszed\u0142 do historii meteorologii i oceanografii. Teraz,…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":188281,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[113,112,42,38,40,39,41],"class_list":{"0":"post-188280","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biznes","8":"tag-biznes","9":"tag-business","10":"tag-pl","11":"tag-poland","12":"tag-polish","13":"tag-polska","14":"tag-polski"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115842601641220428","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=188280"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188280\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/188281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=188280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=188280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=188280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}