{"id":188987,"date":"2026-01-05T20:24:08","date_gmt":"2026-01-05T20:24:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/188987\/"},"modified":"2026-01-05T20:24:08","modified_gmt":"2026-01-05T20:24:08","slug":"to-koniec-wojen-jakie-znamy-tak-wyglada-swiat-po-amerykanskiej-interwencji-w-wenezueli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/188987\/","title":{"rendered":"To koniec wojen, jakie znamy? Tak wygl\u0105da \u015bwiat po ameryka\u0144skiej interwencji w Wenezueli"},"content":{"rendered":"<ul class=\"UnorderedList_container__nmfSl\">\n<li class=\"UnorderedList_listElement__Py7xi\" data-id=\"ai-summary-link\">Du\u017co czytania, a ma\u0142o czasu? Sprawd\u017a\u00a0skr\u00f3t\u00a0artyku\u0142u<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Czy w 2026 r. i w nast\u0119pnych latach konflikty zbrojne b\u0119d\u0105 bardziej przypomina\u0142y d\u0142ugofalow\u0105 wojn\u0119 w Ukrainie, czy <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/swiat\/usa-przestaly-byc-swiatowym-straznikiem-wenezuela-to-sygnal-europa-musi-wyciagnac\/yd37dr7\" id=\"9c726e0a-442c-4d5c-acff-03606c2323bc\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">te\u017c szybkie, punktowe interwencje w stylu ameryka\u0144skim w Wenezueli<\/a>?<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\"><a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/swiat\/w-co-graja-usa-i-bialorus-plk-prof-kozerawski-nie-mozemy-pozwolic-sobie-na-naiwnosc\/f0rhldh\" id=\"2ace43ac-2cf6-4b95-ad2c-c48b8e4b82db\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">P\u0142k rez. Dariusz Kozerawski<\/a> podkre\u015bla, \u017ce nie ma tu prostej, zero-jedynkowej odpowiedzi. Pracownik naukowy Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w rozmowie z Onetem m\u00f3wi, \u017ce &#8222;wszystko b\u0119dzie zale\u017ce\u0107 od wagi strategicznej potencjalnego przeciwnika&#8221;.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Polski wojskowy jest zdania, \u017ce na naszych oczach mo\u017ce dokonywa\u0107 si\u0119 kluczowa zmiana. \u2014 Po kilkudziesi\u0119ciu latach \u0142ad mi\u0119dzynarodowy, kt\u00f3ry zosta\u0142 stworzony po II wojnie \u015bwiatowej, z za\u0142o\u017cenia oparty na Karcie Narod\u00f3w Zjednoczonych i na wsp\u00f3\u0142pracy oraz prawie mi\u0119dzynarodowym, mo\u017ce rzeczywi\u015bcie si\u0119 zmienia\u0107. Tak jak mieli\u015bmy w XIX w. koncert mocarstw, to teraz w zasadzie mo\u017cemy mie\u0107 do czynienia z koncertem globalnych graczy strategicznych \u2014 zaczyna odpowied\u017a.<\/p>\n<p>Czytelny przyk\u0142ad z ameryka\u0144skiej interwencji w Wenezueli <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Zdaniem analityka, do globalnych graczy z pewno\u015bci\u0105 nale\u017c\u0105 Stany Zjednoczone, Chiny, ale tak\u017ce Rosja, a w przysz\u0142o\u015bci (je\u015bli odbuduje sw\u00f3j potencja\u0142 militarny) tak\u017ce Europa.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">\u2014 Je\u015bli rzeczywi\u015bcie dojdzie do podzia\u0142u \u015bwiata na strefy wp\u0142yw\u00f3w i globalni gracze strategiczni mniej lub bardziej porozumiej\u0105 si\u0119 w kwestii priorytetowych stref dla siebie, to takie interwencje jak Amerykan\u00f3w w Wenezueli mog\u0105 mie\u0107 miejsce cz\u0119\u015bciej. Nie mo\u017cna wyklucza\u0107, \u017ce b\u0119dzie dochodzi\u0107 do zmuszania, naciskania i podporz\u0105dkowywania mniejszych pa\u0144stw przez globalnych graczy. Ci ostatni w stosunku do tego s\u0142abszego maj\u0105 pe\u0142ne spektrum mo\u017cliwo\u015bci oddzia\u0142ywania. Przyk\u0142ad ameryka\u0144ski w Wenezueli jest tu do\u015b\u0107 czytelny \u2014 podkre\u015bla.<\/p>\n<p class=\"VideoPlayerText_videoPlayerText__iDwyz\">Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">P\u0142k Kozerawski zwraca jednak uwag\u0119, \u017ce inaczej sytuacja b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107 w przypadku konfliktu z pa\u0144stwem \u015bredniej wielko\u015bci. \u2014 To nie b\u0119d\u0105 ju\u017c kr\u00f3tkotrwa\u0142e, precyzyjne operacje wojskowe, a raczej lokalne albo regionalne konflikty zbrojne. Takim przyk\u0142adem jest konflikt w Ukrainie. Federacja Rosyjska, globalny gracz strategiczny posiadaj\u0105cy bro\u0144 j\u0105drow\u0105 i maj\u0105cy kilkukrotnie wi\u0119kszy potencja\u0142 ludno\u015bciowy i gospodarczy w stosunku do Ukrainy, walczy w tej wojnie ju\u017c czwarty rok. Nie jest w stanie w zdecydowany spos\u00f3b wygra\u0107 tej wojny i podporz\u0105dkowa\u0107 sobie ca\u0142ej Ukrainy \u2014 zauwa\u017ca.<\/p>\n<ul class=\"OchatFollowUps_wrapper__1ry7X\">\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie b\u0119d\u0105 skutki ameryka\u0144skiej interwencji w Wenezueli?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Kto jest uznawany za globalnych graczy strategicznych?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Czemu Europa potrzebuje zwi\u0119kszy\u0107 potencja\u0142 militarny?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie s\u0105 przyk\u0142ady obowi\u0105zkowej s\u0142u\u017cby wojskowej w Europie?<\/li>\n<\/ul>\n<p>Rosja ju\u017c tu jest <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Rozm\u00f3wca Onetu wskazuje na ostatni rodzaj konfliktu, gdzie naprzeciw siebie staj\u0105 globalni gracze. Polski wojskowy nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce to najbardziej czarny scenariusz. \u2014 Tu ju\u017c m\u00f3wimy o zbrojnym konflikcie ponadregionalnym, czyli o wojnie \u015bwiatowej \u2014 akcentuje.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Analityk nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Rosja \u2014 przy ca\u0142ej swojej s\u0142abo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 pokaza\u0142a te\u017c wojna w Ukrainie \u2014 nale\u017cy do globalnych graczy strategicznych.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">\u2014 Rosja posiada jeden z najwi\u0119kszych na \u015bwiecie, por\u00f3wnywalny ze Stanami Zjednoczonymi potencja\u0142 j\u0105drowy. O tym nie wolno zapomina\u0107. Tysi\u0105ce g\u0142owic s\u0105 po stronie Stan\u00f3w i Rosji. Chiny dopiero zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do takiego potencja\u0142u. Rosja ma potencja\u0142 j\u0105drowy, jest te\u017c sta\u0142ym cz\u0142onkiem Rady Bezpiecze\u0144stwa. Po trzecie, to pa\u0144stwo, kt\u00f3re ma znacz\u0105cy potencja\u0142 militarny i realizuje swoje interesy na wielu kontynentach \u2014 wylicza.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Prof. Kozerawski uwa\u017ca, \u017ce do grona globalnych graczy strategicznych &#8222;stanowczo powinna do\u0142\u0105czy\u0107 te\u017c demokratyczna Europa&#8221;. \u2014 Min\u0105\u0142 ju\u017c czas, kiedy Europa mog\u0142a sobie na kredyt, zaci\u0105gni\u0119ty w USA, zapewnia\u0107 bezpiecze\u0144stwo i jednocze\u015bnie mog\u0142a bardzo dynamicznie rozwija\u0107 si\u0119 gospodarczo \u2014 uwa\u017ca.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Analityk wylicza jednak mocne punkty naszego kontynentu, do kt\u00f3rych zalicza m.in. bardzo wysoko rozwini\u0119te technologie, du\u017cy potencja\u0142 przemys\u0142owy i demograficzny (ponad trzykrotnie wi\u0119kszy od Rosji).<\/p>\n<p>&#8222;W Europie nie b\u0119dzie mia\u0142 kto nas broni\u0107&#8221; <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">\u2014 Je\u015bli Europa chce nadal si\u0119 rozwija\u0107 i konkurowa\u0107 w \u015bwiecie politycznie i gospodarczo, musi by\u0107 r\u00f3wnie\u017c globalnym graczem strategicznym o bardzo znacz\u0105cym potencjale militarnym. Por\u00f3wnywalnym do Federacji Rosyjskiej, kt\u00f3ra jest militarnym zagro\u017ceniem dla Europy \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Ekspert podkre\u015bla, \u017ce &#8222;nie mo\u017ce to by\u0107 deklarowany potencja\u0142 militarny, a realny&#8221;. \u2014 Rosjanie musz\u0105 wiedzie\u0107, \u017ce to jest taki potencja\u0142, \u017ce je\u015bli chcieliby zbrojnie oddzia\u0142ywa\u0107 na Europ\u0119 czy Uni\u0119 Europejsk\u0105, to w \u017cadnym calu im si\u0119 to nie b\u0119dzie op\u0142aca\u0142o \u2014 podkre\u015bla.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Co Europa musi zrobi\u0107, by uwolni\u0107 sw\u00f3j potencja\u0142? \u2014 Najpowa\u017cniejszym problemem naszego kontynentu dzisiaj jest to, \u017ce Europa przez ponad ostatnie dwie dekady wmawia\u0142a wszystkim swoim obywatelom, \u017ce oni nic nie musz\u0105, je\u015bli chodzi o bezpiecze\u0144stwo. I dlatego Europa si\u0119 rozbroi\u0142a, dlatego zmniejszono zasoby osobowe armii zawodowych, zawieszono obowi\u0105zkow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105. Dzisiaj w Europie jest taki k\u0142opot, \u017ce nie ma i nie b\u0119dzie mia\u0142 kto nas broni\u0107. Niestety Polska jest tego przyk\u0142adem \u2014 puentuje p\u0142k Kozerawski.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">\u2014 Na wschodniej flance NATO tylko Finlandia i pa\u0144stwa ba\u0142tyckie maj\u0105 obowi\u0105zkow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105. Polska, S\u0142owacja, W\u0119gry, Bu\u0142garia i Rumunia nadal maj\u0105 zawieszon\u0105 obowi\u0105zkow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105. Od ponad p\u00f3\u0142torej dekady nie mamy \u015bwie\u017cego zasobu wyszkolonych, m\u0142odych, zdrowych rezerwist\u00f3w. U nas rezerwi\u015bci to ju\u017c s\u0105 osoby oko\u0142o czterdziestki. To jest temat na inn\u0105, d\u0142ug\u0105 i powa\u017cn\u0105 rozmow\u0119 \u2014 dopowiada polski wojskowy.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">P\u0142k rez. prof. zw. dr hab. Dariusz Kozerawski \u2013 pracownik Katedry Bezpiecze\u0144stwa Narodowego Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Pu\u0142kownik rezerwy Wojska Polskiego, by\u0142y rektor-komendant Akademii Obrony Narodowej, kierownik Katedry Strategii i Geostrategii, cz\u0142onek Bractwa Weteran\u00f3w w Polsce oraz Stowarzyszenia Kombatant\u00f3w Misji Pokojowych ONZ. Prowadzi\u0142 seminaria i wyk\u0142ady z zakresu strategii i bezpiecze\u0144stwa w Parlamencie Europejskim, Sztabie Wojskowym UE, NATO Defense College w Rzymie oraz Baltic Defense College w Tartu. Uczestniczy\u0142 w operacjach mi\u0119dzynarodowych, prowadzi\u0142 badania w strefach dzia\u0142a\u0144 wojennych i stabilizacyjnych w: Bo\u015bni i Hercegowinie, Kosowie, Iraku, Afganistanie, Mo\u0142dawii, Jordanii, Armenii. Kierowa\u0142 misjami szkoleniowymi NATO w Bagdadzie i Kijowie. Badacz\/ekspert zajmuj\u0105cy si\u0119 bezpiecze\u0144stwem mi\u0119dzynarodowym, narodowym, strategi\u0105 bezpiecze\u0144stwa, edukacj\u0105 dla bezpiecze\u0144stwa oraz studiami nad konfliktami zbrojnymi. Uczestnik Strategicznego Przegl\u0105du Bezpiecze\u0144stwa Narodowego RP, doradca spo\u0142eczny ds. bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa ko\u0142a w Senacie RP, wsp\u00f3\u0142pracuje z Kwater\u0105 G\u0142\u00f3wn\u0105 NATO, RAND Corporation.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Du\u017co czytania, a ma\u0142o czasu? Sprawd\u017a\u00a0skr\u00f3t\u00a0artyku\u0142u Czy w 2026 r. i w nast\u0119pnych latach konflikty zbrojne b\u0119d\u0105 bardziej&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":188988,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,58,27,67,34,35,28,31,53,25,52,68,51,55,40,41,62,47,80,29,30,65,50,3063,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-188987","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-donald_trump_prezydent_usa","11":"tag-headlines","12":"tag-intextvideo_splayer","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-new_header","18":"tag-news","19":"tag-onet3","20":"tag-onet3d","21":"tag-onet3d_2i","22":"tag-phx","23":"tag-polish","24":"tag-polski","25":"tag-rosja_kraj_rosjanin_rosjanie_rosjanka_rosjanki","26":"tag-screening_general","27":"tag-swiat","28":"tag-top-stories","29":"tag-topstories","30":"tag-update_me","31":"tag-v2021","32":"tag-wenezuela_kraj","33":"tag-wiadomosci","34":"tag-world","35":"tag-world-news","36":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115844367302844299","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188987","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=188987"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188987\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/188988"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=188987"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=188987"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=188987"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}