{"id":189911,"date":"2026-01-06T11:55:07","date_gmt":"2026-01-06T11:55:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/189911\/"},"modified":"2026-01-06T11:55:07","modified_gmt":"2026-01-06T11:55:07","slug":"kontynent-rozpada-sie-na-naszych-oczach-pekniecie-ciagle-rosnie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/189911\/","title":{"rendered":"Kontynent rozpada si\u0119 na naszych oczach. P\u0119kni\u0119cie ci\u0105gle ro\u015bnie"},"content":{"rendered":"<p>Afryka Wschodnia od dawna jest obszarem intensywnych proces\u00f3w geologicznych. Naukowcy analizuj\u0105, jak z\u0142o\u017cone ruchy tektoniczne mog\u0105 w\u00a0przysz\u0142o\u015bci doprowadzi\u0107 do oddzielenia P\u00f3\u0142wyspu Somalijskiego od reszty kontynentu, co sprawi, \u017ce stanie si\u0119 on wysp\u0105. Jednocze\u015bnie zaowocuje to powstaniem nowego akwenu.<\/p>\n<p>Pomimo braku spektakularnych aktywno\u015bci widocznych na pierwszy rzut oka, takich jak wybuchy wulkan\u00f3w czy\u00a0trz\u0119sienia ziemi, g\u0142\u0119boko w\u00a0ziemskich warstwach mog\u0105 dzia\u0107 si\u0119 istotne procesy. Ruchy tektoniczne mog\u0105 przez miliony lat doprowadzi\u0107 do ogromnych zmian i\u00a0przed tak\u0105 perspektyw\u0105 stoi kontynent afryka\u0144ski.<\/p>\n<p>Na mapach fizycznych Afryki coraz wyra\u017aniej zarysowuje si\u0119 szczelina wschodnioafryka\u0144ska (afryka\u0144ska strefa ryftu). Obejmuje dwa kluczowe p\u0119kni\u0119cia przebiegaj\u0105ce przez Etiopi\u0119 i\u00a0Keni\u0119 oraz od Ugandy do Malawi.<\/p>\n<p>Symulacje komputerowe, wsparte danymi satelitarnymi, wskazuj\u0105 na rozci\u0105ganie si\u0119 kontynentu afryka\u0144skiego. W\u00a0astenosferze, g\u00f3rnej warstwie p\u0142aszcza o\u00a0grubo\u015bci oko\u0142o 100 km, dochodzi do deformacji wywieraj\u0105cych nacisk na litosfer\u0119. Grubo\u015b\u0107 tej ostatniej warstwy waha si\u0119 z\u00a0kolei od 10 do 100 kilometr\u00f3w, a\u00a0gdy napr\u0119\u017cenia osi\u0105gaj\u0105 krytyczn\u0105 warto\u015b\u0107, dochodzi do p\u0119kni\u0119\u0107 powierzchni.<\/p>\n<p>Kontynenty zmieniaj\u0105 swoje po\u0142o\u017cenie w\u00a0efekcie aktywno\u015bci p\u0142yt tektonicznych. Proces ten, zwany tektonik\u0105 p\u0142yt, obejmuje zjawiska takie jak dryf kontynentalny, subdukcja i\u00a0transformacja. Te geologiczne procesy kszta\u0142tuj\u0105 Ziemi\u0119 od milion\u00f3w lat, wp\u0142ywaj\u0105c na kontury i\u00a0lokalizacj\u0119 l\u0105d\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Afryka Wschodnia od dawna jest obszarem intensywnych proces\u00f3w geologicznych. Naukowcy analizuj\u0105, jak z\u0142o\u017cone ruchy tektoniczne mog\u0105 w\u00a0przysz\u0142o\u015bci doprowadzi\u0107&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":189912,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-189911","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115848028102080949","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/189911","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=189911"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/189911\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/189912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=189911"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=189911"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=189911"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}