Cz\u0119sto pozwalam sobie, na \u017cyczliwych \u0142amach \u201eRynku Kolejowego\u201d, na osobiste refleksje i\u00a0komentarze.\u00a0Ten tekst, podsumowuj\u0105cy 10 lat funkcjonowania Pomorskiej Kolei Metropolitalnej\u00a0b\u0119dzie szczeg\u00f3lnie osobisty. Na ko\u0144cu czytelnicy znajd\u0105 te\u017c odpowied\u017a na\u00a0pytanie, sk\u0105d w og\u00f3le wzi\u0119\u0142a si\u0119 nazwa \u201ePKM\u201d. <\/p>\n
1 wrze\u015bnia 2015 r. zosta\u0142y uruchomione przewozy na nowo wybudowanych liniach kolejowych na terenie Gda\u0144ska, liniach 248 i 253, \u0142\u0105cz\u0105cych stacje Gda\u0144sk Wrzeszcz i Gda\u0144sk Osowa (LK 248) z \u0142\u0105cznikiem do przystanku R\u0119biechowo (LK 253). Obie te linie, \u0142\u0105cz\u0105ce LK 202 (Wrzeszcz) i LK 201 (Osowa\/R\u0119biechowo) maj\u0105 w sumie ok. 20 km i, wstyd powiedzie\u0107, jest to wci\u0105\u017c najwi\u0119ksza inwestycja zwi\u0105zana z budow\u0105 zupe\u0142nie nowej linii kolejowej w Polsce. Jeszcze wi\u0119kszy wstyd jest w tym, \u017ce wykona\u0142 j\u0105 pomiot, kt\u00f3ry\u2026 w zasadzie nie jest od tego. Inwestorem by\u0142 samorz\u0105d wojew\u00f3dztwa pomorskiego, a \u015bci\u015blej \u2013 powo\u0142ana przez wojew\u00f3dztwo sp\u00f3\u0142ka Pomorska Kolej Metropolitalna S.A. (obecny zarz\u0105dca tych linii). Aglomeracja tr\u00f3jmiejska jest na sw\u00f3j spos\u00f3b wyj\u0105tkowa. Nie tylko bowiem ma najbardziej w Polsce rozbudowan\u0105 sie\u0107 kolejow\u0105 dedykowan\u0105 wy\u0142\u0105cznie ruchowi aglomeracyjnemu (SKM + PKM = \u0142\u0105cznie ok. 50 km), lecz tak\u017ce ma a\u017c trzech zarz\u0105dc\u00f3w infrastruktury pasa\u017cerskiej (PKM, SKM i PKP PLK). To raczej niedobrze \u2013 ale to ju\u017c temat na by\u0107 mo\u017ce inny artyku\u0142.<\/p>\n
Trasa nowa, czyli stars<\/p>\n
Nie do ko\u0144ca poprawne jest stwierdzenie, \u017ce linia PKM jest zupe\u0142nie now\u0105 tras\u0105 kolejow\u0105. Oczywi\u015bcie, dekad\u0119 temu zosta\u0142a wybudowana od zera, ale cz\u0119\u015bciowo wykorzystano stary \u015blad dawnej tzw. kolei kokoszkowskiej. W 1914 r. otwarto tras\u0119 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 Wrzeszcz z Kie\u0142pinkiem, Kokoszkami (obecnie osiedla na terenie Gda\u0144ska) i dalej z miejscowo\u015bci\u0105 Stara Pi\u0142a, gdzie linia ta \u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 z lini\u0105 Pruszcz Gda\u0144ski \u2013 Kartuzy (i dalej do L\u0119borka, \u0141eby; obecna numeracja to LK 229). By\u0142o to zatem g\u0142\u00f3wnie po\u0142\u0105czenie Gda\u0144ska z Kartuzami.\u00a0<\/p>\n
Na linii kokoszkowskiej nie by\u0142o znacz\u0105cej oferty, r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce po I wojnie \u015bwiatowej linia przechodzi\u0142a przez granic\u0119 Polski z Wolnym Miastem Gda\u0144skiem. To zreszt\u0105 spowodowa\u0142o r\u00f3wnie\u017c zmian\u0119 innych plan\u00f3w: jeszcze przed wojn\u0105 zak\u0142adano budow\u0119 linii ze Starej Pi\u0142y w kierunku Czerska i po\u0142\u0105czenie jej z tzw. Ostbahnem, co mia\u0142o skr\u00f3ci\u0107 czas jazdy z Gda\u0144ska do Berlina. Zmiana granic da\u0142a kres tym pomys\u0142om.\u00a0<\/p>\n
Poci\u0105gi, cho\u0107 w niewielkiej liczbie, kursowa\u0142y po linii kokoszkowskiej przez ca\u0142y okres mi\u0119dzywojenny, a tak\u017ce p\u00f3\u017aniej, do pocz\u0105tku 1945 r. Kres tej linii przynios\u0142y walki o Gda\u0144sk \u2013 wycofuj\u0105cy si\u0119 Wermacht, aby op\u00f3\u017ani\u0107 radzieck\u0105 ofensyw\u0119, kaza\u0142 wprowadzi\u0107 na wiadukty linii kokoszkowskiej parowozy, po czym wysadzono te wiadukty. Dzie\u0142a zniszczenia dope\u0142ni\u0142a Armia Czerwona, kt\u00f3ra \u2013 aby udro\u017cni\u0107 przejazd czo\u0142g\u00f3w \u2013 wysadzi\u0142a niezniszczon\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wiadukt\u00f3w. Po wojnie przez jaki\u015b czas planowano odbudow\u0119, jednak do niej nie dosz\u0142o. Ruch na odcinku Wrzeszcz \u2013 Kie\u0142pinek \u2013 Kokoszki zosta\u0142 wstrzymany na kilka dekad (trasa z Kokoszek w kierunku Starej Pi\u0142y pozosta\u0142a czynna \u2013 od lat 70. tylko w ruchu towarowym).\u00a0<\/p>\n
Pomys\u0142 odbudowy linii kokoszkowskiej pojawi\u0142 si\u0119 wraz z wej\u015bciem Polski do UE i pojawieniem si\u0119 \u015brodk\u00f3w na tego rodzaju inwestycje. Nie od pocz\u0105tku budzi\u0142 on pe\u0142ne poparcie: warto przypomnie\u0107, \u017ce sceptyczne do pewnego momentu by\u0142y w\u0142adze Gda\u0144ska, kt\u00f3rych zdaniem lepiej by\u0142oby wykorzysta\u0107 kokoszkowskie starotorze do budowy tramwaju do lotniska. Zwyci\u0119\u017cy\u0142a jednak koncepcja regionalna i trzeba jasno powiedzie\u0107, \u017ce Gda\u0144sk ju\u017c od wielu lat gra z samorz\u0105dem wojew\u00f3dzkim do jednej kolejowej bramki. Grunty pod budow\u0119 linii kolejowej zosta\u0142y przekazane za symboliczn\u0105 z\u0142ot\u00f3wk\u0119, miasto wzi\u0119\u0142o te\u017c na siebie budow\u0119 w\u0119z\u0142\u00f3w przesiadkowych przy przystankach kolejowych. Do\u015b\u0107 znacz\u0105co przemodelowano siatk\u0119 po\u0142\u0105cze\u0144 autobusowych na trasach potencjalnie konkuruj\u0105cych z kolej\u0105, w du\u017cej mierze \u2013 cho\u0107 na pewno nie w a\u017c takiej jak na przyk\u0142ad w Warszawie \u2013 zmieniaj\u0105c rol\u0119 komunikacji autobusowej na dowozow\u0105 do kolei. Funkcjonuj\u0105 te\u017c preferencyjne rozwi\u0105zania taryfowe (mo\u017cliwo\u015b\u0107 podr\u00f3\u017cowania z biletem okresowym ZTM Gda\u0144sk i kart\u0105 mieszka\u0144ca poci\u0105gami SKM i Polregio na terenie miasta). Spraw\u0105 otwart\u0105 pozostaje kwestia finansowania przez Gda\u0144sk (ale te\u017c przez inne tr\u00f3jmiejskie samorz\u0105dy) samych przewoz\u00f3w. Na terenie aglomeracji mniej wi\u0119cej co sz\u00f3sty przejazd transportem publicznym to przejazd poci\u0105giem (\u017cadna inna aglomeracja w Polsce nie odnotowuje takich wynik\u00f3w). To te\u017c jest potencjalnie temat na inny artyku\u0142.<\/p>\n
Sukces rodzi\u0142 si\u0119 w b\u00f3lach<\/p>\n
Niespe\u0142na dwie dekady temu zwyci\u0119\u017cy\u0142a wi\u0119c koncepcja, \u017ce powstanie kolej. Na odcinku Wrzeszcz \u2013 Kie\u0142pinek odbudowano tras\u0119 dok\u0142adnie w takim przebiegu, jak przed 1945 rokiem (cho\u0107 z wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 i inn\u0105 lokalizacj\u0105 przystank\u00f3w), a od Kie\u0142pinka do lotniska oraz dalej do Osowy i R\u0119biechowa w ca\u0142kowicie nowym przebiegu. Dwutorow\u0105 i w\u00f3wczas niezelektryfikowan\u0105 LK 248 (\u0142\u0105cznik LK 253 jest jednotorowy) otwarto we wrze\u015bniu 2015 roku, a miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej zako\u0144czono rewitalizacj\u0119 odcinka LK 229 z Glincza (po\u0142\u0105czenie z LK 201) do Kartuz, dzi\u0119ki czemu Kartuzy odzyska\u0142y, po kilkunastu latach, po\u0142\u0105czenia kolejowe.\u00a0<\/p>\n
Wst\u0119pnie nie zanosi\u0142o si\u0119 na sukces. Samorz\u0105d wojew\u00f3dztwa d\u0142ugo zwleka\u0142 z konstrukcj\u0105 rozk\u0142adu jazdy, w efekcie przez kilka pierwszych miesi\u0119cy rozk\u0142ad by\u0142 ma\u0142o atrakcyjny. Poci\u0105g\u00f3w kursuj\u0105cych po linii PKM pierwotnie w og\u00f3le nie powi\u0105zano z po\u0142\u0105czeniami Gdynia \u2013 Ko\u015bcierzyna realizowanymi po LK 201, a rozk\u0142ad na linii PKM by\u0142 uk\u0142adany w du\u017cej mierze tak, aby da\u0142o si\u0119 wjecha\u0107 do Wrzeszcza i z niego wyjecha\u0107. Zdarza\u0142y si\u0119 wi\u0119c sytuacje, \u017ce w godzinach szczytu poci\u0105gi jecha\u0142y co 60 minut, a nawet rzadziej, a poza szczytem co 15 minut. To nie by\u0142 zreszt\u0105 jedyny problem organizacyjny na starcie: pocz\u0105tkowo w poci\u0105gach kursuj\u0105cych po linii PKM nie honorowano na przyk\u0142ad bilet\u00f3w metropolitalnych, czyli do\u015b\u0107 popularnych \u201ewsp\u00f3lnych bilet\u00f3w\u201d, pozwalaj\u0105cych na korzystanie na terenie aglomeracji tr\u00f3jmiejskiej z poci\u0105g\u00f3w (SKM i Polregio) oraz komunikacji miejskiej organizowanej przez Gda\u0144sk, Gdyni\u0119 i Wejherowo. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce pierwsza oferta poci\u0105g\u00f3w na linii PKM zosta\u0142a upubliczniona na tyle w ostatniej chwili, \u017ce w\u0142adze Gda\u0144ska zrezygnowa\u0142y ze zmiany tras linii dubluj\u0105cych si\u0119 z kolej\u0105, bo za d\u0142ugo nie wiedziano, jak ona b\u0119dzie funkcjonowa\u0142a. Dopiero p\u00f3\u017aniej do tych pomys\u0142\u00f3w powr\u00f3cono.\u00a0<\/p>\n
Chaos rozk\u0142adowy zosta\u0142 uporz\u0105dkowany kilka miesi\u0119cy po uruchomieniu PKM. Na pocz\u0105tku 2016 roku powsta\u0142a \u201eoddolna inicjatywa\u201d grupy ekspert\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 transportem kolejowym (g\u0142\u00f3wne skrzypce gra\u0142 Pawe\u0142 Ple\u015bniar, obecnie jedna z najwa\u017cniejszych os\u00f3b w PKP PLK; w \u201egrupie inicjatywnej\u201d by\u0142 r\u00f3wnie\u017c wy\u017cej podpisany) \u2013 przedstawili oni samorz\u0105dowi wojew\u00f3dztwa propozycj\u0119 rozk\u0142adowej rewolucji. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 poci\u0105g\u00f3w z Ko\u015bcierzyny do Gdyni skierowano tras\u0105 przez PKM i Wrzeszcz (Ko\u015bcierzyna uzyska\u0142a po raz pierwszy w historii bezpo\u015brednie po\u0142\u0105czenie z Gda\u0144skiem). Pojawi\u0142y si\u0119 poci\u0105gi przyspieszone, zsynchronizowano po\u0142\u0105czenia do Kartuz i Ko\u015bcierzyny (tak by, na ile to mo\u017cliwe, je\u017adzi\u0142y na przemian i cyklicznie, co bardzo poprawi\u0142o obs\u0142ug\u0119 m.in. dynamicznie rozbudowuj\u0105cego si\u0119 \u017bukowa). Rozk\u0142ad zacz\u0105\u0142 umo\u017cliwia\u0107 te\u017c przesiadki na przystanku PKM R\u0119biechowo pomi\u0119dzy poci\u0105gami z kierunku Kartuz w kierunku Gdyni. Rozk\u0142ad ten przez kilka kolejnych lat nie uleg\u0142 istotnym przeobra\u017ceniom.<\/p>\n
Od momentu uruchomienia PKM na linii zanotowano blisko 40 milion\u00f3w podr\u00f3\u017cnych. To oczywi\u015bcie mniej wi\u0119cej tyle, ile na \u201estarej\u201d linii SKM (tej przez Sopot) rocznie. Naturalnie jednak i przebieg jest inny, i potencja\u0142, i rola, niemniej tendencja na linii PKM jest niezmiennie wzrostowa i co ciekawe \u2013 z perspektywy lat jako najwi\u0119kszy sukces nale\u017cy odnotowa\u0107 nie wzrastaj\u0105ce znaczenie obs\u0142ugi dzielnic Gda\u0144ska na G\u00f3rnym Tarasie (cho\u0107 s\u0105 deweloperzy, kt\u00f3rzy reklamuj\u0105 si\u0119, i\u017c buduj\u0105 tu\u017c \u201eprzy poci\u0105gu\u201d), nie obs\u0142ug\u0119 lotniska (pono\u0107 do lotniska ok. 10 proc. pasa\u017cer\u00f3w \u201elotniczych\u201d dociera poci\u0105giem \u2013 to dobry wynik, w por\u00f3wnaniu z innymi lotniskami) i nie drug\u0105 tras\u0119 aglomeracyjn\u0105 Gda\u0144sk \u2013 Gdynia. Tu sukces jest zdecydowanie najmniejszy, tak\u017ce ze wzgl\u0119du na stosunkowo ubog\u0105 ofert\u0119 jak na tras\u0119 aglomeracyjn\u0105 \u2013 cho\u0107 oczywi\u015bcie trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce potencja\u0142 urbanistyczny jest jak na razie znacznie mniejszy ni\u017c na trasie przez Sopot. Najwi\u0119kszym sukcesem jest powi\u0105zanie, dzi\u0119ki PKM, Tr\u00f3jmiasta (a g\u0142\u00f3wnie Gda\u0144ska) z powiatami kartuskim i ko\u015bcierskim i t\u0142ok w poci\u0105gach jad\u0105cych z tamtego kierunku.\u00a0<\/p>\n
Dobrze, \u017ce nie tramwaj<\/p>\n
To jest koronny dow\u00f3d w kilku kwestiach. Po pierwsze: trudno mie\u0107 dzi\u015b w\u0105tpliwo\u015bci, czy dobrze, czy \u017ale si\u0119 sta\u0142o, \u017ce do lotniska w Gda\u0144sku dotar\u0142 jednak poci\u0105g, a nie tramwaj. Po drugie: sukces \u201ekolei do lotniska\u201d jest wtedy, gdy\u2026 nie jest ona kolej\u0105 do lotniska. Potwierdza to przyk\u0142ad PKM i wszystkich innych lotniskowych po\u0142\u0105cze\u0144 w Polsce (z Ok\u0119ciem w\u0142\u0105cznie). Po trzecie: planuj. PKM na etapie budowy by\u0142a wzorem, jak prowadzi\u0107 inwestycj\u0119 sprawnie i terminowo (a jednocze\u015bnie jak komunikowa\u0107 si\u0119 z mieszka\u0144cami \u2013 budowa PKM cechowa\u0142a si\u0119 bardzo du\u017c\u0105 aprobat\u0105 spo\u0142eczn\u0105), ale w parze z tym musi i\u015b\u0107 przemy\u015blana rewolucja w ofercie.<\/p>\n
Pierwsza rewolucja nast\u0105pi\u0142a, jak ju\u017c wspomniano, w 2016 roku Niedawno pojawi\u0142y si\u0119 kolejne. Zelektryfikowanie linii PKM umo\u017cliwi\u0142o uruchomienie kilku par poci\u0105g\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105cych bezpo\u015brednio lotnisko z Tczewem czy Pruszczem Gda\u0144skim. To krok w rozszerzeniu oferty, ale te\u017c zwi\u0119kszenie poda\u017cy miejsc w ruchu stricte aglomeracyjnym. Od kilku lat du\u017cym problemem na linii PKM by\u0142 t\u0142ok w godzinach szczytu. Poci\u0105gi z kierunku Kartuz i Ko\u015bcierzyny przyje\u017cd\u017ca\u0142y tak zapchane, \u017ce na krytycznych przystankach na G\u00f3rnym Tarasie w Gda\u0144sku, takich jak R\u0119biechowo czy Jasie\u0144, zdarza\u0142y si\u0119 problemy z wej\u015bciem do \u015brodka. Oczywi\u015bcie to jest szerszy problem, z kt\u00f3rym boryka si\u0119 ca\u0142a kolej pasa\u017cerska w Polsce, czyli niedob\u00f3r taboru spalinowego. Na PKM cz\u0119\u015bciowo ten problem rozwi\u0105zano dzi\u0119ki oddaniu elektryfikacji w 2023 roku) i wprowadzeniu wspomnianych poci\u0105g\u00f3w do Pruszcza i Tczewa, a tak\u017ce dzi\u0119ki zakupowi przez samorz\u0105d wojew\u00f3dzki pojazd\u00f3w hybrydowych (pierwsze pojawi\u0142y si\u0119 w 2024 roku).<\/p>\n
R\u00f3wnie\u017c w 2024 r. historia troch\u0119 zatoczy\u0142a ko\u0142o, gdy\u017c odbudowano (wsp\u00f3lnymi si\u0142ami PKM i PKP PLK) i otwarto wspominany wcze\u015bniej odcinek Kie\u0142pinek \u2013 Kokoszki. W powi\u0105zaniu z rewitalizacj\u0105 trasy Kokoszki \u2013 Glincz utworzono tzw. bajpas kokoszkowski. Obecnie (od lipca br.) s\u0142u\u017cy on m.in. za objazd modernizowanej LK 201, dzi\u0119ki czemu do Kartuz w og\u00f3le nie trzeba uruchamia\u0107 zast\u0119pczej komunikacji, a skala utrudnie\u0144 w doje\u017adzie do Ko\u015bcierzyny zosta\u0142a zminimalizowana. Oczywi\u015bcie bajpas funkcjonowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c w miesi\u0105cach poprzedzaj\u0105cych prace na LK 201 \u2013 i poci\u0105gi maj\u0105 na nim pozosta\u0107 r\u00f3wnie\u017c po zako\u0144czeniu prac. Zainicjowanie bajpasa r\u00f3wnie\u017c by\u0142o inicjatyw\u0105 oddoln\u0105; tym razem sprawstwo przypisa\u0107 nale\u017cy przede wszystkim Micha\u0142owi Jamro\u017cowi (w\u00f3wczas z tr\u00f3jmiejskiej \u201eGazety Wyborczej\u201d, obecnie w zespole PKM).<\/p>\n
Rozwijaj\u0105ca si\u0119 rewolucja<\/p>\n
Kolejne rewolucje przed nami: m.in. modernizacja wraz elektryfikacj\u0105 LK 201 (oraz elektryfikacja w\u0119z\u0142a w Kartuzach: fragment LK 229 i LK 214 Kartuzy \u2013 Somonino), a tak\u017ce planowana odbudowa LK 229 z Kartuz w kierunku Sierakowic i L\u0119borka. Te prace pozwol\u0105 na kolejny \u201eprzewr\u00f3t kopernika\u0144ski\u201d na pomorskiej kolei. W powi\u0105zaniu z inwestycjami cho\u0107by w tabor hybrydowy dadz\u0105 one szans\u0119 na przeprogramowanie siatki po\u0142\u0105cze\u0144 regionalnych w znacznej cz\u0119\u015bci wojew\u00f3dztwa. Poci\u0105gi z Tr\u00f3jmiasta do Ko\u015bcierzyny b\u0119d\u0105 mog\u0142y kursowa\u0107 przez Kartuzy bez konieczno\u015bci zmiany kierunku (dzi\u0119ki wybudowanemu kilka lat temu fragmentowi nowej linii okr\u0105\u017caj\u0105cej stacj\u0119 w Kartuzach). Nie jest wykluczone, \u017ce na linii PKM pojawi\u0105 si\u0119 sk\u0142ady dalekobie\u017cne. Nieoficjalnie wiadomo, \u017ce PKP Intercity wst\u0119pnie jest zainteresowane przekierowaniem na LK 201 cz\u0119\u015bci sk\u0142ad\u00f3w pomi\u0119dzy Tr\u00f3jmiastem i Bydgoszcz\u0105 je\u017cd\u017c\u0105cych obecnie \u201epodstawow\u0105\u201d tras\u0105 przez Tczew i Laskowice Pomorskie. Bior\u0105c pod uwag\u0119 bardzo rozbudowan\u0105 ofert\u0119 po\u0142\u0105cze\u0144 PKP IC na tej trasie (ok. 20 par po\u0142\u0105cze\u0144), skierowanie cho\u0107by wybranych poci\u0105g\u00f3w przez Kartuzy i Ko\u015bcierzyn\u0119 oraz w bliskim s\u0105siedztwie Chojnic czy Tucholi wydaje si\u0119 bardzo logiczne. Nie mo\u017cna zatem wykluczy\u0107, \u017ce \u201eprzy okazji\u201d ju\u017c za kilka lat poci\u0105g dalekobie\u017cny zatrzyma si\u0119 m.in. przy lotnisku w Gda\u0144sku.\u00a0<\/p>\n
Modernizacja LK201 (sp\u00f3\u017aniona o kilka lat, ale to te\u017c temat na inny artyku\u0142) oraz prace w uk\u0142adzie LK 229 i 214 to dzia\u0142ania PKP PLK. Je\u015bli chodzi natomiast o sam\u0105 PKM, g\u0142\u00f3wnym wyzwaniem inwestycyjnym jest teraz projekt PKM Po\u0142udnie. Mowa tu o inwestycjach w infrastruktur\u0119 kolejow\u0105 w po\u0142udniowych dzielnicach Gda\u0144ska i dalej na po\u0142udnie od stolicy wojew\u00f3dztwa. Obecnie tocz\u0105 si\u0119 prace przygotowawcze do budowy pierwszej linii (\u0142\u0105cz\u0105cej centrum Gda\u0144ska z miejscowo\u015bci\u0105 Kowale), ale plany zak\u0142adaj\u0105 utworzenie w przysz\u0142o\u015bci sieci kilku linii. Cz\u0119\u015b\u0107 ma stanowi\u0107 zupe\u0142nie nowe po\u0142\u0105czenia, ale planowane jest te\u017c odtworzenie nieczynnych tras, na przyk\u0142ad maj\u0105cej bardzo du\u017cy potencja\u0142 aglomeracyjny trasy Pruszcz Gda\u0144ski \u2013 Kolbudy \u2013 Stara Pi\u0142a (jej odbudowa i po\u0142\u0105czenie w Starej Pile z bajpasem kokoszkowskim stworzy\u0142oby interesuj\u0105ce rozwi\u0105zanie, tj. kursowanie poci\u0105g\u00f3w w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci aglomeracji po \u201eringu\u201d (Gda\u0144sk \u2013 Pruszcz Gda\u0144ski \u2013 Kolbudy \u2013 Stara Pi\u0142a \u2013 Gda\u0144sk). Ale to jest oczywi\u015bcie melodia przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n
Jak TKM-ka sta\u0142a si\u0119 PKM-k\u0105<\/p>\n
I na koniec obiecane rozwi\u0105zanie zagadki. Sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 nazwa \u201ePomorska Kolej Metropolitalna\u201d (a raczej skr\u00f3t \u201ePKM\u201d)?<\/p>\n
By\u0142 rok 2008. Autor artyku\u0142u pracowa\u0142 w\u00f3wczas w \u201eDzienniku Ba\u0142tyckim\u201d. Projekt funkcjonowa\u0142 w\u00f3wczas pod r\u00f3\u017cnymi nazwami. Czasem m\u00f3wiono (i pisano) \u201eTr\u00f3jmiejska Kolej Metropolitalna\u201d, rzadziej \u2013 po prostu \u201eKolej Metropolitalna\u201d, a w pierwotnych dokumentach aplikacyjnych do UE przedsi\u0119wzi\u0119cie nazywano w og\u00f3le \u201eKolej\u0105 Kokoszkowsk\u0105\u201d. To by\u0142 wspomniany czas, kiedy w\u0142adze Gda\u0144ska mia\u0142y jeszcze pewne w\u0105tpliwo\u015bci, czy do lotniska ma jecha\u0107 poci\u0105g, czy tramwaj. Zapyta\u0142em w\u00f3wczas przy jakiej\u015b okazji Paw\u0142a Adamowicza, czy popiera budow\u0119 kolei. Prezydent Gda\u0144ska odpar\u0142, \u017ce oczywi\u015bcie popiera (by\u0107 mo\u017ce w tek\u015bcie by\u0142o jakie\u015b kontekstowe \u201eale\u201d, lecz to z dzisiejszego punktu widzenia nie ma ju\u017c znaczenia \u2013 zreszt\u0105 pami\u0119\u0107 i tak jest zawodna). Na tej bazie powsta\u0142 artyku\u0142, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 zatytu\u0142owany: \u201ePawe\u0142 Adamowicz popiera Tr\u00f3jmiejsk\u0105 Kolej Metropolitaln\u0105\u201d.\u00a0<\/p>\n
Tytu\u0142 jednak si\u0119 nie mie\u015bci\u0142, wi\u0119c skr\u00f3cili\u015bmy go do: \u201ePawe\u0142 Adamowicz popiera TKM\u201d, a jak wiadomo \u2013 TKM to skr\u00f3t znacznie bardziej popularny w wielkiej polityce. Na bazie tej sytuacji jeden z redakcyjnych koleg\u00f3w napisa\u0142 felieton, i\u017c mo\u017ce warto pomy\u015ble\u0107 nad jak\u0105\u015b lepsz\u0105 nazw\u0105 nowej kolei.\u00a0<\/p>\n
No wi\u0119c pomy\u015bla\u0142em\u2026 i wymy\u015bli\u0142em \u201ePKM\u201d. W\u0142a\u015bnie przede wszystkim, \u017ceby podkre\u015bli\u0107 \u201epomorsko\u015b\u0107\u201d, a nie \u201etr\u00f3jmiejsko\u015b\u0107\u201d projektu. Pomys\u0142 bardzo spodoba\u0142 si\u0119 najpierw w urz\u0119dzie marsza\u0142kowskim (sp\u00f3\u0142ki PKM S.A. jeszcze w\u00f3wczas nie by\u0142o), p\u00f3\u017aniej sukcesywnie zacz\u0119\u0142y go stosowa\u0107 inne media, a\u017c w ko\u0144cu sta\u0142 si\u0119 powszechnie rozpoznawalny i stosowany przez pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\n
Do tego stopnia powszechnie, \u017ce dzi\u015b w Tr\u00f3jmie\u015bcie m\u00f3wi si\u0119: \u201ejad\u0119 tramwajem\u201d, \u201ejad\u0119 trolejbusem\u201d, \u201ejad\u0119 SKM-k\u0105\u201d (\u201ejad\u0119 Polregio\u201d raczej si\u0119 nie m\u00f3wi), ale te\u017c w\u0142a\u015bnie m\u00f3wi si\u0119: \u201ejad\u0119 PKM-k\u0105\u201d \u2013 cho\u0107 tak naprawd\u0119 jest to b\u0142\u0105d. PKM jest przecie\u017c tylko zarz\u0105dc\u0105 infrastruktury, a nie przewo\u017anikiem (lini\u0119 PKM obecnie obs\u0142uguje Polregio; wcze\u015bniej po tej linii kursowa\u0142y te\u017c poci\u0105gi SKM). To mniej wi\u0119cej tak, jakby powiedzie\u0107: \u201ejad\u0119 PLK-\u0105\u201d. Z mojego punktu widzenia jednak ten b\u0142\u0105d jest bardzo uroczy i w og\u00f3le nie zamierzam go prostowa\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Cz\u0119sto pozwalam sobie, na \u017cyczliwych \u0142amach \u201eRynku Kolejowego\u201d, na osobiste refleksje i\u00a0komentarze.\u00a0Ten tekst, podsumowuj\u0105cy 10 lat funkcjonowania Pomorskiej…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19042,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[113,112,1201,1205,1203,1200,6479,42,38,40,39,41,6478,1202,1204,1206],"class_list":{"0":"post-19041","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biznes","8":"tag-biznes","9":"tag-business","10":"tag-intercity","11":"tag-kolej","12":"tag-koleje-mazowieckie","13":"tag-pkp","14":"tag-pkp-szybka-kolej-miejska-w-trojmiescie","15":"tag-pl","16":"tag-poland","17":"tag-polish","18":"tag-polska","19":"tag-polski","20":"tag-pomorska-kolej-metropolitalna","21":"tag-przewozy-regionalne","22":"tag-rozklady-jazdy-pkp","23":"tag-rynek-kolejowy"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19041","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19041"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19041\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}