{"id":192063,"date":"2026-01-07T16:20:14","date_gmt":"2026-01-07T16:20:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/192063\/"},"modified":"2026-01-07T16:20:14","modified_gmt":"2026-01-07T16:20:14","slug":"donnie-darko-proroczy-film-jak-odbiora-go-widzowie-wychowani-na-stranger-things","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/192063\/","title":{"rendered":"&#8222;Donnie Darko&#8221;: proroczy film? Jak odbior\u0105 go widzowie wychowani na &#8222;Stranger Things&#8221;?"},"content":{"rendered":"<p>Jest 19 stycznia 2001 roku. Na festiwalu Sundance premier\u0119 ma &#8222;Donnie Darko&#8221; debiutanta Richarda Kelly\u2019ego. Dziwaczna opowie\u015b\u0107 o nastolatku widz\u0105cym upiornego kr\u00f3lika podzieli\u0142 w\u00f3wczas krytyk\u00f3w. Na pocz\u0105tku filmu widzimy katastrof\u0119 lotnicz\u0105, w wyniku kt\u00f3rej na dom rodziny Darko spada silnik samolotu. Kinow\u0105 premier\u0119 produkcji zaplanowano na pa\u017adziernik 2001 roku, czyli kilka tygodni po zamachach z 11 wrze\u015bnia, gdy na Nowy Jork i Waszyngton spad\u0142y samoloty. Film Kelly\u2019ego mia\u0142 wi\u0119c bardzo ograniczony marketing i dystrybucj\u0119. Efekt? Niewiele ponad p\u00f3\u0142 miliona przychod\u00f3w przy bud\u017cecie 4,5 mln dolar\u00f3w. <\/p>\n<p>Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce\u00a0<a href=\"https:\/\/film.interia.pl\/film-donnie-darko,fId,22688\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">&#8222;Donnie Darko&#8221;<\/a> pad\u0142 ofiar\u0105 zmiany nastroj\u00f3w w \u015bwiecie po atakach z 11 wrze\u015bnia i zostanie zapomniany. Sta\u0142o si\u0119\u00a0zupe\u0142nie inaczej dzi\u0119ki rynkowi DVD, nocnym pokazom w campusach studenckich i rosn\u0105cej famie filmu, kt\u00f3ry zyska\u0142 miano kultowego. Kim jest ten tajemniczy nastolatek Dannie Darko o twarzy zupe\u0142nie nieznanego w\u00f3wczas, ale ju\u017c magnetycznego\u00a0<a href=\"https:\/\/film.interia.pl\/gwiazda-jake-gyllenhaal,pId,4771\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Jake\u2019a Gyllenhaala<\/a>? Dlaczego widzi posta\u0107 w przebraniu kr\u00f3lika, kt\u00f3ra m\u00f3wi mu, \u017ce \u015bwiat si\u0119 sko\u0144czy dok\u0142adnie za 28 dni? Co w tym osadzonym w dalekim 1988 roku, niezale\u017cnym i tanim filmie robi\u0105\u00a0takie gwiazdy, jak Drew Barrymore i Patrick Swayze? Do tego jeszcze dochodzi lotnicza katastrofa, kt\u00f3ra zmienia \u017cycie wszystkich bohater\u00f3w tak, jak zmieni\u0142a ca\u0142y \u015bwiat w 2001 roku. Czy ten film przewidzia\u0142 ataki z 11 wrze\u015bnia i koniec \u015bwiata, jaki znali\u015bmy w latach 90. XX wieku? Czy proroczym filmem mo\u017ce by\u0107 horror z dziecinnym w\u0105tkiem podr\u00f3\u017cy w czasie, kt\u00f3rego kulminacja ma na dodatek miejsce w Halloween? <\/p>\n<p>    &#13;<\/p>\n<ul class=\"embed-list\">&#13;<\/p>\n<li class=\"embed-article-item i1 item-full\" data-pos=\"1\" data-id=\"8051948\">&#13;\n<p>                <a class=\"embed-tile-thumb\" href=\"https:\/\/interia.hit.gemius.pl\/hitredir\/id=baCb8AslJNnZj2kUGPLkPMUF.tLBarst.iFIsOnSq33..7\/url=https%3A%2F%2Ffilm.interia.pl%2Fwiadomosci%2Fnews-aktorski-kameleon-do-tego-gwiazdora-wzdychaja-kobiety-na-cal%2CnId%2C8051948%23iwa_source%3Darticle_list%26parametr%3D1_h\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">&#13;<br \/>\n                        &#13;<br \/>\n                            &#13;<br \/>\n                                                            &#13;<br \/>\n                    <img decoding=\"async\" alt=\"Aktorski kameleon? Do tego gwiazdora wzdychaj\u0105 kobiety na ca\u0142ym \u015bwiecie\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/000M3MVSGKGJEDM1-C459.webp.webp\" class=\"embed-tile-img img-responsive\" loading=\"lazy\"\/>&#13;<br \/>\n                &#13;<br \/>\n                    <\/a><\/p>\n<p>    &#13;\n                    <\/li>\n<p>&#13;\n                                    <\/ul>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>  Aura tajemniczo\u015bci wok\u00f3\u0142 filmu ros\u0142a r\u00f3wnie\u017c poza granicami USA. Tytu\u0142 zosta\u0142 wpuszczony do kin w Wielkiej Brytanii, gdzie osi\u0105gn\u0105\u0142 spory sukces. Richard Kelly uwa\u017ca, \u017ce wp\u0142yw na jego \u015bwietny odbi\u00f3r na Wyspach mia\u0142 fakt, \u017ce w &#8222;Donnie Darko&#8221; jest sporo brytyjskiego postpunku i New Wave. Na \u015bcie\u017cce d\u017awi\u0119kowej us\u0142ysze\u0107 mo\u017cna Joy Division i Duran Duran.<\/p>\n<p>W 2004 roku Kelly dosta\u0142 290 ty\u015b. dolar\u00f3w od Newmarket Films, by zmontowa\u0107 re\u017cyserk\u0105 wersj\u0119, kt\u00f3r\u0105 ponownie wprowadzono do kin. Wcze\u015bniej \u017caden re\u017cyser filmu, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 finansow\u0105 klap\u0105, nie dosta\u0142 propozycji wypuszczenia wersji re\u017cyserskiej! Udzia\u0142\u00a0w drugim \u017cyciu tej produkcji mia\u0142\u00a0Christopher Nolan, kt\u00f3rego prze\u0142omowe &#8222;Memento&#8221; zosta\u0142o wyprodukowane i dystrybuowane w\u0142a\u015bnie przez Newmarket Films. Swoje do\u0142o\u017cy\u0142a te\u017c\u00a0Drew Barrymore i jej Flower Films, kt\u00f3ra by\u0142a jedn\u0105\u00a0z producentek filmu. To dzi\u0119ki jej zaanga\u017cowaniu uda\u0142o si\u0119 obsadzi\u0107\u00a0Patricka Swayze.<\/p>\n<p>Ostatecznie film zarobi\u0142 7,5 mln dolar\u00f3w na rynkach mi\u0119dzynarodowych i ponad 10 mln dolar\u00f3w na rynku DVD. Po 25 latach od premiery w USA &#8222;Donnie Darko&#8221; wchodzi do polskich kin. Dobrze, \u017ce w wersji oryginalnej, cho\u0107 20 minut d\u0142u\u017csza wersja re\u017cyserska te\u017c ma sw\u00f3j urok. Polecam obejrzenie obu. Moje serce jest jednak bli\u017csze wersji pierwotnej, kt\u00f3ra ma lepszy, ale te\u017c bardziej niepokoj\u0105cy rytm. <\/p>\n<p>        &#13;<br \/>\n                    Zdj\u0119cie&#13;<\/p>\n<p>                                        &#13;<br \/>\n                            &#13;<br \/>\n                            &#13;<br \/>\n                            <img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/000M5PXD2KPWD3FU-C461-F4.jpg\" title=\"Proroczy film? Jak odbior\u0105 go widzowie wychowani na &quot;Stranger Things&quot;?\" style=\"display:block;max-width:100%;height:auto;width:800px;aspect-ratio:1573\/788;\" width=\"800\" height=\"401\" alt=\"Jena Malone i Jake Gyllenhaal w filmie &quot;Donnie Darko&quot; \/ screen \/materia\u0142y prasowe\" class=\"img-responsive\" itemprop=\"url\"\/>&#13;<\/p>\n<p>                                    &#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n                                    Jena Malone i Jake Gyllenhaal w filmie &#8222;Donnie Darko&#8221; \/ screen&#13;<br \/>\n                                            \/materia\u0142y prasowe&#13;\n                                                <\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>  Scenariusz &#8222;Donnie Darko&#8221; bardzo d\u0142ugo kr\u0105\u017cy\u0142 po Hollywood, kt\u00f3re uznawa\u0142o go za niemo\u017cliwy do sfilmowania. Paranoiczny klimat, osobliwa metafizyka, zaburzony nastolatek i jeszcze w\u0105tek horroru odpycha\u0142y producent\u00f3w w latach 90., co by\u0142o zaskakuj\u0105ce, bo przecie\u017c jest to era filmowego postmodernizmu zapocz\u0105tkowanego rewolucj\u0105 Quentina Tarantino. Jednak politycznie lata 90. by\u0142y okresem ameryka\u0144skiego karnawa\u0142u. Zwyci\u0119stwo USA w zimnej wojnie, powszechnie przyj\u0119ta koncepcja &#8222;ko\u0144ca historii&#8221;, triumf liberalnej demokracji i globalizmu. &#8222;Gospodarka g\u0142upcze!&#8221;- g\u0142osi\u0142 prezydent USA Bill Clinton. Wszystko sko\u0144czy\u0142o si\u0119 11 wrze\u015bnia 2001 roku, gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pojawi\u0142 si\u0119 nowy wr\u00f3g. Niewidzialny i fanatyczny. Legenda &#8222;Donny Darko&#8221; rodzi\u0142a si\u0119 w czasie, gdy zachodni \u015bwiat zanurza\u0142 si\u0119 w paranoicznym strachu przed terroryzmem. Koperty z w\u0105glikiem, bomby w europejskich stolicach, krwawe wojny w Iraku i Afganistanie, kryzys gospodarczy &#8211; to wszystko pasowa\u0142o do ponurego klimatu filmu Kelly\u2019ego. <\/p>\n<p>  Dzi\u015b \u017cyjemy w \u015bwiecie powszechnej paranoi, fake news\u00f3w i nowego porz\u0105dku, kt\u00f3ry uk\u0142ada \u015bwiat wed\u0142ug zupe\u0142nie nowych regu\u0142. Niejasnych i ideologicznie hybrydowych. Dlatego &#8222;Donnie Darko&#8221; tak dobrze si\u0119\u00a0dzi\u015b ogl\u0105da. Jest to kino bardzo eklektyczne gatunkowo. Z jednej strony jest to krzywe zwierciad\u0142o kina o dorastaniu na ameryka\u0144skich suburbiach. Mo\u017cna dostrzec tutaj ho\u0142d dla &#8222;Blue Velvet&#8221; Davida Lyncha. Tajemnicza posta\u0107 o imieniu Frank w metalicznej masce kr\u00f3lika m\u00f3g\u0142by si\u0119 pojawi\u0107 w &#8222;Twin Peaks&#8221; (swoj\u0105 drog\u0105 Lynch w 2002 roku pokaza\u0142 r\u00f3wnie upiorne kr\u00f3liki w filmie &#8222;Rabbits&#8221;), natomiast w\u0105tek podr\u00f3\u017cy w czasie fascynuj\u0105cy licealist\u0119\u00a0mo\u017ce by\u0107 uznany za satyr\u0119 z ikonicznego &#8222;Powrotu do przysz\u0142o\u015bci&#8221; Roberta Zemeckisa.\u00a0<\/p>\n<p>Ciekawe, jak odbior\u0105 &#8222;Donnie Darko&#8221; widzowie wychowani ju\u017c na &#8222;Stranger Things&#8221;, gdzie (szczeg\u00f3lnie w finale) koniec lat 80. XX wieku jest magicznie nostalgiczny i sentymentalny. Rok 1988, w kt\u00f3rym rozgrywa si\u0119 akcja &#8222;Donnie Darko&#8221; dekonstruuje ten okres, zapowiadaj\u0105c nadej\u015bcie innego ko\u0144ca historii ni\u017c ten obiecany przez neolibera\u0142\u00f3w z lat 90. To koniec w poj\u0119ciu apokaliptycznym. Film Kelly\u2019ego doczeka\u0142 si\u0119 zreszt\u0105 powa\u017cnych interpretacji zar\u00f3wno filozoficznych i teologicznych. To jednak temat na oddzielny tekst. <\/p>\n<p>        &#13;<br \/>\n                    Zdj\u0119cie&#13;<\/p>\n<p>                                        &#13;<br \/>\n                            &#13;<br \/>\n                            &#13;<br \/>\n                            <img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/000M5PY6L2EV9L7A-C461-F4.jpg\" title=\"Proroczy film? Jak odbior\u0105 go widzowie wychowani na &quot;Stranger Things&quot;?\" style=\"display:block;max-width:100%;height:auto;width:800px;aspect-ratio:1385\/715;\" width=\"800\" height=\"413\" alt=\"Jake Gyllenhaal w filmie &quot;Donnie Darko&quot; \/ screen \/materia\u0142y prasowe\" class=\"img-responsive\" itemprop=\"url\"\/>&#13;<\/p>\n<p>                                    &#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n                                    Jake Gyllenhaal w filmie &#8222;Donnie Darko&#8221; \/ screen&#13;<br \/>\n                                            \/materia\u0142y prasowe&#13;\n                                                <\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>  Cho\u0107 &#8222;Donnie Darko&#8221; jest filmem idealnym do obejrzenia w kinie domowym, gdzie mo\u017cna na spokojnie odkrywa\u0107 jego ukryte znaczenia i podteksty, seans na du\u017cym ekranie pozwoli lepiej wczu\u0107 si\u0119 w jego stron\u0119\u00a0wizualn\u0105. Przecie\u017c jedna z ikonicznych scen, gdy Donnie widzi kr\u00f3lika, rozgrywa si\u0119 w ciemnej sali kinowej. Warto te\u017c na wielkim ekranie zobaczy\u0107, jak swoj\u0105 wielk\u0105 karier\u0119 zaczyna\u0142 Jake Gyllenhaal oraz jego siostra\u00a0<a href=\"https:\/\/film.interia.pl\/gwiazda-maggie-gyllenhaal,pId,9027\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Maggie<\/a>, graj\u0105ca Elizabeth Darko. Rodze\u0144stwo po latach wr\u00f3ci\u0142o do pracy ze sob\u0105. W tym roku na ekranach pojawi si\u0119\u00a0<a href=\"https:\/\/film.interia.pl\/film-panna-mloda,fId,22515\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">&#8222;Panna m\u0142oda!&#8221;<\/a> w re\u017cyserii Maggie Gyllenhall, gdzie Jake gra jedn\u0105 z r\u00f3l. <\/p>\n<p>  Posta\u0107\u00a0wyalienowanego, ale te\u017c buntowniczego nastolatka Donnie\u2019ego Darko mo\u017ce rezonowa\u0107 w\u015br\u00f3d dzisiejszych zagubionych w cyfrowej przestrzeni nastolatk\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce Donnie jest ch\u0142opakiem z tzw. dobrego domu. Ma kochaj\u0105cych i troskliwych rodzic\u00f3w (\u015bwietni Mary McDonnell i Holmes Osborne) oraz wspieraj\u0105cych go m\u0105drych i empatycznych nauczycieli (Drew Barrymore i Noah Wyle, kt\u00f3rego kariera odrodzi\u0142a si\u0119\u00a0w serialu &#8222;The Pitt&#8221;). To jednak nie chroni go przed g\u0142\u0119bokimi problemami egzystencjalnymi i psychicznymi.<\/p>\n<p>        &#13;<br \/>\n                    Zdj\u0119cie&#13;<\/p>\n<p>                                        &#13;<br \/>\n                            &#13;<br \/>\n                            &#13;<br \/>\n                            <img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/000M5PXGHUSH0L07-C461-F4.jpg\" title=\"Proroczy film? Jak odbior\u0105 go widzowie wychowani na &quot;Stranger Things&quot;?\" style=\"display:block;max-width:100%;height:auto;width:800px;aspect-ratio:1250\/774;\" width=\"800\" height=\"495\" alt=\"Jena Malone i Jake Gyllenhaal w filmie &quot;Donnie Darko&quot; \/ screen \/materia\u0142y prasowe\" class=\"img-responsive\" itemprop=\"url\"\/>&#13;<\/p>\n<p>                                    &#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n                                    Jena Malone i Jake Gyllenhaal w filmie &#8222;Donnie Darko&#8221; \/ screen&#13;<br \/>\n                                            \/materia\u0142y prasowe&#13;\n                                                <\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Warto te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119\u00a0na rol\u0119 Patricka Swayze. Nie tylko dlatego, \u017ce jest to jego ostatnia wyrazista kreacja (aktor zmar\u0142 w 2009 roku), ale te\u017c odzwierciedla dzisiejsze czasy. Swayze wciela si\u0119 w pisarza i m\u00f3wc\u0119 motywacyjnego, kt\u00f3ry w rzeczywisto\u015bci jest zwyk\u0142ym manipulatorem i fa\u0142szywym prorokiem. Zar\u00f3wno w wymiarze religijnym, jak i psychologicznym. Dzi\u015b \u015bwiat jest pe\u0142en podobnych hochsztapler\u00f3w.<\/p>\n<p>  &#8222;Donnie Darko&#8221; jest filmem, kt\u00f3ry stworzy\u0142 wsp\u00f3lnot\u0119 widz\u00f3w w czasach, gdy nie by\u0142o streamingu. Jego re\u017cyser nie osi\u0105gn\u0105\u0142 p\u00f3\u017aniej znacz\u0105cego sukcesu w Hollywood, cho\u0107\u00a0wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z nim Kevin Smith uwa\u017ca go za filmowca o talencie nie mniejszym ni\u017c Christopher Nolan. Kelly wci\u0105\u017c pr\u00f3buje nakr\u0119ci\u0107 film, kt\u00f3ry dor\u00f3wna\u0142by jego debiutowi sprzed \u0107wier\u0107wiecza. C\u00f3\u017c, do historii kina ju\u017c wszed\u0142 jako autor wizji, kt\u00f3ra nie tylko si\u0119 nie starzeje, ale z ka\u017cdym kolejnym rokiem niepokoi coraz bardziej. W czasie jego festiwalowej premiery Ameryka jeszcze nie wiedzia\u0142a, \u017ce zegar tyka. Teraz tyka ca\u0142emu \u015bwiatu. Czasu nie cofniemy, ale mo\u017cemy zobaczy\u0107 co z nim robi Donnie Darko.\u00a0 <\/p>\n<p>  &#8222;Donnie Darko&#8221; trafi na ekrany polskich kin 9 stycznia. Dystrybutorem tytu\u0142u jest firma Reset.<\/p>\n<p>  &#13;<br \/>\n    &#13;<br \/>\n            Wideo&#13;<\/p>\n<p>        &#13;<br \/>\n&#13;<br \/>\n    &#13;<br \/>\n        &#13;<br \/>\n                &#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n                                        Amanda Seyfried: Nigdy wcze\u015bniej czego\u015b takiego nie zagra\u0142am&#13;<br \/>\n                                        materia\u0142y prasowe&#13;\n                    <\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n    &#13;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jest 19 stycznia 2001 roku. Na festiwalu Sundance premier\u0119 ma &#8222;Donnie Darko&#8221; debiutanta Richarda Kelly\u2019ego. Dziwaczna opowie\u015b\u0107 o&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":192064,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[122,42,38,40,39,41,123],"class_list":{"0":"post-192063","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozrywka","8":"tag-entertainment","9":"tag-pl","10":"tag-poland","11":"tag-polish","12":"tag-polska","13":"tag-polski","14":"tag-rozrywka"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115854732459782550","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/192063","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=192063"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/192063\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/192064"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=192063"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=192063"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=192063"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}