Pomimo zaprzecze\u0144 W\u0142adimira Putina i innych wysokich urz\u0119dnik\u00f3w poborowi uczestniczyli w walkach od pierwszych dni inwazji. Co najmniej 100 poborowych zgin\u0119\u0142o, zosta\u0142o schwytanych lub zagin\u0119\u0142o podczas ofensywy Ukrainy na obw\u00f3d kurski z 2024 r.<\/a><\/p>\n Relacje poborowych, z kt\u00f3rymi redakcja The Moscow Times przeprowadzi\u0142a wywiady na potrzeby tego artyku\u0142u, zosta\u0142y zweryfikowane przez InTransit i Idite Lesom [Zgub si\u0119] \u2014 dwie organizacje pomagaj\u0105ce Rosjanom uciec przed wojn\u0105.<\/p>\n W styczniu 2022 r. Witalij zosta\u0142 przeniesiony do jednostki 02511 w wiosce niedaleko Petersburga \u2014 tam dow\u00f3dcy skonfiskowali mu legitymacj\u0119 wojskow\u0105. Dosta\u0142 j\u0105 z powrotem, jak przewie\u017ali go do obwodu kurskiego, ale zmienili w niej dane \u2014 z nowych wynika\u0142o, \u017ce jest \u017co\u0142nierzem kontraktowym.<\/p>\n \u2014 Oficer wzi\u0105\u0142 mnie na bok i powiedzia\u0142: „nie s\u0142ysza\u0142e\u015b tego ode mnie, ale wkr\u00f3tce rozpocznie si\u0119 wojna” \u2014 opowiada Wasiliew. \u2014 Wtedy w to nie wierzy\u0142em.<\/p>\n 24 lutego [2022 r.] o 3.00 dow\u00f3dcy zebrali jego i innych poborowych na miejscu zbi\u00f3rki i poinformowali, \u017ce b\u0119d\u0105 broni\u0107 ojczyzny. Wojskowi otrzymali opioidowe \u015brodki przeciwb\u00f3lowe, granaty, pistolety i mundury, a nast\u0119pnie zostali zapakowani do czo\u0142g\u00f3w i ci\u0119\u017car\u00f3wek i wys\u0142ani na wojn\u0119.<\/p>\n \u2014 Niekt\u00f3rzy \u015bmiali si\u0119, jakby nie rozumieli, co naprawd\u0119 si\u0119 dzieje \u2014 m\u00f3wi Witalij. \u2014 P\u00f3\u017aniej dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce jeden z innych poborowych kilka dni p\u00f3\u017aniej zastrzeli\u0142 si\u0119 w okopie. Po prostu nie m\u00f3g\u0142 ju\u017c tego znie\u015b\u0107.<\/p>\n Wasiliew odm\u00f3wi\u0142 udzia\u0142u w rosyjskiej agresji, ale w marcu 2022 r. zosta\u0142 przymusowo wys\u0142any do Kramatorska we wschodniej Ukrainie.<\/p>\n „Modli\u0142em si\u0119, by nie musie\u0107 nikogo zabija\u0107”<\/p>\n \u2014 Kwatera g\u0142\u00f3wna znajdowa\u0142a si\u0119 w szkole, a my stacjonowali\u015bmy w pobliskim prywatnym domu \u2014 m\u00f3wi. \u2014 Rodzina, kt\u00f3ra by\u0142a w\u0142a\u015bcicielem tego domu, uciek\u0142a w po\u015bpiechu, zostawiaj\u0105c wszystko, nawet zdj\u0119cia i dokumenty. Atmosfera by\u0142a przera\u017caj\u0105ca. Nasi dow\u00f3dcy regularnie wracali w poje\u017adzie opancerzonym wype\u0142nionym alkoholem i wypijali go na drugim pi\u0119trze, podczas gdy my stali\u015bmy na stra\u017cy \u2014 m\u00f3wi. Dodaje, \u017ce rosyjskie oddzia\u0142y \u015bciga\u0142y lokalnych m\u0119\u017cczyzn i zamyka\u0142y ich w piwnicy pod sklepem spo\u017cywczym w niejasnym celu.<\/p>\n \u2014 Grabie\u017ce by\u0142y czym\u015b na porz\u0105dku dziennym. Na jednym z dom\u00f3w wisia\u0142a tabliczka z napisem „mieszka tu dziecko”. \u017bo\u0142nierze i tak si\u0119 w\u0142amali. Przestali rabowa\u0107 dopiero wtedy, gdy znale\u017ali dziecko i matk\u0119 ukrywaj\u0105ce si\u0119 w piwnicy \u2014 m\u00f3wi Wasiliew.<\/p>\n Rosjanin powo\u0142any do s\u0142u\u017cby w ramach cz\u0119\u015bciowej mobilizacji, 10 pa\u017adziernika 2022 r., zdj\u0119cie pogl\u0105doweAnadolu \/ Contributor \/ Getty Images<\/p>\n Po tygodniu pobytu w Kramatorsku postrzeli\u0142 si\u0119 karabinem w stop\u0119.<\/p>\n \u2014 Zostali\u015bmy przydzieleni do s\u0142u\u017cby wartowniczej. To nie moja wojna. Modli\u0142em si\u0119, by nie musie\u0107 nikogo zabija\u0107. Wymy\u015bli\u0142em plan: za\u0142adowa\u0142em do karabinu 31 naboj\u00f3w, \u017ceby wygl\u0105da\u0142o to na wypadek. To by\u0142 pierwszy raz, kiedy strzela\u0142em z broni. Ten strza\u0142 mnie uratowa\u0142 \u2014 opowiada.<\/p>\n Mimo rany nie zosta\u0142 zwolniony ze s\u0142u\u017cby \u2014 dow\u00f3dcy wzi\u0119li go na przes\u0142uchanie, a nast\u0119pnie oskar\u017cyli o samookaleczenie w celu unikni\u0119cia s\u0142u\u017cby. A to, zgodnie z rosyjskim prawem wojskowym, jest przest\u0119pstwem.<\/p>\n Ze szpitala polowego w pobli\u017cu Izium w Ukrainie zosta\u0142 przewieziony do szpitala w Moskwie. Tam znajomy lekarz pom\u00f3g\u0142 mu uzyska\u0107 dokumenty kwalifikuj\u0105ce do zwolnienia ze s\u0142u\u017cby z powod\u00f3w zdrowotnych. M\u00f3wi, \u017ce nie on jeden posun\u0105\u0142 si\u0119 do takiego manewru.<\/p>\n \u2014 Byli inni tacy jak ja. Jeden facet postrzeli\u0142 si\u0119 w r\u0119k\u0119 i r\u00f3wnie\u017c twierdzi\u0142, \u017ce to by\u0142 wypadek \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n „Przez dwa lata prawie nie wychodzi\u0142em z domu” <\/p>\n Podczas pobytu w Moskwie na przes\u0142uchanie wezwa\u0142a go Federalna S\u0142u\u017cba Bezpiecze\u0144stwa (FSB). \u2014 Wymy\u015bli\u0142em histori\u0119: kto\u015b przypadkowo postrzeli\u0142 mnie, gdy wyskakiwa\u0142em z pojazdu opancerzonego. Agent FSB nie przejmowa\u0142 si\u0119 samookaleczeniem. Chcia\u0142 wiedzie\u0107, kogo widzia\u0142em, z kim rozmawia\u0142em i czy kogo\u015b zabi\u0142em \u2014 wspomina.<\/p>\n W ko\u0144cu zosta\u0142 zwolniony i pozwolono mu wr\u00f3ci\u0107 do rodzinnej wsi.<\/p>\n \u2014 Przez dwa lata prawie nie wychodzi\u0142em z domu \u2014 m\u00f3wi. \u2014 Ba\u0142em si\u0119 policji. Zamawia\u0142em jedzenie z dostaw\u0105. Czu\u0142em si\u0119, jakbym zn\u00f3w by\u0142 w pandemicznej izolacji.<\/p>\n Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n W listopadzie 2024 r. skontaktowali si\u0119 z nim wojskowi \u2014 dane kontaktowe zdobyli od jego rodzic\u00f3w. Kazali mu nast\u0119pnego dnia stawi\u0107 si\u0119 w jednostce wojskowej.<\/p>\n \u2014 Wiedzia\u0142em, co robi\u0107. By\u0142em w kontakcie z organizacj\u0105 Idite Lesom [Zgum si\u0119]. Tej samej nocy uciek\u0142em na Bia\u0142oru\u015b, nast\u0119pnie polecia\u0142em do Erywania \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n Na lotnisku w Mi\u0144sku stra\u017c graniczna zapyta\u0142a go o status wojskowy i wykona\u0142a telefon. Ku zaskoczeniu Wasiliewa pozwolono mu wej\u015b\u0107 na pok\u0142ad samolotu. Obecnie przebywa w stolicy Armenii, ale nadal obawia si\u0119, \u017ce zostanie zmuszony do powrotu. Jego m\u0142odszy brat, powo\u0142any do s\u0142u\u017cby w 2024 r., nadal przebywa na froncie.<\/p>\n „Ci, kt\u00f3rzy stawiali op\u00f3r, byli torturowani”<\/p>\n Przypadek Wasiliewa pokazuje, jak Rosja wykorzystuje poborowych w wojnie z Ukrain\u0105. Wielu z nich jest zmuszanych do podpisania um\u00f3w lub po prostu wysy\u0142anych na front bez tego. W kwietniu 2023 roku Duma Pa\u0144stwowa uchwali\u0142a ustaw\u0119 zezwalaj\u0105c\u0105 poborowym na podpisywanie kontrakt\u00f3w od pierwszego dnia s\u0142u\u017cby.<\/p>\n Dla Nikity Zwezdowa, 19-latka, kt\u00f3ry zosta\u0142 powo\u0142any do s\u0142u\u017cby w czerwcu 2024 r. po wydaleniu ze szko\u0142y technicznej, wyb\u00f3r by\u0142 r\u00f3wnie trudny.<\/p>\n \u2014 Dow\u00f3dztwo organizowa\u0142o poborowych w jednostki. Co sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy przyje\u017cd\u017ca\u0142y ci\u0119\u017car\u00f3wki, aby zabra\u0107 ich na front. Niekt\u00f3rzy mieli nadziej\u0119, \u017ce otrzymaj\u0105 wynagrodzenie, ale ostatecznie dostawali 2000 rubli [87,5 z\u0142] miesi\u0119cznie \u2014 m\u00f3wi. Dodaje, \u017ce ci, kt\u00f3rzy stawiali op\u00f3r, byli torturowani \u2014 dow\u00f3dcy zamykali ich np. w suszarkach do but\u00f3w ustawionych na bardzo wysok\u0105 temperatur\u0119 i bili, a\u017c ci w ko\u0144cu si\u0119 ugi\u0119li.<\/p>\n Rosjanie powo\u0142ani do s\u0142u\u017cby w ramach cz\u0119\u015bciowej mobilizacji, 2022 r., zdj\u0119cie pogl\u0105doweAnadolu \/ Contributor \/ Getty Images<\/p>\n \u2014 P\u00f3\u017aniej torturowali mnie na poligonie w Siergiejewce \u2014 zmuszali do robienia 200 pompek i przysiad\u00f3w w masce przeciwgazowej i kombinezonie ochronnym. Musia\u0142em te\u017c przebiec 50 okr\u0105\u017ce\u0144 w pe\u0142nym rynsztunku, wszystko to przy ci\u0105g\u0142ych drwinach. My\u015bla\u0142em, \u017ce umr\u0119 \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n Dodaje, \u017ce dow\u00f3dca regularnie strzela\u0142 do poborowych gumowymi kulami. Niekt\u00f3rzy \u017co\u0142nierze mieli zawa\u0142y serca lub za\u0142amania psychiczne. Co najmniej jeden pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo. W ko\u0144cu, znajduj\u0105c si\u0119 po ci\u0105g\u0142\u0105 presj\u0105, we wrze\u015bniu 2024 r. Zwezdow podpisa\u0142 kontrakt. W pa\u017adzierniku by\u0142 ju\u017c na poligonie w Bikinski \u2014 kopa\u0142 do\u0142y na odpady i pali\u0142 je, czekaj\u0105c na rozkazy. Mia\u0142 zosta\u0107 wys\u0142any do Mariupola lub Melitopola.<\/p>\n \u2014 Dow\u00f3dca codziennie zmienia\u0142 plany rozmieszczenia. W ko\u0144cu powiedzia\u0142, \u017ce zosta\u0142y nam dwa tygodnie. My\u015bla\u0142em o tym, \u017ceby nadepn\u0105\u0107 na min\u0119 lub jako\u015b si\u0119 okalecze\u0107. Zrozumia\u0142em, \u017ce nigdy nie wr\u00f3c\u0119 stamt\u0105d \u017cywy \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n Uda\u0142o mu si\u0119 przekona\u0107 oficer\u00f3w, by udzielili mu kr\u00f3tkiego urlopu na „po\u017cegnanie si\u0119 z bliskimi”. Postanowi\u0142 wykorzysta\u0107 sytuacj\u0119 i opu\u015bci\u0107 kraj.<\/p>\n \u2014 Na pocz\u0105tku my\u015bla\u0142em o tym, by si\u0119 ukry\u0107, a nawet podda\u0107 i odby\u0107 kar\u0119 wi\u0119zienia. Ale potem zda\u0142em sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce lepiej jest mie\u0107 jakie\u015b \u017cycie za granic\u0105, skoro m\u00f3j w\u0142asny kraj nie chce mnie przyj\u0105\u0107 \u017cywego \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n „Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce nie trafi\u0142em na front”<\/p>\n Tak jak Wasiliew trafi\u0142 do Armenii, jednego z niewielu kraj\u00f3w, do kt\u00f3rych Rosjanie mog\u0105 wjecha\u0107 bez paszportu mi\u0119dzynarodowego. Nawet tam nie mog\u0105 jednak czu\u0107 si\u0119 pewnie. Obaj dezerterzy m\u00f3wi\u0105 o ci\u0105g\u0142ym strachu przed tym, \u017ce zostan\u0105 zgarni\u0119ci przez rosyjskie si\u0142y stacjonuj\u0105ce w Giumri. Nie by\u0142aby to pierwsza taka sytuajca \u2014 oficjalnie wiadomo o co najmniej dw\u00f3ch takich przypadkach.<\/p>\n Zwezdow m\u00f3wi, \u017ce raz opublikowa\u0142 w internecie og\u0142oszenie o sprzeda\u017cy laptopa. W pewnym momencie odkry\u0142, \u017ce kupcami s\u0105 rosyjscy \u017co\u0142nierze z bazy w Giumri. \u2014 Martwi\u0142em si\u0119, \u017ce mnie \u015bcigaj\u0105, stara\u0142em si\u0119 nie okazywa\u0107 [strachu]. Ale oni po prostu kupili laptopa i odeszli \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n Bior\u0105c pod uwag\u0119 obecno\u015b\u0107 rosyjskich si\u0142 zbrojnych w Armenii, wielu dezerter\u00f3w twierdzi, \u017ce ich jedyn\u0105 nadziej\u0105 jest dotarcie do Europy i ubieganie si\u0119 o azy<\/a>l. W lipcu arme\u0144ska policja uniemo\u017cliwi\u0142a rosyjskim wojskowym zatrzymanie rosyjskiego \u017co\u0142nierza, kt\u00f3ry uciek\u0142 do tego kraju.<\/p>\n Pomimo niepewnej przysz\u0142o\u015bci Wasiliew i Zwezdow czuj\u0105 ulg\u0119, \u017ce uda\u0142o im si\u0119 prze\u017cy\u0107.<\/p>\n \u2014 Trudno mi czu\u0107 si\u0119 dobrze z tym, \u017ce moje \u017cycie potoczy\u0142o si\u0119 w ten spos\u00f3b, \u017ce zmarnowa\u0142em najlepsze lata. Ale ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce nie trafi\u0142em na front. Ju\u017c teraz jestem do\u015b\u0107 niespokojny. Nie mam poj\u0119cia, jak \u017cy\u0142bym z zespo\u0142em stresu pourazowego<\/a> \u2014 m\u00f3wi Zwedow.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Witalij Wasiliew, 23-latek pochodz\u0105cy ze wsi w Czuwaszji, republice w europejskiej cz\u0119\u015bci Federacji Rosyjskiej, zosta\u0142 powo\u0142any do rosyjskiej…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19294,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[56,32,33,6517,36,37,27,76,34,35,4909,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,87,47,80,29,30,26,161],"class_list":{"0":"post-19293","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-dezercje","12":"tag-featured-news","13":"tag-featurednews","14":"tag-headlines","15":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","16":"tag-latest-news","17":"tag-latestnews","18":"tag-livebar_tst1","19":"tag-naglowki","20":"tag-najwazniejsze-artykuly","21":"tag-nat_styl","22":"tag-news","23":"tag-omp","24":"tag-pl","25":"tag-poland","26":"tag-polish","27":"tag-polska","28":"tag-polski","29":"tag-rosja","30":"tag-screening_general","31":"tag-swiat","32":"tag-top-stories","33":"tag-topstories","34":"tag-wiadomosci","35":"tag-wojsko"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19293","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19293"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19293\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19294"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"Rosjanin](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/8ttk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9jNWVlMjYxZGY3MDYxOWJkNzZmNzk2NWVkYmIyNDVjNy5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n![\"Rosjanie](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/4dRk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9jMDIxYjhiMTgzNDdhMzg0ZjMyOGQ5MmQ2NmRkMDA2NC5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n