Szybko sta\u0142o si\u0119 te\u017c jasne, \u017ce Polska nie jest jedynym poszkodowanym krajem, a sprawa ma charakter mi\u0119dzynarodowy.<\/a> Do kradzie\u017cy starodruk\u00f3w rosyjskich autor\u00f3w dochodzi\u0142o r\u00f3wnie\u017c we Francji, Niemczech, Czechach, Austrii, Holandii i krajach ba\u0142tyckich. Wsz\u0119dzie modus operandi by\u0142o dok\u0142adnie takie samo. Cz\u0142onkowie gruzi\u0144skiej grupy przest\u0119pczej wynosili z bibliotek cenne egzemplarze, a w ich miejsca podstawiali atrapy.<\/p>\n\u0141\u0105cznie w ca\u0142ej Europie skradziono 170 wolumin\u00f3w, z czego najwi\u0119cej w Polsce. \u017beby skoordynowa\u0107 dzia\u0142ania w tej sprawie, powo\u0142ano mi\u0119dzynarodowy zesp\u00f3\u0142 „Puszkin”, w sk\u0142ad kt\u00f3rego weszli \u015bledczy ze wszystkich poszkodowanych pa\u0144stw. Polskim przedstawicielem w tej grupie zosta\u0142 prok. pp\u0142k Bartosz Jandy.<\/p>\n
\u2014 Regularnie spotykali\u015bmy si\u0119 w Hadze, gdzie wymieniali\u015bmy si\u0119 najwa\u017cniejszymi informacjami zdobytymi w ramach naszych \u015bledztw. Jest to o tyle istotne, \u017ce \u2014 jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o \u2014 za wszystkimi kradzie\u017cami sta\u0142a dok\u0142adnie ta sama grupa z\u0142o\u017cona z obywateli Gruzji \u2014 wyja\u015bnia prok. Jandy.<\/p>\n
Przyk\u0142adowo \u2014 zatrzymany w grudniu 2022 r. w \u0141otwie Beqa T. miesi\u0105c wcze\u015bniej pojawi\u0142 si\u0119 w bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego i fotografowa\u0142 „Dzie\u0142a zebrane” Miko\u0142aja Gogola oraz pierwodruk „Cygan\u00f3w” Aleksandra Puszkina. Prawdopodobnie robi\u0142 to ramach rekonesansu.<\/p>\n
![\"Magazyn](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/YEpk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy84MTc3NGRmNWU4NzE5NmRmYjE3NzM4YjI3Y2U0OWMyOS5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n
Magazyn Biblioteki Uniwersytetu WarszawskiegoMaciek Ja\u017awiecki \/ Agencja Wyborcza.pl<\/p>\n
\u2014 To nie by\u0142a taka typowa grupa gruzi\u0144ska, kt\u00f3ra kojarzy nam si\u0119 z Polski z lat 90. jako gang z\u0142o\u017cony z niebezpiecznych i bezwzgl\u0119dnych ludzi. To raczej taka grupa bukinist\u00f3w, mi\u0142o\u015bnik\u00f3w antykwariat\u00f3w, kt\u00f3rzy swoim wygl\u0105dem i sposobem bycia nie wzbudzali \u017cadnych podejrze\u0144 \u2014 opowiada nasz przedstawiciel w zespole „Puszkin”.<\/p>\n
Dla polskiej cz\u0119\u015bci \u015bledztwa najwa\u017cniejsze okaza\u0142o si\u0119 zatrzymanie na terenie Litwy Mikhaila Z. W trakcie przes\u0142uchania, kt\u00f3re we wrze\u015bniu 2025 r. przeprowadzi\u0142 prok. Bartosz Jandy w litewskim areszcie, Gruzin przyzna\u0142 si\u0119 do kradzie\u017cy wszystkich 78 starodruk\u00f3w z BUW-u i opowiedzia\u0142 ze szczeg\u00f3\u0142ami o tym, w jaki spos\u00f3b dokonywa\u0142 ich grabie\u017cy.<\/p>\n
Podczas sk\u0142adania zezna\u0144 poda\u0142 te\u017c nazwisko moskiewskiego antykwariusza, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 jego zleceniodawc\u0105. \u015aledczy ustalili jednak, \u017ce antykwariusz o takim nazwisku nie istnieje.<\/p>\n
\u2014 Ju\u017c sam fakt, \u017ce Mikhail Z. wzi\u0105\u0142 na siebie wszystkie kradzie\u017ce mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o tym, \u017ce kogo\u015b kryje \u2014 zauwa\u017ca prok. Jandy.<\/p>\n
Zagadk\u0105 pozostaje te\u017c to, dlaczego teoretycznie cz\u0142onkowie tej samej grupy \u2014 czyli Mat T. i Ana G. \u2014 ukradli atrapy pod\u0142o\u017cone wcze\u015bniej przez Mikhaila Z. Zdaniem prokuratora mo\u017cliwe s\u0105 tu dwie wersje: jedna zak\u0142ada, \u017ce w ten spos\u00f3b grupa stara\u0142a si\u0119 zaciera\u0107 \u015blady, a druga, \u017ce wewn\u0105trz grupy rywalizowa\u0142y ze sob\u0105 r\u00f3\u017cne frakcje.<\/p>\n
Rosyjski trop<\/p>\n
Cho\u0107 zeznania Mikhaila Z. nie przyczyni\u0142y si\u0119 do zidentyfikowania zleceniodawcy, to \u015bledczym uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107, \u017ce osiem dzie\u0142 skradzionych z BUW-u zosta\u0142o oficjalnie wystawionych na aukcjach organizowanych przez Dom Aukcyjny „Litfond” z siedzib\u0105 w Moskwie i Petersburgu.<\/p>\n
Jego w\u0142a\u015bciciel Siergiej Burmistrov to bardzo tajemnicza posta\u0107. Wiadomo o nim tylko tyle, \u017ce w przesz\u0142o\u015bci by\u0142 ekspertem Ministerstwa Kultury Federacji Rosyjskiej.<\/p>\n
\u2014 Ci\u0119\u017cko stwierdzi\u0107, czy za tymi dzia\u0142aniami stoi pa\u0144stwo rosyjskie, czy jaka\u015b grupa oligarch\u00f3w skupionych wok\u00f3\u0142 w\u0142adzy. Natomiast jestem przekonany, \u017ce taki dom aukcyjny nie m\u00f3g\u0142by sobie pozwoli\u0107 na sprzeda\u017c tego typu dzie\u0142 bez wiedzy i poparcia Kremla. Znamienne jest te\u017c to, \u017ce wszystkie te kradzie\u017ce w ca\u0142ej Europie zacz\u0119\u0142y si\u0119 po pe\u0142noskalowej inwazji Rosji na Ukrain\u0119 \u2014 m\u00f3wi prok. pp\u0142k Bartosz Jandy.<\/p>\n
\u2014 Beqa T. przed inwazj\u0105 mieszka\u0142 w Odessie. Potem zacz\u0105\u0142 podr\u00f3\u017cowa\u0107 po Europie. Sk\u0105d mia\u0142 na to pieni\u0105dze? Przecie\u017c takie hobbystyczne podr\u00f3\u017cowanie i zwiedzanie wszystkich europejskich bibliotek jest kosztowne. Trzeba zap\u0142aci\u0107 za samoloty, noclegi, jedzenie. Kto\u015b musia\u0142 to finansowa\u0107 z g\u00f3ry \u2014 dodaje.<\/p>\n
![\"Magazyn](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/MZqk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8xMzdlOWU4NGRkZGI0NTRiODNlNTc0NjRlZWYxM2FhYy5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n
Magazyn Biblioteki Uniwersytetu WarszawskiegoMaciek Ja\u017awiecki \/ Agencja Wyborcza.pl<\/p>\n
\u015aledczy z grupy „Puszkin” nie jest jednak przekonany, czy te kradzie\u017ce mo\u017cna wprost potraktowa\u0107 jako kolejn\u0105 ods\u0142on\u0119 wojny hybrydowej.<\/p>\n
\u2014 Tutaj raczej stawia\u0142bym na element mody imperialnej u nabywc\u00f3w z Rosji, ni\u017c na zorganizowane dzia\u0142ania rosyjskich s\u0142u\u017cb specjalnych. GRU zajmuje si\u0119 dywersj\u0105, sabota\u017cem, czy rozpoznaniem wojskowym. W przypadku tych starodruk\u00f3w podejrzewa\u0142bym raczej zlecenia \u2014 owszem, inspirowane kr\u0119gami rz\u0105dowymi \u2014 ale jednak ze strony rosyjskich oligarch\u00f3w \u2014 przekonuje.<\/p>\n
\u2014 Pami\u0119tajmy, \u017ce po inwazji na Ukrain\u0119 zapanowa\u0142a tam moda w\u0142a\u015bnie na takie dzie\u0142a z XIX w., kiedy to po kl\u0119sce Napoleona Rosja rozkwit\u0142a jako imperium. To si\u0119 \u015bwietnie wpisuje w obecn\u0105 narracj\u0119 i wielu oligarch\u00f3w z pewno\u015bci\u0105 chcia\u0142oby mie\u0107 w swojej kolekcji takie ksi\u0105\u017cki \u2014 zaznacza.<\/p>\n
Francuskie organy \u015bcigania zwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 z pytaniem do Siergieja Burmistrova, czy handluje skradzionymi w Europie dzie\u0142ami rosyjskich pisarzy z XIX w.? Ten odpowiedzia\u0142, \u017ce jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 jest legalna, a na wszystko posiada odpowiednie dokumenty. S\u0119k w tym, \u017ce na zdj\u0119ciach kilku z wystawionych na rosyjskich aukcjach ksi\u0105\u017cek widoczne by\u0142y nawet piecz\u0105tki biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego.<\/p>\n
W\u015br\u00f3d sprzedanych pozycji s\u0105 m.in. „Trzy nowe bajki” Kry\u0142owa, „Bracia rozb\u00f3jnicy” Puszkina i „Dzie\u0142a zebrane” Gogola. Dom Aukcyjny „Litfond” zarobi\u0142 na nich oko\u0142o miliona z\u0142otych. Nie wiadomo, w czyje r\u0119ce trafi\u0142y te ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n
![\"Biblioteka](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Q4zk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9iOGRjOTZlMTliMzNhYTIzYjRhZGUxMGMyYmRmYjVjNS5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n
Biblioteka Uniwersytetu WarszawskiegoLeszek Szyma\u0144ski \/ PAP<\/p>\n
Ruch prokuratury<\/p>\n
Jak dowiedzia\u0142 si\u0119 Onet \u2014 Prokuratura Okr\u0119gowa w Warszawie planuje postawi\u0107 zarzuty paserstwa Siergiejowi Burmistrovi.<\/p>\n
\u2014 Oczywi\u015bcie trzeba zdawa\u0107 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce czynno\u015bci z jego udzia\u0142em nie wykonam. Nie w obecnej sytuacji geopolitycznej. Natomiast b\u0119dzie poszukiwany i kto wie, by\u0107 mo\u017ce kiedy\u015b uda si\u0119 go zatrzyma\u0107, a ja b\u0119d\u0119 mia\u0142 okazj\u0119 wys\u0142ucha\u0107 jego wersji wydarze\u0144 \u2014 m\u00f3wi prok. pp\u0142k Bartosz Jandy.<\/p>\n
Polski \u015bledczy przyznaje te\u017c, \u017ce szansa na odzyskanie skradzionych ksi\u0105\u017cek w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci jest znikoma. Nie wyklucza jednak, \u017ce w perspektywie kilkudziesi\u0119ciu lat taka okazja si\u0119 pojawi.<\/p>\n
\u2014 Musimy dobrze skatalogowa\u0107 te ksi\u0105\u017cki w odpowiednich instytucjach i wpisa\u0107 je na list\u0119 dzie\u0142 skradzionych. Z czasem takie rzeczy potrafi\u0105 po prostu „wyp\u0142yn\u0105\u0107”, na przyk\u0142ad u jakiego\u015b bogatego kolekcjonera. Dlatego warto trzyma\u0107 r\u0119k\u0119 na pulsie \u2014 zaznacza.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Mikhail Z. szybko zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 z pracownikami biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego. By\u0142 gadatliwy, sypa\u0142 anegdotami, godzinami m\u00f3g\u0142 rozmawia\u0107 o…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":193090,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,27,1709,34,35,28,31,48,25,46,40,41,1627,87,47,80,29,30,341,20410,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-193089","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-headlines","12":"tag-kreml","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-nat_styl","18":"tag-news","19":"tag-omp","20":"tag-polish","21":"tag-polski","22":"tag-prokuratura","23":"tag-rosja","24":"tag-screening_general","25":"tag-swiat","26":"tag-top-stories","27":"tag-topstories","28":"tag-tylko_w_onecie","29":"tag-uniwersytet_warszawski","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-world","32":"tag-world-news","33":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115857909695200311","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193089","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=193089"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193089\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/193090"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=193089"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=193089"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=193089"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"Czytelnia](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/_9Ck9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy82ZmQ0NDQ0ZTdhZjJhMWVkODViOWNkZWYwMTVkOWU1OS5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n