{"id":193687,"date":"2026-01-08T11:45:08","date_gmt":"2026-01-08T11:45:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/193687\/"},"modified":"2026-01-08T11:45:08","modified_gmt":"2026-01-08T11:45:08","slug":"co-dalej-z-grenlandia-trump-stosuje-doktryne-gierasimowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/193687\/","title":{"rendered":"Co dalej z Grenlandi\u0105. „Trump stosuje doktryn\u0119 Gierasimowa”"},"content":{"rendered":"

Pomys\u0142 przy\u0142\u0105czenia Grenlandii Donald Trump porusza\u0142 wielokrotnie. Rok temu po raz pierwszy jednak stwierdzi\u0142, \u017ce Stany mog\u0105 u\u017cy\u0107 si\u0142y, by przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad wysp\u0105.<\/a> S\u0142owa prezydenta wywo\u0142a\u0142y burz\u0119 na ca\u0142ym \u015bwiecie \u2014 ale chwil\u0119 po tym temat zszed\u0142 z agendy informacyjnej. Nic dziwnego, pojawi\u0142o si\u0119 wiele innych anga\u017cuj\u0105cych temat\u00f3w (na przyk\u0142ad kwestia rozwi\u0105zania wojny w Ukrainie). Du\u0144czycy jednak bynajmniej o sprawie nie zapomnieli.<\/p>\n

Dalsza cz\u0119\u015b\u0107 artyku\u0142u znajduje si\u0119 pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

\u2014 Po tych s\u0142owach Trumpa ze stycznia 2025 r. o mo\u017cliwym przej\u0119ciu Grenlandii si\u0142\u0105 zacz\u0119\u0142o si\u0119 dzia\u0107 wiele rzeczy. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce Amerykanie zacz\u0119li stosowa\u0107 na wyspie „doktryn\u0119 Gierasimowa” \u2014 m\u00f3wi nam nieoficjalnie wysoko postawiony oficer du\u0144skich si\u0142 zbrojnych.<\/p>\n

Chodzi oczywi\u015bcie o opracowany w 2013 r. plan dzia\u0142a\u0144 militarnych rosyjskiego genera\u0142a Walerija Gierasimowa. W my\u015bl jego pomys\u0142\u00f3w wojny si\u0119 nie wypowiada w tradycyjny spos\u00f3b. Raczej buduje si\u0119 poczucie chaosu, prowadz\u0105c szeroko zakrojone dzia\u0142ania w sferze informacyjnej i propagandowej oraz ataki na infrastruktur\u0119. <\/p>\n

Czytaj tak\u017ce w BUSINESS INSIDER<\/p>\n

Dzia\u0142ania mog\u0105 by\u0107 prowadzone nie tylko przez klasyczne wojska \u2014 r\u00f3wnie\u017c przez cywili czy oddzia\u0142y paramilitarne. Du\u017c\u0105 przewag\u0119 atakuj\u0105cemu daje klimat niedookre\u015blenia. W ko\u0144cu nikt nie ma pewno\u015bci, czy atak si\u0119 ju\u017c rozpocz\u0105\u0142, czy jeszcze nie \u2014 i kto w og\u00f3le atakuje. Rosjanie? A mo\u017ce tylko „zielone ludziki”? <\/p>\n

\u2014 No i co\u015b podobnego Amerykanie zacz\u0119li realizowa\u0107 punkt po punkcie na Grenlandii. Na szcz\u0119\u015bcie z mniejszym sukcesem ni\u017c np. Rosjanie na Krymie \u2014 m\u00f3wi\u0142 nam przedstawiciel du\u0144skich si\u0142 zbrojnych.<\/p>\n

\"Grenlandia<\/p>\n

Grenlandia jest znowu w centrum uwagi<\/p>\n

|
\n Adam Ziemienowicz \/ PAP\/zdj\u0119cia<\/p>\n

Co wi\u0119c si\u0119 dzia\u0142o przez rok na Grenlandii?<\/p>\n

Na pocz\u0105tku zesz\u0142ego roku Amerykanie chcieli zauroczy\u0107 Grenlandczyk\u00f3w. Zorganizowano wizyt\u0119 wiceprezydenta J.D. Vance’a, kt\u00f3ra jednak nie odnios\u0142a oczekiwanego sukcesu.<\/p>\n

Przedstawiciele administracji USA mieli wed\u0142ug lokalnych medi\u00f3w chodzi\u0107 od drzwi do drzwi na Grenlandii, by znale\u017a\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy zgodziliby si\u0119 na odwiedziny J.D. Vance’a i jego \u017cony. Nie znale\u017ali nikogo, kto chcia\u0142by takiej wizyty. W efekcie z wiceprezydentem USA spotkali si\u0119 tylko… stacjonuj\u0105cy na wyspie ameryka\u0144scy \u017co\u0142nierze.<\/a><\/p>\n

Amerykanie wcale jednak nie odpu\u015bcili. W po\u0142owie zesz\u0142ego roku nieco \u015bwiat\u0142a na ich dzia\u0142ania rzuci\u0142 publiczny du\u0144ski nadawca DR. Wed\u0142ug stacji trzech Amerykan\u00f3w zosta\u0142o w\u00f3wczas oskar\u017conych o pr\u00f3b\u0119 przenikni\u0119cia do spo\u0142ecze\u0144stwa grenlandzkiego w celu os\u0142abienia stosunk\u00f3w z Dani\u0105 poprzez dzia\u0142ania okre\u015blane jako „infiltracja” i „operacje wp\u0142ywowe”.<\/p>\n

Jeden z nich rzekomo sporz\u0105dzi\u0142 list\u0119 zwolennik\u00f3w Trumpa na wyspie. Jest on r\u00f3wnie\u017c oskar\u017cony o stworzenie listy os\u00f3b, kt\u00f3re nie popieraj\u0105 prezydenta USA oraz o doradzanie w kwestiach, kt\u00f3re „stawiaj\u0105 Dani\u0119 w z\u0142ym \u015bwietle” w ameryka\u0144skich mediach. Takie kwestie mia\u0142y obejmowa\u0107 m.in. „rzekomo przymusowe zabieranie grenlandzkich dzieci przez du\u0144skie w\u0142adze oraz odr\u0119bny skandal dotycz\u0105cy przymusowej antykoncepcji grenlandzkich kobiet” \u2014 wynika\u0142o ze \u015bledztwa DR.<\/p>\n

Jako pr\u00f3b\u0119 wp\u0142ywu na mieszka\u0144c\u00f3w Grenlandii du\u0144skie media podawa\u0142y te\u017c niezliczone wizyty Amerykan\u00f3w zwi\u0105zanych z Trumpem w Nuuk, czyli stolicy wyspy. W ci\u0105gu ostatniego roku byli tam m.in. syn prezydenta Donald Trump junior czy nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c aktywista Charlie Kirk. Ale te\u017c przedsi\u0119biorca Drew Horn, kt\u00f3ry kusi\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w „dziesi\u0105tkami miliard\u00f3w inwestycji”. W maju natomiast „Wall Street Journal” opisywa\u0142, \u017ce ameryka\u0144skie agencje wywiadowcze dosta\u0142y zadanie „zintensyfikowania” swoich dzia\u0142a\u0144 wzgl\u0119dem Grenlandii. Nasi du\u0144scy rozm\u00f3wcy przyznaj\u0105, \u017ce „o wielu rzeczach nie pisa\u0142y media” \u2014 i oni o nich te\u017c nie bardzo mog\u0105 m\u00f3wi\u0107.<\/p>\n

Jakie efekty przynios\u0142y te dzia\u0142ania? Sonda\u017ce rok temu pokazywa\u0142y, \u017ce 85 proc. mieszka\u0144c\u00f3w Grenlandii nie chce przy\u0142\u0105czenia do USA. Jednak zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 Grenlandczyk\u00f3w nie chce te\u017c, aby na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 wyspa pozosta\u0142a zale\u017cna od Danii. I tym argumentem graj\u0105 Amerykanie.<\/p>\n

Trzeba te\u017c przyzna\u0107, \u017ce pod koniec zesz\u0142ego roku przyspieszyli swoje dzia\u0142ania w kwestii Grenlandii. W grudniu Trump og\u0142osi\u0142, \u017ce gubernator Luizjany Jeff Landry zostanie specjalnym wys\u0142annikiem Stan\u00f3w Zjednoczonych do Grenlandii. W \u015bwiecie dyplomacji uznano to za do\u015b\u0107 szokuj\u0105cy ruch, kt\u00f3ry spotka\u0142 si\u0119 m.in. wezwaniem ambasadora USA w Kopenhadze przez lokalne MSZ.<\/a><\/p>\n

Co dalej z Grenlandi\u0105?<\/p>\n

Dzia\u0142ania „podprogowe” USA wzgl\u0119dem Grenlandii s\u0105 dosy\u0107 szokuj\u0105ce \u2014 zw\u0142aszcza \u017ce Dania, kt\u00f3ra kontroluje wysp\u0119, to formalnie sojusznik Stan\u00f3w. Dania jest w NATO i uczestniczy\u0142a w wielu ameryka\u0144skich misjach, np. w Afganistanie.<\/p>\n

Na razie Amerykanie jednak unikali czystej przemocy \u2014 cho\u0107 „doktryna Gierasimowa” zak\u0142ada u\u017cycie si\u0142y w r\u00f3\u017cnych formach. Nasi du\u0144scy rozm\u00f3wcy m\u00f3wi\u0105, \u017ce w kraju od dawna politycy i wojskowi zadaj\u0105 si\u0119 pytania, czy dojdzie do agresji w jakiej\u015b formie. Od kilku dni takie pytania zadaje sobie zreszt\u0105 ca\u0142y \u015bwiat \u2014 akcja w Wenezueli<\/a> pokaza\u0142a, jak bardzo sprawne mog\u0105 by\u0107 ameryka\u0144skie wojska. Ale te\u017c udowodni\u0142y, jak bardzo Donald Trump jest zdeterminowany, by osi\u0105ga\u0107 swoje cele.<\/p>\n

Tym bardziej \u017ce rzeczniczka Bia\u0142ego Domu ostatnio wprost powiedzia\u0142a, \u017ce u\u017cycie si\u0142y ci\u0105gle le\u017cy na stole.<\/a> Ewentualna operacja nie by\u0142aby trudna, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce Amerykanie ju\u017c s\u0105 na wyspie. Od 1943 r. wojska USA maj\u0105 tam baz\u0119 kosmiczn\u0105 Pituffik. Szacuje si\u0119, \u017ce USA ma ok. 200 \u017co\u0142nierzy na wyspie. Sam\u0105 Grenlandi\u0119 zamieszkuje ok. 56 tys. os\u00f3b. Trudno im by\u0142oby si\u0119 broni\u0107 przed ameryka\u0144sk\u0105 pot\u0119g\u0105. A czy si\u0142y zbrojne Danii mog\u0142yby si\u0119 przeciwstawi\u0107 USA?<\/p>\n

BBC szacuje, \u017ce du\u0144skie wojsko ma ok. sze\u015b\u0107 baz na wyspie. Jednak si\u0142a ameryka\u0144skiej armii tak du\u017ca, \u017ce trudno by by\u0142o jej sprosta\u0107. Inna sprawa, \u017ce Du\u0144czycy korzystaj\u0105 z ameryka\u0144skiej broni. Si\u0142y powietrzne Danii korzystaj\u0105 wy\u0142\u0105cznie z my\u015bliwc\u00f3w z USA \u2014 maszyn F-16 oraz F-35. Wojskowy \u015bwiat si\u0119 wi\u0119c zastanawia, czy w razie czego Amerykanie nie mog\u0105 utrudni\u0107 Du\u0144czykom \u2014 czy nawet uniemo\u017cliwi\u0107 \u2014 korzystanie z tej broni.<\/p>\n

Zobacz: Czy Amerykanie mog\u0105 nam „wy\u0142\u0105czy\u0107” samoloty i rakiety? O tym m\u00f3wi si\u0119 po cichu<\/a><\/p>\n

Ewentualne kolejne kroki USA w „doktrynie Gierasimowa” mog\u0142yby nie tylko mie\u0107 konsekwencje dla Danii. Premierka tego kraju Mette Frederiksen m\u00f3wi wprost, \u017ce zbrojna agresja na Grenlandi\u0119 by\u0142aby de facto ko\u0144cem NATO.<\/p>\n

Eksperci przyznaj\u0105, \u017ce na stole s\u0105 ci\u0105gle inne rozwi\u0105zania. Na przyk\u0142ad kupienie wyspy.<\/a> BBC podaje z kolei, \u017ce jednym ze scenariuszy jest te\u017c dalsze prowadzenie „podprogowych” dzia\u0142a\u0144 z nadziej\u0105, \u017ce Grenlandczycy w ko\u0144cu zechc\u0105 si\u0119 przy\u0142\u0105czy\u0107 do Stan\u00f3w. Pozostaje oczywi\u015bcie pytanie, czy Donald Trump b\u0119dzie mia\u0142 cierpliwo\u015b\u0107 na takie dzia\u0142ania.<\/p>\n

Zobacz tak\u017ce: Tak USA mog\u0105 przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad Grenlandi\u0105. „Kwestia czasu”<\/a><\/p>\n

Czemu Stany w og\u00f3le chc\u0105 przej\u0105\u0107 Grenlandi\u0119?<\/p>\n

Jedn\u0105 z przyczyn s\u0105 kwestie zwi\u0105zane z bezpiecze\u0144stwem. „Na Grenlandii kontynuowana jest dzi\u015b misja wczesnego ostrzegania przed rakietami balistycznymi. Oko\u0142o 200 czynnych pracownik\u00f3w Si\u0142 Powietrznych i Si\u0142 Kosmicznych USA jest na miejscu, by monitorowa\u0107 orbituj\u0105ce satelity pod k\u0105tem oznak ewentualnego ataku” \u2014 podawa\u0142a wsp\u00f3\u0142finansowana przez ameryka\u0144ski Departament Obrony gazeta „Stars and Stripes”<\/p>\n

Kluczowe mo\u017ce by\u0107 natomiast to, \u017ce \u2014 jak czytamy w „Stars and Stripes” \u2014 coraz wyra\u017aniejsza jest rosyjska obecno\u015b\u0107 w terenie arktycznym. A i Chiny nie ukrywaj\u0105, \u017ce chc\u0105 odgrywa\u0107 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 w tym obszarze. Nie brakuje ekspert\u00f3w, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce to w\u0142a\u015bnie region arktyczny b\u0119dzie w przysz\u0142o\u015bci aren\u0105 star\u0107 \u015bwiatowych mocarstw \u2014 bardziej ni\u017c Pacyfik, Bliski Wsch\u00f3d czy wschodnia flanka NATO.<\/p>\n

Nie bez znaczenia s\u0105 te\u017c zmiany klimatyczne. Region arktyczny jest coraz cieplejszy, l\u00f3d si\u0119 tam topi. To fatalne wie\u015bci dla naszej planety, ale \u015bwiatowe mocarstwa widz\u0105 te\u017c w tym szans\u0119 na wytyczenie nowych szlak\u00f3w transportowych, na przyk\u0142ad po Oceanie Arktycznym. Kto b\u0119dzie je kontrolowa\u0142 w przysz\u0142o\u015bci, mo\u017ce zdominowa\u0107 wy\u015bcig mocarstw.<\/p>\n

Ale Donald Trump jest przede wszystkim znany jako przedsi\u0119biorca. Na pewno zatem przemawia do niego r\u00f3wnie\u017c to, jak bogata w surowce jest Grenlandia. Dodatkowo topnienie lodu mo\u017ce umo\u017cliwi\u0107 wiercenia w poszukiwaniu ropy naftowej i wydobycie minera\u0142\u00f3w, takich jak mied\u017a, lit, nikiel i kobalt.<\/p>\n

„Te zasoby mineralne s\u0105 niezb\u0119dne dla szybko rozwijaj\u0105cego si\u0119 przemys\u0142u, kt\u00f3ry produkuje turbiny wiatrowe, linie przesy\u0142owe, akumulatory i pojazdy elektryczne” \u2014 podawa\u0142 „The New York Times”.<\/p>\n

Autor: Mateusz Madejski, dziennikarz Business Insider Polska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pomys\u0142 przy\u0142\u0105czenia Grenlandii Donald Trump porusza\u0142 wielokrotnie. Rok temu po raz pierwszy jednak stwierdzi\u0142, \u017ce Stany mog\u0105 u\u017cy\u0107…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":193688,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-193687","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115859313343068681","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193687","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=193687"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193687\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/193688"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=193687"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=193687"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=193687"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}