{"id":193925,"date":"2026-01-08T14:09:08","date_gmt":"2026-01-08T14:09:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/193925\/"},"modified":"2026-01-08T14:09:08","modified_gmt":"2026-01-08T14:09:08","slug":"geny-geniusza-z-rysunku-leonarda-da-vinci-wydobyto-ludzkie-dna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/193925\/","title":{"rendered":"Geny geniusza. Z rysunku Leonarda da Vinci wydobyto ludzkie DNA"},"content":{"rendered":"

Te prze\u0142omowe informacje zosta\u0142y opublikowane w formie preprintu w bazie bioRxiv, co oznacza, \u017ce praca nie przesz\u0142a jeszcze pe\u0142nej recenzji naukowej. Mimo to ju\u017c teraz wzbudza ogromne emocje zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d genetyk\u00f3w, jak i historyk\u00f3w sztuki.\u00a0Kluczowym elementem bada\u0144 okaza\u0142o si\u0119 por\u00f3wnanie DNA z rysunku z materia\u0142em genetycznym odzyskanym z XV-wiecznego listu. Jego autorem by\u0142 Frosino di ser Giovanni da Vinci, daleki krewny rodziny Leonarda, spokrewniony z jego dziadkiem, Antoniem da Vinci.<\/p>\n

W obu przypadkach naukowcy wykryli sekwencje chromosomu Y nale\u017c\u0105ce do tej samej haplogrupy genetycznej zwi\u0105zanej z Toskani\u0105, czyli regionem, w kt\u00f3rym urodzi\u0142 si\u0119 Leonardo. Poniewa\u017c chromosom Y przekazywany jest niemal niezmiennie z ojca na syna, takie dopasowanie mo\u017ce stanowi\u0107 istotn\u0105 wskaz\u00f3wk\u0119 przy rekonstrukcji drzewa genealogicznego rodu da Vinci.<\/p>\n

Wielka szansa, ale i du\u017ce w\u0105tpliwo\u015bci<\/p>\n

Eksperci przestrzegaj\u0105 jednak przed nadmiernym entuzjazmem, bo autorstwo rysunku „\u015awi\u0119te Dzieci\u0119” od lat jest przedmiotem spor\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 badaczy uwa\u017ca, \u017ce dzie\u0142o mog\u0142o wyj\u015b\u0107 spod r\u0119ki jednego z uczni\u00f3w Leonarda, a nie samego mistrza. Do tego dochodzi ryzyko zanieczyszczenia materia\u0142u genetycznego, bo przez setki lat rysunek by\u0142 dotykany przez kolekcjoner\u00f3w, kustoszy i badaczy, z kt\u00f3rych wielu mog\u0142o mie\u0107 toska\u0144skie korzenie.<\/p>\n

W praktyce oznacza to, \u017ce DNA odnalezione na szkicu mo\u017ce nale\u017ce\u0107 do kogo\u015b zupe\u0142nie innego. A po co nam w og\u00f3le DNA Leonarda da Vinci? Motywacje badaczy wykraczaj\u0105 daleko poza czyst\u0105 ciekawo\u015b\u0107 – odtworzenie profilu genetycznego Leonarda da Vinci mog\u0142oby pom\u00f3c w potwierdzeniu autentyczno\u015bci dzie\u0142 sztuki, kt\u00f3rych pochodzenie jest niepewne.<\/p>\n

Brak szcz\u0105tk\u00f3w i zamkni\u0119te groby<\/p>\n

Tym samym genetyka mog\u0142aby sta\u0107 si\u0119 nowym narz\u0119dziem w arsenale historii sztuki. Bo w tym miejscu warto te\u017c doda\u0107, \u017ce DNA z rysunku pozyskano metod\u0105 delikatnego wymazu, bez niszczenia obiektu. Zdaniem ekspert\u00f3w ta technika mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci zrewolucjonizowa\u0107 badania nad pochodzeniem dzie\u0142 sztuki, szczeg\u00f3lnie tam, gdzie tradycyjne metody zawodz\u0105.<\/p>\n

Niekt\u00f3rzy id\u0105 jeszcze dalej i spekuluj\u0105, \u017ce DNA Leonarda mog\u0142oby rzuci\u0107 \u015bwiat\u0142o na biologiczne podstawy jego niezwyk\u0142ych zdolno\u015bci\u00a0– na przyk\u0142ad wyj\u0105tkowego wzroku, zdolno\u015bci przestrzennego my\u015blenia czy kreatywno\u015bci wykraczaj\u0105cej poza epok\u0119. Problem w tym, \u017ce bez bezpo\u015bredniego materia\u0142u por\u00f3wnawczego trudno o jednoznaczne wnioski.<\/p>\n

Gr\u00f3b Leonarda da Vinci we Francji zosta\u0142 cz\u0119\u015bciowo zniszczony w czasie rewolucji francuskiej, a jego szcz\u0105tki mog\u0142y zosta\u0107 przemieszane z innymi podczas p\u00f3\u017aniejszego przenoszenia.\u00a0Do dzi\u015b nie ma zgody, czy ko\u015bci znajduj\u0105ce si\u0119 w kaplicy \u015bw. Huberta rzeczywi\u015bcie nale\u017c\u0105 do mistrza. Dodatkowo badacze nie uzyskali zgody na pobranie DNA z grobu ojca Leonarda we Florencji, a jego matka, Caterina di Meo Lippi, zosta\u0142a pochowana w nieznanym miejscu, co uniemo\u017cliwia analiz\u0119 mitochondrialnego DNA przekazywanego w linii \u017ce\u0144skiej.<\/p>\n

Sztuka jako no\u015bnik gen\u00f3w<\/p>\n

Wobec tych ogranicze\u0144 naukowcy skupiaj\u0105 si\u0119 na artefaktach. Problem polega na tym, \u017ce wiele dzie\u0142 Leonarda jest niedost\u0119pnych do bada\u0144 lub nie zawiera \u015blad\u00f3w ludzkiego DNA. Jak dot\u0105d „\u015awi\u0119te Dzieci\u0119” pozostaje jedynym rysunkiem przypisywanym arty\u015bcie, z kt\u00f3rego uda\u0142o si\u0119 wydoby\u0107 materia\u0142 genetyczny.<\/p>\n

Badacze analizuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c ko\u015bci znalezione w rodzinnym grobowcu da Vinci we W\u0142oszech, badaj\u0105 DNA \u017cyj\u0105cych potomk\u00f3w bocznych linii rodu oraz sekwencjonuj\u0105 materia\u0142 genetyczny z pukla w\u0142os\u00f3w odkrytego w XIX wieku, kt\u00f3ry mo\u017ce pochodzi\u0107 z brody Leonarda.<\/p>\n

Autorzy badania licz\u0105, \u017ce ich praca przekona archiwa i instytucje kultury do udost\u0119pnienia kolejnych obiekt\u00f3w do analiz. W\u015br\u00f3d potencjalnych kandydat\u00f3w wymienia si\u0119 m.in. s\u0142ynny „Kodeks Leicester” (zbi\u00f3r pism i notatek sporz\u0105dzonych przez Leonarda da Vinci w latach 1508-1512), zawieraj\u0105cy wyra\u017any odcisk palca, niemal na pewno nale\u017c\u0105cy do mistrza.<\/p>\n

”Wydarzenia”: E-rejestracja ju\u017c dzia\u0142a. Na razie zapisy na kardiologi\u0119, cytologi\u0119 i mammografi\u0119Polsat NewsPolsat News<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Masz sugestie, uwagi albo widzisz b\u0142\u0105d? Napisz do nas<\/p>\n

Zapisz si\u0119 na geekweekowy newsletter i \u0142ap naj\u015bwie\u017csze newsy ze \u015bwiata tech, lifehacki, porady i ciekawostki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Te prze\u0142omowe informacje zosta\u0142y opublikowane w formie preprintu w bazie bioRxiv, co oznacza, \u017ce praca nie przesz\u0142a jeszcze…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":193926,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[122,42,38,40,39,41,123],"class_list":{"0":"post-193925","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozrywka","8":"tag-entertainment","9":"tag-pl","10":"tag-poland","11":"tag-polish","12":"tag-polska","13":"tag-polski","14":"tag-rozrywka"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115859879685873728","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193925","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=193925"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193925\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/193926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=193925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=193925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=193925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}