Tak zimno nie by\u0142o od dawna. Jak niskie temperatury wp\u0142ywaj\u0105 na nasze zdrowie?<\/p>\n
Pami\u0119tam, jak kilkana\u015bcie lat temu, gdy by\u0142am jeszcze w szkole podstawowej, w czasie jednej z kolejnych bardzo mro\u017anych zim, kiedy temperatura spadaj\u0105ca poni\u017cej -15 st. C, nie robi\u0142a na nikim wi\u0119kszego wra\u017cenia, us\u0142ysza\u0142am od jednej z nauczycielek wa\u017cne zdanie: „Jest bardzo zimno, dlatego bardzo was prosz\u0119, je\u015bli zdarzy wam si\u0119, \u017ce b\u0119dziecie wraca\u0107 do domu i poczujecie, \u017ce chcecie gdzie\u015b usi\u0105\u015b\u0107 i odpocz\u0105\u0107, bo jest wam zimno, nie r\u00f3bcie tego i nie b\u00f3jcie si\u0119 zapuka\u0107 do obcego domu, \u017ceby poprosi\u0107 o pomoc”.<\/p>\n
Trzeba doda\u0107, \u017ce to by\u0142y czasy, kiedy nikt szczeg\u00f3lnie nie przejmowa\u0142 si\u0119 zaspami po pas i dziarsko maszerowa\u0142 do szko\u0142y nawet w siarczystym mrozie, nie licz\u0105c na to, \u017ce kt\u00f3re\u015b z rodzic\u00f3w podrzuci go do szko\u0142y samochodem. A \u017ce by\u0142am dzieciakiem, to zdanie to szczeg\u00f3lnie utkwi\u0142o mi w pami\u0119ci.<\/p>\n
Dzi\u015b, cho\u0107 \u017cyjemy w klimacie umiarkowanym, ostatnie zimy odzwyczai\u0142y nas od \u015bniegu i minusowych temperatur. Jednak ostatnie dni grudnia i pocz\u0105tek stycznia to wyra\u017any powiew bardzo mro\u017anej zimy z temperaturami si\u0119gaj\u0105cymi nawet -20 st. C, dlatego nie mo\u017cemy zapomina\u0107, \u017ce wych\u0142odzenie organizmu<\/a> mo\u017ce by\u0107 bardzo niebezpieczne.<\/p>\n Prognozy pokazuj\u0105, \u017ce w najbli\u017cszych dniach w ca\u0142ym kraju utrzyma si\u0119 mr\u00f3z \u2013 w dzie\u0144 od -6 do -2 st. C, nocami miejscami do -15 st. C. Weekend przyniesie kulminacj\u0119 zimna \u2013 na wschodzie i w centrum na termometrach zobaczymy nawet -12 st. C w dzie\u0144, a przy rozpogodzeniach noc\u0105 mo\u017cliwe s\u0105 spadki poni\u017cej -20 st. C. Wi\u0119cej o aktualnej sytuacji pogodowej mo\u017cna przeczyta\u0107 na stronie g\u0142\u00f3wnej Onetu: Takiego zimna w Polsce dawno nie by\u0142o. Znamy dat\u0119 nadej\u015bcia najwi\u0119kszych mroz\u00f3w<\/a><\/p>\n Czy istnieje uniwersalny pr\u00f3g temperatury, kt\u00f3ry pozwala\u0142by jednoznacznie okre\u015bli\u0107, czym jest ekstremalne zimno i jakie niesie skutki dla naszego zdrowia? Nie, cho\u0107 jak podkre\u015blaj\u0105 lekarze, najgorsze s\u0105 nag\u0142e skoki temperatur, a og\u00f3lna kondycja zdrowotna odgrywa tu kluczow\u0105 rol\u0119: niekt\u00f3re schorzenia i zaburzenia mog\u0105 nasila\u0107 szkodliwe oddzia\u0142ywanie niskich temperatur na organizm.<\/p>\n Joanna Szel\u0105g, specjalistka medycyny rodzinnej, m\u00f3wi wprost: \u2014 Cho\u0107 w Polsce „du\u017ce mrozy” nie oznaczaj\u0105 syberyjskich -60 st. C, to nawet -15 czy -20 st. C potrafi by\u0107 gro\u017ane. \u2014 Najwa\u017cniejsze jest odpowiednie przygotowanie \u2014 podkre\u015bla lekarka.<\/p>\n Prognozy m\u00f3wi\u0105 o spadkach temperatur poni\u017cej -20 st.C. Co to oznacza dla os\u00f3b nieprzygotowanych? \u2014 Nie ma jednego uniwersalnego czasu, po kt\u00f3rym pojawi\u0105 si\u0119 odmro\u017cenia \u2014 wszystko zale\u017cy od zdrowia, kr\u0105\u017cenia<\/a>, chor\u00f3b przewlek\u0142ych \u2014 wyja\u015bnia lekarka. Jak dodaje, niekt\u00f3re osoby reaguj\u0105 szybciej na zmiany temperatur. \u2014 To na przyk\u0142ad pacjenci z zespo\u0142em Raynauda<\/a>, kt\u00f3ry powoduje bardzo szybkie odmro\u017cenia<\/a> d\u0142oni czy st\u00f3p \u2014 wyja\u015bnia.<\/p>\n Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n Jakie s\u0105 objawy odmro\u017ce\u0144? <\/p>\n Dlaczego mr\u00f3z wp\u0142ywa na p\u0142uca? <\/p>\n Jak mo\u017cna si\u0119 chroni\u0107 przed mrozem? <\/p>\n Kto jest szczeg\u00f3lnie nara\u017cony na wych\u0142odzenie? <\/p>\n Nie tylko hipotermia. W jakiej temperaturze jeste\u015bmy nara\u017ceni na odmro\u017cenia?<\/p>\n Odmro\u017cenia pojawiaj\u0105 si\u0119 wtedy, gdy sk\u00f3ra oraz le\u017c\u0105ce pod ni\u0105 tkanki ulegaj\u0105 zamarzni\u0119ciu. Ryzyko odmro\u017ce\u0144 nie zale\u017cy od faktycznej temperatury powietrza, ale od temperatury odczuwalnej, na kt\u00f3r\u0105 wp\u0142ywa zar\u00f3wno temperatura powietrza, jak i pr\u0119dko\u015b\u0107 wiatru. Co pomo\u017ce? \u2014 Zabezpieczenie sk\u00f3ry, w\u0142a\u015bciwy ubi\u00f3r, kremy ochronne, dobre r\u0119kawiczki i buty \u2014 to podstawa „zimowej” ochrony \u2014 m\u00f3wi lekarka.<\/p>\n Do odmro\u017ce\u0144 mo\u017ce doj\u015b\u0107 ju\u017c w ci\u0105gu 30 minut, je\u015bli nieos\u0142oni\u0119ta sk\u00f3ra zostanie wystawiona na temperatur\u0119 poni\u017cej -17 st. C przy wietrze wiej\u0105cym z pr\u0119dko\u015bci\u0105 8 km\/h. W takich warunkach pierwsze objawy dzia\u0142ania mrozu mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 bardzo szybko. Jak rozpozna\u0107 silne odmro\u017cenie? Sk\u00f3ra robi si\u0119 w\u00f3wczas bia\u0142a lub niebieskoszara, tracimy czucie, nie reagujemy na zimno. Widoczne s\u0105 tak\u017ce zaburzenia funkcjonowania staw\u00f3w i mi\u0119\u015bni, a w ci\u0105gu 24 do 48 godzin po ogrzaniu cia\u0142a na sk\u00f3rze pojawiaj\u0105 si\u0119 p\u0119cherze.<\/p>\n Wtedy trzeba reagowa\u0107 szybko, poniewa\u017c brak odpowiedniej opieki medycznej mo\u017ce prowadzi\u0107 do takich konsekwencji jak nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na zimno<\/a>, d\u0142ugotrwa\u0142e dr\u0119twienie<\/a>, sztywno\u015b\u0107 staw\u00f3w, a tak\u017ce zgorzel<\/a> czy hipotermia.<\/p>\n Ta ostatnia jest zreszt\u0105 bardzo niebezpieczna dla naszego zdrowia i \u017cycia. Hipotermia to stan, w kt\u00f3rym temperatura cia\u0142a obni\u017ca si\u0119 poni\u017cej 35 st. C. Sytuacja ta mo\u017ce prowadzi\u0107 do powa\u017cnych zaburze\u0144 funkcjonowania organizmu. Dlaczego? Organizm cz\u0142owieka d\u0105\u017cy do utrzymania temperatury zbli\u017conej do 37 stopni, a jej spadek uruchamia mechanizmy obronne.<\/p>\n \u2014 Hipotermia to nie tylko wych\u0142odzenie organizmu \u2014 to powolne wy\u0142\u0105czanie jego funkcji. W g\u0142\u0119bokiej hipotermii spowalniaj\u0105 si\u0119 wszystkie procesy, tak\u017ce my\u015blowe \u2014 t\u0142umaczy lekarka. To dlatego osoby na mrozie cz\u0119sto nie czuj\u0105 zagro\u017cenia. \u2014 Nie odczuwamy, \u017ce nie powinni\u015bmy siada\u0107, chcemy odpocz\u0105\u0107 \u2014 a to mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 tragedi\u0105 \u2014 dodaje.<\/p>\n W miar\u0119 jak temperatura cia\u0142a obni\u017ca si\u0119, organizm zaczyna oszcz\u0119dza\u0107 energi\u0119, mi\u0119dzy innymi poprzez dr\u017cenie mi\u0119\u015bni. Jednak wraz z dalszym spadkiem temperatury te mechanizmy przestaj\u0105 dzia\u0142a\u0107 skutecznie.<\/p>\n Wsp\u00f3\u0142czesna medycyna wyr\u00f3\u017cnia trzy stopnie hipotermii: \u0142agodn\u0105, umiarkowan\u0105 i g\u0142\u0119bok\u0105. Ka\u017cdy z nich charakteryzuje si\u0119 odmiennymi zmianami biologicznymi oraz innym poziomem zagro\u017cenia powik\u0142aniami.<\/p>\n Dlaczego zim\u0105 marzn\u0105 nam palce? Organizm chroni najwa\u017cniejsze narz\u0105dy przed zimnem<\/p>\n Z w\u0142asnego do\u015bwiadczenia wiem, \u017ce w czasie mroz\u00f3w nie pomagaj\u0105 mi nawet najcieplejsze r\u0119kawiczki: r\u0119ce marzn\u0105 niemi\u0142osiernie i po nawet kr\u00f3tkim spacerze trac\u0119 na chwil\u0119 czucie w opuszkach palc\u00f3w. Dzieje si\u0119 tak, poniewa\u017c w ch\u0142odne dni cia\u0142o skupia si\u0119 na ochronie najwa\u017cniejszych narz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n \u2014 Wraz z wych\u0142odzeniem spada czucie i przep\u0142yw krwi w drobnych naczyniach \u2014 t\u0142umaczy Joanna Szel\u0105g. \u2014 To prowadzi do odmro\u017ce\u0144 \u2014 najbardziej nara\u017cone s\u0105 d\u0142onie, stopy, nos i uszy \u2014 podkre\u015bla.<\/p>\n Mechanizm obronny polega na zw\u0119\u017caniu naczy\u0144 krwiono\u015bnych w ko\u0144czynach, co ogranicza dop\u0142yw ciep\u0142a do r\u0105k i n\u00f3g. Pro\u015bciej rzecz ujmuj\u0105c: im dalej od serca, tym bardziej ograniczony jest dop\u0142yw krwi, a co za tym idzie \u2014 tak\u017ce dop\u0142yw ciep\u0142a. To w\u0142a\u015bnie dlatego uczucie zimna pojawia si\u0119 najpierw na zewn\u0119trznych cz\u0119\u015bciach cia\u0142a.<\/p>\n \u2014 Trzeba pami\u0119ta\u0107 o odmro\u017ceniach. D\u0142onie, twarz \u2014 to miejsca najbardziej nara\u017cone \u2014 dodaje Szel\u0105g. Szczeg\u00f3lnie ostro\u017cni powinni by\u0107, jak podkre\u015bla, seniorzy, ma\u0142e dzieci i osoby z chorobami przewlek\u0142ymi. \u2014 Przy takich mrozach czas sp\u0119dzony na dworze ma znaczenie. Najgorzej, gdy kto\u015b d\u0142ugo siedzi bez ruchu \u2014 zaznacza.<\/p>\n MedonetPRO OnetPremiumMedonet<\/p>\n Jak mr\u00f3z wp\u0142ywa na p\u0142uca? To si\u0119 dzieje z naszym organizmem na mrozie<\/p>\n Nag\u0142e przej\u015bcie z ciep\u0142ego pomieszczenia na silny mr\u00f3z mo\u017ce prowadzi\u0107 do nieprzyjemnych odczu\u0107 w uk\u0142adzie oddechowym. Zmiany temperatury szczeg\u00f3lnie mocno oddzia\u0142uj\u0105 na p\u0142uca. Wed\u0142ug dra Forda z Ohio do podra\u017cnienia p\u0142uc dochodzi w kontakcie bardzo zimnego powietrza z wilgotn\u0105 powierzchni\u0105 p\u0142uc, gdzie zachodzi wymiana tlenu na dwutlenek w\u0119gla. Specjalista por\u00f3wnuje ten proces do sytuacji, gdy fili\u017canka ciep\u0142ej wody zostaje wystawiona na mr\u00f3z \u2014 ju\u017c przy temperaturze -20 st. C woda zaczyna zamarza\u0107 w kr\u00f3tkim czasie.<\/p>\n Cz\u0119ste naprzemienne przebywanie w bardzo ciep\u0142ych i zimnych miejscach sprzyja wyst\u0119powaniu zimowych dolegliwo\u015bci. Zbyt mocno ogrzewane pomieszczenia w po\u0142\u0105czeniu z wych\u0142odzeniem na zewn\u0105trz zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko podra\u017cnie\u0144 oraz uszkodze\u0144 uk\u0142adu oddechowego.<\/p>\n Specjali\u015bci zalecaj\u0105, by przy silnych mrozach ogranicza\u0107 czas sp\u0119dzany na zewn\u0105trz oraz chroni\u0107 drogi oddechowe<\/a>, szczeg\u00f3lnie podczas wietrznej pogody. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce odczuwalna temperatura mo\u017ce by\u0107 znacznie ni\u017csza od tej wskazywanej przez termometr, co dodatkowo zwi\u0119ksza ryzyko nieprzyjemnych objaw\u00f3w.<\/p>\n Jak skutecznie chroni\u0107 si\u0119 przed mrozem? Sprawdzone sposoby na zimowe ch\u0142ody<\/p>\n Temperatura poni\u017cej -20 st. C nie jest dramatem, je\u015bli jeste\u015bmy odpowiednio ubrani. \u2014 Trzeba zabezpieczy\u0107 twarz kremem, za\u0142o\u017cy\u0107 ciep\u0142e ubranie, dobre r\u0119kawiczki i buty \u2014 przypomina Joanna Szel\u0105g.<\/p>\n Podobnego zdania, je\u015bli chodzi o ubi\u00f3r, jest Bo\u017cena Janicka, prezes Porozumienia Pracodawc\u00f3w Ochrony Zdrowia. \u2014 Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 na ochron\u0119 g\u0142owy, szyi, d\u0142oni i st\u00f3p \u2014 to w\u0142a\u015bnie przez te cz\u0119\u015bci cia\u0142a tracimy najwi\u0119cej ciep\u0142a. Czapka, szalik oraz r\u0119kawiczki nie s\u0105 dodatkiem, lecz konieczno\u015bci\u0105. Obuwie powinno by\u0107 nie tylko ciep\u0142e, ale r\u00f3wnie\u017c antypo\u015blizgowe, co znacz\u0105co zmniejsza ryzyko upadk\u00f3w \u2014 przypomina.<\/p>\n Nie nale\u017cy zapomina\u0107, \u017ce ubrania nie mog\u0105 by\u0107 zbyt obcis\u0142e, poniewa\u017c ograniczaj\u0105 prawid\u0142owe kr\u0105\u017cenie krwi. To w\u0142a\u015bnie ono pomaga utrzyma\u0107 ciep\u0142o w d\u0142oniach i stopach. Warto tak\u017ce pami\u0119ta\u0107 o nakryciu g\u0142owy, poniewa\u017c g\u0142owa jest szczeg\u00f3lnie nara\u017cona na wych\u0142odzenie.<\/p>\n Dobrym sposobem s\u0105 te\u017c ogrzewacze do r\u0105k i st\u00f3p. Zawieraj\u0105 \u017celazo, wod\u0119, s\u00f3l, aktywny w\u0119giel i wermikulit, kt\u00f3re w kontakcie z tlenem wytwarzaj\u0105 ciep\u0142o. Aktywacja ogrzewacza nast\u0119puje po rozpakowaniu lub skr\u0119ceniu produktu, co uruchamia reakcj\u0119 chemiczn\u0105, wydzielaj\u0105c\u0105 ciep\u0142o. Umieszczenie ogrzewaczy w kieszeniach lub butach pozwala utrzyma\u0107 ciep\u0142o nawet podczas silnych mroz\u00f3w.<\/p>\n Specjalistka medycyny rodzinnej Joanna Szel\u0105gmat.pras. \/ mat. pras.<\/p>\n Dbajmy o siebie i o innych<\/p>\n Przy du\u017cych mrozach warto by\u0107 czujnym i zwraca\u0107 uwag\u0119 nie tylko na reakcj\u0119 w\u0142asnego organizmu na ni\u017csze temperatury, ale i na innych. \u2014 Zwracajmy uwag\u0119 na osoby starsze, bezdomnych, ludzi siedz\u0105cych d\u0142ugo na zimnie. Nie b\u0105d\u017amy oboj\u0119tni, informujmy s\u0142u\u017cby \u2014 apeluje lekarka.<\/p>\n Alkohol<\/a> na mrozie to dodatkowe ryzyko. \u2014 On nie rozgrzewa, wr\u0119cz przeciwnie: pod jego wp\u0142ywem \u0142atwiej o brak czujno\u015bci \u2014 ostrzega. A je\u015bli planujemy d\u0142u\u017cszy spacer, warto si\u0119 przygotowa\u0107. \u2014 Opr\u00f3cz ciep\u0142ego ubrania zabierzmy termos z herbat\u0105, ogrzewacze do d\u0142oni \u2014 takie drobiazgi mog\u0105 zrobi\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119 \u2014 dodaje.<\/p>\n Szczeg\u00f3ln\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 zaleca w przypadku dzieci. \u2014 To nie jest czas na siedzenie na sankach \u2014 lepiej, \u017ceby te dzieci biega\u0142y, lepi\u0142y ba\u0142wana. Bezczynno\u015b\u0107 na mrozie jest najgorsza \u2014 ostrzega.<\/p>\n O szczeg\u00f3lnej czujno\u015bci podczas mroz\u00f3w przypomina tak\u017ce Policja, kt\u00f3ra apeluje: nie b\u0105d\u017amy oboj\u0119tni wobec tych, kt\u00f3rzy mog\u0105 potrzebowa\u0107 pomocy. Wystarczy jeden telefon pod numer alarmowy 112 lub zg\u0142oszenie na Krajowej Mapie Zagro\u017ce\u0144 Bezpiecze\u0144stwa. Z listy dost\u0119pnych oznacze\u0144 na KMZB nale\u017cy wybra\u0107 „Osoba bezdomna wymagaj\u0105ca pomocy”, a nast\u0119pnie nanie\u015b\u0107 znacznik na konkretne miejsce na mapie (wi\u0119cej informacji TUTAJ<\/a>).<\/p>\n Tre\u015bci z serwisu Medonet maj\u0105 na celu polepszenie, a nie zast\u0105pienie, kontaktu pomi\u0119dzy U\u017cytkownikiem a jego lekarzem. Serwis ma charakter wy\u0142\u0105cznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem si\u0119 do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczeg\u00f3lno\u015bci medycznych, zawartych w Serwisie nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"SPIS TRE\u015aCI Tak zimno nie by\u0142o od dawna. Jak niskie temperatury wp\u0142ywaj\u0105 na nasze zdrowie? Nie tylko hipotermia.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":194359,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,1845,36,37,27,19863,34,35,6987,28,31,48,25,37717,37718,46,42,38,40,39,41,47,29,30,26],"class_list":{"0":"post-194358","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-choroby_od_a_do_z","11":"tag-featured-news","12":"tag-featurednews","13":"tag-headlines","14":"tag-hipotermia","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-mroz","18":"tag-naglowki","19":"tag-najwazniejsze-artykuly","20":"tag-nat_styl","21":"tag-news","22":"tag-ochrona_przed_mrozem","23":"tag-odmrozenia","24":"tag-omp","25":"tag-pl","26":"tag-poland","27":"tag-polish","28":"tag-polska","29":"tag-polski","30":"tag-screening_general","31":"tag-top-stories","32":"tag-topstories","33":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115860862722874451","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194358","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=194358"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194358\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/194359"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=194358"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=194358"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=194358"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"MedonetPRO](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/9xOk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9hMGY5NWNmMDcwYzA5MjFiZDc2NTFlYzU4MDEzNGIzNy5wbmeSlQMAA.jpeg\")
<\/a><\/p>\n![\"Specjalistka](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/8MRk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy85NTM1NmE1NThjNjM4OWZmZTIxNjI0NzE1NjUzYWExMi5qcGeRlQLNA.jpeg\")
<\/p>\n