{"id":194406,"date":"2026-01-08T18:45:07","date_gmt":"2026-01-08T18:45:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/194406\/"},"modified":"2026-01-08T18:45:07","modified_gmt":"2026-01-08T18:45:07","slug":"brexit-okazal-sie-toksyna-ktora-zatruwa-brytyjska-gospodarke-ogromne-koszty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/194406\/","title":{"rendered":"Brexit okaza\u0142 si\u0119 toksyn\u0105, kt\u00f3ra zatruwa brytyjsk\u0105 gospodark\u0119. &#8222;Ogromne koszty&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>COVID-19 by\u0142 darem dla zwolennik\u00f3w brexitu. Po latach spor\u00f3w o niemo\u017cliwe do spe\u0142nienia obietnice kampanii Vote Leave [za wyj\u015bciem Wielkiej Brytanii z UE] pandemia w ko\u0144cu skierowa\u0142a uwag\u0119 opinii publicznej na inne kwestie.<\/p>\n<p>By\u0142y premier Boris Johnson wykorzysta\u0142 j\u0105, by stwierdzi\u0107, \u017ce &#8222;brexit pom\u00f3g\u0142 uratowa\u0107 \u017cycie&#8221; \u2014 zdanie to opar\u0142 na w\u0105tpliwym twierdzeniu, \u017ce opuszczenie UE przyspieszy\u0142o wprowadzenie szczepionek. By\u0107 mo\u017ce jednak najtrwalsz\u0105 korzy\u015bci\u0105 dla zwolennik\u00f3w brexitu by\u0142 wp\u0142yw pandemii na statystyki gospodarcze. Bo zak\u0142\u00f3caj\u0105c niemal wszystkie istotne serie danych, utrudni\u0142a ocen\u0119 skutk\u00f3w brexitu. A te nie napawaj\u0105 optymizmem.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Co kilka miesi\u0119cy pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe badania wskazuj\u0105ce na <a href=\"https:\/\/www.onet.pl\/informacje\/onetwiadomosci\/brexit-jak-kula-u-nogi-londyn-i-bruksela-wciaz-wala-glowa-w-mur-daleka-droga-do\/s4t0trf,79cfc278\" id=\"a84b735d-5af9-4591-bc7d-cb0ccbeca7c2\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">wysokie koszty brexitu<\/a>. Zwolennicy wyj\u015bcia z UE odpowiadaj\u0105, \u017ce dane te s\u0105 przesadzone, poniewa\u017c nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 innych czynnik\u00f3w, w tym pandemii COVID-19. I owszem, niekt\u00f3re z tych zarzut\u00f3w s\u0105 uzasadnione. Skupianie si\u0119 na dok\u0142adnych liczbach pomija jednak szerszy kontekst. Prawdziwym problemem brexitu jest to, \u017ce pozostaje on w gospodarce jak toksyna, poci\u0105gaj\u0105c za sob\u0105 d\u0142ugotrwa\u0142e s\u0142abo\u015bci \u2014 od wy\u017cszych koszt\u00f3w energii po niskie inwestycje.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">To w\u0142a\u015bnie sprawi\u0142o, \u017ce Wielka Brytania utkn\u0119\u0142a na \u015bcie\u017cce niskiego wzrostu gospodarczego.<\/p>\n<p>Pu\u0142apka przeci\u0119tno\u015bci<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Do najnowszej potyczki o liczby dosz\u0142o w listopadzie. Ameryka\u0144ski Narodowy Urz\u0105d Bada\u0144 Ekonomicznych (NBER) opublikowa\u0142 w\u00f3wczas raport, z kt\u00f3rego wynika\u0142o, \u017ce opuszczenie UE doprowadzi\u0142o do <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/swiat\/wielka-brytania-slono-placi-za-brexit-kazdy-dzien-przynosi-nowe-zle-wiesci-ujawnia\/6lrx2ec\" id=\"d42726d4-6072-4790-afd2-fbb41cfe7f6f\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">spadku brytyjskiego PKB na mieszka\u0144ca o 6-8 proc.<\/a> To warto\u015b\u0107 znacznie wy\u017csza od tej z prognoz sporz\u0105dzonych podczas kampanii referendalnej w 2016 r. \u2014 \u00f3wczesne szacunki zak\u0142ada\u0142y spadek PKB w d\u0142u\u017cszej perspektywie o 4 proc. Brytyjski organ nadzoruj\u0105cy finanse publiczne (Office for Budget Responsibility) nadal uwa\u017ca t\u0119 warto\u015b\u0107 za wiarygodn\u0105.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W swoich szacunkach makroekonomicznych NBER por\u00f3wnuje Wielk\u0105 Brytani\u0119 z 33 krajami, w tym z USA. Ich ponadprzeci\u0119tne wyniki gospodarcze od czasu pandemii sprawiaj\u0105, \u017ce s\u0105 one trudnym punktem odniesienia. Je\u015bli jednak pomin\u0105\u0107 USA, wyniki Wielkiej Brytanii na tle kraj\u00f3w G7 s\u0105 do\u015b\u0107 przeci\u0119tne. Jej PKB na osob\u0119 w latach 2016-2024 wzr\u00f3s\u0142 o 3,9 proc. \u2014 mniej ni\u017c we Francji i we W\u0142oszech, ale wi\u0119cej ni\u017c w Niemczech i Kanadzie. Sugeruje to, \u017ce gdyby dane NBER by\u0142y prawid\u0142owe i nie dosz\u0142o do brexitu, Wielka Brytania odnotowa\u0142aby znacznie silniejszy wzrost ni\u017c Francja czy Niemcy. Julian Jessop, ekonomista popieraj\u0105cy brexit, ma racj\u0119, twierdz\u0105c, \u017ce hipoteza ta jest nieco podejrzana.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Trudno jednak zaprzeczy\u0107, \u017ce <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/swiat\/wielka-brytania-w-tyle-brytyjczycy-dali-sie-oklamac-obietnicami-brexitu\/71k5kdc\" id=\"e137d910-97e0-4e56-a918-006d68a5120d\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">brexit by\u0142 dotychczas \u017ar\u00f3d\u0142em rzeczywistych szk\u00f3d gospodarczych dla Wielkiej Brytanii<\/a>. Korzy\u015bci, kt\u00f3re za sob\u0105 poci\u0105gn\u0105\u0142 \u2014 takie jak nowe umowy handlowe z Australi\u0105 czy Indiami \u2014 okaza\u0142y si\u0119 w ich \u015bwietle raczej nieistotne. Wielka Brytania w du\u017cej mierze nie wykorzysta\u0142a swobody regulacyjnej do pobudzenia wzrostu gospodarczego. W trzech obszarach jej dzia\u0142alno\u015bci koszty wynikaj\u0105ce z brexitu by\u0142y ogromne \u2014 albo pog\u0142\u0119bi\u0142y istniej\u0105ce s\u0142abo\u015bci kraju, albo os\u0142abi\u0142y jego mocne strony.<\/p>\n<p>Trzy najwi\u0119ksze szkody<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Jednym z tych obszar\u00f3w s\u0105 inwestycje. Przez dziesi\u0119ciolecia Wielka Brytania znajdowa\u0142a si\u0119 na samym dole rankingu G7 pod wzgl\u0119dem nak\u0142ad\u00f3w kapita\u0142owych na takie obszary jak infrastruktura oraz badania i rozw\u00f3j, co by\u0142o g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 jej s\u0142abego wzrostu wydajno\u015bci. W latach 2011\u20132016 kraj ten na kr\u00f3tko wyrwa\u0142 si\u0119 ze z\u0142ej passy \u2014 inwestycje przedsi\u0119biorstw ros\u0142y w tempie 6 proc. rocznie.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">G\u0142osowanie w sprawie brexitu zako\u0144czy\u0142o to o\u017cywienie \u2014 w ci\u0105gu nast\u0119pnych sze\u015bciu lat inwestycje utrzymywa\u0142y si\u0119 na sta\u0142ym poziomie. Pandemia z pewno\u015bci\u0105 odegra\u0142a w tym swoj\u0105 rol\u0119, ale dwie odr\u0119bne prognozy przypisuj\u0105 spadek inwestycji przedsi\u0119biorstw do 2022 r. o 10 proc. wy\u0142\u0105cznie brexitowi. Wed\u0142ug nich by\u0142 to skutek przed\u0142u\u017caj\u0105cej si\u0119 po nim niepewno\u015bci, kt\u00f3ra zniech\u0119ca\u0142a inwestor\u00f3w. Chocia\u017c niepewno\u015b\u0107 ju\u017c min\u0119\u0142a, wp\u0142yw brexitu nadal si\u0119 utrzymuje. Co wi\u0119cej, wzmocni\u0142 on stare nawyki brytyjskich przedsi\u0119biorstw \u2014 unikanie ryzyka i kr\u00f3tkowzroczno\u015b\u0107 \u2014 kt\u00f3re od dawna hamowa\u0142y ich inwestycje.<\/p>\n<p>Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Drugim obszarem jest produkcja. Udzia\u0142 Wielkiej Brytanii w globalnym eksporcie produkt\u00f3w przemys\u0142owych w latach 2000\u20132022 spad\u0142 o ponad po\u0142ow\u0119, co wynika\u0142o z wysokich koszt\u00f3w pracy, rosn\u0105cej konkurencji zagranicznej i parali\u017cuj\u0105cych rachunk\u00f3w za energi\u0119. Przed brexitem dost\u0119p Wielkiej Brytanii do jednolitego rynku licz\u0105cego p\u00f3\u0142 miliarda konsument\u00f3w rekompensowa\u0142 te niedogodno\u015bci.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Nie jest zaskoczeniem, \u017ce po utracie tej przewagi i zast\u0105pieniu jej szeregiem barier pozataryfowych eksport towar\u00f3w spad\u0142 o prawie 15 proc. poni\u017cej poziomu sprzed pandemii. Co gorsza, ten gwa\u0142towny spadek dotyczy\u0142 zar\u00f3wno eksportu do UE, jak i do pozosta\u0142ych cz\u0119\u015bci \u015bwiata, poniewa\u017c wy\u017csze koszty produkcji z UE pog\u0142\u0119bi\u0142y d\u0142ugotrwa\u0142e niedogodno\u015bci Wielkiej Brytanii i jeszcze bardziej os\u0142abi\u0142y globaln\u0105 konkurencyjno\u015b\u0107 jej producent\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Brexit nie tylko pog\u0142\u0119bi\u0142 s\u0142abo\u015bci Wielkiej Brytanii, ale tak\u017ce os\u0142abi\u0142 jedn\u0105 z jej mocnych stron. Wielka Brytania jest, po Stanach Zjednoczonych, drugim co do wielko\u015bci eksporterem us\u0142ug na \u015bwiecie. Bankierzy, arty\u015bci i rzesze konsultant\u00f3w mocno przyczyniaj\u0105 si\u0119 do rozwoju gospodarki us\u0142ugowej.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Na pierwszy rzut oka wydaje si\u0119, \u017ce Wielka Brytania do\u015b\u0107 dobrze poradzi\u0142a sobie z brexitem w tej dziedzinie: od 2019 r. eksport us\u0142ug wzr\u00f3s\u0142 o oko\u0142o jedn\u0105 czwart\u0105 w uj\u0119ciu realnym. Odzwierciedla to jednak g\u0142\u00f3wnie globalny boom. Wielka Brytania niemal na pewno osi\u0105gn\u0119\u0142aby lepsze wyniki, gdyby nie natkn\u0119\u0142a si\u0119 na bariery w stosunkach z UE. W opublikowanym w czerwcu badaniu oszacowano, \u017ce z powodu brexitu brytyjski eksport us\u0142ug spad\u0142 o 4-5 proc.<\/p>\n<p>Nie wszystko stracone<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Chocia\u017c rz\u0105d Partii Pracy ch\u0119tnie obwinia brexit za z\u0142\u0105 sytuacj\u0119 gospodarcz\u0105 Wielkiej Brytanii, nie nale\u017cy przecenia\u0107 jego oddzia\u0142ywania. Brytyjska gospodarka nie znalaz\u0142a si\u0119 w kryzysie. Obawy o to, \u017ce Londyn straci status globalnego centrum finansowego, nie sprawdzi\u0142y si\u0119 \u2014 wci\u0105\u017c pozostaje drugim co do wielko\u015bci centrum finansowym na \u015bwiecie, tu\u017c po Nowym Jorku. Udzia\u0142 Wielkiej Brytanii w globalnym obrocie walutami i instrumentami pochodnymi opartymi na stopach procentowych jest w rzeczywisto\u015bci wy\u017cszy ni\u017c w 2016 r. Nie sprawdzi\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c obawy o to, \u017ce mniejsza migracja z UE wyrz\u0105dzi Wielkiej Brytanii powa\u017cne szkody gospodarcze \u2014 wy\u017csza imigracja spoza Europy z nadwy\u017ck\u0105 rekompensuje ten spadek.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Nie nale\u017cy jednak ignorowa\u0107 koszt\u00f3w spowodowanych przez brexit. Dotychczasowe wysi\u0142ki Partii Pracy maj\u0105ce na celu napraw\u0119 szk\u00f3d by\u0142y niewielkie \u2014 jej <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/swiat\/najwiekszy-restart-stosunkow-po-brexicie-wielka-brytania-zbliza-sie-do-ue\/26shfp8\" id=\"7f5e7ba0-f3e1-4fb4-b039-e07972e9ac84\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">porozumienie &#8222;resetowe&#8221; z maja 2025 r.<\/a> skupia\u0142o si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na \u017cywno\u015bci i energii. Szacuje si\u0119, \u017ce w d\u0142u\u017cszej perspektywie spowoduje ono wzrost PKB jedynie o 0,3 proc. Niekt\u00f3rzy pos\u0142owie Partii Pracy rozwa\u017caj\u0105 ponowne przyst\u0105pienie do unii celnej. Firma konsultingowa Frontier Economics szacuje, \u017ce w d\u0142u\u017cszej perspektywie mog\u0142oby to zwi\u0119kszy\u0107 PKB Wielkiej Brytanii o ponad 2 proc. Inni prognostycy s\u0105 jednak znacznie ostro\u017cniejsi. A Partia Pracy w swoim manife\u015bcie wykluczy\u0142a przyst\u0105pienie do unii celnej.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Bardziej obiecuj\u0105cym rozwi\u0105zaniem mog\u0142oby by\u0107 zaj\u0119cie si\u0119 problemami strukturalnymi, kt\u00f3re pog\u0142\u0119bi\u0142 brexit. Referendum i jego nast\u0119pstwa przez lata odwraca\u0142y uwag\u0119 polityk\u00f3w od tego zadania. Gdyby rz\u0105d zacz\u0105\u0142 podejmowa\u0107 dzia\u0142ania w tym kierunku \u2014 ograniczaj\u0105c biurokracj\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z planowaniem przestrzennym, obni\u017caj\u0105c koszty energii dla przemys\u0142u \u2014 toksyczne skutki brexitu mog\u0142yby zacz\u0105\u0107 zanika\u0107.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">\u00a9 The Economist Newspaper Limited, 30 grudnia 2025 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"COVID-19 by\u0142 darem dla zwolennik\u00f3w brexitu. Po latach spor\u00f3w o niemo\u017cliwe do spe\u0142nienia obietnice kampanii Vote Leave [za&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":194407,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,14240,27,34,35,28,31,48,25,46,40,41,47,80,29,30,26,79,82,83,84],"class_list":{"0":"post-194406","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-brexit","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-nat_styl","18":"tag-news","19":"tag-omp","20":"tag-polish","21":"tag-polski","22":"tag-screening_general","23":"tag-swiat","24":"tag-top-stories","25":"tag-topstories","26":"tag-wiadomosci","27":"tag-wielka_brytania","28":"tag-world","29":"tag-world-news","30":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115860964790348693","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194406","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=194406"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194406\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/194407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=194406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=194406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=194406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}