{"id":194590,"date":"2026-01-08T20:37:14","date_gmt":"2026-01-08T20:37:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/194590\/"},"modified":"2026-01-08T20:37:14","modified_gmt":"2026-01-08T20:37:14","slug":"ekrany-przed-oczami-najmlodszych-nowe-badania-ostrzegaja-przed-dlugotrwalymi-skutkami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/194590\/","title":{"rendered":"Ekrany przed oczami najm\u0142odszych. Nowe badania ostrzegaj\u0105 przed d\u0142ugotrwa\u0142ymi skutkami"},"content":{"rendered":"

SPIS TRE\u015aCI<\/p>\n

    \n
  1. Efekt intensywnej stymulacji sensorycznej<\/a><\/li>\n
  2. Wsp\u00f3lne czytanie ma znaczenie dla rozwoju dziecka<\/a><\/li>\n<\/ol>\n

    Zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w pod kierunkiem prof. Tan Ai Peng z singapurskiego Agency for Science, Technology and Research (A*STAR), National University of Singapore oraz McGill University w Montrealu przeanalizowa\u0142 dane zebrane przez ponad dziesi\u0119\u0107 lat w\u015br\u00f3d 168 dzieci uczestnicz\u0105cych w projekcie GUSTO. Badacze skupili si\u0119 na okresie mi\u0119dzy pierwszym a drugim rokiem \u017cycia, uznaj\u0105c go za kluczowy dla rozwoju m\u00f3zgu<\/a> i szczeg\u00f3lnie podatny na wp\u0142ywy \u015brodowiskowe.<\/p>\n

    Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

    Jak d\u0142ugo dzieci sp\u0119dzaj\u0105 czas przed ekranem w wieku jednego roku? <\/p>\n

    Jakie zmiany w m\u00f3zgu obserwuj\u0105 badacze? <\/p>\n

    Co sugeruj\u0105 badania na temat rozwoju poznawczego dzieci? <\/p>\n

    Jakie dzia\u0142ania mog\u0105 wspiera\u0107 rozw\u00f3j dzieci w kontek\u015bcie u\u017cycia ekran\u00f3w? <\/p>\n

    W badaniu monitorowano ilo\u015b\u0107 czasu, jaki dzieci sp\u0119dza\u0142y przed ekranami, a nast\u0119pnie w wieku czterech i p\u00f3\u0142, sze\u015bciu oraz siedmiu i p\u00f3\u0142 roku przeprowadzano u nich badania m\u00f3zgu za pomoc\u0105 dyfuzyjnego rezonansu magnetycznego<\/a>.<\/p>\n

    Pozwoli\u0142o to na obserwacj\u0119, jak rozwijaj\u0105 si\u0119 ich sieci neuronalne w korze m\u00f3zgowej. W wieku o\u015bmiu i p\u00f3\u0142 roku sprawdzano zdolno\u015b\u0107 dzieci do podejmowania decyzji, korzystaj\u0105c z testu Cambridge Gambling Task, natomiast objawy l\u0119kowe<\/a> oceniano, gdy dzieci osi\u0105gn\u0119\u0142y trzyna\u015bcie lat, przy u\u017cyciu drugiej edycji testu Multidimensional Anxiety Scale for Children.<\/p>\n

    Zebrane dane wykaza\u0142y, \u017ce dzieci w wieku jednego roku sp\u0119dza\u0142y przed ekranami ponad godzin\u0119 dziennie, a dwulatki \u2014 ju\u017c dwie godziny.<\/p>\n

    Autorzy badania przyznali, \u017ce te warto\u015bci budz\u0105 niepok\u00f3j, zw\u0142aszcza w \u015bwietle zalece\u0144 \u015awiatowej Organizacji Zdrowia, wed\u0142ug kt\u00f3rych dzieci do drugiego roku \u017cycia powinny by\u0107 ca\u0142kowicie chronione przed urz\u0105dzeniami z ekranami. Naukowcy zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce dane pochodz\u0105 z lat 2010-2014, co mo\u017ce oznacza\u0107, \u017ce obecnie czas sp\u0119dzany przez najm\u0142odszych przed ekranami jest jeszcze d\u0142u\u017cszy.<\/p>\n

    Efekt intensywnej stymulacji sensorycznej<\/p>\n

    Analiza wykaza\u0142a, \u017ce u dzieci, kt\u00f3re do drugiego roku \u017cycia sp\u0119dza\u0142y wi\u0119cej czasu przed ekranami ni\u017c ich r\u00f3wie\u015bnicy, szybciej dojrzewa\u0142y sieci neuronalne odpowiedzialne za przetwarzanie bod\u017ac\u00f3w wzrokowych i kontrol\u0119 poznawcz\u0105. Badacze sugeruj\u0105, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 efekt intensywnej stymulacji sensorycznej pochodz\u0105cej z urz\u0105dze\u0144 elektronicznych. Jednak ten przyspieszony rozw\u00f3j sieci neuronalnych prowadzi\u0142 do tego, \u017ce dzieci w wieku o\u015bmiu i p\u00f3\u0142 roku potrzebowa\u0142y wi\u0119cej czasu na podejmowanie decyzji w zadaniach poznawczych, co wskazuje na obni\u017con\u0105 elastyczno\u015b\u0107 poznawcz\u0105. Dzieci, kt\u00f3re wolniej podejmowa\u0142y decyzje, zg\u0142asza\u0142y tak\u017ce silniejsze objawy l\u0119kowe w wieku trzynastu lat.<\/p>\n

    Co istotne, badacze nie zaobserwowali podobnych efekt\u00f3w u dzieci, kt\u00f3re sp\u0119dza\u0142y du\u017co czasu przed ekranem w wieku trzech i czterech lat, co podkre\u015bla wyj\u0105tkow\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 pierwszych dw\u00f3ch lat \u017cycia na tego typu bod\u017ace.<\/p>\n

    Naukowcy przypomnieli, \u017ce przyspieszone dojrzewanie sieci neuronalnych mo\u017ce by\u0107 reakcj\u0105 na negatywne do\u015bwiadczenia lub intensywne bod\u017ace. W naturalnym rozwoju sieci te stopniowo si\u0119 specjalizuj\u0105, jednak u dzieci nara\u017conych na nadmiern\u0105 ekspozycj\u0119 na ekrany proces ten zachodzi szybciej, zanim powstan\u0105 wydajne po\u0142\u0105czenia odpowiedzialne za z\u0142o\u017cone my\u015blenie. Mo\u017ce to ogranicza\u0107 elastyczno\u015b\u0107 poznawcz\u0105 i zdolno\u015b\u0107 adaptacji w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

    Wyniki badania wskazuj\u0105, \u017ce ekspozycja na ekrany w pierwszych dw\u00f3ch latach \u017cycia mo\u017ce mie\u0107 d\u0142ugofalowy wp\u0142yw na rozw\u00f3j m\u00f3zgu, a przez to na zdolno\u015bci poznawcze oraz zdrowie psychiczne w okresie nastoletnim.<\/p>\n

    Wsp\u00f3lne czytanie ma znaczenie dla rozwoju dziecka<\/p>\n

    Prof. Tan Ai Peng zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119, \u017ce badania te dostarczaj\u0105 biologicznego wyja\u015bnienia, dlaczego ograniczanie czasu przed ekranem w pierwszych dw\u00f3ch latach \u017cycia jest tak wa\u017cne. Podkre\u015bli\u0142a r\u00f3wnie\u017c, \u017ce zaanga\u017cowanie rodzic\u00f3w i wsp\u00f3lne aktywno\u015bci, takie jak czytanie, mog\u0105 mie\u0107 realne znaczenie dla rozwoju dziecka.<\/p>\n

    We wcze\u015bniejszych pracach tego samego zespo\u0142u, opublikowanych w 2024 r. w czasopi\u015bmie \u201ePsychological Medicine\u201d, wykazano zwi\u0105zek mi\u0119dzy czasem sp\u0119dzanym przed ekranem przez dzieci do drugiego roku \u017cycia a zmianami w sieciach neuronalnych odpowiedzialnych za regulacj\u0119 emocji<\/a>. Jednak u dzieci, kt\u00f3rym rodzice cz\u0119sto czytali w wieku trzech lat, zale\u017cno\u015b\u0107 ta by\u0142a znacznie s\u0142absza.<\/p>\n

    Badacze podkre\u015blaj\u0105, \u017ce cho\u0107 ekrany s\u0105 coraz bardziej obecne w codziennym \u017cyciu, kluczowe jest minimalizowanie ich wp\u0142ywu na dzieci, zw\u0142aszcza w najwa\u017cniejszych okresach rozwojowych. Ostatecznie, jak zauwa\u017caj\u0105, to \u015bwiadomo\u015b\u0107 rodzic\u00f3w i opiekun\u00f3w oraz ich praktyki wychowawcze maj\u0105 najwi\u0119kszy wp\u0142yw na ekspozycj\u0119 najm\u0142odszych na urz\u0105dzenia elektroniczne.<\/p>\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o informacji: Polska Agencja Prasowa<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"SPIS TRE\u015aCI Efekt intensywnej stymulacji sensorycznej Wsp\u00f3lne czytanie ma znaczenie dla rozwoju dziecka Zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w pod kierunkiem prof.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":194591,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,48,25,46,40,41,47,640,80,29,30,26,82,83,84,813],"class_list":{"0":"post-194590","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-nat_styl","16":"tag-news","17":"tag-omp","18":"tag-polish","19":"tag-polski","20":"tag-screening_general","21":"tag-smartfon","22":"tag-swiat","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci","26":"tag-world","27":"tag-world-news","28":"tag-worldnews","29":"tag-zdrowie_psychiczne"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115861405284761617","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=194590"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194590\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/194591"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=194590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=194590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=194590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}