{"id":194941,"date":"2026-01-09T01:04:12","date_gmt":"2026-01-09T01:04:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/194941\/"},"modified":"2026-01-09T01:04:12","modified_gmt":"2026-01-09T01:04:12","slug":"polacy-byli-nominowani-do-nagrody-nobla-w-1975-r-odtajniono-archiwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/194941\/","title":{"rendered":"Polacy byli nominowani do Nagrody Nobla w 1975 r. Odtajniono archiwa"},"content":{"rendered":"<p>Polscy kandydaci do Nagrody Nobla w 1975 roku<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Dwaj polscy literaci, kt\u00f3rych nazwiska znalaz\u0142y si\u0119 na li\u015bcie nominowanych do Nagrody Nobla w 1975 roku, to Tadeusz R\u00f3\u017cewicz i J\u00f3zef Mackiewicz.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">J\u00f3zef Mackiewicz zosta\u0142 nominowany po raz pierwszy do literackiej Nagrody Nobla w 1975 roku przez prof. Jadwig\u0119 Maurer z Uniwersytetu w Kansas (USA).<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">W przypadku Tadeusza R\u00f3\u017cewicza nie by\u0142a to jego pierwsza nominacja. Na list\u0119 kandydat\u00f3w trafia\u0142 ju\u017c w 1968 roku. Nie by\u0142 jednym Polakiem zg\u0142oszonym w\u00f3wczas do Nagrody Nobla. Opr\u00f3cz niego w\u015br\u00f3d nominowanych znale\u017ali si\u0119: Witold Gombrowicz, Zbigniew Herbert, S\u0142awomir Mro\u017cek oraz Kazimierz Wierzy\u0144ski. Kolejny raz na li\u015bcie nominowanych nazwisko R\u00f3\u017cewicza znalaz\u0142o si\u0119 w 1973 roku za spraw\u0105 prof. J\u00f3zefa Trypu\u0107ko z Uniwersytetu Uppsalskiego (Szwecja). J\u0119zykoznawca by\u0142 te\u017c autorem nominacji dla Tadeusza R\u00f3\u017cewicza w 1975 roku. Obok Trypu\u0107ko, kandydatur\u0119 poety zg\u0142osi\u0142 te\u017c w 1975 roku prof. Nilsa Ake Nilssona z Uniwersytetu Sztokholmskiego (Szwecja).<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Tadeusz R\u00f3\u017cewicz mia\u0142 by\u0107 te\u017c powa\u017cnie brany pod uwag\u0119 jako kandydat do literackiej Nagrody Nobla w 1980 roku, ale zdoby\u0142 j\u0105 w\u00f3wczas innych Polak &#8211; Czes\u0142aw Mi\u0142osz. Nie wiadomo jednak oficjalnie czy R\u00f3\u017cewicz lub Mackiewicz byli nominowani do Nagrody Nobla w p\u00f3\u017aniejszym terminie, gdy\u017c wed\u0142ug polityki Akademii Sztokholmskiej raport z procesu wyboru zwyci\u0119zcy Nagrody Nobla publikowany jest po up\u0142ywie 50 lat. Tym samym, na pocz\u0105tku stycznia 2026 roku zosta\u0142y opublikowane archiwa z 1975 roku, kt\u00f3re dost\u0119pne s\u0105 w Bibliotece Noblowskiej, a lista nazwisk nominowanych literat\u00f3w zosta\u0142 opublikowana r\u00f3wnie\u017c na stronie internetowej Akademii.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Na li\u015bcie nominowanych do literackiej Nagrody Nobla w 1975 roku znalaz\u0142o si\u0119 114 nazwisk, za najsilniejszych kandydat\u00f3w uwa\u017cano Grahama Greene&#8217;a (Wielka Brytania), Saula Bellowa (USA), Doris Lessing (Wielka Brytania) oraz Nadine Gordimer (RPA). Jednak \u017caden z kandydat\u00f3w nie zyska\u0142 przewa\u017caj\u0105cej liczby g\u0142os\u00f3w. W\u00f3wczas jury zdecydowa\u0142o, \u017ce zamiast dzieli\u0107 nagrod\u0119 na dwie osoby (co zdarza\u0142o si\u0119 wielokrotnie w historii Nobla) wr\u0119czy j\u0105 Eugenio Montale. Wyb\u00f3r w\u0142oskiego poety by\u0142 wi\u0119c rozwi\u0105zaniem kompromisowym. Montale otrzyma\u0142 Nobla za:<\/p>\n<blockquote role=\"blockquote\" class=\"quote ids-quote ids-quote--nosurface--short--medium\"><p>\u201cZa wyj\u0105tkow\u0105 poezj\u0119, kt\u00f3ra z wielk\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 artystyczn\u0105 interpretuje warto\u015bci ludzkie pod znakiem pozbawionego z\u0142udze\u0144 spojrzenia na \u017cycie\u201d<\/p><\/blockquote>\n<p>Tadeusz R\u00f3\u017cewicz &#8211; &#8222;poeta \u015bci\u015bni\u0119tego gard\u0142a&#8221;<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Tadeusz R\u00f3\u017cewicz urodzi\u0142 si\u0119 w 1921 roku, a pierwsze wiersze publikowa\u0142 ju\u017c przed wojn\u0105, ale za jego debiut poetycki uwa\u017ca si\u0119 &#8222;Niepok\u00f3j&#8221;. By\u0142 jednym z pierwszych polskich poet\u00f3w, kt\u00f3ry porusza\u0142 temat wojny, okrucie\u0144stwa i samotno\u015bci jednostki w powojennym \u015bwiecie. Jego poezja by\u0142a odarta z patosu, rzeczowa i do b\u00f3lu prawdziwa. Nazywano j\u0105 &#8222;poezj\u0105 \u015bci\u015bni\u0119tego gard\u0142a&#8221;. Tadeusz R\u00f3\u017cewicz by\u0142 te\u017c dramaturgiem, kt\u00f3remu polska sztuka zawdzi\u0119cza nowy typ bohatera &#8211; biernego, nieokre\u015blonego, trwaj\u0105cego w wewn\u0119trznym chaosie. Jego najs\u0142ynniejszym dramatem jest &#8222;Kartoteka&#8221;. Tadeusz R\u00f3\u017cewicz zmar\u0142 w 2014 roku.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"ids-image-holder__img\" loading=\"lazy\" alt=\"Starszy m\u0119\u017cczyzna w okularach, ubrany w elegancki garnitur i krawat, patrzy spokojnie w stron\u0119 aparatu. Siwe w\u0142osy, powa\u017cny wyraz twarzy, jednolite ciemne t\u0142o przykuwa uwag\u0119 do postaci.\" title=\"Tadeusz R\u00f3\u017cewicz w 2010 roku\" width=\"1328\" height=\"891\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/000M68W2TX9IRB8A-C323-F4.webp.webp\"\/><\/p>\n<p>Tadeusz R\u00f3\u017cewicz w 2010 rokuSzel\u0105gEast News<\/p>\n<p>J\u00f3zef Mackiewicz &#8211; pisarz zbuntowany<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">J\u00f3zef Mackiewicz urodzi\u0142 si\u0119 w 1902 roku. W ca\u0142ej jego tw\u00f3rczo\u015bci widoczne by\u0142o kwestionowanie oficjalnych autorytet\u00f3w. Przed wojn\u0105 krytykowa\u0142 polityk\u0119 sanacyjn\u0105, po wojnie przyj\u0105\u0142 silnie antykomunistyczn\u0105 postaw\u0119, co przejawia\u0142o si\u0119 w jego tw\u00f3rczo\u015bci. Pisarz nie przesta\u0142 publikowa\u0107 podczas wojny, co wzbudzi\u0142o podejrzenia o kolaboracj\u0119 z Niemcami. J\u00f3zef Mackiewicz by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 zbuntowanym, niepokornym i kontrowersyjnym. Uznanie zyska\u0142 dopiero po 1989 roku, czyli 4 lata po \u015bmierci &#8211; nie do\u017cy\u0142 ko\u0144ca PRL-u. J\u00f3zef Mackiewicz zajmowa\u0142 si\u0119 nie tylko pisarstwem, publikowa\u0142 te\u017c reporta\u017ce ze swoich w\u0119dr\u00f3wek po Kresach, by\u0142 znany w \u015brodowisku ornitologicznym.<\/p>\n<p>&#8222;No to Pi\u0105tek&#8221;. Przera\u017caj\u0105cy eksperyment trwa\u0142 latami. Gigantyczna skala ofiarINTERIA.PL<\/p>\n<p><a class=\"ids-undecorated-link source ids-page-info--source__link\" href=\"https:\/\/www.interia.pl\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" class=\"ids-image-holder__img\" loading=\"lazy\" alt=\"\" title=\"\" height=\"24px\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1767782590_880_0009A60QQ5I2TYF7-C202-F4.webp.webp\"\/><\/a><\/p>\n<p>Masz sugestie, uwagi albo widzisz b\u0142\u0105d? Napisz do nas<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Polscy kandydaci do Nagrody Nobla w 1975 roku Dwaj polscy literaci, kt\u00f3rych nazwiska znalaz\u0142y si\u0119 na li\u015bcie nominowanych&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":194942,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-194941","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115862455150570670","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194941","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=194941"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194941\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/194942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=194941"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=194941"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=194941"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}