![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/AFP__20260104__89K87QA__v1__HighRes__IranNatureEnvironment.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Prawa autorskie: ATTA KENARE \/ AFPATTA KENARE \/ AFP<\/p>\n
Prawa autorskie: ATTA KENARE \/ AFPATTA KENARE \/ AFP<\/p>\n
Zaloguj si\u0119, aby zapisa\u0107 na p\u00f3\u017aniej<\/p>\n
08 stycznia 2026<\/p>\n
Google News<\/a>Udost\u0119pnij na FacebookuUdost\u0119pnij na TwitterzeUdost\u0119pnij w mailu<\/p>\n Wed\u0142ug rz\u0105du prezydenta Masuda Pezeszkiana rozwi\u0105zaniem problem\u00f3w finansowych obywateli maj\u0105 by\u0107 dop\u0142aty do dochodu o r\u00f3wnowarto\u015bci 7 dolar\u00f3w. T\u0142umy protestuj\u0105cych rosn\u0105, a kluczowe mog\u0105 si\u0119 okaza\u0107 kolejne dni<\/p>\n Google News<\/a>Udost\u0119pnij na FacebookuUdost\u0119pnij na TwitterzeUdost\u0119pnij w mailu<\/p>\n W \u015brod\u0119 7 stycznia i czwartek 8 stycznia 2026 mo\u017cna by\u0142o m\u00f3wi\u0107 o intensyfikacji protest\u00f3w, trwaj\u0105cych ju\u017c dwunasty dzie\u0144. Ich g\u0142\u00f3wnym pod\u0142o\u017cem i katalizatorem jest fatalna sytuacja gospodarcza kraju i ubo\u017cenie spo\u0142ecze\u0144stwa. W grudniu inflacja przekroczy\u0142a 50 proc. A to oznacza, \u017ce oszcz\u0119dno\u015bci Ira\u0144czyk\u00f3w w ci\u0105gu zaledwie roku straci\u0142y po\u0142ow\u0119 warto\u015bci. <\/p>\n Tymczasem wysoka inflacja nie jest niczym nowym. Od powrotu ameryka\u0144skich sankcji w 2018 roku niemal ci\u0105gle przekracza 20 proc. Przek\u0142ada si\u0119 to na dramatyczny spadek warto\u015bci pieni\u0105dza i ubo\u017cenie Ira\u0144czyk\u00f3w w niemal ka\u017cdej klasie spo\u0142ecznej. W 2018 roku dolara mo\u017cna by\u0142o na rynku w Iranie kupi\u0107 za mniej ni\u017c 100 tys. riali. Dzi\u015b to mniej wi\u0119cej 1 mln 400 tys. riali. <\/p>\n Ira\u0144czycy narzekaj\u0105 na niszczej\u0105c\u0105 infrastruktur\u0119 publiczn\u0105, brak ruch\u00f3w zapobiegaj\u0105cych dotkliwej suszy. To wszystko wynik mi\u0119dzynarodowych (przede wszystkim ameryka\u0144skich) sankcji, ale te\u017c powa\u017cnych problem\u00f3w z korupcj\u0105 oraz fatalnego zarz\u0105dzania krajem i brakiem elastyczno\u015bci polityk\u00f3w w polityce zagranicznej. Iran przez dekady inwestowa\u0142 ogromne sumy we wspieranie m.in. Hezbollahu czy pomoc rz\u0105dowi w Wenezueli lub obron\u0119 Baszszara al-Assada. Z dzisiejszej perspektywy to \u015brodki stracone. A dla wielu Ira\u0144czyk\u00f3w to znak, \u017ce w\u0142adza bardziej przejmuje si\u0119 pr\u00f3b\u0105 rozlania rewolucji poza granicami kraju, ni\u017c dost\u0119pem do wody czy cen\u0105 jajek dla milion\u00f3w obywateli. <\/p>\n W \u015brod\u0119 handlarze zamykali swoje sklepy w ramach protestu mi\u0119dzy innymi w Teheranie, Tabrizie i Maszhadzie \u2013 czyli w najwi\u0119kszych miastach kraju. <\/p>\n Ira\u0144ski rz\u0105d ustami prezydenta Masuda Pezeszkiana przyzna\u0142, \u017ce sytuacja jest trudna i zadeklarowa\u0142, \u017ce rozumie cz\u0119\u015b\u0107 protestuj\u0105cych, kt\u00f3rzy s\u0105 niezadowoleni ze swojej sytuacji materialnej. Prezydent zapowiedzia\u0142 rozmowy z w\u0142a\u015bcicielami ma\u0142ych biznes\u00f3w. I zaproponowa\u0142 istotn\u0105 reform\u0119 gospodarcz\u0105 w odpowiedzi na niezadowolenie spo\u0142eczne. <\/p>\n Wieczorem w czwartek 8 stycznia dosz\u0142o do najwi\u0119kszych demonstracji w czasie obecnej fali protest\u00f3w. Na pe\u0142n\u0105 ocen\u0119 ich skali musimy jeszcze poczeka\u0107, ale filmy docieraj\u0105ce z Iranu, z zaufanych \u017ar\u00f3de\u0142, pokazuj\u0105, \u017ce protesty faktycznie eskaluj\u0105. Na jednym z najcz\u0119\u015bciej udost\u0119pnianych film\u00f3w widzimy prawdopodobnie kilkutysi\u0119czny t\u0142um podczas wieczornej demonstracji w Teheranie.<\/p>\n Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce jest to oko\u0142o 10-milionowa metropolia, a wi\u0119c kilkutysi\u0119czny t\u0142um nie oznacza masowego poruszenia. <\/p>\n W Teheranie widzimy pokojow\u0105 demonstracj\u0119. Doniesienia m\u00f3wi\u0105 te\u017c jednak cho\u0107by o dw\u00f3ch ofiarach w\u015br\u00f3d si\u0142 Stra\u017cnik\u00f3w Rewolucji w starciu z protestuj\u0105cymi w Kermanszach na zachodzie kraju. W wielu miejscach dochodzi do znacz\u0105cego ograniczania dost\u0119pu do Internetu, by uniemo\u017cliwi\u0107 komunikacj\u0119 i ewentualn\u0105 koordynacj\u0119 protest\u00f3w. Spory protest zorganizowano r\u00f3wnie\u017c np. w Maszhadzie \u2013 jednym z najwi\u0119kszych miast kraju, blisko granicy z Turkmenistanem. <\/p>\n W poniedzia\u0142ek 5 stycznia og\u0142oszono<\/a> plan comiesi\u0119cznych dodatk\u00f3w dla obywateli o wysoko\u015bci siedmiu dolar\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna b\u0119dzie wyda\u0107 w niekt\u00f3rych sklepach spo\u017cywczych na podstawowe dobra. Jednocze\u015bnie zrezygnowano<\/a> z preferencyjnych stawek wymiany waluty dla importer\u00f3w. W zamierzeniu reforma ma pom\u00f3c konsumentom w walce ze s\u0142abn\u0105c\u0105 warto\u015bci\u0105 pieni\u0105dza. <\/p>\n Prezydent przestrzeg\u0142<\/a> handlarzy przed podnoszeniem cen i gromadzeniem d\u00f3br, by spekulowa\u0107 towarem. W pierwszych dniach po jej og\u0142oszeniu ceny podstawowych produkt\u00f3w takich jak olej czy jajka znacznie wzros\u0142y. <\/p>\n Dw\u00f3ch anonimowych sklepikarzy z Teheranu przekaza\u0142o<\/a> dziennikarce \u201eNew York Times’a\u201d Farnaz Fassihi, \u017ce dotychczasowe pr\u00f3by mediacji mi\u0119dzy protestuj\u0105cymi a rz\u0105dem by\u0142y nieskuteczne. Jeden z nich doda\u0142, \u017ce pomimo trudno\u015bci i strat finansowych, w jego ocenie na razie w\u015br\u00f3d sklepikarzy przewa\u017ca poczucie solidarno\u015bci. <\/p>\n Rz\u0105d wymieni\u0142 te\u017c 31 grudnia niepopularnego szefa banku centralnego Mohammada Rez\u0119-Farzina na Abdolnasera Hemmatiego, kt\u00f3remu powierzy\u0142 misj\u0119 ustabilizowania jednego z g\u0142\u00f3wnych negatywnych bohater\u00f3w ira\u0144skiego dramatu \u2013 kursu walutowego. Na konferencji prasowej 8 stycznia Hemmati og\u0142asza\u0142<\/a> ju\u017c sukces i zwolnienie spadk\u00f3w warto\u015bci riala. Na razie nie wida\u0107 jednak niezale\u017cnego potwierdzenia jego doniesie\u0144. A wed\u0142ug informacji z wewn\u0105trz kraju wynika, \u017ce ceny dalej szalej\u0105. Jedna z rozm\u00f3wczy\u0144 \u201eNYT\u201d z Teheranu twierdzi<\/a>, \u017ce ceny niekt\u00f3rych podstawowych produkt\u00f3w w niekt\u00f3rych sklepach wzros\u0142y nawet trzykrotnie w ci\u0105gu 48 godzin. <\/p>\n Z rz\u0105du Pezeszkiana od tygodnia wyp\u0142ywa sp\u00f3jna komunikacja: protesty cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa maj\u0105 uzasadnienie, ale nie pozwolimy, by si\u0119 rozla\u0142y i by wykorzystali je wrogowie Republiki Islamskiej. Robimy, co mo\u017cemy, by rozwi\u0105za\u0107 kryzys. <\/p>\n Na razie jednak ira\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo nie czuje si\u0119 przekonane przez dotychczasowe dzia\u0142ania rz\u0105du. <\/p>\n Jednocze\u015bnie wida\u0107, \u017ce pr\u00f3by si\u0142owego opanowania buntu s\u0105 punktowe i chaotyczne. I odzwierciedlaj\u0105 rozproszony dzi\u015b system w\u0142adzy w Iranie. Fateme Mohad\u017cerani, rzeczniczka rz\u0105du, napisa\u0142a<\/a> w \u015brod\u0119 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych: \u201ewszyscy protestuj\u0105cy to nasze dzieci, boli nas ka\u017cda przelana kropla krwi\u201d. To pr\u00f3ba wyt\u0142umaczenia si\u0119 z ofiar \u015bmiertelnych. Weryfikacja doniesie\u0144 i danych o ofiarach jest dzi\u015b trudna ze wzgl\u0119du na brak mi\u0119dzynarodowych dziennikarzy w Iranie i znaczne ograniczenia w wolno\u015bci prasy w\u015br\u00f3d dziennikarzy ira\u0144skich. Organizacje broni\u0105ce praw cz\u0142owieka szacuj\u0105<\/a>, \u017ce do 6 stycznia ofiar by\u0142o oko\u0142o 20-30, cho\u0107 liczby mog\u0105 by\u0107 wi\u0119ksze. <\/p>\n Wiemy jednak na pewno, \u017ce w kilku miejscach s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa odda\u0142y strza\u0142y do protestuj\u0105cych. W r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach kraju protesty przybieraj\u0105 r\u00f3\u017cn\u0105 form\u0119 i intensywno\u015b\u0107. Ostre starcia mia\u0142y miejsce w zachodnich prowincjach, gdzie spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w stanowi\u0105 mniejszo\u015bci: Kurdowie i Lorowie. <\/p>\n W Ilam, innej zachodniej prowincji, w 20-tysi\u0119cznym mie\u015bcie odbywa\u0142y si\u0119<\/a> spore demonstracje, a protestuj\u0105cy napadli na sklep powi\u0105zany ze Stra\u017cnikami Rewolucji. Wed\u0142ug relacji z wielu \u017ar\u00f3de\u0142 s\u0142u\u017cby mia\u0142y te\u017c w nocy z 4 na 5 stycznia zaatakowa\u0107<\/a> okoliczny szpital, gdzie leczono poszkodowanych w demonstracjach. <\/p>\n Wed\u0142ug powi\u0105zanej ze Stra\u017cnikami Rewolucji agencji prasowej Tasnim w starciach z protestuj\u0105cymi obra\u017cenia odnios\u0142o<\/a> ponad 600 funkcjonariuszy. Jednocze\u015bnie na angloj\u0119zycznej stronie Tasnim wi\u0119cej ni\u017c o ira\u0144skich protestach przeczytamy o wydarzeniach w Minneapolis<\/a>. <\/p>\n W czwartek 8 stycznia demonstrowano<\/a> nawet w ma\u0142ych miejscowo\u015bciach. Na poni\u017cszym klipie wida\u0107 t\u0142um, prawdopodobnie kilkutysi\u0119czny, w 150-tysi\u0119cznej miejscowo\u015bci Mardawaszt w centralnej prowincji Fars. Cz\u0119\u015b\u0107 protestuj\u0105cych skanduje has\u0142o \u201e\u015bmier\u0107 Chameneiemu\u201d pod adresem ira\u0144skiego przyw\u00f3dcy Alego Chameneiego.<\/p>\n Protesty, cho\u0107 rosn\u0105, dalej nie maj\u0105 si\u0142y tych z 2022 roku po zamordowaniu m\u0142odej Kurdyjki Mahsy Amini przez si\u0142y bezpiecze\u0144stwa Republiki Islamskiej. By\u0107 mo\u017ce wkraczaj\u0105 jednak w kluczow\u0105 faz\u0119, a kolejne dni mog\u0105 nam sporo powiedzie\u0107 o ich dynamice. W\u0142adza jest dzi\u015b w powa\u017cnym kryzysie, co wida\u0107 r\u00f3wnie\u017c po odpowiedzi na obecne protesty. Prezydent i rz\u0105d staraj\u0105 si\u0119 szuka\u0107 rozwi\u0105za\u0144. Jednak w obliczu dzisiejszych problem\u00f3w gospodarczych i strukturalnych maj\u0105 niewiele argument\u00f3w w swoich r\u0119kach. <\/p>\n Jednocze\u015bnie szefowie s\u0105downictwa czy s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa gro\u017c\u0105<\/a> ostr\u0105 odpowiedzi\u0105. <\/p>\n Republika Islamska przez niemal pi\u0119\u0107 dekad swojego istnienia eliminowa\u0142a faktyczn\u0105 polityczn\u0105 opozycj\u0119 wobec konserwatywnego i religijnego systemu politycznego. Dlatego dzi\u015b w Iranie nie ma dobrze zorganizowanych grup politycznych gotowych do zaprezentowania alternatywy dla dzisiejszego systemu Republiki Islamskiej. <\/p>\n Rol\u0119 lidera opozycji pr\u00f3buje z zagranicy odgrywa\u0107 Reza Pahlawi, syn obalonego w 1979 roku ostatniego monarchy, Mohammada Rezy Pahlawiego. Pahlawi nie ma jednak w kraju zaplecza politycznego, a spora cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa odrzuca go, bo nie ma on ani do\u015bwiadczenia w polityce, ani znajomo\u015bci w\u0142asnego kraju. Faktycznie jednak demonstruj\u0105cy w wielu miejscach skanduj\u0105 nazwisko Pahlawich. Cz\u0119\u015bciowo mo\u017ce to jednak by\u0107 wynik tego, \u017ce jest on jedyn\u0105 wyrazist\u0105 postaci\u0105 opozycyjn\u0105 wobec Republiki Islamskiej. <\/p>\n 7 stycznia w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych Pahlawi wezwa\u0142 do wzniesienia okrzyk\u00f3w poparcia o godzinie 20 kolejnego dnia, 8 stycznia. Trudno na razie powiedzie\u0107, w jakim stopniu mobilizacja z wieczora z 8 stycznia jest wynikiem tego apelu. Ale nawet gdyby tak by\u0142o, szansa, \u017ce Pahlawi przejmie w\u0142adz\u0119 w Iranie, jest i prawie na pewno pozostanie znikoma. Czas 87-letniego w tym roku Chameneiego mo\u017ce by\u0107 policzony. Jednak syn w\u0142adcy z poprzedniej epoki nie ma dzi\u015b wiele argument\u00f3w, by zosta\u0107 w\u0142adc\u0105 Iranu. <\/p>\n Poprzednie du\u017ce protesty z 2022 roku zosta\u0142y ostatecznie st\u0142umione, cho\u0107 osi\u0105gn\u0119\u0142y te\u017c pewien sukces. To dzi\u0119ki \u00f3wczesnemu oporowi dokona\u0142a si\u0119 zmiana spo\u0142eczna i de facto przestano ostatecznie egzekwowa\u0107 prawny nakaz zakrywania g\u0142owy przez Iranki. W\u0142adza, kt\u00f3ra symbolizuje dzi\u015b Pezeszkian i Chamenei jest s\u0142aba. Jednak jej ewentualny upadek niekoniecznie oznacza\u0142by faktyczn\u0105 demokratyczn\u0105 przemian\u0119. Mo\u017ce on za to otworzy\u0107 drzwi do przewrotu i na przyk\u0142ad dyktatury wojskowej. Bardzo mo\u017cliwe, \u017ce obserwujemy powolny upadek Republiki Islamskiej, ale nie da si\u0119 dzi\u015b przewidzie\u0107, co dok\u0142adnie upadek ten przyniesie. Ani jak d\u0142ugi i powolny b\u0119dzie rozpad systemu, kt\u00f3ry dzi\u015b ewidentnie jest niewydolny gospodarczo i politycznie. <\/p>\n Bo si\u0142y bezpiecze\u0144stwa dysponuj\u0105 dzi\u015b mocnymi argumentami. S\u0105 prze\u0107wiczone w t\u0142umieniu protest\u00f3w. I na razie nie przejawiaj\u0105 ch\u0119ci, by odda\u0107 pola. Wiele powiedz\u0105 nam kolejne dni.<\/p>\n ; Dziennikarz OKO.press od 2018 roku, wsp\u00f3\u0142kierownik dzia\u0142u spo\u0142eczno-gospodarczego (razem z Katarzyn\u0105 Kojzar). Publikowa\u0142 te\u017c m.in. w Res Publice Nowej, Miesi\u0119czniku ZNAK i magazynie \u201eKontakt\u201d. Absolwent Polskiej Szko\u0142y Reporta\u017cu, arabistyki na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu i historii na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim w Krakowie. Autor reporta\u017cu historycznego „Ja \u0142ebk\u00f3w nie dawa\u0142em. Procesy przed \u017bydowskim S\u0105dem Spo\u0142ecznym” (Czarne, 2022) o powojennych rozliczeniach wewn\u0105trz polskiej spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej. W OKO.press pisze g\u0142\u00f3wnie o gospodarce i polityce mi\u0119dzynarodowej oraz Bliskim Wschodzie.<\/p>\n Dziennikarz OKO.press od 2018 roku, wsp\u00f3\u0142kierownik dzia\u0142u spo\u0142eczno-gospodarczego (razem z Katarzyn\u0105 Kojzar). Publikowa\u0142 te\u017c m.in. w Res Publice Nowej, Miesi\u0119czniku ZNAK i magazynie \u201eKontakt\u201d. Absolwent Polskiej Szko\u0142y Reporta\u017cu, arabistyki na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu i historii na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim w Krakowie. Autor reporta\u017cu historycznego „Ja \u0142ebk\u00f3w nie dawa\u0142em. Procesy przed \u017bydowskim S\u0105dem Spo\u0142ecznym” (Czarne, 2022) o powojennych rozliczeniach wewn\u0105trz polskiej spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej. W OKO.press pisze g\u0142\u00f3wnie o gospodarce i polityce mi\u0119dzynarodowej oraz Bliskim Wschodzie.<\/p>\n Copyright \u00a9 2016 – 2026. Made with love by OKO.press team. All Rights Reserved.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Prawa autorskie: ATTA KENARE \/ AFPATTA KENARE \/ AFP Prawa autorskie: ATTA KENARE \/ AFPATTA KENARE \/ AFP…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":194980,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-194979","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115862588831821499","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194979","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=194979"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194979\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/194980"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=194979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=194979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=194979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<\/a>Jakub Szymczak <\/a><\/p>\n