Zapytany, czy istniej\u0105 jakie\u015b ograniczenia jego w\u0142adzy w podejmowaniu decyzji dotycz\u0105cych innych kraj\u00f3w ni\u017c USA, Trump powiedzia\u0142 dziennikarzom „New York Timesa”:<\/p>\n
\nTak, jest jedna rzecz. Moja w\u0142asna moralno\u015b\u0107. M\u00f3j w\u0142asny umys\u0142. To jedyna rzecz, kt\u00f3ra mo\u017ce mnie powstrzyma\u0107.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Zapytany, czy takim ograniczeniem jest prawo mi\u0119dzynarodowe, Trump odpar\u0142:<\/p>\n
\nNie potrzebuj\u0119 prawa mi\u0119dzynarodowego. Nie chc\u0119 krzywdzi\u0107 ludzi.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Dziennikarze dociekali, czy rz\u0105d USA musi przestrzega\u0107 prawa mi\u0119dzynarodowego. Trump odpar\u0142, \u017ce tak, ale \u017ce to on, jako prezydent, b\u0119dzie decydowa\u0142, czy i jak przepisy prawa mi\u0119dzynarodowego ograniczaj\u0105 decyzje Ameryki.<\/p>\n
\nTo zale\u017cy od tego, jak definiujesz prawo mi\u0119dzynarodowe<\/p>\n<\/blockquote>\n
\u2014 doda\u0142 prezydent USA.<\/p>\n
W tym samym wywiadzie Trump opowiada r\u00f3wnie\u017c o tym, dlaczego nie wystarczy mu, \u017ce Grenlandia nale\u017cy do bardzo bliskiego i d\u0142ugoletniego sojusznika USA:<\/p>\n
\nW\u0142asno\u015b\u0107 jest bardzo wa\u017cna. (…) Uwa\u017cam, \u017ce jest to psychicznie niezb\u0119dne do osi\u0105gni\u0119cia sukcesu. My\u015bl\u0119, \u017ce w\u0142asno\u015b\u0107 daje ci co\u015b, czego nie mo\u017cesz uzyska\u0107, niezale\u017cnie od tego, czy m\u00f3wimy o dzier\u017cawie, czy o traktacie. W\u0142asno\u015b\u0107 daje ci rzeczy i elementy, kt\u00f3rych nie mo\u017cna uzyska\u0107 poprzez samo podpisanie dokumentu.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Kto\u015b m\u00f3g\u0142by pomy\u015ble\u0107, \u017ce g\u0142owa mocarstwa nuklearnego nie m\u00f3wi o ch\u0119ci zaj\u0119cia si\u0142\u0105 (co przyzna\u0142 jeden z najwa\u017cniejszych urz\u0119dnik\u00f3w Bia\u0142ego Domu<\/a>) cz\u0119\u015bci terytorium innego, zaprzyja\u017anionego kraju, lecz o kupowaniu nieruchomo\u015bci…<\/p>\n
Prezydenta USA nie mo\u017cna traktowa\u0107 jak dziecko, kt\u00f3re nie wie, co m\u00f3wi. Co wi\u0119c zrobimy, je\u015bli Trump za\u017c\u0105da, by Redzikowo, droga z bazy na lotnisko zaopatruj\u0105ce baz\u0119 oraz owo lotnisko zosta\u0142y przy\u0142\u0105czone do Stan\u00f3w Zjednoczonych? Pytanie, kt\u00f3re rok temu wydawa\u0142oby si\u0119 absurdalne, dzi\u015b warte jest zadania, skoro „w\u0142asno\u015b\u0107 daje ci co\u015b, czego nie mo\u017cesz uzyska\u0107, niezale\u017cnie od tego, czy m\u00f3wimy o dzier\u017cawie, czy o traktacie”.<\/p>\n
Warto przy tym pami\u0119ta\u0107, \u017ce baza w Redzikowie<\/a>, podobnie jak Grenlandia, jest r\u00f3wnie\u017c kluczowa dla bezpiecze\u0144stwa USA i \u017ce Polska jest r\u00f3wnie bliskim sojusznikiem USA co Dania. W przeciwie\u0144stwie jednak do Kopenhagi nie jeste\u015bmy d\u0142ugoletnim sojusznikiem USA, bo zostali\u015bmy nim zaledwie nieco ponad dwie dekady temu, podczas gdy Dania by\u0142a nim przez ca\u0142\u0105 zimn\u0105 wojn\u0119. Chocia\u017c w \u015bwiecie handlarzy nieruchomo\u015bciami sta\u017c przyja\u017ani nie jest raczej kluczowy, wa\u017cna jest pozycja negocjacyjna…<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n
Potrzeba wygrania negocjacji za wszelk\u0105 cen\u0119 t\u0142umaczy niech\u0119\u0107 Trumpa do organizacji mi\u0119dzynarodowych oraz, szerzej, do prawa mi\u0119dzynarodowego. Kluczowe dla powodzenia organizacji wielostronnych jest bowiem kompromis. Zak\u0142adaj\u0105c sp\u00f3\u0142dzielni\u0119 mieszkaniow\u0105, zgadzamy si\u0119 na ograniczenia, kt\u00f3re obowi\u0105zuj\u0105 wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w bloku bez wzgl\u0119du na to, czy mieszkaj\u0105 w penthouse na dachu, czy w kawalerce na parterze. Zgadzamy si\u0119 wi\u0119c, \u017ce wszyscy segregujemy \u015bmieci i zgadzamy si\u0119, \u017ce przeprowadzek nie robimy w niedziele.<\/p>\n
Organizacje mi\u0119dzynarodowe i prawo mi\u0119dzynarodowe, podobnie jak zasady dzia\u0142ania sp\u00f3\u0142dzielni mieszkaniowych, s\u0105 trudniejsze dla du\u017cych, bo daj\u0105 nieproporcjonalnie mocniejszy g\u0142os mniejszym. W Mi\u0119dzynarodowym Trybunale Karnym s\u0119dzia z USA ma do powiedzenia dok\u0142adnie tyle samo, co s\u0119dzia z Liechtensteinu, a w Zgromadzeniu Og\u00f3lnym ONZ prezydent Chin ma tyle samo czasu na przem\u00f3wienie, co premier Sierra Leone. Prawo mi\u0119dzynarodowe sprawia, przynajmniej w za\u0142o\u017ceniu, \u017ce w razie spor\u00f3w i konflikt\u00f3w o tym, kto ma racj\u0119, nie decyduje brutalna si\u0142a.<\/p>\n
W \u015bwiecie deweloper\u00f3w si\u0142a \u2014 kapita\u0142, dost\u0119p do kredyt\u00f3w, znajomo\u015bci, wreszcie wielko\u015b\u0107 firmy \u2014 jest za\u015b wszystkim. Wielki deweloper niemal zawsze wygra wojn\u0119 o atrakcyjn\u0105 dzia\u0142k\u0119 w centrum miasta z ma\u0142ym deweloperem, bo jest silniejszy. Je\u015bli ma\u0142y deweloper uwa\u017ca, \u017ce walka o dzia\u0142k\u0119 odbywa\u0142a si\u0119 na nieuczciwych zasadach, mo\u017ce jednak przynajmniej p\u00f3j\u015b\u0107 do s\u0105du, kt\u00f3ry mo\u017ce mu przyzna\u0107 racj\u0119 i nie pozwoli\u0107 du\u017cemu deweloperowi na bullying<\/a>.<\/p>\n
W \u015bwiecie geopolityki deweloperami s\u0105 pa\u0144stwa, dzia\u0142ki w centrum miasta to kluczowe interesy, bogactwa naturalne, trasy handlowe, czy np. Grenlandia, a s\u0105dem s\u0105 organizacje mi\u0119dzynarodowe i organizacje prawa mi\u0119dzynarodowego. Trump tego nie chce, bo bullying i brutalna si\u0142a by\u0142y jego znakami rozpoznawczymi w deweloperce, w kt\u00f3rej kompromis jest po prostu kl\u0119sk\u0105. Kt\u00f3ry wielki deweloper podzieli si\u0119 prawem do atrakcyjnej dzia\u0142ki z ma\u0142ym deweloperem, je\u015bli kto\u015b go do tego nie zmusi? Kt\u00f3ry z deweloper\u00f3w nie zlekcewa\u017cy niedobrych dla niego orzecze\u0144 s\u0105du, je\u015bli tylko si\u0142a czy uk\u0142ady mu na to pozwol\u0105?<\/p>\n
Rynek bez ograniczaj\u0105cych u\u017cycie si\u0142y biznesowej przepis\u00f3w antymonopolowych promuje monopolist\u00f3w, kt\u00f3rzy wyznaczaj\u0105 zasady wszystkim pozosta\u0142ym graczom na rynku, je\u015bli w og\u00f3le pozwalaj\u0105 im \u017cy\u0107. \u015awiat bez prawa mi\u0119dzynarodowego tak samo promuje silnych \u2014 silnych politycznie, ekonomicznie i militarnie. W dzisiejszym \u015bwiecie w skali globalnej s\u0105 tylko trzy kraje, kt\u00f3re spe\u0142niaj\u0105 kryterium geopolitycznych monopolist\u00f3w. USA i Chiny s\u0105 pot\u0119gami pod ka\u017cdym mo\u017cliwym wzgl\u0119dem. Rosja nie spe\u0142nia oczywi\u015bcie kryterium pot\u0119gi gospodarczej<\/a>, ale po pierwsze jest po prostu olbrzymim krajem, a po drugie ma wielk\u0105 armi\u0119 i gigantyczny arsena\u0142 broni nuklearnej.<\/p>\n
Przeniesienie zasad krwio\u017cerczej konkurencji wielkich deweloper\u00f3w z Nowego Jorku na \u015bwiatowy porz\u0105dek to co\u015b, o. czym Trump m\u00f3wi wielokrotnie i otwarcie. Wyborc\u00f3w w USA Trump zach\u0119ca\u0142 do g\u0142osowania na siebie, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 przecie\u017c nieustannie na swoje sukcesy w budowlance. A jak odni\u00f3s\u0142 te sukcesy? Czyst\u0105, w zasadzie niczym nieograniczon\u0105 si\u0142\u0105. Negocjacje? Tak, oczywi\u015bcie, Trump jest mistrzem negocjacji. Ale wiemy, \u017ce strategia negocjacyjna Trumpa jest stosunkowo prosta: zawsze negocjuj z pozycji si\u0142y, zawsze wykorzystuj ka\u017cdy s\u0142aby punkt drugiej strony i zawsze d\u0105\u017c do ca\u0142kowitego zwyci\u0119stwa.<\/p>\n
Dlatego w\u0142a\u015bnie Trump konsekwentnie niszczy wszystko, co buduje wsp\u00f3lnot\u0119 ponadpa\u0144stwow\u0105. Unia Europejska, im bardziej zjednoczona, tym silniejsz\u0105 ma przecie\u017c pozycj\u0119 negocjacyjn\u0105. Ani Niemcy, ani Brazylia, ani nawet Indie, a tym bardziej Polska, nie b\u0119d\u0105 nigdy w stanie samodzielnie negocjowa\u0107 niczego z Ameryk\u0105 jak r\u00f3wny z r\u00f3wnym. Dla Trumpa to sytuacja idealna \u2014 wystarczy przyjrze\u0107 si\u0119, jak sojusznicy Trumpa z wielkich ameryka\u0144skich big-tech\u00f3w bezczelnie rozpychaj\u0105 si\u0119 we wci\u0105\u017c szukaj\u0105cej wsp\u00f3lnego g\u0142osu Europie.<\/p>\n
Filozofia totalnej dominacji przy budowaniu wie\u017cowc\u00f3w na Manhattanie to \u015bwietny przepis na sukces, ale moralno\u015b\u0107 niespecjalnie si\u0119 kojarzy z tym biznesem. W relacjach mi\u0119dzynarodowych odrzucenie warto\u015bci na rzecz nagiej si\u0142y to jednak prosta droga do \u015bwiata d\u017cungli, w kt\u00f3rej tylko d\u0142ugo\u015b\u0107 pazur\u00f3w ma znaczenie.<\/p>\n
Je\u015bli Trump u\u017cyje si\u0142y do przej\u0119cia Grenlandii (co mimo wszystko wydaje mi si\u0119 nadal abstrakcyjne, cho\u0107 z pewno\u015bci\u0105 nie niemo\u017cliwe), NATO i, szerzej, ca\u0142y sojusz transatlantycki przestan\u0105 istnie\u0107. Pomy\u015blmy o tym przez chwil\u0119 \u2014 nawet Rosja u\u017cywa bardziej subtelnych metod i nie grozi publicznie Bia\u0142orusi u\u017cyciem si\u0142y, \u017ceby j\u0105 do czego\u015b zmusi\u0107.<\/p>\n
Mo\u017cna te\u017c ju\u017c spokojnie zamkn\u0105\u0107 Organizacj\u0119 Narod\u00f3w Zjednoczonych. Oszcz\u0119dzimy w ten spos\u00f3b g\u00f3r\u0119 pieni\u0119dzy, bo p\u0142acimy na ni\u0105 co roku 28 mln dol. plus pensje i koszty naszych dyplomat\u00f3w i misji dyplomatycznej, a je\u015bli Polska publicznie og\u0142osi potrzeb\u0119 likwidacji tej organizacji i stanie na czele lobby w tej sprawie, to nawet zarobi dodatkowo par\u0119 punkt\u00f3w u Trumpa, co nie jest bez znaczenia. ONZ przesta\u0142a odgrywa\u0107 jak\u0105kolwiek istotn\u0105 rol\u0119 poza byciem miejscem dobrzej p\u0142atnej i wygodnej pracy dla tysi\u0119cy urz\u0119dnik\u00f3w i dyplomat\u00f3w. I cho\u0107 Trump wbi\u0142 wczoraj by\u0107 mo\u017ce ostatni gw\u00f3\u017ad\u017a w trumn\u0119 ONZ-u, to \u015bmier\u0107 tej organizacji nie hukiem, lecz skomleniem, nie jest tylko win\u0105 Trumpa \u2014 ONZ od wielu lat udowadnia\u0142a, \u017ce jest nieskuteczna, niewiarygodna i po prostu zb\u0119dna.<\/p>\n
Porwanie prezydenta Wenezueli i zaj\u0119cie chronionego przez Rosjan wenezuelskiego statku<\/a> by\u0142o jasnym komunikatem USA dla \u015bwiata, \u017ce od teraz silnym wolno wszystko, cho\u0107 warto przy tym pami\u0119ta\u0107, \u017ce Maduro by\u0142 z\u0142odziejem i dyktatorem. Jak pisa\u0142em kilka dni temu, wol\u0119 te\u017c, by w Caracas rz\u0105dzi\u0142 sojusznik USA, ni\u017c sojusznik Rosji<\/a>. Nie wiemy jednak, kogo prezydent USA zdecyduje si\u0119 usun\u0105\u0107 jutro.<\/p>\n
Wydarzenia w Caracas, na Atlantyku, szokuj\u0105cy bullying USA wobec sojusznika z NATO oraz bardzo jednoznaczne wypowiedzi Trumpa dla „New York Timesa” oznaczaj\u0105 wi\u0119c koniec trwaj\u0105cych od 1945 r. pr\u00f3b budowania porz\u0105dku mi\u0119dzynarodowego opartego na prawie, solidarno\u015bci warto\u015bci i w\u0142a\u015bnie moralno\u015bci, czy szerzej \u2014 po prostu przyzwoito\u015bci. Historia znowu zatacza ko\u0142o \u2014 wracamy do d\u017cungli, w kt\u00f3rej najwi\u0119ksi rz\u0105dz\u0105, a najmniejsi pr\u00f3buj\u0105 prze\u017cy\u0107.<\/p>\n
Karol Marks wymy\u015bli\u0142 komunizm, ale par\u0119 rzeczy mu si\u0119 jednak uda\u0142o. W eseju „18 brumaire\u2019a Ludwika Bonaparte” napisa\u0142, \u017ce „historia powtarza si\u0119 dwukrotnie: pierwszy raz jako tragedia, drugi raz jako farsa”. Donald Trump wbrew swoim marzeniom raczej nie zas\u0142u\u017cy na pokojowego Nobla, ale oby nie okaza\u0142 si\u0119 najwi\u0119kszym komikiem w historii \u015bwiatowej polityki.<\/p>\n
Czy Polska ma wystarczaj\u0105co du\u017ce pazury, by w tej nowej \/ starej d\u017cungli prze\u017cy\u0107?<\/p>\n
Nie, nie ma. Mo\u017cemy by\u0107 wa\u017cnym krajem w Unii Europejskiej, w NATO, czy w regionie Europy \u015arodkowej, ale w razie zderzenia \u015bwiatowych supermocarstw zostaniemy zgnieceni na miazg\u0119.<\/p>\n