Wenezuela. Czego Musk nauczy\u0142 Trumpa<\/p>\n
W bardzo modnej niegdy\u015b ksi\u0105\u017cce „Poza schematem. Sekrety ludzi sukcesu” Malcolm Gladwell stawia\u0142 tez\u0119, \u017ce sukces odnosz\u0105 ci, kt\u00f3rzy s\u0105 zdolni wyrwa\u0107 si\u0119 spod panuj\u0105cych regu\u0142 w spos\u00f3b, jakiego inni nie s\u0105 w stanie sobie nawet wyobrazi\u0107.<\/p>\n
Modelowym przyk\u0142adem kroczenia ponad barierami technologicznymi i biznesowymi jest Elon Musk<\/a>. Wed\u0142ug popularnej tezy Donald Trump mia\u0142 si\u0119 tego po cz\u0119\u015bci nauczy\u0107 od Muska, ale przeni\u00f3s\u0142 to tak\u017ce na grunt prawny. Zacz\u0105\u0142 robi\u0107 rzeczy, kt\u00f3rych do tej pory USA nie robi\u0142y.<\/p>\n Uprowadzenie, a nie \u017cadne „zaaresztowanie” prezydenta Wenezueli<\/a>, by\u0142o ewidentnym z\u0142amaniem prawa mi\u0119dzynarodowego i zasad. Trump dzia\u0142a\u0142 bez wypowiedzenia wojny czy zgody na akcj\u0119 ze strony Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ<\/a>. Jakim z\u0142oczy\u0144c\u0105 nie by\u0142by Nicolas Maduro<\/a> (a by\u0142 wyj\u0105tkowym), Trump z\u0142ama\u0142 prawo mi\u0119dzynarodowe.<\/p>\n Co mia\u0142 po swojej stronie? Ewidentny interes polityczny kraju. Wenezuela politycznie zamienia\u0142a si\u0119 w rosyjsko-chi\u0144sk\u0105 baz\u0119 polityczn\u0105, \u017cyj\u0105c\u0105 z dzia\u0142a\u0144 wymierzonych bezpo\u015brednio w USA. Dochodzi kwestia kontroli nad z\u0142o\u017cami ropy i bardzo no\u015bna medialnie walki z handlem narkotykami.<\/p>\n Czy m\u00f3g\u0142 dzia\u0142a\u0107 zgodnie z prawem mi\u0119dzynarodowym? Protrampowskie podcasty zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce w\u00f3wczas Wenezuela zamieni\u0142aby si\u0119 w drugi Irak<\/a>, Afganistan<\/a> czy Syri\u0119<\/a>, a piek\u0142o dotkn\u0119\u0142oby ca\u0142ej p\u00f3\u0142nocy Ameryki Po\u0142udniowej<\/a>. Wszystko to nie zmienia faktu, \u017ce wra\u017cenie, i\u017c Donald Trump zrobi\u0142 co\u015b, czego do tej pory nie robiono, jest silne. Szczeg\u00f3lnie \u017ce jego styl uprawiania polityki jest wyj\u0105tkowy.<\/p>\n Zaraz potem Trump zacz\u0105\u0142 nasila\u0107 „negocjacje” w sprawie przej\u0119cia Grenlandii<\/a> od Danii<\/a>. Niby ma to odby\u0107 si\u0119 na drodze handlowej czy referendalnej, ale handel ten odbywa si\u0119 w ewidentnej atmosferze gro\u017aby. „Tak po wojnie nigdy nie by\u0142o. To gro\u017aby. By\u0142y zasady, kt\u00f3rych wszyscy przestrzegali, przynajmniej na Zachodzie” – grzmi\u0105 przeciwnicy Trumpa.<\/p>\n Rozprawa z Maduro, a p\u00f3\u017aniej z rosyjskimi tankowcami, by\u0142a ewidentnym sygna\u0142em w stron\u0119 Rosji, \u017ce stare doktryny prezydent\u00f3w Monroe i Trumana powracaj\u0105 w nowym wydaniu. Argument podnoszony dzi\u015b niekiedy tak\u017ce w polskiej publicystyce (Piotr Zaremba w „Rzeczpospolitej”), \u017ce dzia\u0142ania Trumpa mog\u0105 usprawiedliwia\u0107 identyczne dzia\u0142ania ze strony Rosji, moim zdaniem nie jest bezzasadny, ale nie przechodzi pr\u00f3by fakt\u00f3w. Rosja robi\u0142a to wielokrotnie bez wzgl\u0119du na dzia\u0142ania USA. Trzymanie si\u0119 przez Zach\u00f3d traktat\u00f3w i prawa pisanego traktowa\u0142a raczej jako jego s\u0142abo\u015b\u0107, graj\u0105c tym.<\/p>\n Rosjanie nie tylko pr\u00f3bowali zamordowa\u0107 lub schwyta\u0107 prezydenta Ze\u0142enskiego<\/a>, ale wcze\u015bniej – najprawdopodobniej – zamordowa\u0107 prezydenta Juszczenk\u0119<\/a> i gruzi\u0144skiego prezydenta Saakaszwilego<\/a>. Nie wspominaj\u0105c o rozprawie z czecze\u0144skim dow\u00f3dztwem i jego rodzinami, tak\u017ce poprzez ataki terrorystyczne. Dyktator, kt\u00f3rego wewn\u0119trzni przeciwnicy regularnie „wypadaj\u0105 przez okna”, a krn\u0105brni gubernatorzy i konkurenci w wypadkach lotniczych, nie potrzebuje przyzwolenia ze strony adekwatnych dzia\u0142a\u0144 Zachodu.<\/p>\n Akcj\u0119 Trumpa przedstawia si\u0119 jako co\u015b bezprecedensowego w polityce zachodniej. Na pewno jego styl jest oryginalny, cho\u0107 je\u015bli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 niekt\u00f3re \u017carty czy wypowiedzi Ronalda Reagana<\/a> czy Margaret Thatcher<\/a>, to wcale nie jest to co\u015b, co by si\u0119 nie zdarza\u0142o. Nie trzeba nawet si\u0119ga\u0107 do tak zamierzch\u0142ych wydarze\u0144 jak afera Iran-Contras, ameryka\u0144ska inwazja Grenady, wojna o Falklandy czy zaprowadzanie porz\u0105dk\u00f3w w Irlandii P\u00f3\u0142nocnej.<\/p>\n By\u0142a premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher oraz 40. prezydent USA Ronald Reagan\tBettmann \/ ContributorGetty Images<\/p>\n Faktycznej egzekucji przyw\u00f3dcy \u015bwiata terrorystycznego, Osamy bin Ladena (a tak\u017ce zabiciu cz\u0119\u015bci jego rodziny), przygl\u0105da\u0142 si\u0119 na \u017cywo noblista Barack Obama<\/a>, a wraz z nim ca\u0142y \u015bwiat. Trudno si\u0119 oburza\u0107 o zabicie mordercy tysi\u0119cy niewinnych ludzi. Niew\u0105tpliwie nie ma kary, na kt\u00f3r\u0105 Osama by nie zas\u0142u\u017cy\u0142. Jednak Pakistan<\/a> nie udzieli\u0142 na to formalnej zgody. USA nieraz dosi\u0119ga\u0142y swoich przeciwnik\u00f3w, nie kieruj\u0105c si\u0119 przepisami prawa mi\u0119dzynarodowego, dla kt\u00f3rego nienaruszalno\u015b\u0107 terytorium jest podstaw\u0105.<\/p>\n Ale czy inni nie mieli problemu z r\u00f3\u017cnymi aspektami tego prawa oraz z podwa\u017caniem zaistnia\u0142ego porz\u0105dku? Tak\u017ce ci, kt\u00f3rzy dzi\u015b lansuj\u0105 si\u0119 na najbardziej \u015bwi\u0119tych? W ostatnim czasie nowi cz\u0142onkowie Unii Europejskiej mogli zauwa\u017cy\u0107, \u017ce tw\u00f3r, do kt\u00f3rego zdecydowali si\u0119 do\u0142\u0105czy\u0107, jest niezwykle dynamiczny, podobnie jak dynamicznie interpretowane i zmieniane s\u0105 regu\u0142y. W dodatku robi\u0105 to ci, kt\u00f3rzy sami je stworzyli.<\/p>\n Najbardziej spektakularnym przyk\u0142adem jest nadu\u017cycie przez Niemcy<\/a> mechanizmu wyj\u0105tkowego zawieszenia uk\u0142adu z Schengen, czyli wprowadzenie permanentnych kontroli na granicach. Mo\u017cna tylko sobie wyobrazi\u0107, co zrobi\u0142aby Komisja Europejska<\/a>, gdyby na takie dzia\u0142anie zdecydowa\u0142a si\u0119 jako pierwsza na przyk\u0142ad Polska<\/a>. Sk\u0105d ten podw\u00f3jny standard? Si\u0142a i wp\u0142ywy.<\/p>\n To kreatywne traktowanie przepis\u00f3w, pozwalaj\u0105ce zrobi\u0107 z nimi niemal wszystko, wida\u0107 wsz\u0119dzie. We\u017amy istotny dla Polski przyk\u0142ad program\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107 odbudowie Europy<\/a> po pandemii, czyli mi\u0119dzy innymi KPO. Szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ich wa\u017cniejszym celem jest przebudowa europejskiej infrastruktury energetycznej (zmierzanie do tzw. zeroemisyjno\u015bci). Co wi\u0119cej, nikt ju\u017c specjalnie nie kryje, \u017ce ich subsydiowanie by\u0142o motywowane politycznie, a w Polsce mia\u0142o s\u0142u\u017cy\u0107 wymianie w\u0142adzy. Dzi\u015b ju\u017c trudno nawet powiedzie\u0107, jak uzale\u017cnianie wyp\u0142aty kolejnych transz od zmian w prawie pracy ma si\u0119 do pierwotnych za\u0142o\u017ce\u0144.<\/p>\n Bibu\u0142ka, w kt\u00f3r\u0105 owini\u0119ta jest bu\u0142ka europejskiej „praworz\u0105dno\u015bci”, potrafi by\u0107 jednak du\u017co cie\u0144sza. Unia z entuzjazmem przyj\u0119\u0142a bezprecedensowe uniewa\u017cnienie wybor\u00f3w w Rumunii<\/a> oparte na „danych wywiadowczych”. Przyk\u0142ady \u015bwiadcz\u0105ce o naci\u0105ganiu europejskiego prawa, podw\u00f3jnych standardach i naginaniu traktat\u00f3w mo\u017cna by mno\u017cy\u0107. Do tego odbywa si\u0119 nieustanna \u017conglerka przepisami. Sukcesem jest samo zrozumienie tego, co si\u0119 podpisuje, a i tak interpretacja mo\u017ce si\u0119 zmieni\u0107. Symbolem kombinacji prawnych sta\u0142a si\u0119 pr\u00f3ba przepchni\u0119cia ustawy ACTA (zdaniem przeciwnik\u00f3w ograniczaj\u0105cej wolno\u015b\u0107 s\u0142owa) przez cia\u0142o zajmuj\u0105ce si\u0119 rybo\u0142\u00f3wstwem.<\/p>\n![\"Dwie](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/000M6EF32IGRH2WF-C323-F4.webp.webp\"\/ "\\"By\u0142a")
<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/0003KJYCHI2T0GCD-C202-F4.webp.webp\"\/ "\\"\\"")
<\/a><\/p>\n