{"id":196409,"date":"2026-01-09T18:28:08","date_gmt":"2026-01-09T18:28:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/196409\/"},"modified":"2026-01-09T18:28:08","modified_gmt":"2026-01-09T18:28:08","slug":"plan-usa-na-przejecie-kontroli-nad-grenlandia-wziely-przyklad-z-rosji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/196409\/","title":{"rendered":"Plan USA na przej\u0119cie kontroli nad Grenlandi\u0105. Wzi\u0119\u0142y przyk\u0142ad z Rosji"},"content":{"rendered":"

Pewn\u0105 ironi\u0105 jest fakt, \u017ce we wtorek w Pary\u017cu ponownie dyskutowano o ameryka\u0144skich gwarancjach bezpiecze\u0144stwa dla Ukrainy<\/a> na podstawie klauzuli pomocowej NATO, podczas gdy Stany Zjednoczone jednocze\u015bnie gro\u017c\u0105 sojusznikowi [Danii], \u017ce zbrojnie <\/a>przejm\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 jego terytorium. W ostatnich dniach wysocy rang\u0105 przedstawiciele administracji Trumpa wielokrotnie powtarzali, \u017ce w razie w\u0105tpliwo\u015bci Stany Zjednoczone nie zawahaj\u0105 si\u0119 przed przej\u0119ciem Grenlandii, nale\u017c\u0105cej do Danii, przy u\u017cyciu si\u0142y militarnej.<\/p>\n

Przej\u0119cie kontroli nad wysp\u0105 w Arktyce jest „oficjalnym stanowiskiem rz\u0105du USA” \u2014 powiedzia\u0142 Stephen Miller, g\u0142\u00f3wny ideolog Trumpa w kwestiach migracji i zast\u0119pca szefa sztabu w Bia\u0142ym Domu. Miller powiedzia\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Stany Zjednoczone mog\u0142yby tam odnie\u015b\u0107 \u0142atwe zwyci\u0119stwo militarne. \u2014 Nikt nie b\u0119dzie walczy\u0142 militarnie przeciwko Stanom Zjednoczonym o przysz\u0142o\u015b\u0107 Grenlandii. To nie ma sensu \u2014 powiedzia\u0142 Miller.<\/p>\n

Podobnie wypowiedzia\u0142a si\u0119 we wtorek rzeczniczka prasowa Trumpa, Karoline Leavitt. \u2014 Prezydent Trump jasno da\u0142 do zrozumienia, \u017ce przej\u0119cie Grenlandii jest priorytetem dla bezpiecze\u0144stwa narodowego Stan\u00f3w Zjednoczonych i ma kluczowe znaczenie dla odstraszania naszych wrog\u00f3w w Arktyce \u2014 powiedzia\u0142a w o\u015bwiadczeniu. \u2014 Prezydent i jego zesp\u00f3\u0142 omawiaj\u0105 szereg opcji, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 ten wa\u017cny cel polityki zagranicznej, a oczywi\u015bcie u\u017cycie si\u0142 zbrojnych jest zawsze opcj\u0105 dost\u0119pn\u0105 dla g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego<\/a>.<\/p>\n

Od czasu jego pierwszej kadencji temat Grenlandii sta\u0142 si\u0119 dla Donalda Trumpa swego rodzaju obsesj\u0105<\/a>. Argumenty przedstawiane przez ob\u00f3z Trumpa nie maj\u0105 jednak wi\u0119kszego sensu. Tak, wyspa ma ogromne znaczenie strategiczne dla obrony Ameryki P\u00f3\u0142nocnej przed zagro\u017ceniami z p\u00f3\u0142nocy. P\u00f3\u0142nocny Atlantyk by\u0142by r\u00f3wnie\u017c jednym z g\u0142\u00f3wnych teatr\u00f3w wojny, gdyby Rosja zaatakowa\u0142a partner\u00f3w NATO w Europie. Rosjanie pr\u00f3bowaliby w\u00f3wczas przedrze\u0107 si\u0119 przez przesmyk GIUK mi\u0119dzy Grenlandi\u0105, Islandi\u0105 i Wielk\u0105 Brytani\u0105, aby uniemo\u017cliwi\u0107 ameryka\u0144skim statkom dostarczanie zaopatrzenia do Europy.<\/p>\n

Zwi\u0119kszona obecno\u015b\u0107 USA na Grenlandii bez aneksji<\/p>\n

Ale Amerykanie maj\u0105 ju\u017c baz\u0119 wojskow\u0105 na Grenlandii, a Dania wielokrotnie wyra\u017ca\u0142a gotowo\u015b\u0107 do rozbudowy ameryka\u0144skiej obecno\u015bci wojskowej w ramach NATO w celu ochrony p\u00f3\u0142nocnego Atlantyku. \u2014 Poniewa\u017c Dania jest godnym zaufania, demokratycznym sojusznikiem, mo\u017cemy stacjonowa\u0107 na Grenlandii tylu \u017co\u0142nierzy, ilu tylko chcemy, bez konieczno\u015bci jej aneksji \u2014 uwa\u017ca Michael McFaul, by\u0142y ambasador USA w Moskwie.<\/p>\n

Argument Trumpa po prostu nie ma sensu, poniewa\u017c 5. flota ameryka\u0144ska stacjonuje w Bahrajnie w celu ochrony Bliskiego Wschodu, bez konieczno\u015bci aneksji Bahrajnu. To samo dotyczy 7. floty stacjonuj\u0105cej w japo\u0144skiej Jokosuce w celu ochrony Azji. Du\u0144czycy s\u0105 r\u00f3wnie\u017c gotowi do rozm\u00f3w na temat eksploatacji zasob\u00f3w naturalnych Grenlandii przez Amerykan\u00f3w. Cele gospodarcze i strategiczne Trumpa mo\u017cna wi\u0119c osi\u0105gn\u0105\u0107 bez aneksji \u2014 sk\u0105d wi\u0119c ta obsesja na punkcie przej\u0119cia Grenlandii?<\/p>\n

Trump najwyra\u017aniej chce przej\u015b\u0107 do historii jako prezydent, kt\u00f3ry rozszerzy\u0142 terytorium Stan\u00f3w Zjednoczonych, podobnie jak s\u0142ynni prezydenci przed nim. Trump og\u0142osi\u0142 to ju\u017c programowo w swoim przem\u00f3wieniu inauguracyjnym. \u2014 Stany Zjednoczone ponownie postrzegaj\u0105 siebie jako rozwijaj\u0105cy si\u0119 nar\u00f3d \u2014 nar\u00f3d, kt\u00f3ry zwi\u0119ksza sw\u00f3j dobrobyt, rozszerza swoje terytorium, buduje nasze miasta, poszerza nasze oczekiwania i niesie nasz\u0105 flag\u0119 ku nowym, pi\u0119knym horyzontom \u2014 powiedzia\u0142 w\u00f3wczas Trump.<\/p>\n

Jednym z tych nowych horyzont\u00f3w, na kt\u00f3rych mo\u017cna umie\u015bci\u0107 flag\u0119 USA, jest najwyra\u017aniej Grenlandia. Poniewa\u017c nale\u017cy ona do zachodniej p\u00f3\u0142kuli, nad kt\u00f3r\u0105 Ameryka Trumpa chce sprawowa\u0107 dominacj\u0119. Poniewa\u017c ma du\u017ce znaczenie strategiczne i bogate zasoby naturalne. Poniewa\u017c \u0142atwo by\u0142oby j\u0105 zdoby\u0107. Poniewa\u017c Trump chce dzi\u0119ki temu przej\u015b\u0107 do historii. Nie bez znaczenia jest r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce, jak opisali Peter Baker i Susan Glasser w swojej ksi\u0105\u017cce „The Divider” [ang. „Dziel\u0105cy”], Trump ju\u017c podczas swojej pierwszej kadencji by\u0142 pod wra\u017ceniem ogromu Grenlandii. Jednak na popularnych mapach w projekcji Mercatora wyspa wygl\u0105da na znacznie wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c w rzeczywisto\u015bci, do tego sk\u0142ada si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z trudnej do wykorzystania lodowej pustyni.<\/p>\n

Wielu ekspert\u00f3w ds. polityki zagranicznej uwa\u017ca, \u017ce Europa powinna bardzo powa\u017cnie potraktowa\u0107 nowe wypowiedzi administracji Trumpa na temat Grenlandii<\/a>. Wielu uwa\u017ca jednak, \u017ce wzmianka o opcji militarnej jest obecnie jedynie \u015brodkiem nacisku politycznego. \u2014<\/p>\n

\n

Spekulacje na temat dzia\u0142a\u0144 wojskowych USA na Grenlandii s\u0105 zrozumia\u0142e po wydarzeniach w Wenezueli \u2014 realistyczne jest jednak, \u017ce Stany Zjednoczone z\u0142o\u017c\u0105 Grenlandii atrakcyjn\u0105 ofert\u0119, jednocze\u015bnie wywieraj\u0105c na ni\u0105 siln\u0105 presj\u0119 i licz\u0105c na referendum Grenlandczyk\u00f3w<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 uwa\u017ca ekspert ds. bezpiecze\u0144stwa Nico Lange.<\/p>\n

Potwierdzaj\u0105 to wypowiedzi sekretarza stanu USA Marco Rubio, kt\u00f3ry poinformowa\u0142 o tym kongresmen\u00f3w za zamkni\u0119tymi drzwiami. Wed\u0142ug doniesie\u0144 „Wall Street Journal” Rubio uspokoi\u0142 kongresmen\u00f3w, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce interwencja wojskowa nie jest planowana w najbli\u017cszym czasie. Celem USA jest natomiast wykupienie wyspy od Danii.<\/p>\n

Umowa stowarzyszeniowa i tajne operacje<\/p>\n

W przesz\u0142o\u015bci Dania wielokrotnie potwierdza\u0142a, \u017ce wyspa nie jest na sprzeda\u017c. W rzeczywisto\u015bci wydaje si\u0119, \u017ce to tylko jedna z kilku opcji rozwa\u017canych przez administracj\u0119 Trumpa. Wed\u0142ug doniesie\u0144 kilku medi\u00f3w, od maja ubieg\u0142ego roku jego administracja rozwa\u017ca\u0142a r\u00f3wnie\u017c zawarcie umowy stowarzyszeniowej z Grenlandi\u0105: tzw. Compact of Free Association \u2014 COFA [ang. Porozumienie Wolnego Stowarzyszenia], podobnej do um\u00f3w zawartych przez Stany Zjednoczone z ma\u0142ymi pa\u0144stwami Pacyfiku, takimi jak Mikronezja, Wyspy Marshalla i Palau.<\/p>\n

COFA zapewnia Amerykanom wy\u0142\u0105czny dost\u0119p wojskowy do ma\u0142ych pa\u0144stw w zamian za p\u0142atno\u015bci pieni\u0119\u017cne i \u015bwiadczenia socjalne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu wspieranie rozwoju poszczeg\u00f3lnych spo\u0142eczno\u015bci. Jednak dotychczas takie umowy zawierano tylko z niepodleg\u0142ymi pa\u0144stwami, a nie z terytoriami takimi jak Grenlandia, kt\u00f3ra jest cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszego pa\u0144stwa.<\/p>\n

W mi\u0119dzyczasie staje si\u0119 jasne, jak mniej wi\u0119cej wygl\u0105da plan realizowany przez administracj\u0119 Trumpa<\/a>. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ju\u017c faza pierwsza, polegaj\u0105ca na infiltracji spo\u0142ecze\u0144stwa Grenlandii, licz\u0105cej nieca\u0142e 60 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, w celu wzmocnienia tendencji separatystycznych, podobnie jak uczynili to Rosjanie przed 2014 r. we wschodniej Ukrainie.<\/p>\n

\"Ludzie<\/p>\n

Ludzie id\u0105cy w kierunku miasta Aasiaat, Grenlandia, 29 czerwca 2024 r.Ida Marie Odgaard \/ PAP<\/p>\n

Wed\u0142ug doniesie\u0144 du\u0144skich medi\u00f3w Amerykanie powi\u0105zani z Trumpem rozpocz\u0119li ju\u017c tajne operacje wywierania wp\u0142ywu. Du\u0144skie s\u0142u\u017cby specjalne r\u00f3wnie\u017c ostrzegaj\u0105, \u017ce terytorium Grenlandii sta\u0142o si\u0119 celem r\u00f3\u017cnych dzia\u0142a\u0144 tego typu. Wed\u0142ug sonda\u017cy wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w wyspy opowiada si\u0119 za niepodleg\u0142o\u015bci\u0105 od Danii \u2014 ale tylko pod warunkiem utrzymania obecnego standardu \u017cycia. Bior\u0105c pod uwag\u0119 wysokie transfery finansowe z Danii do Grenlandii, jest to bardzo ma\u0142o prawdopodobne.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie jednak przewa\u017caj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Grenlandii nie chce od razu uzale\u017cnia\u0107 si\u0119 od Stan\u00f3w Zjednoczonych. W tym miejscu ameryka\u0144ska strategia pr\u00f3buje si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107, z jednej strony wzmacniaj\u0105c d\u0105\u017cenia niepodleg\u0142o\u015bciowe, aby od\u0142\u0105czy\u0107 Grenlandi\u0119 od Danii, a z drugiej strony sk\u0142adaj\u0105c mieszka\u0144com Grenlandii atrakcyjn\u0105 ofert\u0119, kt\u00f3r\u0105 trudno odrzuci\u0107.<\/p>\n

Dania znalaz\u0142aby si\u0119 w ten spos\u00f3b w trudnej sytuacji. Z jednej strony rz\u0105d w Kopenhadze zawsze podkre\u015bla, \u017ce mieszka\u0144cy Grenlandii sami decyduj\u0105 o swojej przysz\u0142o\u015bci. Zgoda na referendum i ewentualne od\u0142\u0105czenie oznacza\u0142aby jednak rezygnacj\u0119 z terytorium zamieszkanego od ponad 1000 lat przez mieszka\u0144c\u00f3w p\u00f3\u0142nocnej Europy \u2014 i utrat\u0119 wa\u017cnego strategicznego atutu, kt\u00f3ry dotychczas zapewnia\u0142 Danii wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 w Waszyngtonie, ni\u017c ten niewielki europejski kraj mia\u0142by w innym przypadku.<\/p>\n

„Demonta\u017c systemu sojuszy”<\/p>\n

Ostatecznie jednak pozostaje pytanie, co si\u0119 stanie, je\u015bli mieszka\u0144cy Grenlandii i Dania pozostan\u0105 przy swoim „nie” w kwestii przy\u0142\u0105czenia si\u0119 do USA. Czy trumpi\u015bci rzeczywi\u015bcie zdecyduj\u0105 si\u0119 na opcj\u0119 militarn\u0105? Jak wskaza\u0142 Miller w rozmowie z CNN, brutalna inwazja by\u0142aby technicznie rzecz bior\u0105c w du\u017cej mierze pozbawiona ryzyka dla Amerykan\u00f3w, poniewa\u017c nikt w Europie nie by\u0142by gotowy do podj\u0119cia krwawego i beznadziejnego konfliktu z USA.<\/p>\n

Koszty polityczne dla USA by\u0142yby jednak ogromne.<\/p>\n

\n

Gro\u017aba Trumpa, \u017ce zaatakuje demokratyczn\u0105 Dani\u0119 i zaanektuje jej terytorium, by\u0142aby tym samym, co atak Putina na Ukrain\u0119 i aneksja jej cz\u0119\u015bci<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 uwa\u017ca McFaul. NATO by\u0142oby wtedy praktycznie sko\u0144czone<\/a>, pisze ekspert ds. Europy Wschodniej Michael Casey w „Foreign Policy”, poniewa\u017c oznacza\u0142oby to, \u017ce jeden z partner\u00f3w NATO atakuje innego.<\/p>\n

A to zniszczy\u0142oby wszelkie zaufanie sojusznik\u00f3w do USA. „Bior\u0105c pod uwag\u0119 liczne terytoria, kt\u00f3re narody europejskie nadal posiadaj\u0105 na p\u00f3\u0142kuli zachodniej \u2014 od Azor\u00f3w, przez Gwine\u0119 Francusk\u0105, po Brytyjskie Wyspy Dziewicze \u2014 kt\u00f3ry z sojusznik\u00f3w Ameryki m\u00f3g\u0142by by\u0107 pewien, \u017ce nie b\u0119dzie nast\u0119pny w kolejce?” \u2014 pyta Casey. „Dla zwolennik\u00f3w unilateralizmu Trumpa mo\u017ce to nie mie\u0107 wi\u0119kszego znaczenia”, twierdzi ekspert. „Jednak dla tych, kt\u00f3rzy w dobie narastaj\u0105cych napi\u0119\u0107 geopolitycznych postrzegaj\u0105 sojusznik\u00f3w Ameryki jako najwi\u0119kszy kapita\u0142 strategiczny, rozmontowanie tego systemu sojuszniczego by\u0142oby r\u00f3wnoznaczne z samob\u00f3jczym manewrem, kt\u00f3ry nie ma odpowiednik\u00f3w w historii wsp\u00f3\u0142czesnej”.<\/p>\n

Ponadto, wed\u0142ug Casey’ego, mo\u017cna by z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce sojusznicy, kt\u00f3rzy dotychczas znajdowali si\u0119 pod ameryka\u0144skim parasolem nuklearnym, sami zaopatrzyliby si\u0119 w bomb\u0119 atomow\u0105. Przede wszystkim Kanada, kt\u00f3rej Trump r\u00f3wnie\u017c grozi aneksj\u0105. Znajdowa\u0142aby si\u0119 ona w\u00f3wczas w \u015bmiertelnym u\u015bcisku Ameryki: na po\u0142udniu granicz\u0105c z kontynentaln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Stan\u00f3w Zjednoczonych, na zachodzie z Alask\u0105, a na wschodzie z Grenlandi\u0105.<\/p>\n

Nie by\u0142oby to logiczne, poniewa\u017c Trump m\u00f3g\u0142by osi\u0105gn\u0105\u0107 swoje cele militarne i gospodarcze bez aneksji Grenlandii, kt\u00f3ra wi\u0105za\u0142aby si\u0119 z ogromnymi kosztami politycznymi. Nie by\u0142by to jednak pierwszy przypadek w historii, kiedy osobista pr\u00f3\u017cno\u015b\u0107 w\u0142adcy prowadzi do decyzji, kt\u00f3re radykalnie zmieniaj\u0105 bieg wydarze\u0144 na \u015bwiecie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pewn\u0105 ironi\u0105 jest fakt, \u017ce we wtorek w Pary\u017cu ponownie dyskutowano o ameryka\u0144skich gwarancjach bezpiecze\u0144stwa dla Ukrainy na…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":196410,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[56,32,33,2787,44,36,37,9796,27,34,35,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,47,37991,80,29,30,26],"class_list":{"0":"post-196409","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-dania","12":"tag-donald_trump","13":"tag-featured-news","14":"tag-featurednews","15":"tag-grenlandia","16":"tag-headlines","17":"tag-latest-news","18":"tag-latestnews","19":"tag-naglowki","20":"tag-najwazniejsze-artykuly","21":"tag-nat_styl","22":"tag-news","23":"tag-omp","24":"tag-pl","25":"tag-poland","26":"tag-polish","27":"tag-polska","28":"tag-polski","29":"tag-screening_general","30":"tag-stephen_miller","31":"tag-swiat","32":"tag-top-stories","33":"tag-topstories","34":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115866560345104205","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/196409","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=196409"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/196409\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/196410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=196409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=196409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=196409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}