\n Alfred Adamiec: Przede wszystkim na du\u017c\u0105 zmienno\u015b\u0107, nie tylko w tym uj\u0119ciu rynkowym \u2013 ju\u017c teraz ceny wahaj\u0105 si\u0119 w nieprawdopodobnym tempie, ale r\u00f3wnie\u017c geopolitycznym. Dotyczy to tzw. Main Street, jak i ca\u0142ej strefy Wall Street. \u015awiat biegnie coraz szybciej i jednocze\u015bnie pogr\u0105\u017ca si\u0119 w chaosie. W wielu krajach rozsypuje si\u0119 stary \u0142ad ekonomiczny i polityczny. A ujmuj\u0105c szerzej \u2013 uk\u0142ad socjologiczny i aksjologiczny. Dotychczasowa umowa spo\u0142eczna si\u0119 wyczerpuje i konieczne s\u0105 warunki sprzyjaj\u0105ce do tworzenia przynajmniej zr\u0119b\u00f3w nowego \u0142adu. Na razie jednak dzia\u0142a du\u017co si\u0142 w najr\u00f3\u017cniejszych kierunkach, cz\u0119sto przeciwstawnych, powoduj\u0105c zmienno\u015b\u0107 i nieprzewidywalno\u015b\u0107.
\n
\n <\/p>\n
\n Na przyk\u0142ad?
\n
\n <\/p>\n
\n Wracaj\u0105c do rynk\u00f3w \u2013 srebro. Aktywo niedoceniane jeszcze do listopada 2025 r., w grudniu cena znienacka \u201ewystrzeli\u0142a\u201d o 60 proc. w g\u00f3r\u0119. A teraz rynek przesta\u0142 si\u0119 dziwi\u0107 dziennym wahaniom o 5\u201310 proc. Ka\u017cdy, kto obstawi\u0142 na jesieni ubieg\u0142ego roku ten instrument, niesamowicie si\u0119 ob\u0142owi\u0142. Nie wiemy jednak i ryzykownie jest przewidywa\u0107, co nast\u0105pi dalej \u2013 czy mocne korekty spadkowe czy dalsze wzrosty. I jak du\u017co b\u0119dzie w tym przypadkowo\u015bci. To b\u0119dzie chyba w\u0142a\u015bnie g\u0142\u00f3wna cecha 2026 r. Jak i zapewne kilku kolejnych lat.
\n
\n <\/p>\n
\n POLECAMY: Mo\u017cesz zarobi\u0107 kilkaset proc., ale jest jeden problem. Twarde dane obna\u017caj\u0105 bitcoina<\/a>
\n
\n <\/p>\n
\n Do tej pory co jaki\u015b czas pojawia\u0142 si\u0119 na \u015bwiecie czarny \u0142ab\u0119d\u017a, czyli zdarzenie ma\u0142o prawdopodobne, kt\u00f3rego wp\u0142yw na rynek, inwestycje i spo\u0142ecze\u0144stwo jest bardzo wyra\u017any. Dzi\u015b wok\u00f3\u0142 nas \u201ep\u0142ywaj\u0105\u201d prawie wy\u0142\u0105cznie czarne \u0142ab\u0119dzie. Pozostaje pytanie \u2013 jakie czynniki poderw\u0105 je do g\u00f3ry, kiedy to nast\u0105pi i jakie b\u0119d\u0105 tego reperkusje? I czy przypadkiem poderwanie si\u0119 jednego czarnego \u0142ab\u0119dzia nie wywo\u0142a reakcji \u0142a\u0144cuchowej i zrealizuj\u0105 si\u0119 inne ma\u0142o prawdopodobne, a szalenie mocno oddzia\u0142uj\u0105ce na \u015bwiat, scenariusze.
\n
\n <\/p>\n
\n Czy mo\u017cna w takich okoliczno\u015bciach przygotowa\u0107 jak\u0105kolwiek strategi\u0119 inwestycyjn\u0105?
\n
\n <\/p>\n
\n Jestem inwestorem starej daty. Wprawdzie nie mam a\u017c tak konserwatywnego podej\u015bcia, jak Warren Buffett, dla kt\u00f3rego jedynym uzasadnionym ekonomicznie terminem inwestowania jest niemal wieczno\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c wierz\u0119 w d\u0142ugoterminow\u0105 wizj\u0119 opart\u0105 na fundamentalnych podstawach. Oczywi\u015bcie weryfikowan\u0105 co jaki\u015b czas. Natomiast teraz wielopoziomowe zmiany rynkowo-polityczno-spo\u0142eczne b\u0119d\u0105 wymusza\u0142y szalenie szybkie rotacje w portfelu. To b\u0119dzie ociera\u0142o si\u0119 o spekulacj\u0119, czego ja bardzo nie lubi\u0119. Zw\u0142aszcza \u017ce z za\u0142o\u017cenia inwestowanie powinno polega\u0107 na lokowaniu kapita\u0142u zgodnie z mo\u017cliwo\u015bciami, predyspozycjami, a nawet \u2013 charakterem inwestora.
\n
\n <\/p>\n
\n Pan nie ma charakteru spekulanta?
\n
\n <\/p>\n
\n Ju\u017c wiele lat temu zorientowa\u0142em si\u0119, \u017ce kr\u00f3tkoterminowa spekulacja, czyli decyzje realizowane w ci\u0105gu kilku dni, czy nawet z dnia na dzie\u0144, to zdecydowanie nie m\u00f3j \u017cywio\u0142. D\u0142ugoterminowe inwestycje s\u0105 mniej przypadkowe, podczas gdy przy spekulacji trudno przewidzie\u0107 wiele ruch\u00f3w rynkowych. \u201eW kr\u00f3tkim okresie, rynek jest jak jednor\u0119ki bandyta, ale w d\u0142u\u017cszej perspektywie dzia\u0142a jak waga\u201d. Tego uczy\u0142 s\u0142awny inwestor Benjamin Graham, prekursor i niejako nauczyciel Warrena Buffetta. Dopiero d\u0142ugie horyzonty inwestycyjne eliminuj\u0105 z wynik\u00f3w du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 przypadkowo\u015bci.
\n
\n <\/p>\n
\n Teraz jednak prawdopodobnie nadszed\u0142 moment robienia naprawd\u0119 du\u017cych pieni\u0119dzy dla ludzi posiadaj\u0105cych t\u0119 rzadk\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 spekulacji. I o du\u017cej odporno\u015bci psychicznej.
\n
\n <\/p>\n
\n CZYTAJ: „Pieni\u0105dze trzyma si\u0119 w Szwajcarii, nie w Polsce”. Oto powody [WYWIAD]<\/a>
\n
\n <\/p>\n
\n O jakiej odporno\u015bci psychicznej m\u00f3wimy?
\n
\n <\/p>\n
\n O odporno\u015bci na du\u017ce straty kr\u00f3tkoterminowe. Inwestor z tak\u0105 cech\u0105 realizuje na zimno straty, potrafi przyzna\u0107 si\u0119 przed sob\u0105 do pomy\u0142ki inwestycyjnej, a w\u0142a\u015bciwie spekulacyjnej. A z tego, co si\u0119 sta\u0142o, wyci\u0105ga wnioski, analizuje ewentualne b\u0142\u0119dy i idzie dalej. To nie\u0142atwe, bo z moich obserwacji wynika, \u017ce inwestorzy zwykle maj\u0105 op\u00f3r przed przyznaniem si\u0119 do w\u0142asnego b\u0142\u0119du. Sam z tym walczy\u0142em u siebie. Po pora\u017cce wyszukiwa\u0142em tysi\u0105ca zewn\u0119trznych przyczyn, czynnik\u00f3w powoduj\u0105cych niepowodzenie. Z czasem jednak zrozumia\u0142em, \u017ce w moim podej\u015bciu by\u0142o bardzo du\u017co my\u015blenia \u017cyczeniowego, wybi\u00f3rczej analizy informacji. I teraz poszukuj\u0119 wr\u0119cz opinii rynkowych przeciwnych do moich, aby po ch\u0142odnej analizie zweryfikowa\u0107 w\u0142asne pogl\u0105dy inwestycyjne.
\n
\n <\/p>\n
\n Tymczasem rynki finansowe mocniej odklejaj\u0105 si\u0119 od sfery realnej.
\n
\n <\/p>\n
\n Wystarczy spojrze\u0107 na indeksy gie\u0142dowe w Wielkiej Brytanii czy Niemczech. Szybuj\u0105 w okolicach rekord\u00f3w historycznych. Mimo \u017ce oba kraje znajduj\u0105 si\u0119 na pograniczu recesji, a nawet momentami w ni\u0105 wpadaj\u0105. Do\u015bwiadczony spekulant potrafi to wykorzysta\u0107. Przeci\u0119tny inwestor, powierzaj\u0105cy kapita\u0142 funduszom inwestycyjnym, reaguj\u0105cym wolniej \u2013 ju\u017c nie. Ale pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej wszyscy wreszcie zauwa\u017c\u0105, \u017ce \u201ekr\u00f3l jest nagi\u201d, bo na obu gie\u0142dach nie ma fundamentalnych podstaw do a\u017c takich wzrost\u00f3w cen akcji. Balonik puchnie. Im d\u0142u\u017cej to b\u0119dzie trwa\u0142o, tym wi\u0119ksze rozczarowanie przyniesie p\u0119kni\u0119cie ba\u0144ki. Wielu inwestor\u00f3w straci. Teraz jednak ma\u0142o kto o tym my\u015bli. Co gorsze, to p\u0119kni\u0119cie ba\u0144ki cenowej na rynku wielu aktyw\u00f3w, nie tylko finansowych, zazwyczaj przynosi efekt sprz\u0119\u017cenia zwrotnego, czyli pog\u0142\u0119bianie si\u0119 spadku cen. I tu mamy w Polsce problem, poniewa\u017c ignorujemy wp\u0142yw tzw. poczucie bogactwa na ekonomiczne zachowania spo\u0142ecze\u0144stwa.
\n
\n <\/p>\n
\n
\n Polacy maj\u0105 z\u0142udne poczucie bogactwa
<\/p>\n
\n Co to znaczy?
\n
\n <\/p>\n
\n Poczucie bogactwa wp\u0142ywa na spos\u00f3b zachowania konsumenta, jego poczucie bezpiecze\u0144stwa. Im wi\u0119ksze poczucie bogactwa, tym lepiej dla gospodarki, bo konsument jest bardziej sk\u0142onny do wi\u0119kszych zakup\u00f3w, inwestowania itd. Odnosz\u0119 jednak wra\u017cenie, \u017ce poczucie bogactwa zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci Polak\u00f3w znacznie przewy\u017csza realn\u0105 warto\u015b\u0107 tego, co posiadaj\u0105. To wp\u0142ywa na nadmiern\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do optymizmu w r\u00f3\u017cnych sytuacjach. Te osoby s\u0105 mniej ostro\u017cne, podejmuj\u0105 pochopne decyzje zakupowe, co wida\u0107 dzisiaj np. po rosn\u0105cej spirali zad\u0142u\u017cenia. Problem jest bardzo du\u017cy. Po\u0142owa Polak\u00f3w posiada d\u0142ug przewy\u017cszaj\u0105cy warto\u015b\u0107 ich maj\u0105tku \u2013 wskazuje najnowszy raport World Inequality Report 2026. To dramat, bo co stanie si\u0119, gdy ich maj\u0105tek jeszcze si\u0119 skurczy w wyniku spadku np. cen nieruchomo\u015bci?
\n
\n <\/p>\n
\n Sporo os\u00f3b nie posiada oszcz\u0119dno\u015bci ani kapita\u0142u do inwestowania. W dodatku w Polsce poziom wiedzy o inwestowaniu jest niski. Traktuj\u0105 rynki finansowe jak kasyno. Uznaj\u0105, \u017ce lokowanie kapita\u0142u na gie\u0142dzie dzia\u0142a na zasadzie przypadku. Uda si\u0119 albo si\u0119 nie uda. Taka postawa zreszt\u0105 wynika z niezrozumienia mechanizm\u00f3w rynkowych, inwestycyjnych. A te mechanizmy dzia\u0142aj\u0105 na zasadzie prawdopodobie\u0144stwa i obranie wariantu najbardziej prawdopodobnego wcale nie oznacza gwarancji sukcesu. Dopiero odpowiednio du\u017ca liczba pr\u00f3b inwestycyjnych radykalnie zwi\u0119ksza szanse na sukces. Ale nadal nie daje pewno\u015bci. Z tych powod\u00f3w skuteczne agresywne inwestowanie to domena nielicznych. Poza tym zmieniaj\u0105 si\u0119 czasy. Dwadzie\u015bcia lat temu marzeniem wielu m\u0142odych ludzi by\u0142a znajomo\u015b\u0107 gie\u0142dy, umiej\u0119tno\u015b\u0107 zarabiania na rynkach finansowych, czy praca zwi\u0105zana z gie\u0142d\u0105. Dzi\u015b wol\u0105 by\u0107 influencerami\u2026
\n
\n <\/p>\n
\n Wracaj\u0105c do poczucia bogactwa\u2026
\n
\n <\/p>\n
\n Przy z\u0142udnym poczuciu warto\u015bci swoich aktyw\u00f3w, jakiekolwiek ich uszczuplenie mo\u017ce spowodowa\u0107 negatywne reperkusje, prowadz\u0105c do pogorszenia naszego samopoczucia spo\u0142ecznego, osobistego. To spowodowa\u0142oby obni\u017cenie zdolno\u015bci konsumpcyjnych i ch\u0119ci do inwestowania. A przypomn\u0119, \u017ce nasze PKB opiera si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na konsumpcji. Je\u015bli konsumpcja zmniejszy si\u0119, a tu starzenie si\u0119 i spadek liczby ludno\u015bci zaczynaj\u0105 coraz mocniej oddzia\u0142ywa\u0107, to trudno b\u0119dzie o wzrost gospodarczy.
\n
\n <\/p>\n