\u2014 Ustawa bud\u017cetowa jest najwa\u017cniejsz\u0105 ustaw\u0105 sejmow\u0105, bo niewys\u0142anie jej w terminie powoduje konsekwencje, kt\u00f3rych nie chcieliby\u015bmy ponosi\u0107 jako koalicja \u2014 m\u00f3wi\u0142 w czwartek marsza\u0142ek Sejmu W\u0142odzimierz Czarzasty. Je\u015bli ustawa nie zosta\u0142aby przekazana prezydentowi na czas, mog\u0142oby bowiem doj\u015b\u0107 do skr\u00f3cenia kadencji Sejmu.<\/p>\n
Parlament bez problemu zd\u0105\u017cy\u0142 uchwali\u0107 w terminie bud\u017cet, ale nie wszystkie zmiany mog\u0105 si\u0119 spodoba\u0107 prezydentowi. Tu weto nie wchodzi w gr\u0119, ale mo\u017ce wykona\u0107 jeszcze dwa inne ruchy. Co zdecydowa\u0142a Koalicja 15 pa\u017adziernika i co mo\u017ce zrobi\u0107 Nawrocki?<\/p>\n
Zobacz te\u017c: Bud\u017cet 2026 pod lup\u0105. Sejm zdecydowa\u0142 o poprawkach Senatu<\/a><\/p>\n Czytaj tak\u017ce w BUSINESS INSIDER<\/p>\n \u015awi\u0119te krowy z mniejszymi bud\u017cetami<\/p>\n Podczas prac nad bud\u017cetem emocje budz\u0105 zawsze finanse tzw. \u015bwi\u0119tych kr\u00f3w. Mianem tym zwyk\u0142o si\u0119 nazywa\u0107 te instytucje, kt\u00f3re same okre\u015blaj\u0105 wielko\u015b\u0107 swoich wydatk\u00f3w i dopiero s\u0105 one korygowane w Parlamencie. W sumie to 15 instytucji. Ostatecznie w tym roku tylko jedna otrzyma\u0142a tyle funduszy, o ile zawnioskowa\u0142a. <\/p>\n Monika Horna-Cie\u015blak, rzecznik praw dziecka, wnioskowa\u0142a o 44 554 tys. z\u0142 i tyle dosta\u0142a. Tyle \u017ce to taki sam bud\u017cet jak w poprzednim roku i dwa lata temu. Mimo inflacji wydatki zatem nie wzros\u0142y.<\/p>\n Senat obci\u0105\u0142 wydatki TK i KRS<\/p>\n Gdyby nie poprawki Senatu, to pos\u0142owie nie zrobiliby te\u017c szkody Trybuna\u0142owi Konstytucyjnemu i Krajowej Radzie S\u0105downictwa.<\/p>\n TK zawnioskowa\u0142 o 76 445 tys. z\u0142 i pos\u0142owie tyle przeg\u0142osowali. Senatorowie jednak zaproponowali obci\u0119cie bud\u017cetu TK o 9 mln z\u0142, a w pi\u0105tek pos\u0142owie koalicji poparli senator\u00f3w. Ostatecznie jednak bud\u017cet TK i tak b\u0119dzie wy\u017cszy ni\u017c w 2025 r. <\/p>\n TK w 2025 r. chcia\u0142 mie\u0107 bud\u017cet r\u00f3wny 63 450 tys. z\u0142, czyli o 11 proc. wi\u0119kszy ni\u017c w 2024 r. Koalicja 15 pa\u017adziernika, kt\u00f3ra nie uznaje obsadzonego za rz\u0105d\u00f3w PiS Trybuna\u0142u, obni\u017cy\u0142a go do 52 616 tys. z\u0142. Uci\u0119\u0142a wi\u0119c blisko 11 mln z\u0142, czyli nieco ponad 17 proc. W maju 2025 r. zgodnie z wnioskiem prezydenta Andrzeja Dudy, TK pod przewodnictwem uzna\u0142 to za niezgodne z Konstytucj\u0105.<\/p>\n Bogdan \u015awi\u0119czkowski, prezes TK, powiedzia\u0142 w\u00f3wczas, \u017ce zmiany w bud\u017cecie na 2025 r. by\u0142y „bezprecedensowe w historii demokratycznego pa\u0144stwa prawa”. W\u00f3wczas Koalicja 15 pa\u017adziernika obci\u0119\u0142a jeszcze znacz\u0105co planowane wydatki Krajowej Rad\u0119 S\u0105downictwa (KRS), a tak\u017ce Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.<\/p>\n W tym roku pierwotnie Sejm przyzna\u0142 KRS tyle pieni\u0119dzy, o ile Rada wnioskowa\u0142a, czyli 34 mln 389 tys. z\u0142. To a\u017c o 62 proc. wi\u0119cej ni\u017c w 2025 r. Ostatecznie, znowu za spraw\u0105 Senatu, KRS otrzyma o 7 mln 600 tys. z\u0142 mniej. Sk\u0105d takie ma\u0142e ci\u0119cia?<\/p>\n KRS i TK czekaj\u0105 na zmiany<\/p>\n Przed rokiem koalicja zdecydowa\u0142a si\u0119 na „g\u0142odzenie” obu instytucji, bo nie by\u0142o szans na ich zreformowanie. W tym roku liczy za\u015b w sk\u0142adach obu, mog\u0105 nast\u0105pi\u0107 istotne zmiany. <\/p>\n W maju dobiegnie ko\u0144ca kadencja cz\u0142onk\u00f3w nowej KRS. Koalicja liczy wi\u0119c, \u017ce wp\u0142ynie na wyb\u00f3r nowych nawet mimo braku zmian ustawowych. Co prawda Sejm wkr\u00f3tce ma rozpocz\u0105\u0107 prace nad kolejn\u0105 wersj\u0105 reformy KRS<\/a>, bo poprzedni\u0105 zawetowa\u0142 prezydent Andrzej Duda, ale na podpis Karola Nawrockiego nie ma co liczy\u0107.<\/p>\n Je\u015bli chodzi o Trybuna\u0142 Konstytucyjny, to Sejm ju\u017c teraz mo\u017ce obsadzi\u0107 sze\u015b\u0107 z 15 miejsc. W tym roku zwolni\u0105 si\u0119 jeszcze dwa kolejne miejsca. I koalicja przymierza si\u0119 w ko\u0144cu do wskazania kandydat\u00f3w do TK. Do tej pory tylko pos\u0142owie PiS zg\u0142aszali swoich, kt\u00f3rzy przepadali w g\u0142osowaniu.<\/p>\n Kazimierz Klejna z PO, szef senackiej komisji bud\u017cetu i finans\u00f3w publicznych, przekonywa\u0142, za\u015b, \u017ce je\u017celi w ci\u0105gu roku dosz\u0142oby do uporz\u0105dkowania sytuacji w obu instytucjach, to mog\u0142yby si\u0119 znale\u017a\u0107 \u015brodki na wynagrodzenia, na utrzymanie tych instytucji, z innych \u017ar\u00f3de\u0142, kt\u00f3re s\u0105 w dyspozycji bud\u017cetu pa\u0144stwa.<\/p>\n Zobacz te\u017c: Karol Nawrocki z trzema wetami. Oto co zdecydowa\u0142 prezydent<\/a><\/p>\n IPN traci ponad 90 mln z\u0142<\/p>\n Najwi\u0119kszym przegranym ustawy bud\u017cetowej jest jednak Instytut Pami\u0119ci Narodowej, kt\u00f3rego prezesem od lipca 2021 r. do sierpnia 2025 r. by\u0142 Karol Nawrocki. Sejm nie wybra\u0142 na jego nast\u0119pc\u0119 dr. hab. Karola Polejowskiego, rekomendowanego przez Kolegium IPN<\/a>.<\/p>\n Teraz Sejm najpierw obni\u017cy\u0142 planowany bud\u017cet IPN. Instytut chcia\u0142 w 2026 r. wyda\u0107 692 mln 687 tys. z\u0142, a pos\u0142owie przyznali mu jedynie 610 mln 133 tys. z\u0142, czyli o 85 mln 554 tys. z\u0142 mniej (spadek o 12 proc.). Do tego poparli poprawk\u0119 Senatu pozbawiaj\u0105c\u0105 IPN kolejnych 10 mln 500 tys. z\u0142.<\/p>\n W efekcie IPN dostanie bud\u017cet ni\u017cszy o ponad 90 mln z\u0142. Wyniesie on nieco ponad 600 mln z\u0142. To raptem o ok. 3 proc. wi\u0119cej ni\u017c w 2025 r. Mo\u017cna powiedzie\u0107 taka inflacyjna podwy\u017cka.<\/p>\n Z tej perspektywy ci\u0119cia w bud\u017cecie Kancelarii Prezydenta wydaj\u0105 si\u0119 kosmetyczne. Wnioskowano o 325 mln 451 tys. z\u0142, a Sejm przeg\u0142osowa\u0142 312 mln 699 tys. z\u0142, czuli jedynie nieca\u0142e 13 mln z\u0142 mniej. W sumie kancelaria obs\u0142uguj\u0105ca Karola Nawrockiego dosta\u0142a wi\u0119cej o 4,6 proc. Procentowo to wi\u0119ksza podwy\u017cka ni\u017c dla Kancelarii Sejmu i Senatu, a tak\u017ce NIK.<\/p>\n NIK i PIP te\u017c z du\u017cymi ci\u0119ciami<\/p>\n Przy uchwalaniu tegorocznego bud\u017cetu du\u017ce ci\u0119cia, procentowo i kwotowo, dotkn\u0119\u0142y dwie instytucje: Najwy\u017csz\u0105 Izb\u0119 Kontroli (NIK) oraz Pa\u0144stwow\u0105 Inspekcj\u0119 Pracy. (PIP).<\/p>\n NIK wnioskowa\u0142 o 580 mln 203 tys. z\u0142, a otrzyma\u0142 o 89 mln 729 tys. z\u0142 mniej. Tu warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce dosz\u0142o do ci\u0119cia, mimo zmian w szefostwie NIK \u2014 we wrze\u015bniu 2025 r. Mariana Banasia zast\u0105pi\u0142 Mariusz Ha\u0142adyj <\/a>oraz najwi\u0119kszej reorganizacji od lat.<\/a><\/p>\n Jeszcze wi\u0119ksze ci\u0119cia obj\u0119\u0142y PIP, kt\u00f3ra wnioskowa\u0142a o 177 mln 454 tys. z\u0142 wi\u0119cej ni\u017c w 2025 r. (wzrost o 29 proc.), a dosta\u0142a 72 mln 374 tys. z\u0142 (wzrost o 13,4 proc.) To i tak wi\u0119cej ni\u017c podwy\u017cka zaplanowana w KPO w zwi\u0105zku z reform\u0105 PIP, kt\u00f3r\u0105 zablokowa\u0142 premier Donald Tusk.<\/a><\/p>\n W KPO wpisano zwi\u0119kszenie nak\u0142ad\u00f3w o 10 proc. Jednocze\u015bnie trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce z roku na rok ustawodawca zwi\u0119ksza obowi\u0105zki nak\u0142adane na Inspekcj\u0119. W tym roku dojd\u0105 jeszcze te zwi\u0105zane z wdr\u0105\u017ceniem przepis\u00f3w o luce p\u0142acowej.<\/p>\n Rzecznik Praw Obywatelskich z najni\u017csz\u0105 podwy\u017ck\u0105<\/p>\n