{"id":197195,"date":"2026-01-10T06:56:10","date_gmt":"2026-01-10T06:56:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/197195\/"},"modified":"2026-01-10T06:56:10","modified_gmt":"2026-01-10T06:56:10","slug":"borykamy-sie-z-kryzysem-o-ktorym-nikt-nie-mowi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/197195\/","title":{"rendered":"borykamy si\u0119 z kryzysem, o kt\u00f3rym nikt nie m\u00f3wi"},"content":{"rendered":"

Na pierwszy rzut oka Europejczycy maj\u0105 powody, by martwi\u0107 si\u0119 o przyst\u0119pno\u015b\u0107 cenow\u0105. Wzrost gospodarczy jest znacznie szybszy w Ameryce. W przeciwie\u0144stwie do bogatych w paliwa kopalne Stan\u00f3w Zjednoczonych, Stary Kontynent do\u015bwiadczy\u0142 gwa\u0142townego wzrostu koszt\u00f3w energii po inwazji Rosji na Ukrain\u0119, poniewa\u017c gaz ziemny sta\u0142 si\u0119 znacznie dro\u017cszy.<\/p>\n

W maju respondenci z ca\u0142ej UE stwierdzili w oficjalnej ankiecie Eurobarometru, \u017ce walka z inflacj\u0105 powinna by\u0107 najwy\u017cszym priorytetem Parlamentu Europejskiego \u2014 wa\u017cniejszym ni\u017c obrona, ub\u00f3stwo i zatrudnienie. Jednak skargi dotycz\u0105ce przyst\u0119pno\u015bci cenowej w Europie s\u0105 przesadzone. Po okresie spadku realne wynagrodzenia rosn\u0105, r\u00f3wnie\u017c w przypadku najbiedniejszych. <\/p>\n

W wielu miejscach w Europie wynagrodzenia najubo\u017cszych wyra\u017anie wzros\u0142y. Od pierwszej po\u0142owy 2021 r. realna p\u0142aca minimalna wzros\u0142a o 30 proc. w Polsce i 11 proc. w Niemczech. Mniej gospodarstw domowych ni\u017c 10 lat temu twierdzi, \u017ce nie sta\u0107 ich na wakacje. W rzeczywisto\u015bci odsetek ten spada\u0142 w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w, nawet pomimo gwa\u0142townego wzrostu inflacji. Prawdziwy problem le\u017cy gdzie indziej.<\/p>\n

Na europejskich rynkach ceny nie mog\u0105 si\u0119 dostosowa\u0107, aby zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107 popyt i poda\u017c. Win\u0119 za to w du\u017cej mierze ponosz\u0105 surowe regulacje. Aby udowodni\u0107 t\u0119 tez\u0119, „The Economist” przeanalizowa\u0142 sytuacj\u0119 gospodarcz\u0105 w ostatnich latach.<\/p>\n

Szok energetyczny w Europie mia\u0142 d\u0142ugotrwa\u0142e skutki<\/a>. Kiedy w pa\u017adzierniku 2022 r. inflacja w strefie euro osi\u0105gn\u0119\u0142a najwy\u017cszy poziom 10,6 proc., same ceny energii przyczyni\u0142y si\u0119 do tego wzrostu o 3,8 punktu procentowego.<\/p>\n

Pewn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142y r\u00f3wnie\u017c problemy z \u0142a\u0144cuchem dostaw oraz rosn\u0105cy popyt konsument\u00f3w po zniesieniu ogranicze\u0144 zwi\u0105zanych z pandemi\u0105. Od tego czasu inflacja spad\u0142a do 2,1 proc. w listopadzie, ale ceny energii i \u017cywno\u015bci pozostaj\u0105 znacznie wy\u017csze ni\u017c wcze\u015bniej.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

Innymi s\u0142owy, wzros\u0142y ceny najbardziej widoczne z perspektywy zwyk\u0142ych gospodarstw domowych. A gdy dochody trac\u0105 na sile nabywczej przez takie ceny, okazuj\u0105 si\u0119 one stosunkowe ni\u017csze ni\u017c w 2021 r.<\/a> <\/p>\n

Jednak przyst\u0119pno\u015b\u0107 cenow\u0105 lepiej ocenia si\u0119, patrz\u0105c na zdolno\u015b\u0107 ludzi do zakupu szerokiej gamy produkt\u00f3w: odzie\u017cy, elektroniki, pojazd\u00f3w itp., a tak\u017ce \u017cywno\u015bci i surowc\u00f3w energetycznych.<\/p>\n

Obliczenia „The Economist” wskazuj\u0105, \u017ce p\u0142ace w strefie euro, po uwzgl\u0119dnieniu zharmonizowanego wska\u017anika cen konsumpcyjnych, spad\u0142y o 4 proc. mi\u0119dzy po\u0142ow\u0105 2021 r. a ko\u0144cem 2022 r., ale od tego czasu odnotowa\u0142y wzrost. W trzecim kwartale 2025 r. powr\u00f3ci\u0142y one do poziomu sprzed pe\u0142noskalowej inwazji na Ukrain\u0119.<\/p>\n

Wynagrodzenia w czasie wojny<\/p>\n

A co z mieszkaniami, cz\u0119sto wymienianymi jako oznaka problemu niedost\u0119pno\u015bci<\/a>? To prawda, \u017ce czynsze wzros\u0142y w ca\u0142ej strefie euro: obecnie rosn\u0105 w tempie 3 proc. rocznie, czyli ponad dwukrotnie szybciej ni\u017c \u015brednio w roku 2010. Wy\u017csze stopy procentowe spowodowa\u0142y r\u00f3wnie\u017c wzrost koszt\u00f3w kredyt\u00f3w hipotecznych.<\/p>\n

Niemniej jednak koszty mieszkaniowe jako udzia\u0142 w dochodach gospodarstw domowych pozostaj\u0105 niezwykle stabilne. W Niemczech, Francji i W\u0142oszech mediana gospodarstwa domowego wydaje na mieszkanie 15\u201320 proc., podobnie jak 10 lat temu. W\u0142a\u015bciciele dom\u00f3w z kredytem hipotecznym p\u0142ac\u0105 mniej ni\u017c kiedy\u015b. Odsetek gospodarstw domowych wydaj\u0105cych ponad 40 proc. dochodu rozporz\u0105dzalnego na mieszkanie spad\u0142 od 2021 r.<\/p>\n

Prawdziw\u0105 trudno\u015bci\u0105 jest znalezienie mieszkania.<\/p>\n

W wielu du\u017cych miastach, w tym w Berlinie i Pary\u017cu, gdzie rynek mieszkaniowy jest \u015bci\u015ble regulowany, czynsze s\u0105 cz\u0119sto znacznie ni\u017csze od stawek rynkowych. Kiedy pojawia si\u0119 wolne mieszkanie, mo\u017ce ono przyci\u0105gn\u0105\u0107 setki zg\u0142osze\u0144.<\/p>\n

\n

Boom na kr\u00f3tkoterminowe wynajmy dla turyst\u00f3w w miejscach takich jak Amsterdam czy Lizbona pogarsza sytuacj\u0119; nie da si\u0119 zbudowa\u0107 wi\u0119cej mieszka\u0144 z dnia na dzie\u0144.<\/p>\n<\/blockquote>\n

\"Panorama<\/p>\n

Panorama Lizbony (zdj. ilustracyjne)Andrzej Iwanczuk\/NurPhoto via Getty Images \/ Contributor \/ Getty Images<\/p>\n

Dynamicznie rozwijaj\u0105cy si\u0119 Madryt, gdzie czynsze s\u0105 r\u00f3wnie\u017c regulowane<\/a>, przyci\u0105ga imigrant\u00f3w z Ameryki \u0141aci\u0144skiej w tempie szybszym ni\u017c tempo budowy mieszka\u0144 dla nich. W skr\u00f3cie: nawet je\u015bli Europejczycy nie wydaj\u0105 \u015brednio wi\u0119cej na mieszkania, nie mog\u0105 mieszka\u0107 tam, gdzie by chcieli.<\/p>\n

Tak uj\u0119ty problem dost\u0119pno\u015bci wykracza poza rynek mieszkaniowy. W s\u0142u\u017cbie zdrowia, kolejnym regulowanym rynku, trudno jest um\u00f3wi\u0107 si\u0119 na wizyt\u0119 u lekarza. Ok. 57 proc. ameryka\u0144skich pacjent\u00f3w twierdzi, \u017ce uda\u0142o im si\u0119 um\u00f3wi\u0107 na wizyt\u0119 u specjalisty w ci\u0105gu mniej ni\u017c miesi\u0105ca, w por\u00f3wnaniu z 35 proc. pacjent\u00f3w francuskich. Tak\u017ce chocia\u017cby hydraulicy nie maj\u0105 czasu, gdy gospodarstwa domowe ich potrzebuj\u0105.<\/p>\n

Europejskie w\u0142adze zidentyfikowa\u0142y r\u00f3\u017cne niedobory, m.in. kucharzy, elektryk\u00f3w i piel\u0119gniarek. Dost\u0119pno\u015b\u0107 z pewno\u015bci\u0105 pogorszy si\u0119, gdy najwi\u0119ksza grupa pracownik\u00f3w w Europie przejdzie na emerytur\u0119. Konsumenci na kontynencie maj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0119 nabywcz\u0105, ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. Jednak przy niedoborze us\u0142ug prawdopodobnie b\u0119d\u0105 coraz bardziej niezadowoleni.<\/p>\n

\u00a9 The Economist Newspaper Limited, Londyn, 30 grudnia 2025 r. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Na pierwszy rzut oka Europejczycy maj\u0105 powody, by martwi\u0107 si\u0119 o przyst\u0119pno\u015b\u0107 cenow\u0105. Wzrost gospodarczy jest znacznie szybszy…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":197196,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,189,190,27,2623,34,35,28,31,48,25,46,40,41,47,80,17418,29,30,86,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-197195","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-europa","12":"tag-gospodarka","13":"tag-headlines","14":"tag-inflacja","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-polish","23":"tag-polski","24":"tag-screening_general","25":"tag-swiat","26":"tag-the_economist","27":"tag-top-stories","28":"tag-topstories","29":"tag-unia_europejska","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-world","32":"tag-world-news","33":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115869501619740197","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197195","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=197195"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197195\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/197196"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=197195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=197195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=197195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}