Przej\u0119cie Grenlandii przez USA. Opcja militarna czy biznesowa?<\/p>\n
Rzeczniczka Bia\u0142ego Domu Karoline Leavitt stwierdzi\u0142a, \u017ce cho\u0107 zakup nadal jest „oficjalnym kierunkiem”, militarna opcja jest „zawsze mo\u017cliwa”.<\/p>\n
„Prezydent Trump wielokrotnie jasno dawa\u0142 do zrozumienia, \u017ce pozyskanie Grenlandii stanowi priorytet bezpiecze\u0144stwa narodowego Stan\u00f3w Zjednoczonych i ma kluczowe znaczenie dla odstraszania naszych przeciwnik\u00f3w w regionie Arktyki. Prezydent i jego zesp\u00f3\u0142 rozwa\u017caj\u0105 szereg opcji realizacji tego wa\u017cnego celu polityki zagranicznej i oczywi\u015bcie wykorzystanie si\u0142 zbrojnych USA zawsze pozostaje jedn\u0105 z mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3rymi dysponuje naczelny dow\u00f3dca” \u2014 przekaza\u0142a Leavitt.<\/p>\n
Prezydent USA sam doda\u0142 te\u017c, \u017ce wyspa jest „otoczona rosyjskimi i chi\u0144skimi statkami” i \u017ce oba te kraje r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 chrapk\u0119 na strategicznie po\u0142o\u017con\u0105 Grenlandi\u0119.<\/p>\n
Czytaj te\u017c: Czy Grenlandia mo\u017ce naprawd\u0119 trafi\u0107 w r\u0119ce USA? Oto mo\u017cliwe scenariusze<\/a><\/p>\n Ameryka\u0144skie media donosz\u0105. Donald Trump chce ubi\u0107 interes<\/p>\n To, \u017ce najbardziej prawdopodobna jest „opcja biznesowa”, potwierdzaj\u0105 ameryka\u0144skie media. „The New York Times” i „The Wall Street Journal” podaj\u0105, \u017ce sekretarz stanu USA Marco Rubio poinformowa\u0142 ameryka\u0144skich kongresmen\u00f3w, \u017ce Donald Trump sk\u0142ania si\u0119 raczej ku zakupowi Grenlandii, a nie jej militarnemu przej\u0119ciu. S\u0142owa te pad\u0142y podczas zamkni\u0119tego briefingu dla cz\u0142onk\u00f3w kluczowych komisji Kongresu zajmuj\u0105cych si\u0119 obronno\u015bci\u0105 i polityk\u0105 zagraniczn\u0105 w Izbie Reprezentant\u00f3w i Senacie. Rubio nie przedstawi\u0142 jednak \u017cadnych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych tego, jak taka transakcja mia\u0142aby wygl\u0105da\u0107 w praktyce.<\/p>\n Jednocze\u015bnie \u2014 jak zwraca uwag\u0119 „NYT” \u2014 we wtorek ameryka\u0144scy urz\u0119dnicy ujawnili, \u017ce Trump poleci\u0142 swoim doradcom opracowanie nowej strategii przej\u0119cia Grenlandii \u2014 mo\u017cna si\u0119 domy\u015bla\u0107, \u017ce o to chodzi\u0142o rzeczniczce Karoline Leavitt. Wci\u0105\u017c wida\u0107 jednak, \u017ce \u2014 przynajmniej na razie \u2014 priorytetem ameryka\u0144skiej administracji b\u0119dzie „dogadanie si\u0119” i kupno Grenlandii od Danii. Za ile i na jakich warunkach? Na ten temat nie ma na razie \u017cadnych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w.<\/p>\n Kupowanie terytori\u00f3w od innych pa\u0144stw przez USA to nic nowego \u2014 Amerykanie robi\u0105 to od stuleci i dzi\u0119ki temu znacz\u0105co zwi\u0119kszyli swoje terytorium. Z dzisiejszej perspektywy trudno wyobrazi\u0107 sobie pot\u0119g\u0119 USA bez tych nabytk\u00f3w, bo cz\u0119\u015b\u0107 z nich diametralnie zmieni\u0142o uk\u0142ad si\u0142 na kontynencie i na \u015bwiecie, a tak\u017ce potencja\u0142 ca\u0142ego kraju. Przypominamy, jak, kiedy i za ile USA kupowa\u0142o sobie kolejne cz\u0119\u015bci swojego terytorium.<\/p>\n Zakup Luizjany od Francji (1803 r.)<\/p>\n Zakup Luizjany od Francji w 1803 r. by\u0142 kluczowy w rozwoju pot\u0119gi USA i jednym z najwa\u017cniejszych moment\u00f3w w historii kraju. Nie jest przesad\u0105 stwierdzenie, \u017ce gdyby nie ten nabytek, Stany Zjednoczone nigdy nie zosta\u0142yby takim gigantem, jakim sta\u0142y si\u0119 w XIX i XX w. i pozosta\u0142y do dzisiaj.<\/p>\n Tzw. Luizjana Francuska obejmowa\u0142a w\u00f3wczas ogromne terytorium rozci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 od rzeki Missisipi po G\u00f3ry Skaliste oraz od Zatoki Meksyka\u0144skiej a\u017c po dzisiejsz\u0105 granic\u0119 z Kanad\u0105. Obszar ten obejmowa\u0142 ca\u0142o\u015b\u0107 lub cz\u0119\u015bci pi\u0119tnastu obecnych stan\u00f3w USA, a jego strategicznym sercem by\u0142 Nowy Orlean \u2014 kluczowy port kontroluj\u0105cy handel na Missisipi i dost\u0119p do wn\u0119trza kontynentu.<\/p>\n Zakup Luizjany na znaczku pocztowym. Mapa pokazuje, jak ogromny teren naby\u0142y wtedy Stany Zjednoczone.<\/p>\n | Decyzja o sprzeda\u017cy Luizjany przez Francj\u0119 by\u0142a w du\u017cej mierze wymuszona sytuacj\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105 i wewn\u0119trznymi problemami Napoleona Bonaparte. Francja ponios\u0142a dotkliw\u0105 pora\u017ck\u0119 w kolonii Saint-Domingue (dzisiejsze Haiti), gdzie wybuch\u0142o zwyci\u0119skie powstanie niewolnik\u00f3w, a jednocze\u015bnie przygotowywa\u0142a si\u0119 do kolejnej wojny z Wielk\u0105 Brytani\u0105. Utrzymanie i obrona tak rozleg\u0142ego i odleg\u0142ego terytorium w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej stawa\u0142y si\u0119 coraz trudniejsze, a sprzeda\u017c Luizjany dawa\u0142a Napoleonowi szybki zastrzyk got\u00f3wki potrzebny na finansowanie armii.<\/p>\n Dla Stan\u00f3w Zjednoczonych zakup ten mia\u0142 znaczenie fundamentalne. Prezydent Thomas Jefferson obawia\u0142 si\u0119, \u017ce kontrola Francji nad Nowym Orleanem mo\u017ce zagrozi\u0107 ameryka\u0144skiemu handlowi i bezpiecze\u0144stwu kraju, a w razie wojny europejskiej terytorium to mog\u0142oby trafi\u0107 w r\u0119ce Brytyjczyk\u00f3w. Pocz\u0105tkowo Waszyngton zabiega\u0142 jedynie o zakup samego Nowego Orleanu, jednak oferta obj\u0119cia ca\u0142ej Luizjany by\u0142a dla USA wyj\u0105tkow\u0105 okazj\u0105 do realizacji wizji ekspansji na zach\u00f3d.<\/p>\n Transakcj\u0119 sfinalizowano w 1803 r. za kwot\u0119 15 mln dol. (na dzisiejsze pieni\u0105dze \u2014 ok. 450 mln dol.), co w przeliczeniu oznacza\u0142o zaledwie kilka cent\u00f3w za hektar. Cho\u0107 zakup wywo\u0142ywa\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci prawne \u2014 Konstytucja USA nie przewidywa\u0142a wprost nabywania obcych terytori\u00f3w \u2014 Senat ostatecznie ratyfikowa\u0142 traktat, uznaj\u0105c go za mieszcz\u0105cy si\u0119 w kompetencjach w\u0142adzy wykonawczej.<\/p>\n Skutki zakupu Luizjany by\u0142y dalekosi\u0119\u017cne. Powierzchnia Stan\u00f3w Zjednoczonych uleg\u0142a podwojeniu, kraj zyska\u0142 trwa\u0142e zabezpieczenie dost\u0119pu do Missisipi i Zatoki Meksyka\u0144skiej, a europejskie pot\u0119gi zacz\u0119\u0142y stopniowo traci\u0107 wp\u0142ywy w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej. Jednocze\u015bnie ekspansja na nowe terytoria zaostrzy\u0142a wewn\u0119trzne spory dotycz\u0105ce niewolnictwa i przysz\u0142ego kszta\u0142tu pa\u0144stwa. Mimo tych napi\u0119\u0107 zakup Luizjany pozostaje do dzi\u015b uznawany za jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych decyzji politycznych w historii USA.<\/p>\n Zakup Florydy od Hiszpanii (1819 r.)<\/p>\n Przej\u0119cie Florydy przez Stany Zjednoczone zosta\u0142o sformalizowane w 1819 r. w ramach traktatu Adams\u2013On\u00eds, zawartego mi\u0119dzy USA a Hiszpani\u0105. Cho\u0107 cz\u0119sto okre\u015bla si\u0119 je mianem „zakupu”, transakcja mia\u0142a charakter po\u015bredni i by\u0142a wynikiem d\u0142ugotrwa\u0142ych napi\u0119\u0107 oraz spor\u00f3w granicznych. Hiszpania, os\u0142abiona wojnami napoleo\u0144skimi i powstaniami w Ameryce \u0141aci\u0144skiej, stopniowo traci\u0142a zdolno\u015b\u0107 do skutecznej kontroli nad Floryd\u0105, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em problem\u00f3w dla Waszyngtonu.<\/p>\n Floryda by\u0142a w\u00f3wczas obszarem niestabilnym, s\u0142abo administrowanym i wykorzystywanym przez zbieg\u0142ych niewolnik\u00f3w, plemiona Seminol\u00f3w oraz pirat\u00f3w. Ameryka\u0144skie w\u0142adze postrzega\u0142y j\u0105 jako zagro\u017cenie dla bezpiecze\u0144stwa po\u0142udniowych stan\u00f3w. Napi\u0119cia dodatkowo zaostrzy\u0142y si\u0119 po zbrojnych rajdach genera\u0142a Andrew Jacksona na terytorium hiszpa\u0144skie w latach 1817\u20131818, kt\u00f3re w\u0142a\u015bciwie postawi\u0142y Hiszpani\u0119 przed faktem dokonanym.<\/p>\n Na mocy traktatu Hiszpania zrzek\u0142a si\u0119 Florydy na rzecz Stan\u00f3w Zjednoczonych, a w zamian USA przej\u0119\u0142y na siebie roszczenia swoich obywateli wobec Madrytu o \u0142\u0105cznej warto\u015bci 5 mln dol. (na dzi\u015b to oko\u0142o 130 mln dol.) Nie dosz\u0142o wi\u0119c do bezpo\u015bredniej zap\u0142aty got\u00f3wkowej, jednak w praktyce by\u0142a to forma finansowego ekwiwalentu. Jednocze\u015bnie porozumienie precyzowa\u0142o granic\u0119 mi\u0119dzy Stanami Zjednoczonymi a hiszpa\u0144skimi posiad\u0142o\u015bciami w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej, si\u0119gaj\u0105c\u0105 a\u017c do Oceanu Spokojnego.<\/p>\n Skutki traktatu Adams\u2013On\u00eds by\u0142y dla USA znacz\u0105ce. Przej\u0119cie Florydy zako\u0144czy\u0142o wieloletnie spory graniczne na po\u0142udniu kraju, wzmocni\u0142o bezpiecze\u0144stwo wybrze\u017ca Zatoki Meksyka\u0144skiej i otworzy\u0142o drog\u0119 do dalszej ekspansji terytorialnej. Dla Hiszpanii porozumienie oznacza\u0142o ostateczne wycofanie si\u0119 z kontynentalnej cz\u0119\u015bci Ameryki P\u00f3\u0142nocnej i potwierdzi\u0142o post\u0119puj\u0105cy upadek jej dawnego imperium kolonialnego.<\/p>\n Tzw. zakup Gadsdena od Meksyku (1853 r.)<\/p>\n Zakup Gadsdena z 1853 r. to porozumienie, kt\u00f3re zawarto z Meksykiem zaledwie kilka lat po zako\u0144czeniu wojny ameryka\u0144sko-meksyka\u0144skiej, kt\u00f3ra znacz\u0105co zmieni\u0142a uk\u0142ad si\u0142 w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej i pozostawi\u0142a napi\u0119te relacje mi\u0119dzy oboma krajami. W Waszyngtonie obawiano si\u0119, \u017ce brak jasno wytyczonych granic na po\u0142udniowym zachodzie mo\u017ce prowadzi\u0107 do kolejnych konflikt\u00f3w.<\/p>\n Przedmiotem zakupu by\u0142 pas ziemi na po\u0142udniu dzisiejszej Arizony i Nowego Meksyku, obejmuj\u0105cy ok. 77 tys. km kw. Dla Stan\u00f3w Zjednoczonych obszar ten mia\u0142 przede wszystkim znaczenie strategiczne i infrastrukturalne. Umo\u017cliwia\u0142 bowiem wytyczenie po\u0142udniowej trasy kolei transkontynentalnej, kt\u00f3ra mia\u0142a po\u0142\u0105czy\u0107 wschodnie i zachodnie wybrze\u017ce kraju, omijaj\u0105c trudne warunki terenowe dalej na p\u00f3\u0142noc.<\/p>\n Mapa pokazuj\u0105ca rozw\u00f3j terytorialny USA. Na po\u0142udniu, przy granicy z Meksykiem, obszar obj\u0119ty tzw. zakupem Gadsdena.<\/p>\n | Meksyk, os\u0142abiony wojn\u0105 i chronicznymi problemami finansowymi, zgodzi\u0142 si\u0119 na sprzeda\u017c terytorium w zamian za 10 mln dol. (na dzisiejsze pieni\u0105dze \u2014 ok. 400 mln dol.). Dla rz\u0105du w Meksyku by\u0142a to forma szybkiego zastrzyku got\u00f3wki, cho\u0107 decyzja ta spotka\u0142a si\u0119 z du\u017cym sprzeciwem wewn\u0119trznym i by\u0142a postrzegana jako kolejne bolesne ust\u0119pstwa wobec p\u00f3\u0142nocnego s\u0105siada.<\/p>\n Dla USA zakup Gadsdena oznacza\u0142 ustabilizowanie po\u0142udniowej granicy oraz dalsze wzmocnienie kontroli nad szlakami komunikacyjnymi i handlowymi. Jednocze\u015bnie, podobnie jak wcze\u015bniejsze nabytki terytorialne, przyczyni\u0142 si\u0119 do zaostrzenia wewn\u0119trznych spor\u00f3w politycznych, zw\u0142aszcza dotycz\u0105cych rozszerzania niewolnictwa na nowe obszary. Cho\u0107 sam zakup by\u0142 znacznie mniejszy ni\u017c wcze\u015bniejsze przej\u0119cia, jego znaczenie strategiczne i gospodarcze by\u0142o spore.<\/p>\n Zakup Alaski od Rosji (1867 r.)<\/p>\n Zakup Alaski od Rosji w 1867 r. by\u0142 jedn\u0105 z najbardziej kontrowersyjnych decyzji terytorialnych w historii Stan\u00f3w Zjednoczonych. Transakcj\u0119 zawarto w okresie, gdy USA dopiero podnosi\u0142y si\u0119 po wojnie secesyjnej, a opinia publiczna by\u0142a sceptyczna wobec wydawania pieni\u0119dzy na odleg\u0142e, s\u0142abo zaludnione i skute lodem terytorium. Obszar Alaski obejmowa\u0142 ponad 1,5 mln km kw. i by\u0142 niemal ca\u0142kowicie odci\u0119ty od reszty kraju.<\/p>\n Dla Rosji sprzeda\u017c Alaski by\u0142a decyzj\u0105 czysto pragmatyczn\u0105. Imperium Rosyjskie obawia\u0142o si\u0119, \u017ce w razie kolejnego konfliktu z Wielk\u0105 Brytani\u0105 nie by\u0142oby w stanie obroni\u0107 odleg\u0142ej kolonii przed przej\u0119ciem przez Brytyjczyk\u00f3w z Kanady. Jednocze\u015bnie utrzymanie Alaski przynosi\u0142o coraz mniejsze korzy\u015bci ekonomiczne, g\u0142\u00f3wnie po za\u0142amaniu si\u0119 handlu futrami. Sprzeda\u017c terytorium Stanom Zjednoczonym pozwala\u0142a Rosji uzyska\u0107 \u015brodki finansowe i jednocze\u015bnie os\u0142abi\u0107 pozycj\u0119 Wielkiej Brytanii w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej. Historia jednak pokaza\u0142a, \u017ce Rosja nie zrobi\u0142a dobrego interesu.<\/p>\n Stany Zjednoczone zap\u0142aci\u0142y za Alask\u0119 7,2 mln dol. (na dzisiejsze pieni\u0105dze to ok. 170 mln dol.), co w\u00f3wczas uznawano za fatalny deal. Krytycy transakcji nazywali j\u0105 pogardliwie „lod\u00f3wk\u0105 Sewarda” lub „szale\u0144stwem Sewarda”, od nazwiska sekretarza stanu Williama H. Sewarda, kt\u00f3ry by\u0142 g\u0142\u00f3wnym architektem porozumienia. Senat USA ratyfikowa\u0142 jednak traktat, uznaj\u0105c, \u017ce zakup ma d\u0142ugofalowe znaczenie strategiczne, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie rywalizacji mocarstw na Pacyfiku.<\/p>\n Z perspektywy czasu zakup Alaski okaza\u0142 si\u0119 jedn\u0105 z najbardziej op\u0142acalnych decyzji w historii USA. Odkrycia z\u0142ota pod koniec XIX w., a p\u00f3\u017aniej ogromnych z\u0142\u00f3\u017c ropy naftowej i gazu ziemnego, uczyni\u0142y z Alaski region o kluczowym znaczeniu gospodarczym i militarnym. Terytorium to znacz\u0105co wzmocni\u0142o pozycj\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych w Arktyce i na p\u00f3\u0142nocnym Pacyfiku, potwierdzaj\u0105c, \u017ce decyzja z 1867 r. mia\u0142a konsekwencje daleko wykraczaj\u0105ce poza realia swojej epoki.<\/p>\n Zakup Filipin, Portoryko i Guamu od Hiszpanii (1898 r.)<\/p>\n Po zwyci\u0119stwie w wojnie hiszpa\u0144sko-ameryka\u0144skiej w 1898 r. Stany Zjednoczone znacz\u0105co rozszerzy\u0142y swoje terytorium na Pacyfiku i Karaibach, przejmuj\u0105c od Hiszpanii m.in. Filipiny, Portoryko i Guam. Podpisany traktat paryski formalnie zako\u0144czy\u0142 konflikt i uregulowa\u0142 warunki przekazania kolonii. Dla USA by\u0142a to okazja do wej\u015bcia na strategiczne rynki Azji i umocnienia pozycji w regionie Pacyfiku oraz Karaib\u00f3w, a dla Hiszpanii oznacza\u0142o to praktyczny koniec jej kolonialnej dominacji w obu tych rejonach.<\/p>\n Lokalizacja Guamu<\/p>\n | Terytoria te zosta\u0142y przej\u0119te w zamian za 20 mln dol. (na dzisiejsze to mniej wi\u0119cej 750 mln dol.), kt\u00f3re USA wyp\u0142aci\u0142y Hiszpanii, g\u0142\u00f3wnie jako rekompensat\u0119 za poniesione koszty inwestycyjne i infrastruktur\u0119 na Filipinach. Kwota ta w\u00f3wczas by\u0142a uznawana za znaczn\u0105, ale stosunkowo niewielk\u0105 w por\u00f3wnaniu do strategicznej warto\u015bci nowo nabytych wysp.<\/p>\n Filipiny sta\u0142y si\u0119 najwi\u0119kszym z tych terytori\u00f3w, oferuj\u0105c zar\u00f3wno po\u0142o\u017cenie strategiczne w Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej, jak i potencja\u0142 ekonomiczny w handlu i surowcach naturalnych. Portoryko i Guam mia\u0142y przede wszystkim znaczenie militarne i logistyczne, stanowi\u0105c wa\u017cne punkty dla kontroli szlak\u00f3w morskich na Karaibach i w zachodnim Pacyfiku.<\/p>\n Zakup tych terytori\u00f3w pozwoli\u0142 Stanom Zjednoczonym nie tylko zabezpieczy\u0107 strategiczne pozycje, ale te\u017c rozpocz\u0105\u0107 proces budowania imperium zamorskiego w okresie ekspansji. Nowe wyspy sta\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 ameryka\u0144skiej administracji, a ich mieszka\u0144cy stopniowo zostali obj\u0119ci ochron\u0105 ameryka\u0144skich praw cywilnych i gospodarczych.<\/p>\n W p\u00f3\u017aniejszym okresie Filipiny zyska\u0142y niepodleg\u0142o\u015b\u0107, ale Portoryko i Guam wci\u0105\u017c s\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 USA.<\/p>\n Zakup Wysp Dziewiczych od Danii (1917 r.)<\/p>\n Grenlandia nie by\u0142aby pierwszym terytorium Danii zakupionym przez USA. Nabycie Wysp Dziewiczych od Kr\u00f3lestwa Danii w 1917 r. by\u0142 jednym z ostatnich klasycznych przyk\u0142ad\u00f3w rozszerzania terytorium Stan\u00f3w Zjednoczonych poprzez zakup. <\/p>\n Transakcja mia\u0142a miejsce w czasie I wojny \u015bwiatowej i wynika\u0142a zar\u00f3wno z potrzeb strategicznych USA, jak i z decyzji Danii, kt\u00f3ra uzna\u0142a, \u017ce utrzymanie odleg\u0142ych wysp na Karaibach nie przynosi ju\u017c znacz\u0105cych korzy\u015bci. Wyspy, obejmuj\u0105ce obszar dzisiejszych Wysp Dziewiczych USA, le\u017ca\u0142y w kluczowej lokalizacji mi\u0119dzy Portoryko a innymi koloniami karaibskimi, co czyni\u0142o je strategicznie istotnym punktem kontroli morskiej.<\/p>\n Lokalizacja Ameryka\u0144skich Wysp Dziewiczych<\/p>\n | Stany Zjednoczone zap\u0142aci\u0142y za Wyspy Dziewicze 25 mln dol. w z\u0142ocie (na dzisiejsze to mniej wi\u0119cej 575 mln dol.), co w\u00f3wczas by\u0142o uznawane za znaczn\u0105 sum\u0119. Transakcja umo\u017cliwi\u0142a USA zabezpieczenie pozycji w rejonie Karaib\u00f3w, a tak\u017ce wzmocni\u0142a ich wp\u0142ywy w kontek\u015bcie wojny \u015bwiatowej i rywalizacji z mocarstwami europejskimi. Dla Danii sprzeda\u017c by\u0142a form\u0105 realnej korzy\u015bci finansowej i jednocze\u015bnie rozwi\u0105zaniem problemu utrzymania kolonii, kt\u00f3rej obrona stawa\u0142a si\u0119 coraz trudniejsza.<\/p>\n Zakup Wysp Dziewiczych pozwoli\u0142 Stanom Zjednoczonym na zbudowanie infrastruktury wojskowej i administracyjnej, kt\u00f3ra mia\u0142a kluczowe znaczenie zar\u00f3wno w czasie I wojny \u015bwiatowej, jak i p\u00f3\u017aniej w okresie mi\u0119dzywojennym. Transakcja ta by\u0142a te\u017c dowodem rosn\u0105cej roli USA jako mocarstwa p\u00f3\u0142kuli zachodniej, kt\u00f3re mog\u0142o swobodnie kszta\u0142towa\u0107 uk\u0142ad si\u0142 w regionie Karaib\u00f3w.<\/p>\n Kolejny krok \u2014 Grenlandia?<\/p>\n Administracja Donalda Trumpa i sam prezydent bardzo chcieliby, by kolejnym punktem na tej li\u015bcie by\u0142o kupno Grenlandii od Danii, najlepiej pewnie ju\u017c w 2026 r. Jest jednak par\u0119 przeszk\u00f3d. Sonda\u017ce pokazuj\u0105, \u017ce a\u017c 85 proc. Grenlandczyk\u00f3w nie chcia\u0142oby trafi\u0107 pod ameryka\u0144skie panowanie. Sam premier wyspy r\u00f3wnie\u017c w ostrych s\u0142owach odpowiedzia\u0142<\/a> Donaldowi Trumpowi. Co wi\u0119cej, murem za wysp\u0105 i sam\u0105 Dani\u0105 staj\u0105 europejscy liderzy, kt\u00f3ry jasno m\u00f3wi\u0105, \u017ce o przysz\u0142o\u015bci terytorium mog\u0105 decydowa\u0107 jedynie sami Grenlandczycy i Du\u0144czycy.<\/a> Jedno jest pewnie \u2014 wok\u00f3\u0142 tej arktycznej i zimnej wyspy b\u0119dzie w tym roku wyj\u0105tkowo gor\u0105co.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Opcja militarna lub zakulisowe dzia\u0142ania, kt\u00f3re doprowadz\u0105 do „oderwania si\u0119” Grenlandii od Danii? Dzi\u015b wszystkie opcje s\u0105 w…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":197244,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-197243","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115869694340267585","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=197243"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197243\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/197244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=197243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=197243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=197243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"Zakup](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/wyLk9kpTURBXy9kYzAzOGRiYTNiOGQ0NThjYWVmODRmMWJhNmJkNTE1OS5qcGeRkwLNA5gA3gACoTABoTEB.jpeg\"\/)
<\/p>\n
\n World of Stamps \/ Shutterstock<\/p>\n![\"Mapa](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/7O6k9kpTURBXy84MDBiYmY3ZmM2MmM0MTVhNWFiOTQ2NTdhMTA2NjM4Ny5qcGeRkwLNA5gA3gACoTABoTEB.jpeg\"\/)
<\/p>\n
\n Interim Archives \/ Contributor \/ Getty Images<\/p>\n![\"Lokalizacja](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/e6uk9kpTURBXy8zM2E4MWU2ZDIwODI4ZmM1YWM0NDg2YjQwOGViYzhmNy5qcGeRkwLNA5gA3gACoTABoTEB.jpeg\"\/)
<\/p>\n
\n Encyclopaedia Britannica \/ Contributor \/ Getty Images<\/p>\n![\"Lokalizacja](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/oFIk9kpTURBXy9kYjZmMjgzZmZlNDc2NTU5N2Y2OGU4MzkzZTlhYjg2Mi5qcGeRkwLNA5gA3gACoTABoTEB.jpeg\"\/)
<\/p>\n
\n Encyclopaedia Britannica \/ Contributor \/ Getty Images<\/p>\n