{"id":197535,"date":"2026-01-10T10:54:12","date_gmt":"2026-01-10T10:54:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/197535\/"},"modified":"2026-01-10T10:54:12","modified_gmt":"2026-01-10T10:54:12","slug":"dlaczego-naprawde-trump-chce-wenezueli-i-grenlandii-chodzi-o-interes-hiperelit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/197535\/","title":{"rendered":"Dlaczego naprawd\u0119 Trump chce Wenezueli i Grenlandii? Chodzi o interes „hiperelit”"},"content":{"rendered":"

Stacie Goddard z Wellesley College i Abraham Newman z Georgetown University nazywaj\u0105 ten powstaj\u0105cy porz\u0105dek „neorojalizmem” i opisuj\u0105 go jako globalny system zdominowany przez rywalizacj\u0119 mi\u0119dzy niewielk\u0105 grup\u0105 przyw\u00f3dc\u00f3w i sprzymierzonymi z nimi „hiperelitami”, z kt\u00f3rych wszyscy d\u0105\u017c\u0105 do zdobycia bogactwa lub statusu.<\/p>\n

Ameryka\u0144ska interwencja w Wenezueli sprawi\u0142a, \u017ce wiele os\u00f3b twierdzi, i\u017c Stany Zjednoczone powracaj\u0105 do epoki wielkich mocarstw i stref wp\u0142yw\u00f3w, w kt\u00f3rej du\u017ce kraje rzuca\u0142y si\u0119 na \u015bwiat i dzieli\u0142y go mi\u0119dzy siebie. Jednak dwa miesi\u0105ce temu opublikowali\u015bcie artyku\u0142 naukowy, w kt\u00f3rym stwierdzili\u015bcie, \u017ce nie jest to idealne por\u00f3wnanie. Jak opisaliby\u015bcie t\u0119 now\u0105 ameryka\u0144sk\u0105 dynamik\u0119, kt\u00f3r\u0105 nazywacie „neorojalizmem”?<\/p>\n

Goddard: Idea rywalizacji mi\u0119dzy mocarstwami i strefami wp\u0142yw\u00f3w, tradycyjny spos\u00f3b rozumienia tamtej epoki, w rzeczywisto\u015bci nie ma sensu w kontek\u015bcie obecnych wydarze\u0144. Rozumiemy, \u017ce istnieje co\u015b takiego jak „doktryna Donroe”<\/a> i stanowisko zachodniej p\u00f3\u0142kuli. Jednak nie ma to sensu, poniewa\u017c wiele dzia\u0142a\u0144 podejmowanych przez administracj\u0119 Trumpa nie jest wcale koniecznych. S\u0105 za to kosztowne i podwa\u017caj\u0105 bezpiecze\u0144stwo Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n

We\u017amy na przyk\u0142ad Grenlandi\u0119.<\/p>\n

Stany Zjednoczone maj\u0105 ju\u017c stref\u0119 wp\u0142yw\u00f3w w Grenlandii. Mog\u0105 mie\u0107 tam dowoln\u0105 baz\u0119. Dania obieca\u0142a wi\u0119kszy wp\u0142yw na to, co si\u0119 tam dzieje. Twierdzimy, \u017ce ma to mniej wsp\u00f3lnego ze zwi\u0119kszaniem stref wp\u0142yw\u00f3w lub rywalizacj\u0105 z wielkimi mocarstwami, a wi\u0119cej z administracj\u0105 Trumpa i ma\u0142\u0105 klik\u0105 os\u00f3b z wewn\u0105trz, kt\u00f3re uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za wyj\u0105tkowe i demonstruj\u0105 swoj\u0105 dominacj\u0119 nad podporz\u0105dkowanymi terytoriami. Je\u015bli zrozumie si\u0119, \u017ce tak naprawd\u0119 ma to na celu wzmocnienie pozycji wybranej grupy, a nie ca\u0142ych Stan\u00f3w Zjednoczonych, wszystko staje si\u0119 o wiele bardziej zrozumia\u0142e.<\/p>\n

Roz\u0142\u00f3\u017cmy to na czynniki pierwsze, poniewa\u017c w XIX w., do kt\u00f3rego ludzie cz\u0119sto si\u0119 obecnie odwo\u0142uj\u0105, wiele kraj\u00f3w by\u0142o rz\u0105dzonych przez cz\u0142onk\u00f3w rodzin kr\u00f3lewskich, kt\u00f3rzy otaczali si\u0119 klikami. Jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy tym a tym, o czym m\u00f3wicie?<\/p>\n

Newman: Pierwsz\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3r\u0105 staramy si\u0119 podkre\u015bli\u0107, jest to, co dzieje si\u0119 w polityce \u015bwiatowej, gdy przyw\u00f3dcy najpot\u0119\u017cniejszych pa\u0144stw przechodz\u0105 od tego, co uwa\u017camy za weberowskie pa\u0144stwa biurokratyczne [to termin, kt\u00f3ry odnosi si\u0119 do tzw. modelu racjonalnej biurokracji autorstwa niemieckiego socjologa i filozofa Maxa Webera], w kt\u00f3rych polityka zagraniczna jest prowadzona w oparciu o decyzje oparte na celach krajowych i wiedzy specjalistycznej, do re\u017cim\u00f3w personalistycznych, w kt\u00f3rych system ten jest rozbity, a przyw\u00f3dcy maj\u0105 bardzo niewielk\u0105 kontrol\u0119 nad tym, co robi\u0105, i dzia\u0142aj\u0105 w oparciu o frakcje, kt\u00f3re na nich naciskaj\u0105, ma\u0142ych grup elit, kt\u00f3re cz\u0119sto maj\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne interesy.<\/p>\n

W Wenezueli mamy wi\u0119c ob\u00f3z [sekretarza stanu Marco] Rubio<\/a> i ob\u00f3z [zast\u0119pcy szefa sztabu Stephena] Millera oraz ludzi poszukuj\u0105cych zasob\u00f3w energetycznych lub minera\u0142\u00f3w o znaczeniu strategicznym. Wszyscy oni maj\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne wp\u0142ywy i czekaj\u0105 na moment, w kt\u00f3rym przyw\u00f3dca zatwierdzi ich konkretne interesy. W rezultacie dochodzi do, powiedzia\u0142bym, pochopnego podejmowania decyzji. Prowadzi to do zupe\u0142nie innego rodzaju polityki ni\u017c ta, kt\u00f3r\u0105 znamy, a nawet ni\u017c ta, kt\u00f3r\u0105 znali\u015bmy w XIX w., kiedy to mieli\u015bmy pa\u0144stwo bismarckowskie, kt\u00f3re by\u0142o do\u015b\u0107 biurokratyczne.<\/p>\n

\"Sekretarz<\/p>\n

Sekretarz stanu USA Marco Rubio (\u015a) i prezydent USA Donald Trump (P) podczas konferencji prasowej po pojmaniu prezydenta Wenezueli, Mar-a-Lago, Palm Beach Floryda, USA, 3 stycznia 2026 r.NICOLE COMBEAU \/ POOL \/ PAP<\/p>\n

W epoce wielkich mocarstw byli wi\u0119c ludzie, kt\u00f3rzy nie byli bynajmniej demokratami, ale rz\u0105dzili tradycyjnymi pa\u0144stwami z biurokracjami, kt\u00f3re identyfikowa\u0142y interesy narodowe i dzia\u0142a\u0142y zgodnie z nimi. Pisze pan, \u017ce obecnie wy\u0142ania si\u0119 „mi\u0119dzynarodowy system zorganizowany przez niewielk\u0105 grup\u0119 hiperelit, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne zale\u017cno\u015bci gospodarcze i militarne do pozyskiwania dla siebie zasob\u00f3w materialnych i statusu”. Czy w takim \u015bwiecie istnieje co\u015b takiego jak interes narodowy?<\/p>\n

Goddard: Nie. Nie ma czego\u015b takiego jak interes narodowy. To w pewnym sensie najbardziej bezpo\u015brednia odpowied\u017a. My\u015bl\u0119 te\u017c, \u017ce r\u00f3\u017cni si\u0119 to od modelu autokracji kontra demokracja, kt\u00f3ry jest popularny w\u015br\u00f3d wielu os\u00f3b. W XIX w., nawet je\u015bli m\u00f3wimy o wielkich postaciach, takich jak [by\u0142y kanclerz Rzeszy Niemieckiej Otto von] Bismarck, nadal m\u00f3wimy o pa\u0144stwie narodowym, kt\u00f3re by\u0142o zainteresowane mobilizacj\u0105. Budowa\u0142o biurokracj\u0119, sta\u0142e si\u0142y zbrojne, profesjonaln\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 dyplomatyczn\u0105. Pa\u0144stwo dysponowa\u0142o wi\u0119c ca\u0142\u0105 infrastruktur\u0105 niezb\u0119dn\u0105 do przeprowadzenia tej mobilizacji, zar\u00f3wno w kraju, jak i za granic\u0105. A to, co tutaj obserwujemy, to nie tylko brak interesu narodowego, ale tak\u017ce przej\u015bcie od mobilizacji do proces\u00f3w wydobywczych. Nie ma znaczenia, czy robisz co\u015b, aby wykorzysta\u0107 pot\u0119g\u0119 pa\u0144stwa. Liczy si\u0119 to, czy znajdujesz zasoby, kt\u00f3re zaspokoj\u0105 interesy kliki.<\/p>\n

Jak wi\u0119c dzia\u0142ania Trumpa w Wenezueli wpisuj\u0105 si\u0119 w t\u0119 neorojalistyczn\u0105 struktur\u0119? Administracja mo\u017ce twierdzi\u0107, \u017ce dost\u0119p ameryka\u0144skich koncern\u00f3w energetycznych do wi\u0119kszych zasob\u00f3w ropy jest korzystny dla Stan\u00f3w Zjednoczonych jako ca\u0142o\u015bci. Jest to do\u015b\u0107 typowa ocena interesu narodowego.<\/p>\n

Newman: Pr\u00f3bujemy argumentowa\u0107, \u017ce klika chce znale\u017a\u0107 si\u0119 w centrum zar\u00f3wno statusu, jak i zasob\u00f3w materialnych. I w\u0142a\u015bnie to obserwujemy w tym przypadku. Kr\u0105\u017c\u0105 r\u00f3\u017cne historie o tym, jak trudno jest przetwarza\u0107 wenezuelsk\u0105 rop\u0119 lub jak zniszczona jest infrastruktura<\/a>. Nie s\u0105dz\u0119 wi\u0119c, aby ameryka\u0144ski przemys\u0142 naftowy przez ca\u0142y ten czas czeka\u0142 tylko na przej\u0119cie Wenezueli. Zamiast tego jest to moment dominacji i niepewno\u015bci, w kt\u00f3rym Trump i jego najbli\u017csze otoczenie k\u0142ad\u0105 wszystkie te \u0142upy na stole, a nast\u0119pnie pytaj\u0105: „Kto jest sk\u0142onny robi\u0107 interesy, \u017ceby wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w podziale tych \u0142up\u00f3w?”. I tak si\u0119 to skupia, niezale\u017cnie od tego, czy chodzi o gro\u017aby wobec Grenlandii, czy o posuni\u0119cie w Wenezueli. Wszystko to sprawia, \u017ce ludzie nie s\u0105 pewni, jaka b\u0119dzie przysz\u0142o\u015b\u0107 gospodarcza i jak b\u0119d\u0105 si\u0119 pozycjonowa\u0107 w grze o \u0142upy. Podkre\u015bla to ponownie kluczow\u0105 rol\u0119, jak\u0105 odgrywaj\u0105 w tym wszystkim cz\u0142onkowie tej kliki.<\/p>\n

Id\u0105c dalej, co ta koncepcja neoryjalizmu m\u00f3wi nam o tym, czego mo\u017cemy si\u0119 spodziewa\u0107 w przysz\u0142o\u015bci? Jak zauwa\u017cyli\u015bcie, w tym, co powiedzieli [cz\u0142onkowie administracji Donalda Trumpa], \u017ce zamierzaj\u0105 zrobi\u0107 w Wenezueli, jest wiele sprzeczno\u015bci.<\/p>\n

Goddard: My\u015bl\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 starali si\u0119 zrobi\u0107 jak najmniej. Administracja Trumpa nie jest zainteresowana zmian\u0105 re\u017cimu. Nie podj\u0119to \u017cadnych pr\u00f3b faktycznego zast\u0105pienia cz\u0142onk\u00f3w administracji, w tym os\u00f3b, kt\u00f3re \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y z [by\u0142ym prezydentem Wenezueli Nicolasem] Maduro. Mo\u017cemy wi\u0119c spodziewa\u0107 si\u0119 serii „zap\u0142at na zach\u0119t\u0119” [\u0142ap\u00f3wek] dla cz\u0142onk\u00f3w kliki, czy to w postaci ropy, minera\u0142\u00f3w, czy te\u017c innych d\u00f3br. S\u0105 te\u017c symboliczne „profity”. Rubio mo\u017ce teraz reklamowa\u0107 to jako sukces swojej bardzo g\u0142o\u015bnej kuba\u0144skiej bazie [wyborc\u00f3w w USA]. My\u015bl\u0119 wi\u0119c, \u017ce nie zobaczymy wielu istotnych zmian w terenie, ale wiele proces\u00f3w wydobywania surowc\u00f3w na rzecz ma\u0142ej grupy.<\/p>\n

Jedn\u0105 z cech twojej koncepcji, jak sam zauwa\u017cy\u0142e\u015b, jest to, \u017ce nie dotyczy ona tylko rodziny kr\u00f3lewskiej, jak w dawnych czasach, ale tak\u017ce ludzi, kt\u00f3rych nazywasz „hiperelitami” w biznesie i polityce, a kt\u00f3rych okre\u015blasz mianem kliki. Twierdzisz, \u017ce ci ludzie wykorzystuj\u0105 system, aby utrzyma\u0107 swoj\u0105 pozycj\u0119 na szczycie hierarchii finansowej i statusowej. Kim s\u0105 cz\u0142onkowie tej hiperelity w drugiej kadencji Trumpa?<\/p>\n

\n

Newman: Jednym kr\u0119giem jest rodzina. Ale opr\u00f3cz tego istnieje kr\u0105g lojalist\u00f3w, kadra polityczna. A nast\u0119pnie mamy szereg elit gospodarczych. I tu moim zdaniem wa\u017cna jest uwaga Stacie [Goddard] dotycz\u0105ca wyzysku. Nie jest to kapitalizm g\u0142\u00f3wnego nurtu. Nie s\u0105 to szefowie, nie wiem, Costco, Targetu, Walmartu. Jest to raczej grupa podmiot\u00f3w, kt\u00f3re dostrzegaj\u0105 okazj\u0119 do stworzenia oligopolistycznej w\u0142adzy. W centrum tego wszystkiego znajduje si\u0119 wiele firm technologicznych. Jedn\u0105 z rzeczy, kt\u00f3re bardzo niepokoj\u0105 Stacie i mnie, jest rozprzestrzenianie si\u0119 tych podmiot\u00f3w gospodarczych, kt\u00f3re chc\u0105 legitymizowa\u0107 t\u0119 dziedzin\u0119 i dzia\u0142a\u0107 w niej. S\u0105 to podmioty, kt\u00f3re dostosowuj\u0105 si\u0119 do tego porz\u0105dku i sposobu prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci. Obecnie porz\u0105dek ten nie jest jeszcze ugruntowany, ale im bardziej rozszerzaj\u0105 si\u0119 te podmioty gospodarcze, tym trudniej b\u0119dzie go odwr\u00f3ci\u0107<\/p>\n<\/blockquote>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

Jednak w przypadku Wenezueli, z uwagi na to, \u017ce jej gospodarka jest tak zdominowana przez energi\u0119, wydaje si\u0119 ona nieco bardziej oddalona od elit gospodarczych, kt\u00f3re s\u0105 zazwyczaj kojarzone z administracj\u0105 Trumpa. Exxon lub Chevron to du\u017ce, biurokratyczne korporacje, kt\u00f3re nie s\u0105 kierowane przez dynamiczne osoby, takie jak Elon Musk, Mark Zuckerberg czy Jeff Bezos, czyli potentaci technologiczni obecni podczas inauguracji [Trumpa na prezydenta]. Jak wi\u0119c, wed\u0142ug pa\u0144skiej wiedzy, te starsze interesy gospodarcze wp\u0142ywaj\u0105 na podejmowanie decyzji dotycz\u0105cych Wenezueli?<\/p>\n

Newman: [Trump] bardzo jasno stwierdzi\u0142 w swoim o\u015bwiadczeniu prasowym, \u017ce zamierza kontrolowa\u0107 rop\u0119, a nast\u0119pnie wykorzysta\u0107 j\u0105, aby pom\u00f3c Ameryce. Postrzegam to jako koncentracj\u0119 zasob\u00f3w gospodarczych, kt\u00f3re nast\u0119pnie rozdzieli. Jest to podobne do umowy z firm\u0105 NVIDIA<\/a>, na zasadzie „dam ci dost\u0119p do tego rynku, a za to wezm\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 zysk\u00f3w”. Albo postawienie siebie w centrum negocjacji dotycz\u0105cych chip\u00f3w w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Jest to spos\u00f3b dla niego i jego grupy elit na zdobycie nowej puli zasob\u00f3w ekonomicznych, kt\u00f3re mo\u017cna rozdziela\u0107 w systemie przypominaj\u0105cym patronat.<\/p>\n

\"Od<\/p>\n

Od lewej: Priscilla Chan, dyrektor generalny Meta Mark Zuckerberg, Lauren Sanchez, biznesmen Jeff Bezos, dyrektor generalny Google Sundar Pichai i biznesmen Elon Musk podczas inauguracji Donalda Trumpa na kolejnego prezydenta Stan\u00f3w Zjednoczonych, Waszyngton, DC, USA, 20 stycznia 2025 r.SHAWN THEW \/ POOL \/ PAP<\/p>\n

Wed\u0142ug waszego artyku\u0142u nie jest to zjawisko charakterystyczne wy\u0142\u0105cznie dla Stan\u00f3w Zjednoczonych. Czy mo\u017cecie opowiedzie\u0107 o tym, jak przejawia si\u0119 ono w innych miejscach?<\/p>\n

Goddard: My\u015bl\u0119, \u017ce najwyra\u017aniej przejawia si\u0119 ono w krajach Zatoki Perskiej i w powi\u0105zaniach, kt\u00f3re tam powsta\u0142y. W artykule piszemy: nie jest zaskoczeniem, \u017ce pierwszym przystankiem administracji Trumpa w jego drugiej kadencji prezydenckiej by\u0142y kraje Zatoki Perskiej. Nie by\u0142o to tylko symboliczne. Chodzi\u0142o o budowanie tego typu powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy venture capitalism, firmami technologicznymi i \u017ar\u00f3d\u0142ami bogactwa w krajach Zatoki Perskiej. Wida\u0107 to wyra\u017anie w Rosji, na W\u0119grzech i w Turcji, prawda? Mo\u017ce to zabrzmie\u0107 dziwnie, ale powiedzieliby\u015bmy, \u017ce w Chinach jest to mniej widoczne, poniewa\u017c uwa\u017camy, \u017ce chi\u0144ski re\u017cim tak bardzo opar\u0142 swoj\u0105 legitymizacj\u0119 na walce z korupcj\u0105, \u017ce nie jest sk\u0142onny do bardzo widocznej wsp\u00f3\u0142pracy z tymi hiperelitami, o kt\u00f3rych m\u00f3wili\u015bmy.<\/p>\n

Jednym z punkt\u00f3w, w kt\u00f3rym mam pewne w\u0105tpliwo\u015bci co do waszej koncepcji, jest idea, \u017ce rz\u0105dz\u0105cy i kliki staraj\u0105 si\u0119 utrzyma\u0107 sw\u00f3j status poprzez „kulturowe ho\u0142dy”. Zastanawiam si\u0119, czy nie jest to po prostu zwyk\u0142e podlizywanie si\u0119, kt\u00f3re ma miejsce w ka\u017cdym systemie politycznym na \u015bwiecie?<\/p>\n

Newman: My\u015bl\u0119, \u017ce najwyra\u017aniejszym przyk\u0142adem jest tutaj konflikt mi\u0119dzy Stanami Zjednoczonymi a Indiami w sprawie Pokojowej Nagrody Nobla. W przypadku, gdyby\u015bmy \u017cyli w \u015bwiecie sfer wp\u0142yw\u00f3w lub rywalizuj\u0105cych blok\u00f3w, mo\u017cna by pomy\u015ble\u0107, \u017ce Stany Zjednoczone b\u0119d\u0105 pog\u0142\u0119bia\u0107 relacje z Indiami, aby stworzy\u0107 przeciwwag\u0119 dla Chin. Zamiast tego mamy jednak seri\u0119 naprawd\u0119 niezwyk\u0142ych spotka\u0144, podczas kt\u00f3rych Trump domaga si\u0119, aby [premier Indii Narendra] Modi og\u0142osi\u0142, \u017ce to Trump rozwi\u0105za\u0142 konflikt indyjsko-pakista\u0144ski. Modi, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c jest przyw\u00f3dc\u0105 personalistycznym, nie mo\u017ce tego zrobi\u0107, poniewa\u017c oznacza\u0142oby to dla niego polityczne samob\u00f3jstwo w kraju. W zwi\u0105zku z tym Trump nak\u0142ada na Indie naprawd\u0119 niezwyk\u0142e c\u0142a, co doprowadzi\u0142o do za\u0142amania stosunk\u00f3w mi\u0119dzy Stanami Zjednoczonymi a Indiami. Dla nas chodzi o to, \u017ce trzeba pokaza\u0107, \u017ce nie jest to porz\u0105dek oparty na zasadach. Nie chodzi tu o WTO [\u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119 Handlu] ani nic innego. Chodzi o dominacj\u0119 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi postaciami. Cho\u0107 wydaje si\u0119 to g\u0142upie, tego rodzaju tropy kulturowe zawsze maj\u0105 ogromn\u0105 moc.<\/p>\n

Piszecie, \u017ce tendencja medi\u00f3w i \u015brodowisk akademickich do postrzegania nowej ery przez pryzmat XIX w. i epoki rywalizacji wielkich mocarstw ogranicza wyobra\u017ani\u0119 ludzi na temat tego, co mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107. Wasza wyobra\u017ania zosta\u0142a prawdopodobnie wyzwolona. Prosz\u0119 mi powiedzie\u0107, jak wyobra\u017caj\u0105 sobie pa\u0144stwo \u015bwiat w ci\u0105gu najbli\u017cszych kilku lat.<\/p>\n

Goddard: Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu jestem zbyt zaj\u0119ta zwijaniem si\u0119 w k\u0142\u0119bek z nerw\u00f3w, \u017ceby cokolwiek o tym m\u00f3wi\u0107! Powodem, dla kt\u00f3rego Abe [Abraham Newman] i ja napisali\u015bmy ten artyku\u0142 i chcemy o nim rozmawia\u0107, nie jest oczywi\u015bcie to, \u017ce jeste\u015bmy zwolennikami neoryjalizmu lub uwa\u017camy, \u017ce jest on nieunikniony. Mamy nadziej\u0119, \u017ce za pi\u0119\u0107 lat ludzie spojrz\u0105 na ten artyku\u0142 i powiedz\u0105: „To by\u0142o troch\u0119 zbyt daleko id\u0105ce i oczywi\u015bcie nie mia\u0142o si\u0119 wydarzy\u0107”. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce problem polega na tym, \u017ce rzeczy, kt\u00f3re zwykle uwa\u017camy za hamulce tego typu zachowa\u0144, nie s\u0105 tak naprawd\u0119 hamulcami. Je\u015bli mog\u0119 wskaza\u0107 kilka kwestii w tej rozmowie \u2014 dlaczego [inwazja na Wenezuel\u0119] dotyczy ropy, kt\u00f3ra nie jest op\u0142acalna? To irracjonalne, prawda? C\u00f3\u017c, to my\u015blenie z punktu widzenia standardowego kapitalizmu, w przeciwie\u0144stwie do my\u015blenia patronackiego. Albo dlaczego robimy to, co robimy, w Grenlandii, gdzie w rzeczywisto\u015bci nie poprawia to bezpiecze\u0144stwa Stan\u00f3w Zjednoczonych? Interes narodowy nie ma tu nic wsp\u00f3lnego z t\u0105 sytuacj\u0105. My\u015bl\u0119 wi\u0119c, \u017ce je\u015bli nie prze\u0142amiemy tych pryzmat\u00f3w, stracimy narz\u0119dzia do oporu, prawda? Tego typu praktyki staj\u0105 si\u0119 wtedy tak zakorzenione, \u017ce stanowi\u0105 podstawow\u0105 struktur\u0119.<\/p>\n

Newman: Racjonalno\u015b\u0107 zale\u017cy od systemu, w kt\u00f3rym si\u0119 znajdujesz. Je\u015bli wi\u0119c jeste\u015b w systemie stref wp\u0142yw\u00f3w, mo\u017ce to nie wydawa\u0107 si\u0119 racjonalne, ale je\u015bli jeste\u015b w tej neoroyalistycznej strukturze, jest to ca\u0142kowicie racjonalne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Stacie Goddard z Wellesley College i Abraham Newman z Georgetown University nazywaj\u0105 ten powstaj\u0105cy porz\u0105dek „neorojalizmem” i opisuj\u0105…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":197536,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,44,9796,27,34,35,28,31,48,25,46,40,1314,41,47,80,29,30,3008,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-197535","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-donald_trump","12":"tag-grenlandia","13":"tag-headlines","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-nat_styl","19":"tag-news","20":"tag-omp","21":"tag-polish","22":"tag-politico","23":"tag-polski","24":"tag-screening_general","25":"tag-swiat","26":"tag-top-stories","27":"tag-topstories","28":"tag-wenezuela","29":"tag-wiadomosci","30":"tag-world","31":"tag-world-news","32":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115870437495199579","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197535","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=197535"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197535\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/197536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=197535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=197535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=197535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}