{"id":197722,"date":"2026-01-10T13:08:10","date_gmt":"2026-01-10T13:08:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/197722\/"},"modified":"2026-01-10T13:08:10","modified_gmt":"2026-01-10T13:08:10","slug":"polskie-firmy-moga-nie-wziac-udzialu-przy-budowie-elektrowni-atomowej-to-ostatni-dzwonek-opinia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/197722\/","title":{"rendered":"Polskie firmy mog\u0105 nie wzi\u0105\u0107 udzia\u0142u przy budowie elektrowni atomowej? To ostatni dzwonek [OPINIA]"},"content":{"rendered":"

opinie<\/a><\/p>\n

Przedstawiamy r\u00f3\u017cne punkty widzenia<\/p>\n

Tekst powsta\u0142 w\u00a0ramach projektu WP Opinie. Przedstawiamy w\u00a0nim zr\u00f3\u017cnicowane spojrzenia komentator\u00f3w i\u00a0lider\u00f3w opinii publicznej na kluczowe sprawy spo\u0142eczne i\u00a0polityczne.<\/p>\n

Bezdyskusyjny sukces, jakim by\u0142a szybka zgoda Komisji Europejskiej na udzielenie ponad 60 mld z\u0142 pomocy publicznej na budow\u0119 elektrowni j\u0105drowej<\/a> w\u00a0Choczewie, nie powinien przes\u0142ania\u0107 innych kwestii kluczowych dla powodzenia tego projektu. Warto przypomnie\u0107, \u017ce Polska ma zaledwie kilka miesi\u0119cy na wynegocjowanie z\u00a0ameryka\u0144skim konsorcjum Westinghouse\u2013Bechtel kontraktu EPC<\/a>, kt\u00f3ry b\u0119dzie regulowa\u0142 m.in. udzia\u0142 krajowych firm w\u00a0budowie elektrowni.<\/p>\n

Zapewnienie odpowiednio wysokiego poziomu tzw. local content w\u00a0polskim programie energetyki j\u0105drowej \u2013\u00a0o\u00a0czym nasi politycy wspominaj\u0105 przy ka\u017cdej okazji \u2013\u00a0powinno by\u0107 jednym z\u00a0g\u0142\u00f3wnych priorytet\u00f3w rz\u0105du, obok uko\u0144czenia inwestycji w\u00a0Choczewie w\u00a0ustalonym terminie i\u00a0bud\u017cecie. Polska powinna do\u0142o\u017cy\u0107 wszelkich stara\u0144, by Amerykanie podzielili si\u0119 z\u00a0polskimi firmami know-how w\u00a0zakresie budowy najbardziej zaawansowanych element\u00f3w elektrowni oraz by w\u00a0oparciu o\u00a0rodzime przedsi\u0119biorstwa stworzyli nowe \u0142a\u0144cuchy dostaw obs\u0142uguj\u0105ce ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u00a0Europie \u015arodkowo-Wschodniej.<\/p>\n

<\/p>\n

Polska powinna by\u0107 aktywnym inwestorem, a\u00a0nie biernym gospodarzem <\/p>\n

Je\u015bli polskie instytucje \u2013\u00a0zw\u0142aszcza sp\u00f3\u0142ka PEJ b\u0119d\u0105ca bezpo\u015brednim inwestorem projektu w\u00a0Choczewie oraz Ministerstwo Energii sprawuj\u0105ce nadz\u00f3r polityczny nad t\u0105 inwestycj\u0105 \u2013\u00a0nie wyka\u017c\u0105 si\u0119 wystarczaj\u0105c\u0105 asertywno\u015bci\u0105, istnieje realne ryzyko, \u017ce rola polskich firm zostanie zmarginalizowana na rzecz podmiot\u00f3w z\u00a0pa\u0144stw trzecich, na przyk\u0142ad z\u00a0Azji, z\u00a0kt\u00f3rymi Amerykanie regularnie wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 przy projektach infrastrukturalnych na ca\u0142ym \u015bwiecie. Przyk\u0142adowo, Westinghouse realizuje projekt elektrowni j\u0105drowej Koz\u0142oduj w\u00a0Bu\u0142garii wsp\u00f3lnie z\u00a0korea\u0144skim Hyundai E&C, natomiast Bechtel wsp\u00f3\u0142pracuje z\u00a0tureck\u0105 firm\u0105 ENKA przy budowie infrastruktury drogowej na Ba\u0142kanach.<\/p>\n

„To koniec Unii Europejskiej”. Rolnicy rozgoryczeni decyzj\u0105 UE <\/p>\n

W moim g\u0142\u0119bokim przekonaniu to w\u0142a\u015bnie na polskich instytucjach publicznych, jako gospodarzach projektu w\u00a0Choczewie, spoczywa odpowiedzialno\u015b\u0107 za zobowi\u0105zanie partner\u00f3w ameryka\u0144skich do mo\u017cliwie naj\u015bci\u015blejszej wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0rodzimymi firmami. To administracja pa\u0144stwowa powinna aktywnie wspiera\u0107 krajowych przedsi\u0119biorc\u00f3w w\u00a0trudnym, kosztownym procesie przygotowa\u0144 do wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0Amerykanami <\/a>oraz dostosowania si\u0119 do rygorystycznych norm obowi\u0105zuj\u0105cych przy budowie elektrowni j\u0105drowych. Tak rozumiem rol\u0119 silnego pa\u0144stwa: jako podmiotu sprawczego w\u00a0relacjach gospodarczych z\u00a0zagranicznymi partnerami, nawet je\u015bli nie ma jeszcze do\u015bwiadczenia w\u00a0realizacji inwestycji nuklearnych.<\/p>\n

<\/p>\n

W\u00a0praktyce oznacza to konieczno\u015b\u0107 przeistoczenia si\u0119 z\u00a0„biernego gospodarza” w\u00a0„aktywnego inwestora”, kt\u00f3ry nie tylko koordynuje, ale i\u00a0\u015bwiadomie kreuje przebieg inwestycji, zamiast bezrefleksyjnie pod\u0105\u017ca\u0107 za sugestiami zewn\u0119trznych, nawet najbardziej do\u015bwiadczonych doradc\u00f3w.<\/p>\n

\"Druga<\/p>\n

Druga elektrownia j\u0105drowa. Prezes giganta reaguje na s\u0142owa Tuska<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

„Pa\u0144stwo dzia\u0142a z\u00a0op\u00f3\u017anieniem” <\/p>\n

Tymczasem odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce w\u00a0negocjacjach dotycz\u0105cych umowy EPC polska strona ugrz\u0119z\u0142a w\u00a0utartych schematach, charakterystycznych dla wcze\u015bniejszych relacji z\u00a0zagranicznymi inwestorami. W mojej ocenie pa\u0144stwo dzia\u0142a z\u00a0op\u00f3\u017anieniem, od pocz\u0105tku przyjmuje postaw\u0119 defensywn\u0105. Samo sprowadza si\u0119 do roli partnera drugiej kategorii, nie buduje przewag negocjacyjnych i\u00a0nie dysponuje klarown\u0105 wizj\u0105 cel\u00f3w, jakie chce osi\u0105gn\u0105\u0107.<\/p>\n

<\/p>\n

Efektem takiego podej\u015bcia mo\u017ce by\u0107 nadmierna podatno\u015b\u0107 na sugestie i\u00a0rekomendacje strony ameryka\u0144skiej, kt\u00f3ra \u2013\u00a0dzi\u0119ki ogromnemu do\u015bwiadczeniu w\u00a0realizacji projekt\u00f3w j\u0105drowych na ca\u0142ym \u015bwiecie \u2013\u00a0z\u00a0\u0142atwo\u015bci\u0105 forsuje w\u0142asne interesy. Tym bardziej, \u017ce dla Amerykan\u00f3w budowa elektrowni w\u00a0Polsce <\/a>to przede wszystkim projekt komercyjny, na kt\u00f3rym chc\u0105 jak najwi\u0119cej zarobi\u0107.<\/p>\n

Konsekwencje takiego apatycznego podej\u015bcia mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 wyj\u0105tkowo niekorzystne dla Polski. W najgorszym, cho\u0107 ca\u0142kiem realnym scenariuszu, wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w przeznaczonych na program j\u0105drowy wyp\u0142ynie za granic\u0119, a\u00a0krajowe firmy strac\u0105 szans\u0119 na zdobycie nowych kompetencji i\u00a0impulsu rozwojowego. <\/p><\/blockquote>\n

Z\u00a0podobnym problemem mierzyli\u015bmy si\u0119 ju\u017c w\u00a0innych sektorach: w\u00a0przypadku zam\u00f3wie\u0144 wojskowych Polska masowo kupuje sprz\u0119t za granic\u0105, nie egzekwuj\u0105c realnego transferu technologii do przemys\u0142u obronnego. Podobnie jest w\u00a0sektorze offshore, gdzie \u2013\u00a0wbrew oficjalnej narracji \u2013\u00a0utracili\u015bmy szans\u0119 na zbudowanie silnej pozycji w\u00a0energetyce morskiej. Takich b\u0142\u0119d\u00f3w nie mo\u017cemy powt\u00f3rzy\u0107 przy realizacji programu j\u0105drowego!<\/p>\n

\"Pierwsza<\/p>\n

Pierwsza elektrownia j\u0105drowa w Polsce. Tyle ma kosztowa\u0107 pr\u0105d z atomu<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Polskie firmy mog\u0105 nie zyska\u0107 na\u00a0budowie elektrowni atomowej <\/p>\n

Warto zada\u0107 sobie pytanie: sk\u0105d bior\u0105 si\u0119 moje obawy, \u017ce Polska mo\u017ce nie zabezpieczy\u0107 interes\u00f3w rodzimego biznesu w\u00a0ramach w\u0142asnego programu energetyki j\u0105drowej?<\/p>\n

<\/p>\n

Po pierwsze, bardzo trudno prowadzi\u0107 skuteczne negocjacje z\u00a0partnerem, kt\u00f3rego najpierw wskazuje si\u0119 jako wykonawc\u0119 inwestycji, a\u00a0dopiero p\u00f3\u017aniej rozpoczyna rozmowy o\u00a0warunkach wsp\u00f3\u0142pracy. Niezale\u017cnie od motyw\u00f3w tej decyzji \u2013\u00a0podj\u0119tej jeszcze przez poprzedni rz\u0105d, zapewne z\u00a0my\u015bl\u0105 o\u00a0strategicznym zacie\u015bnieniu relacji ze Stanami Zjednoczonymi \u2013\u00a0warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce obecne w\u0142adze obra\u0142y inne podej\u015bcie. W\u00a0przypadku planowanej drugiej elektrowni j\u0105drowej Ministerstwo Energii nie wskaza\u0142o z\u00a0g\u00f3ry dostawcy technologii, lecz zaprosi\u0142o do konkurencyjnego dialogu czterech producent\u00f3w reaktor\u00f3w: z\u00a0USA, Kanady, Francji i\u00a0Korei Po\u0142udniowej. Tym samym ju\u017c na starcie nie pozbawi\u0142o si\u0119 przewagi negocjacyjnej.<\/p>\n

Po drugie, presja czasu znacz\u0105co os\u0142abia pozycj\u0119 negocjacyjn\u0105 strony, kt\u00f3ra jej do\u015bwiadcza. Partner dzia\u0142aj\u0105cy pod presj\u0105 zazwyczaj przyjmuje postaw\u0119 defensywn\u0105 i\u00a0godzi si\u0119 na ryzyka, kt\u00f3rych w\u00a0normalnych warunkach by nie zaakceptowa\u0142. Zaledwie kilka miesi\u0119cy na wypracowanie umowy EPC z\u00a0Amerykanami \u2013\u00a0dokumentu, kt\u00f3ry b\u0119dzie regulowa\u0142 realizacj\u0119 strategicznej inwestycji przez najbli\u017csze 10\u201315 lat \u2013\u00a0to stanowczo za ma\u0142o, by opracowa\u0107 sp\u00f3jn\u0105, d\u0142ugofalow\u0105 strategi\u0119 negocjacyjn\u0105 i\u00a0konsekwentnie si\u0119 jej trzyma\u0107.<\/p>\n

\"Polski<\/p>\n

Polski atom. UE daje zielone \u015bwiat\u0142o<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Po trzecie, nowa Strategia Bezpiecze\u0144stwa Narodowego Stan\u00f3w Zjednoczonych<\/a> sugeruje, \u017ce Waszyngton b\u0119dzie podtrzymywa\u0142 sojusze przede wszystkim z\u00a0tymi pa\u0144stwami europejskimi, kt\u00f3re utrzymaj\u0105 korzystne dla USA relacje handlowe. Taki kontekst mo\u017ce rodzi\u0107 po stronie polskiej pokus\u0119 nadmiernej uleg\u0142o\u015bci wobec partnera ameryka\u0144skiego, w\u00a0imi\u0119 potrzeby demonstrowania lojalno\u015bci i\u00a0politycznego przywi\u0105zania. Jednak pa\u0144stwo, kt\u00f3re otwarcie pokazuje, \u017ce nie ma alternatywy, pozbawia si\u0119 narz\u0119dzi wywierania wp\u0142ywu w\u00a0trakcie negocjacji.<\/p>\n

Po czwarte, polskie instytucje publiczne nie dzia\u0142aj\u0105 jak sp\u00f3jny organizm. Ci\u0105g\u0142e zmiany personalne i\u00a0strukturalne, wynikaj\u0105ce z\u00a0nieustannych przetasowa\u0144 politycznych, uniemo\u017cliwiaj\u0105 im funkcjonowanie w\u00a0spos\u00f3b stabilny i\u00a0efektywny. Wystarczy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w\u00a0ostatnich latach programem j\u0105drowym zajmowa\u0142o si\u0119 kilku kolejnych pe\u0142nomocnik\u00f3w rz\u0105du oraz kilka r\u00f3\u017cnych zarz\u0105d\u00f3w sp\u00f3\u0142ki PEJ. Trudno oczekiwa\u0107 sukcesu od dru\u017cyny, kt\u00f3ra co kilka miesi\u0119cy zmienia trenera i\u00a0kluczowych zawodnik\u00f3w. Taki zesp\u00f3\u0142 nie ma szans na zdobycie mistrzostwa i\u00a0b\u0119dzie przegrywa\u0107 z\u00a0lepiej przygotowanymi, bardziej zgranymi rywalami.<\/p>\n

\"Polski<\/p>\n

Polski atom mo\u017ce kosztowa\u0107 mniej, ni\u017c zak\u0142adano. Prezes PEJ zaskoczy\u0142<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Po pi\u0105te, w kwestii udzia\u0142u polskich firm w\u00a0projekcie j\u0105drowym strona polska wci\u0105\u017c nie do ko\u0144ca wie, co tak naprawd\u0119 negocjuje. Niestety, postawa biernego uczestnika, kt\u00f3ry bezrefleksyjnie akceptuje model realizacji inwestycji narzucony przez bardziej do\u015bwiadczonego partnera, mo\u017ce by\u0107 wygodna dla wielu os\u00f3b zaanga\u017cowanych w\u00a0ten proces. Dzieje si\u0119 tak, poniewa\u017c realizacja cel\u00f3w gospodarczych w\u00a0duchu patriotyzmu ekonomicznego wci\u0105\u017c nie jest w\u00a0Polsce standardem. <\/p>\n

Has\u0142o „repolonizacji” gospodarki pojawi\u0142o si\u0119 w\u00a0debacie publicznej dopiero ostatniej wiosny i\u00a0trudno oczekiwa\u0107, by tak g\u0142\u0119boka zmiana dokona\u0142a si\u0119 z\u00a0dnia na dzie\u0144. To proces, kt\u00f3ry wymaga czasu i\u00a0gruntownej zmiany kultury realizacji inwestycji publicznych. <\/p>\n

Co wi\u0119cej, mimo \u017ce w\u00a0ostatnich tygodniach poszczeg\u00f3lne resorty intensyfikuj\u0105 prace nad definicj\u0105 „local content” oraz „podmiotu krajowego”, wci\u0105\u017c brakuje sp\u00f3jno\u015bci. Ka\u017cda instytucja interpretuje te poj\u0119cia inaczej. Nie opracowano jednolitej metodyki liczenia udzia\u0142u polskich firm w\u00a0inwestycjach infrastrukturalnych ani narz\u0119dzi, kt\u00f3re pozwala\u0142yby ten udzia\u0142 skutecznie egzekwowa\u0107. Je\u015bli ten chaos zestawimy z\u00a0bardzo kr\u00f3tkim czasem, jaki pozosta\u0142 na wynegocjowanie zasad wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0Amerykanami zapisanych w\u00a0umowie EPC, trudno o\u00a0optymizm. Bo jak mo\u017cna skutecznie wywalczy\u0107 co\u015b, do czego samemu nie ma si\u0119 wewn\u0119trznego przekonania?<\/p>\n

\"Elektrownia<\/p>\n

Elektrownia J\u0105drowa w Polsce. 30 bank\u00f3w zainteresowanych inwestycj\u0105<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Dr Damian Ka\u017amierczak, wiceprezes Polskiego Zwi\u0105zku Pracodawc\u00f3w Budownictwa<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"opinie Przedstawiamy r\u00f3\u017cne punkty widzenia Tekst powsta\u0142 w\u00a0ramach projektu WP Opinie. Przedstawiamy w\u00a0nim zr\u00f3\u017cnicowane spojrzenia komentator\u00f3w i\u00a0lider\u00f3w opinii…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":197723,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-197722","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115870964460425965","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197722","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=197722"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197722\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/197723"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=197722"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=197722"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=197722"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}