Astronomowie z\u00a0zespo\u0142u XRISM skierowali instrumenty na masywny ob\u0142ok molekularny znajduj\u0105cy si\u0119 w\u00a0pobli\u017cu centrum Drogi Mlecznej. Analiza zebranych przez nie danych wykaza\u0142a, \u017ceob\u0142ok ten dzia\u0142a jak kosmiczne lustro, kt\u00f3re odbija promieniowanie rentgenowskie wyemitowane wcze\u015bniej przez Sagittarius A* (Sgr A*). Dzi\u0119ki temu uda\u0142o si\u0119 odtworzy\u0107 histori\u0119 intensywnych rozb\u0142ysk\u00f3w, do kt\u00f3rych dochodzi\u0142o w\u00a0ci\u0105gu ostatniego tysi\u0105ca lat.<\/p>\n
Supermasywna czarna dziura Sgr A* ma mas\u0119 ok. czterech milion\u00f3w S\u0142o\u0144c i\u00a0powszechnie uchodzi za wzgl\u0119dnie spokojny obiekt. Pomiar szczeg\u00f3\u0142owych kszta\u0142t\u00f3w i\u00a0energii linii rentgenowskich z\u00a0badanego ob\u0142oku molekularnego pozwoli\u0142 jednak stwierdzi\u0107, \u017ce w\u00a0przesz\u0142o\u015bci czarna dziura generowa\u0142a dramatyczne rozb\u0142yski. Zesp\u00f3\u0142 odrzuci\u0142 alternatywne wyja\u015bnienie, w\u00a0tym chocia\u017cby wzbudzanie przez promienie kosmiczne.<\/p>\n
Kluczowa w\u00a0tym odkryciu okaza\u0142a si\u0119 czu\u0142o\u015b\u0107 teleskopu XRISM (X-Ray Imaging and Spectroscopy Mission), kt\u00f3ry powsta\u0142 we wsp\u00f3\u0142pracy ameryka\u0144skiej, europejskiej i\u00a0japo\u0144skiej agencji kosmicznej. Precyzja pomiar\u00f3w spektroskopowych umo\u017cliwi\u0142a nie tylko wykrycie echa, ale te\u017c wyznaczenie ruchu badanego ob\u0142oku gazu. To osi\u0105gni\u0119cie otwiera drog\u0119 do podobnych rekonstrukcji w\u00a0innych regionach centrum galaktyki.<\/p>\n
Astronomowie podkre\u015blaj\u0105 znaczenie odkrycia dla zrozumienia, jak supermasywne czarne dziury wp\u0142ywaj\u0105 na swoje otoczenie. Rozb\u0142yski tego typu mog\u0105 bowiem kszta\u0142towa\u0107 gaz w\u00a0j\u0105drze galaktyki i\u00a0wp\u0142ywa\u0107 na ewolucj\u0119 ca\u0142ych uk\u0142ad\u00f3w gwiezdnych. Badacze wskazuj\u0105, \u017ce nowe techniki analizy danych rentgenowskich stan\u0105 si\u0119 wa\u017cnym narz\u0119dziem takich bada\u0144.<\/p>\n
Stephen DiKerby z\u00a0Michigan State University przyznaje, \u017ce nie spodziewa\u0142 si\u0119 a\u017c tak sporego odkrycia w\u00a0trakcie swojej kariery jako astronoma rentgenowskiego. Wed\u0142ug badacza jest to ekscytuj\u0105ca nowa zdolno\u015b\u0107 i\u00a0zupe\u0142nie nowy zestaw narz\u0119dzi do rozwijania naszej wiedzy w\u00a0tym zakresie.<\/p>\n
Artyku\u0142 naukowy z\u00a0wynikami zosta\u0142 przyj\u0119ty do publikacji w\u00a0periodyku naukowym „The Astrophysical Journal Letters”. Autorzy zapowiadaj\u0105 kontynuacj\u0119 obserwacji, by dok\u0142adniej okre\u015bli\u0107 kiedy i\u00a0z\u00a0jak\u0105 energi\u0105 dochodzi\u0142o do rozb\u0142ysk\u00f3w Sgr A* oraz sprawdzi\u0107, czy podobne echa pojawiaj\u0105 si\u0119 w\u00a0innych ob\u0142okach molekularnych w\u00a0centrum Drogi Mlecznej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Astronomowie z\u00a0zespo\u0142u XRISM skierowali instrumenty na masywny ob\u0142ok molekularny znajduj\u0105cy si\u0119 w\u00a0pobli\u017cu centrum Drogi Mlecznej. Analiza zebranych przez…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":197788,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-197787","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115871145245285046","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197787","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=197787"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197787\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/197788"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=197787"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=197787"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=197787"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}