Zesp\u00f3\u0142 kierowany przez Paula Byrne\u2019a z\u00a0Uniwersytetu Waszyngtona w\u00a0St. Louis postanowi\u0142 sprawdzi\u0107, czy na skalistym dnie oceanu Europy istniej\u0105 uskoki i\u00a0p\u0119kni\u0119cia nap\u0119dzane przez p\u0142ywy, bezustanne kurczenie si\u0119 wn\u0119trza i\u00a0konwekcj\u0119 ciep\u0142a. Z\u00a0wniosk\u00f3w wynika, \u017ce procesy te s\u0105 zbyt s\u0142abe, by wywo\u0142a\u0107 powstnaie swoistej tektoniki skalistego j\u0105dra. Takie w\u0142a\u015bnie procesy tektoniczne na Ziemi zapewniaj\u0105 sta\u0142y kontakt wody z\u00a0\u201e\u015bwie\u017c\u0105\u201d ska\u0142\u0105.<\/p>\n
Autorzy najnowszego opracowania opublikowanego na \u0142amach periodyku Nature Communications podkre\u015blaj\u0105, \u017ce bez g\u0142\u0119bokich uskok\u00f3w trudno o\u00a0d\u0142ugotrwa\u0142e reakcje chemiczne zasilaj\u0105ce mikroorganizmy. Jak zaznacza Byrne, dost\u0119p do „nowej” ska\u0142y jest kluczowy dla wytwarzania sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych na dnie, analogicznie do proces\u00f3w znanych z\u00a0ziemskich grzbiet\u00f3w i\u00a0komin\u00f3w hydrotermalnych.<\/p>\n
Modele wyra\u017anie wskazuj\u0105, \u017ce p\u0142ywy grawitacyjne ze strony Jowisza przy obecnej eliptyczno\u015bci orbity Europy nie s\u0105 w\u00a0stanie generowa\u0107 dostatecznego napr\u0119\u017cenia w\u00a0j\u0105drze ksi\u0119\u017cyca. Aby tektonika by\u0142a prawdopodobna, ksi\u0119\u017cyc musia\u0142by si\u0119 porusza\u0107 po znacznie bardziej wyd\u0142u\u017conej orbicie. Nawet powtarzaj\u0105ce si\u0119, p\u0142ytkie sp\u0119kania nie s\u0105 w\u00a0stanie si\u0119gn\u0105\u0107 do g\u0142\u0119bszych, jeszcze niezwietrza\u0142ych ska\u0142.<\/p>\n
R\u00f3wnie\u017c d\u0142ugotrwa\u0142e kurczenie si\u0119 j\u0105dra skalistego nie wydaje si\u0119 wystarczaj\u0105ce. Wed\u0142ug autor\u00f3w musia\u0142oby doj\u015b\u0107 do skurczenia go o\u00a0kilka kilometr\u00f3w, by powsta\u0142y g\u0142\u0119bokie uskoki. Dla por\u00f3wnania w\u00a0szacunkach dla Ksi\u0119\u017cyca m\u00f3wi si\u0119 o\u00a0skurczeniu rz\u0119du kilkudziesi\u0119ciu metr\u00f3w, a\u00a0dla Marsa \u2013\u00a0do ok. 7\u00a0km.<\/p>\n
Brak silnej tektoniki to problem dla potencjalnych ekosystem\u00f3w. Badacze podejrzewaj\u0105, \u017ce istnienie klasycznych \u201eczarnych komin\u00f3w\u201d na Europie jest ma\u0142o prawdopodobne. Mo\u017cliwe s\u0105 ch\u0142odniejsze systemy hydrotermalne, p\u0142ytsze i\u00a0mniej energetyczne, ale nie wiadomo, jak d\u0142ugo mog\u0142yby dzia\u0142a\u0107 i\u00a0czy wystarczy\u0142yby do podtrzymania chemosyntezy, kt\u00f3ra z\u00a0kolei mog\u0142aby by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em energii dla jakichkolwiek form \u017cycia.<\/p>\n
Naukowcy rozwa\u017caj\u0105 te\u017c inne \u017ar\u00f3d\u0142a energii i\u00a0sk\u0142adnik\u00f3w: rozpad promieniotw\u00f3rczy w\u00a0ska\u0142ach oraz dop\u0142yw materii z\u00a0meteoryt\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby wtopi\u0107 si\u0119 w\u00a0l\u00f3d i\u00a0trafi\u0107 do oceanu. Wci\u0105\u017c jednak nie wiemy, czy istniej\u0105 drogi przez grub\u0105 pokryw\u0119 lodow\u0105. Na te pytania ma pom\u00f3c odpowiedzie\u0107 sonda Europa Clipper, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bnie leci do Jowisza. Wnioski mog\u0105 dotyczy\u0107 tak\u017ce innych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w oceanicznych, z\u00a0mo\u017cliwym wyj\u0105tkiem Enceladusa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zesp\u00f3\u0142 kierowany przez Paula Byrne\u2019a z\u00a0Uniwersytetu Waszyngtona w\u00a0St. Louis postanowi\u0142 sprawdzi\u0107, czy na skalistym dnie oceanu Europy istniej\u0105…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":198028,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-198027","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198027","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=198027"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198027\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/198028"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=198027"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=198027"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=198027"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}